ENNO VON RINTELEN:ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΩΤΟΚΟΛΛΟ ΤΗΣ 20 ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1941 ΣΤΗ ΣΥΜΒΑΣΗ ΣΥΝΘΗΚΟΛΟΓΗΣΗΣ ΔΥΟ ΗΜΕΡΕΣ ΑΡΓΟΤΕΡΑ

Αι Ιταλικαί μεραρχίαι εις  Αλβανίαν προυχώρουν ομοίως και είχον φθάσει εις τα Αλβανικά σύνορα, ενώ αι εκ Θεσσαλονίκης γερμανικαί δυνάμεις είχον φθάσει εις Ιωάννινα δια της άνω των 1500μ. ύψους δια­βάσεως του Μετσόβου. Εκεί ο Έλλην Αρχιστράτηγος [1] επρότεινε συνθηκολόγησιν. Έλαβον από την Ανωτάτην  Διοίκησιν των Ενόπλων Δυνάμεων την διαταγήν να παρακάλεσω την Ανωτάτην Ιταλικήν Διοίκησιν όπως αποστείλη ένα πληρεξούσιον δια τας διαπραγματεύσεις της συνθη­κολογήσεως. Ο Μουσολίνι όμως αντετίθετο με την δικαιολογίαν ότι οι Έλληνες ώφειλον να ζητήσουν ανακωχήν από τα Ιταλικά στρατεύ­ματα πριν ή μετάσχη ούτος εις οιασδήποτε διαπραγματεύσεις. Δεν κατόρ­θωσα να. τον πείσω. Διετείνετο ότι οι Ιταλοί επί μήνας και εις αγώνας πλήρεις απωλειών έφερον το κύριον βάρος του πολέμου τούτου και συνε­πώς έπρεπεν εις αυτούς να προταθή η συνθηκολόγησις [[2].

Παρά την άρνησιν ταύτην, η Ανωτάτη Διοίκησις των Ενόπλων Δυ­νάμεων με διέταξε την επομένην 22αν Απριλίου, να ζητήσω την συγκατάθεσιν του Ντούτσε εις τους υπό της Γερμανικής Ανωτάτης Ηγεσίας καθορισθέντος όρους συνθηκολογήσεως. Όταν εξέθεσα εις τον Μουσο­λίνι την αξίωσιν ταύτην, ούτος ηγανάκτησε και όταν προσέτι ο Στρατηγός Γκουτσόνι ανέφερεν ότι γερμανικαί δυνάμεις της Σωματοφυλακής "Α­δόλφος Χίτλερ» ηθέλησαν δια των όπλων να εμποδίσωσιν ιταλικούς σχη­ματισμούς όπως προχωρήσωσιν πέραν της γεφύρας "Πόντε ντι Μπεράτι» (3) ο Ντούτσε εξεμάνη ώστε εφοβήθην ότι θα απεχώρουν άπρακτος. Ο Μουσολίνι εδήλωσε κατηγορηματικώς ότι θα εξηκολούθη τον αγώνα εάν οι Έλληνες δεν ζητήσωσι την συνθηκολόγησιν από τους Ιταλούς.

Προσεπάθησα να τον καθησυχάσω με την υπόδειξιν ότι πιθανόν να είχε προταθή ανακωχή και εις το ιταλικόν μέτωπον ή να προταθή τοιαύτη εντός βραχυτάτου χρόνου, και ως εκ τούτου θα ήτο σκόπιμον να συμφωνήσωμεν από τώρα επί των όρων. Ο Μουσολίνι διεσαφήνισεν ότι δύο σημεία της γερμανικής προτάσεως ήσαν απαράδεκτα· εν πρώτοις ο όρος ότι οι ανήκοντες εις τον Ελληνικόν Στρατόν θα απεστέλλοντο αμέσως μετά τον αφοπλισμόν των εις τας εστίας των και δεύτερον ότι οι αξιωματικοί θα διετήρουν τα ξίφη των. Οι Έλληνες, διετείνετο, δεν το ήξιζον. Τω απήντησα ότι η απόλυσις όλων των αιχμαλώτων ήτο ανα­γκαία διότι θα ήτο αδύνατον να διατραφή ή να μεταφερθή ο όγκος αυτών. Δεν δύναται τις να αρνηθή ότι ο Ελληνικός Στρατός υπερήσπισε με γεν­ναιότητα και αφοσίωσιν την πατρίδα του. Εάν δεν συνέβαινε τούτο, οι Ιταλοί δεν θα ήσαν ηναγκασμένοι να μάχωνται επί τόσους πολλούς μήνας εναντίον των. Και δια τα γερμανικά στρατεύματα, η διείσδυσις δια της γραμμής Μεταξά υπήρξε πολύ δυσχερής. Δια της αναγνωρίσεως ταύτης, η οποία εκφράζεται με την συγκατάθεσιν όπως οι Έλληνες αξιωματικοί φέρωσι τα ξίφη των, θα εξυψούντο μόνον τα ιδικά μας κατορθώματα.

Ο Μουσολίνι κατενόησε τούτο, ηρέμησε και εδήλωσε την συγκατάθεσίν του, επέμεινεν όμως εις το ότι οι Έλληνες ώφειλον να ζητήσωσι προηγουμένως συνθηκολόγησιν και από τους Ιταλούς[4].

Όταν οι Έλληνες απέστειλαν την ιδίαν ημέραν εις την Ανωτέραν Διοίκησιν της Ενδεκάτης Ιταλικής Στρατιάς ένα πληρεξούσιον με λευκήν σημαίαν, κατέστη δυνατή η σύναψις ανακωχής την 23ην Απριλίου εις Θεσσαλονίκην»[5].

ENNO VON RINTELEN:Mussolini als Bundesgenosse : Erinnerungen des deutschen Militärattachés in Rom 1936-1943 σελ 140

Υποσημειώσεις:

[1]

[2]

[3]

[4] Από το προσωπικό ημερολόγιο του Γερμανού στρατηγού Χάλντερ

21 Απριλίου 1941

..............

—1800—2000. Πτήσις προς τον Όλυμπον και επάνοδος προς Θεσσαλονίκην. Εσπέρα εις το Στρατηγείον της Δωδεκάτης Στρατιάς.

Ελήφθησαν νέαι διαταγαί από το Αρχηγείον των Ενόπλων Δυνάμεων. Φαίνεται ότι καθ' ον χρόνον το Αρχηγείον των Ενόπλων Δυνάμεων έδωσε την διαταγήν του τερματισμού των διαπραγματεύσεων της ανακωχής, ο Φύρερ εσκέπτετο ότι ηδύνατο να θέση τον Μουσολίνι προ τετελεσμένου γεγονότος. Τούτο δεν συνέβη όμως. Ο Μουσολίνι ετηλεφώνησεν απ ευθείας εις τον Χίτλερ και εζήτησε συμμετοχήν της Ιταλίας. Ούτω ο Φύρερ διέταξεν όπως η συναφθείσα μετά της Δωδέκατης Στρατιάς συνθηκολόγησις μη πραγματοποιηθή  προ της εγκρίσεως του.

Τούτο θα παρείχεν εις τους Ιταλούς μίαν διέξοδον όπως φανούν ως συμμέτοχοι κατά την σύναψιν της συνθηκολογήσεως. Τοιούτος ελιγμός γελοιοποιεί τον Στρατάρχην διοικητήν της Δωδέκατης Στρατιάς εις τα όμματα του Ελληνικού Στρατού και επί πλέον θέτει θεμέλια συστηματικής παραποιήσεως της Ιστορίας, προορισμένα να δημιουργήσουν τον μύθον ότι οι Ιταλοί ήσαν εκείνοι οίτινες έεξηνάγκασαν τους Έλληνας προς  συνθηκολόγησιν.

Εν τη πραγματικότητι δεν υπήρχεν επαφή μετά των Ελλήνων την στιγμήν της συνθηκολογήσεως, ως σαφώς διεπιστώθη υπό του Έλληνος Στρατηγού Διοικητού. Η συνθηκολόγησις κατέστη αναγκαία μόνον δια τον λόγον ότι τα γερμανικά στρατεύματα είχον εμφανισθή δια μέσου της γραμμής υποχωρήσεως των Ελλήνων. Δια την παραποίησιν ταύτην της Ιστορίας, από της στιγμής ακόμη καθ' ήν ελάμβανον χώραν τα γεγονότα, διεμαρτυρήθη ζωηρώς ο διοικητής της Δωδεκάτης Στρατιάς, όστις επέμενεν όπως το ανακοινωθέν του γερμανικού Αρχηγείου των Ενόπλων Δυνάμεων παράσχη ακριβή απολογισμόν τής πραγματικής καταστάσεως προς τον σκοπόν όπως τα γερμανικά στρατεύματα λάβουν τον οφειλόμενον εις αυτά φόρον τιμής δια τα κατωρθώματά των.

Συζητώ μετά του Λίστ τας ανακριβείας των εκθέσεων του Φον Ριχτόφεν,  αι οποίαι τείνουν εις την μείωσιν των κατωρθωμάτων του  Στρατού   ξηράς.

[5]

ANTONIO ANIANTE: ΜΟΥΣΣΟΛΙΝΙ-2

(προηγούμενο)
Εάν αναδιφήσετε εις τα πρακτικά των συνεδριάσεων  της εποχής κατά την οποίαν ο φασισμός ευρίσκετο  εν τη γεννέσει του  θα ίδετε ότι δεν έχει υιοθετήσει   κανένα σύστημα, αλλ' ήτο  μία σειρά σημείων αφετηρίας. Με την  πάροδον του χρόνου  όμως τα πειράματα έγιναν  σύστημα αυτάρκες  και  ο φασισμός  επήρε μίαν θετικήν θέσιν απέναντι εις όλα τα άλλα συστήματα, πολιτικά και οικονομικά. Αν η Μπουρζουαζία  έλεγε  τότε, νομίζει, ότι ευρίσκει  εις  ημάς  ένα είδος αλεξικεραύνου , απαρτάται!

Ημείς οφείλομεν  να προηγούμεθα της εργασίας .Θέλομεν  να παρασκευάσωμεν  τας εργατικάς τάξεις , δια τον Αγώνα της ζωής, δια την αύριον!...

Αγωνιζόμεθα  κατά του οπισθοδρομικού  πνεύματος . Η διαδοχή  της εξουσίας  είναι ελευθέρα, οφείλωμεν όμως να είμεθα οπλισμένοι.

Από τότε ο Μουσσολίνι επέβαλεν εις τας συνελεύσεις  της οργανώσεως του, να υιοθετήσουν  το  σύστημα του εθνικού συνδικαλισμού  από οικονομικήν άποψιν.

Όταν η έννοια του Κράτους γράφει  ο Μουσσολίνι , παύση να υπάρχη και υπάρχει  μία τάσις εκ μέρους των ατόμων , να ενεργούν  κατά ένα τρόπον, ο οποίος θίγει την κυριαρχίαν του Κράτους , τότε αι εθνικαί κοινωνίαι  φθάνουν  εις την παρακμήν των! Από τα 1929  μέχρι σήμερον , η παγκόσμιος  οικονομική εξέλιξις ενίσχυσε  περισσότερον  την άποψιν  αυτήν . Ο απόλυτος κύριος  πρέπει να είναι το Κράτος Έκείνο που είναι  εις θέσιν να επιλύση  τας δραματικάς συγκρούσεις του κεφαλαίου, είναι το Κράτος. Εκείνο που είναι  εις θέσιν να επιλύση τας δραματικάς συγκρούσεις  του κεφαλαίου , είναι το Κράτος .Εκείνο που ονομάζουν  οικονομικήν κρίσιν , λύεται μόνον δια της  επεμβάσεως του Κράτους. Όποιος λέγει φασισμόν , εννοεί το Κράτος. Αλλά το Φασιστικόν  Κράτος είναι μοναδικόν .Είναι πρωτότυπος δημιουργία. Δεν είναι αντιδραστικόν, αλλ' επαναστατικόν.Ο φασισμός θέλει το Κράτος ισχυρόν  και ωργανωμένον, ταυτοχρόνως όμως  το θέλει να στηρίζεται εις χιλιάδας ατόμων , που το αναγνωρίζουν , το αισθάνονται  και είναι πρόθυμοι να το εξυπηρετήσουν , δεν είναι ποτέ τυραννικόν! Εις το φασιστικόν Κράτος  το άτομον δεν παραγκωνίζεται , αλλ' ομοιάζει  με τον στρατιώτην , ο οποίος μαζί με τους συντρόφους του αποτελεί  δύναμιν. Το φασιστικόν καθεστώς , οργανώνει  το Έθνος , ταυτοχρόνως  να  αρκετόν  περιώριον  δια τα άτομα. Περιώρισε τας ανωφελείς  επιζημίους ελευθερίας και διτήρησε ουσιώδεις.Επί του επιπέδου αυτού το άτομον δεν μπορεί να είναι ο κριτής. Ο μόνος κριτής είναι το Κράτος".
"Δια τον φασισμόν, λέγει ο Μουσσολίνι , το κράτος  είναι μία ιδέα απόλυτος, ενώ αι ομάδες  και τα άτομα είναι απέναντι του κράτους, μία ιδέα σχετική! Εις τα λεγόμενα  φιλελεύθερα  πολιτεύματα, το κράτος  δεν είναι εις θέσιν να διευθύνη την υλικήν και την ονευματικήν ανάπτυξιν των μαζών, αλλά περιορίζεται  εις την απλήν παρακολούθησιν των αποτελεσμάτων  της κινήσεως αυτής. Αντιθέτως , το φασιστικόν κράτος , έχει ισχυράν θέλησιν και πρωτοβουλίαν εις το ζήτημα τούτο. Ιδού διατί το αποκαλούμεν ηθικόν κράτος. Όταν κατά το 1929 συνεπληρούτο  η πρώτη πενταετία του φασισμού , έλεγα εις τους οπαδούς μας: δια τον φασισμόν  το κράτος δεν αποτελεί  τον νυχτοφύλακα, που φροντίζει  δια την προσωπικήν ασφάλειαν των πολιτών του. Πολύ περισσότερον δεν είναι  μία οργάνωσις, η οποία έχει ωρισμένον σκοπόν , να εξασφαλίζη την ευζωϊαν και μίαν σχετικώς ειρηνικήν ζωήν, εις τους πολίτας του. Δια να επιτευχθή τούτο, θα ήρκει  μία διοικητική  οργάνωσις και τίποτε παραπάνω! Αλλά το φασιστικό κράτος δεν είναι ούτε μία καθαρώς πολιτική  οργάνωσις, ξένη προς την ζωήν των ομάδων και των ατόμων .Το κράτος , καθώς το αντιλαμβάνεται ο φασισμός και το εφαρμόζει, είναι ένα πνευματικόν  και ηθικόν σύστημα , το οποίον διέπει την πολιτικήν οργάνωσιν. Προ πάντων είναι  μία ανωτέρα πνευματική εκδήλωσις.Το κράτος είναι  η εγγύησις της εσωτερικής  και της εξωτερικής ασφαλείας , είναι  όμως ακόμη  και ο φύλαξ του πνεύματος του λαού , όπως το πνεύμα τούτο  το διαφύλαξαν  και το εκαλλιέργησαν οι αιώνες , η γλώσσα , τα έθιμα και η πίστις. Το κράτος δεν είναι μόνον το παρόν , είναι και το παρελθόν  και προ πάντων , είναι το μέλλον! Το κράτος είναι εκείνο , το οποίον  περνά μέσα από τα στενά όρια  της ατομικής ζωής  και εμφανίζε την συμπαγή  έννοιαν  και την συνείδησιν του έθνους. Το κράτος καθοδηγεί  τους πολίτας , εις την πολιτικήν ζωήν  και η καθοδήγησις  αύτη κάμνει τους πολίτας  ν' αποκτήσουν  συνείδησιν , δια την αποστολήν των  και τους ωθεί προς την ενότητα. Το κράτος εναρμονίζει  τα δίκαιά των  με την δικαιοσύνην. Το κράτος  μεταδίδει τας  προόδους της σκέψεως, εις τας ομάδας  και τας μεταδίδει  με τας επιστήμας , τας τέχνας  και το δίκαιον. Φέρει τους ανθρώπους που ανήκουν  εις μίαν πρωτόγονον ακόμη εποχήν , εις την πλέον υψηλήν ανθρώπίνην  έκφρασιν εις τους αιώνας , το όνομα εκείνων , που πέθαναν  δια να υπακούσουν  εις τους νόμους του. Δίδει το παράδειγμα  και συνιστά εις τας γενεάς  να φροντίσουν  να αποδώσουν  εκείνους, που θα αυξήσουν τα εδάφη του και ακόμη ν' αποδώσουν τα ισχυρά πνεύματα, τα οποία θα το λαμπρύνουν , με την αίγλην των"!  

ΑΓΓΕΛΙΚΑ ΜΠΑΛΑΜΠΑΝΩΦ: Η ΑΛΛΗ ΟΨΗ ΤΟΥ ΜΟΥΣΟΛΙΝΙ

Κάθε φορά που καλούμαι να μιλήσω ή να γράψω για τον άνθρωπο αυτό αισθάνομαι τον εαυτό μου βαθιά ταπεινωμένο.

Είμαι σε θέση να έχω το δικαίωμα να ομιλώ και να γράφω για τον Μουσολίνι , γιατί με τον άνθρωπο αυτό αγωνιστήκαμε μαζί και συνεργασθήκαμε στο σοσιαλιστικό κόμμα της Ιταλίας, και δικαιούμαι να στιγματίζω τον Ιταλό δικτάτορα, γιατί υπήρξε προδότης του αγώνα μας.
Πρωτογνώρισα το Μουσολίνι στη διάρκεια ενός προπαγανδιστικού ταξιδιού στη γαλλική Ελβετία, σε μια μικρή κομματική συγκέντρωση της Λαζάνης[1].
Εκτός από τα νοσηρά εξημμένα μάτια του , η εμφάνισή του δεν έχει τίποτα το ιδιαίτερο που να κινεί τη προσοχή. Έδινε την εντύπωση ενός ανθρώπου δειλού , πράγμα που προφανώς έπρεπε να αποδοθεί στη νεαρή ηλικία του και τη οικονομική δυστυχία του. Ο Μουσολίνι δεν υπήρξε ποτέ του οικοδόμος όπως ισχυρίζεται , αλλά η αλήθεια είναι , ότι για μεγάλο διάστημα έζησε σε βάρος των φτωχών Ιταλών οικοδόμων της Ελβετίας, όπου είχε καταφύγει σαν πολιτικός εξόριστος. Η δειλία του και οι υλικές στερήσεις του, μου γέννησαν την επιθυμία να του φανώ χρήσιμη. Η μεγαλύτερη φιλοδοξία του την εποχή εκείνη ήταν να μεταφράσει στην ιταλική γλώσσα το θεωρητικό έργο του Κάουτσκι. "Η επόμενη ημέρα της επανάστασης." Με τη μετάφραση αυτή, είχε την ελπίδα να κερδίσει μερικά φράγκα. Οι άλλες φιλοδοξίες του γεννήθηκαν αργότερα [2].

Επειδή όμως δεν γνώριζε ούτε τη γερμανική γλώσσα , ούτε τους επιστημονικούς όρους του μαρξισμού , του πρότεινα να τον βοηθήσω στη μετάφραση.

Για το σκοπό αυτό , τον επισκεπτόμουν τακτικά κάθε φορά που ήμουν περαστική από τη Λοζάνη.

Ήδη από εκείνη την εποχή μου είχε κάνει εντύπωση η μεγάλη έλλειψη ηθικών αναστολών , και αυτή με ώθησε ν΄ασχοληθώ μαζί του από οίκτο [3] . Κατά τη πάροδο του χρόνου είχα την ευκαιρία να παρακολουθήσω από πολύ κοντά τη πολιτική και ψυχολογική του εξέλιξη , όταν ως απόκληρος της κοινωνίας των αστών κατόρθωσε με κόπο να αποκτήσει στοιχεία μάθησης και προσκολλήθηκε στην ιδεολογία του σοσιαλισμού, από το προπαγανδισμό του οποίου άρχισε σταδιακά τη πολιτική του δράση.

Ακόμα καλύτερα είχα την ευκαιρία να τον παρακολουθήσω στη σταδιοδρομία του στις τάξεις του ιταλικού σοσιαλιστικού κόμματος , όταν άρχισε να κερδίζει ψηλότερες εμπιστευτικές θέσεις, υπεύθυνη δικαιοδοσία και δόξα.

Τον παρακολούθησα από πολύ κοντά μέχρι τη στιγμή που η αχαλίνωτη φιλοδοξία του και το αίσθημα της εκδίκησης ενάντια στο σοσιαλιστικό κόμμα -που τον είχε ανασύρει από τα βάθη της οικονομικής και ψυχολογικής του αφάνειας και αθλιότητας προσφέροντας του τα πάντα, πλην της παντοδυναμίας , στην οποία ο Μουσολίνι υπολόγιζε υπό το κράτος της μεγαλομανίας του -τον ώθησαν να προδώσει τη σοσιαλιστική κίνηση και ιδεολογία.[4]

Ο ΘΡΥΛΟΣ ΤΟΥ ΙΣΧΥΡΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

Κανείς δεν πιστεύει λιγότερο από το Μουσσολίνι στο θρύλο του ισχυρού χαρακτήρα του. Εάν ομιλεί ασταμάτητα μόνο για την ισχύ του, τη θέλησή και το θάρρος του, το κάνει για να παραπλανά τον εαυτό του και τους άλλους. Τί άλλο είναι η δύναμη και το θάρρος του χαρακτήρα αν όχι η ετοιμότητά του ν΄αναλάβει μια ευθύνη, αντιμετωπίζοντας στην ανάγκη τη φορά του στιγμιαίου ρεύματος; Προκειμένου να αποφασίσει μια ενέργεια ή να ριψοκινδυνεύσει μια γνώμη, ο σημερινός κυρίαρχος της Ιταλίας πρέπει πρώτα να έχει πεισθεί ότι τον ακολουθούν άλλοι άνθρωποι, ότι άλλοι είναι έτοιμοι να αναλάβουν την ευθύνη. Η πρωτοβουλία και το θάρρος του εκδηλώνονται μόνο μέσα στο στενό κύκλο των οπαδών και των φίλων του προς τους οποίους ξέρει ότι δεν έχει ανάγκην να λογοδοτεί. Ο Μουσσολίνι μεγάλωσε μέσα σε μια επαναστατική οικογένεια εμφορούμενη από προλεταριακό πνεύμα. Ο πατέρας του ήταν σιδηρουργός και δραστήριο μέλος της πρώτης διεθνούς. Η επαρχία της Ρουμανίας , στην οποία μεγάλωσε ο αρχηγός του Φασισμού, τη περίοδο της πρώτης του νεότητας, συνταραζόταν ακόμα από ισχυρούς αγώνες μεταξύ δημοκρατικών και σοσιαλιστών. Η εκκλησία και κάθε δεσμός με τη θρησκευτική πίστη τύχαιναν βαθύτατης περιφρόνησης στη πατρίδα του. Στην Ελβετία όπου είχε καταφύγει ο Μουσσολίνι για να αποφύγει τη στρατιωτική του θητεία, γυρίζοντας τη πλάτη στη σταδιοδρομία ενός φτωχού δάσκαλου , που θα το καταδίκαζε σε πείνα για μια ολόκληρη ζωή , το περιβάλλον του αποτελούσαν σοσιαλιστές κτίστες και άλλοι εργατικοί που στη κυριολεξία μοιράζονταν το ψωμί τους μαζί του. 

Η ηθοποιός Susanne Lothar
σαν Angelica Balabanoff
στη ταινία του Gianluigi Calderone
Il giovane Mussolini (1993)
 Στο ρόλο του νεαρού Μουσολίνι
ο José Antonio Domínguez 
Bandera

Όταν ύστερα από την αμνηστία που χορηγήθηκε ο Μουσολίνι με πολλούς άλλους λιποτάκτες επέστρεψε στη Πατρίδα[5] από την Ελβετία και προσλήφθηκε σαν συντάκτης σε μια επαρχιακή εφημερίδα. ΄Οταν του προτάθηκε μισθός 150 λιρετών, θεώρησε τόσο καταπληκτική αυτή την απροσδόκητη ευκαιρία , ώστε θεώρησε καθήκον του να δηλώσει πως θα μπορούσε να ικανοποιηθεί και με πολύ λιγότερα...... Στην Ελβετία που είχε μάθει τη γαλλική γλώσσα είχε αποκτήσει και στοιχειώδεις γνώσεις γαλλικής φιλολογίας και καθώς ήταν μια φύση εξαιρετικά νευρική σχεδόν υστερική, υποκείμενη σε ξένες επιρροές κατόρθωσε να προσομοιωθεί με το γαλλικό ύφος , το οποίο μιμείται ακόμη και σήμερα τόσο στο γραπτό, όσο και στο προφορικό του λόγο. 

Αργότερα, μετά το συνέδριο της Εμίλια Ρέτζια κλήθηκε στην υπεύθυνη θέση του αρχισυντάκτη του κεντρικού δημοσιογραφικού οργάνου του κόμματος "Αβάντι" Παρ όλα αυτά, για να δεχθεί τη τιμητική θέση που του προτεινόταν ο Μουσολίνι έθεσε ένα απροσδόκητο όρο. Έχοντας προφανώς συναίσθηση της ανεπάρκειάς του και γιατί κατά βάθος αισθανόταν φόβο για τη μεγάλη ευθύνη που αναλάμβανε δήλωσε: "Δέχομαι υπό ένα όρο. Να συμμετέχει στη σύνταξη της εφημερίδας και η Μπαλαμπανώφ. 

ΕΚΜΥΣΤΗΡΕΥΣΕΙΣ. 

Η απαίτηση αυτή με παραξένεψε στο έπακρο: Ανάμεσά μας δεν υπήρχε πια ούτε προσωπική φιλία , ούτε ψυχική συγγένεια. Μόνο αργότερα κατανόησα τη σημασία του όρου του. Τη στιγμή ακριβώς κατά την οποία οι σύντροφοί του ήθελαν να τον επιφορτίσουν με ένα υπεύθυνο αξίωμα είναι φυσικό να διαισθανόταν ο Μουσολίνι το μέγεθος της αδυναμίας του . Έχοντας ζήσει πάντοτε στην επαρχία δίσταζε να εκτεθεί σε αγώνες μέσα στο νέο περιβάλλον μιας μεγαλούπολης. 

Από τη συνεργασία μου με το Μουσολίνι στη σύνταξη του "Αβάντι συναποκόμισα αδιάσειστα τεκμήρια της αδυναμίας του. O "πανίσχυρος " άνθρωπος των φασιστικών θρύλων, δεν έγραφε κανένα άρθρο δεν έπαιρνε καμία απόφαση χωρίς να ζητήσει τη γνώμη μου , και δεν μπορώ να θυμηθώ ούτε μια περίπτωση που να μην υποχώρησε,αποδεχόμενος την άποψή μου. 

Επειδή δεν εργαζόμουν στην εφημερίδα σαν απλός συντάκτης αλλά σαν γραμματέας σύνταξης και ταυτόχρονα μέλος της εκτελεστικής επιτροπής του κόμματος, ο Μουσολίνι είχε την ευκαιρία να παραπέμψει σε μένα κάθε τι που δεν του ήταν ευχάριστο και συνεπαγόταν ευθύνες. 

Αλλά η ανανδρία που χαρακτηρίζει το Μουσολίνι φάνηκε ξεκάθαρα σε μια περίπτωση που προκάλεσε και τη δική μου παραίτηση από τη σύνταξη του "Αβάντι". Μια ημέρα είχε δημοσιευθεί στην εφημερίδα μια επιθετική σημείωση , την οποία ο Μουσολίνι είχε διαβάσει τόσο το χειρόγραφο όσο και στη διόρθωση και τη τυπωμένη εφημερίδα , χωρίς να προβεί στη παραμικρή παρατήρηση. Η δημοσίευση είχε σαν αποτέλεσμα να προσέλθει στα γραφεία έξω φρενών μια επιτροπή της σοσιαλιστικής οργάνωσης η οποία ένοιωθε θιγομένη από τη δημοσίευση. Τα μέλη της επιτροπής διαμαρτυρήθηκαν σε τόνο αυθάδη και απείλησαν μάλιστα ότι οι συνδρομητές της εφημερίδας σ΄εκείνη τη περιφέρεια θα σταματούσαν να την αγοράζουν. Αντί να τους απαντήσει δειλά δειλά:
-Σας ζητώ συγγνώμην.Το πράγμα δεν θα επαναληφθεί. Από σήμερα θα αναλάβω προσωπικά τη παρακολούθηση αυτών των πραγμάτων.

Κατ επανάληψη με είχε προσκαλέσει ο Μουσολίνι να τον περιμένω τη νύκτα που γύριζε αργά στο σπίτι του. Παρά το γεγονός ότι λόγω θέσεως , εργαζόμουν   τις πρωινές ώρες και μπορούσα κατά συνέπεια να φεύγω πολύ νωρίτερα το βράδυ, πολλές φορές τον περίμενα να φύγουμε μαζί αργά τη νύχτα γιατί, όπως οι περισσότεροι συντάκτες ο Μουσολίνι ερχόταν συνήθως αργά το απόγευμα στο γραφείο του και έφευγε αναγκαστικά αργά .

-Τι φοβάσαι επί τέλους και θέλεις να σε συνοδεύω τον ρωτούσα μεταξύ σοβαρού και αστείου;

-Τι φοβάμαι  μου απαντούσε ο Μουσολίνι.Τον εαυτό μου, τη σκιά μου, ένα σκυλί , τη σκιά ενός δένδρου. 

Και σήκωνε τους ώμους του[6].

Υποσημειώσεις:
[1] Ο Μουσολίνι μετανάστευσε στην Ελβετία σε στρατεύσιμη ηλικία στις 9 Ιουλίου 1902 και εγκαταστάθηκε στη Λοζάνη .
[2]Ήταν ένα καλοκαίρι ισχυρής πνευματικής ενασχόλησης .Καταβρόχθισα , μπορεί κανείς να πει, μια ολόκληρη βιβλιοθήκη. Το πρωί πήγαινα στο  Πανεπιστήμιο, το απόγευμα μελετούσα στο σπίτι  και έπινα  απίθανες ποσότητες τσαγιού. Μετέφρασα από τα γαλλικά το "Οι μαύροι τσαρλατάνοι " του  Malot για την Βιβλιοθήκη της ρατσιοναλιστικής  προπαγάνδας και κατάφερα να τελειώσω  μαζί με τη Balabanoff τη μετάφραση  για τη Σοσιαλιστική Avanguardia , του βιβλίου του Κάουτσκι  Am Tage. nach der sozialen Revolution  . Mοιράζονταν μαζί μου τη μποέμικη ζωή  ο Serrati, εκδότης  , που είχε γυρίσει από τη Νέα Υόρκη , ο  Tomoff , ένας Βούλγαρος για τον οποίο έχω μιλήσει, ο Ρουμάνος  Eisen, ο Βούλγαρος Bontschef  ένας Παριζιάνος ο Gateaux και ο   Sigismund Bartoli, Ρωμαίος μόδιστρος. Βοηθούσαμε  ο ένας στον άλλο. Το καλό του καθενός ήταν το καλό όλων.......(B.Mussolini: La mia vita . Opera Omnia Τόμος ΧΧΧΙΙΙ σελ 257 
[3] Ο De Felice γράφει ότι η Angelica Balabanoff οδήγησε το  Mussolini "στο δρόμο του μαρξισμού  και γενικά σε μια βαθύτερη κατανόηση της σοσιαλιστικής κουλτούρας".
[4] Δεν είχε αντιληφθεί όμως μια που αισθήματα και ένστικτα ελάχιστα ακαδημαϊκά την είχαν φέρει σε διανοητική σύγχυση ότι ο  Sorel ήταν περισσότερο σπουδαίος για το  Mussolini από ότι ο Marx τον οποίο ήδη αμφισβητούσε ο Bernstein ..... φαίνεται να μη αντιλαμβανόταν  ότι οι σκέψεις πάνω στη βία , πάνω στη γενική απεργία  , με μια λέξη στον επαναστατικό συνδικαλισμό  ήσαν γι αυτόν, εμπνευστή  του πρώτου φασισμού που γεννιέται σαν εκτροπή  της αναρχικής και μαξιμαλιστικής αριστεράς , αρκετά πιο συμπαθητικά  από τον ιστορικό ή διαλεκτικό υλισμό που δίδασκε ο προφήτης του "Κεφαλαίου"  Όχι τυχαία ο Mussolini θαύμαζε το Βakunin και είχε μεταφράσει από τα γαλλικά κάποια σελίδα του Kropotkin. 
[5] Επέστρεψε τον Νοέμβριο του  1904 ύστερα από αμνηστία για τους ανυπότακτους Κλήθηκε  να υπηρετήσει τη στρατιωτική του θητεία στο 10ο Σύνταγμα βερσαλιέρων της Βερόνα Όπως  θα παραδεχθεί ο ίδιος:
"Ήταν αδύνατον να παραμείνω στην Ελβετία. Υπήρχε η λαχτάρα για την πατρίδα που ανθίζει στις καρδιές όλων των Ιταλών. Εξάλλου με καλούσε και η υποχρεωτική υπηρεσία στον στρατό. Γύρισα πίσω. Υπήρξαν καλωσορίσματα, ερωτήσεις, όλα τα συμβάντα της επιστρο­φής ενός τυχοδιώκτη - και ύστερα κατατάχθηκα στο σύνταγμα - ένα σύνταγμα Βερσαλιέρων στην ιστορική πύλη της Βερόνα. Οι Βερσαλιέροι φορούν πράσινα φτερά κόκορα στα καπέλα τους· είναι διάσημοι για τον γρήγορο βηματισμό τους, ένα κάπως μονότονο βάδισμα σκύ­λου που καλύπτει μεγάλες αποστάσεις, για την πειθαρχία τους και το πνεύμα τους.
Μου αοεσε η ζωή του στρατιώτη. (Benito Mussolini Η Αυτοβιογραφία μου σελ 28 Νέα Γενεά)"
[6] Το άρθρο αναδημοσιεύτηκε στην  εφημερίδα ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΑ ΝΕΑ (31/3/1929)

BELLINI DELLE STELLE-LAZZARO URBANO :DONGO LA FINE DI MUSSOLINI

Αφήγηση του Urbano Lazzaro με το ψευδώνυμο Bill.

« Έπιασα το Mussolini, στο Dongo. Τον συνέλαβα εγώ ο ίδιος. Τώρα είναι κάτω από ισχυρή συνοδεία, στο σαλόνι του Δημαρχείου. »
Υποδέχομαι μάλλον αδιάφορα την είδηση. Δεν συνειδητοποιώ τη σπουδαιότητα του γεγονότος. .....
« Πάει καλά, πάμε » λέω. Και κατευθυνόμαστε προς το χωριό. Καθώς περπατάμε ,ο Bill μου διηγείται τα όσα έχουν συμβεί.
Nel frattempo io, a Dongo, proseguo l'operazione di controllo. II rumore della sparatoria contro l'autoblinda non mi turba. In breve tutto é finito: i fascisti si sono arresi. Due di essi pero hanno tentato di fuggire; uno, Paolo Porta, fedérale fascista di Como e ispettore genérale dei Fasci dell'Alta Italia, é stato ripreso subito; l'altro non e stato ancora scovato, essendosi gettato fra i cespugli e le rocce della sponda del Lago. Le ricereche continuano.

Τον σκουντώ στον ώμο και του λέω:« Σύντροφε! »

Καμιά κίνηση, καμιά απάντηση.

Με πλησιάζουν ο λοχίας Di Paola και ο οδηγός Pirali 
από το Dongo,που παρατηρούν με περιέργεια τη σκηνή.

Με ειρωνική και απότομη φωνή,τον ξαναφωνάζω σκουντώντας
 τον παράλληλα στον ώμο.: « Εξοχότατε! »

Δεν απαντά, δεν κουνιέται.Τότε νευριασμένος φωνάζω δυνατά:

« Cavalier Benito Mussolini! »

Mentre sonó intento alia verifica dei documenti dei soldati tedeschi sul secondo camion, e non mi passa neppure in mente l'avvertimento di Pedro circa la presenta di Mussolini nella co­lonna, mi sentó chiamare forte e concitatamente:« Bill!... Bill!... »
Scendo súbito dal camion e vado incontro al garibaldino che mi chiama. É Giuseppe Negri, zoccolaio di Dongo, il quale i stato in carcere per circa tre mesi perché favoreggiatore dei par­tigiani, al tempo della cattura e fucilazione del Comandante e del Commissario della 52a Brigata Garibaldi, nel mese di dicembre 1944.
« Oh, Bill, vieni qui in disparte! » dice piano emozionatissimo ed eccitato.
« Be'! che c'é ora? » gli chiedo stupito di vederlo cost agitato.
« Oh! Bill, ghé chi el "Crapun"!» mi sussurra pianissimo all'orecchio.
« Va la! Tu stai sognando! »
« No, no, Bill, é proprio Mussolini; l'ho visto con i miei occhi! »
« Ma no, hai visto male. Ti sei sbagliato di certo! »
« Ma Bill, ti giuro che l'ho visto, ed é lui!»
« Ε dove l'hai visto? »
« É su un camion qui vicino, vestito da tedesco!»
La notizia é troppo straordinaria, troppo entusiasmante, per credervi subito. Non mi riesce infatti a crederci del tutto, ma mi sentó eccitato.
« Guarda che ti sei sbagliato!» insisto ancora, ma incomincio a non essere piü cosí incrédulo.
« No, no, Bill, l'ho visto e l'ho subito riconosciuto! Ti giuro che é proprio lui, proprio Mussolini! L'ho riconosciuto. »
«Fermati un momento, allora» gli dico, poiché sta trascinandomi per il braccio verso il camion « e spiegami dove e co­me l'hai visto. »
« Sono salito sul camion per controllare i documenti dei te­deschi, come mi avevi ordinate. Giü presso il camion c'era il maresciallo della Guardia di Finanza Di Paola, che mi disse di esaminare bene tutti. Uno ad uno esamino i documenti che mi vengono presentan. Ne rimane ancora uno da controllare. É un individuo accucciato presso la cabina di guida, con le spalle appoggiate alla sponda sinistra del camion. Non lo si vede in viso perché tiene il bavero del cappotto rialzato, e l'elmetto tedesco calato sul viso. Mi dirigo verso di lui per chiedergli i documenti, ma i tedeschi del camion mi fermano e mi dicono:
« "Camerata ubriaco, camerata ubriaco...!"

« Non do loro retta e mi avvicino all'individuo. Presso di lui vi é un mucchio di coperte, ed una gli copre una spalla. Mi metto al suo flanco e gli abbasso il bavero del cappotto.

Bellini Delle Stelle--
Lazzaro Urbano
:DONGO
LA FINE DI MUSSOLINI
OSCAR MONDADORI
 1975
Σελ. 217

 Lui sta sempre immobile. Lo vedo solo di profilo, ma lo riconosco im­mediatamente. Bill, ti giuro che é Mussolini, l'ho riconosciuto! Allora ho fatto finta di niente e sono sceso a cercarti. II maresciallo mi ha chiesto cosa succedeva, ma io non gli ho risposto e sonó corso da te. »
Ora gli credo. Ma pensó che é bene operare senza troppo ru­more e senza apparato di forze. Dico a Negri: « Senti, Negri; tu non devi dire niente a nessuno. Mostrami quale é il camion, e poi vedrό il da farsi. Se i tedeschi si accorgono che abbiamo scovato Mussolini potrebbero fare resistenza. Andiamo ora! »
Negri, che é corso davanti a me, si ferma dietro ad una plan­ta del lungolago e mi dice:
« L'hai sorpassato, Bill! É piú indietro! »

Σε χρόνο ανύποπτο ο Χίτλερ είχε πει στον
τότε ισχυρό Ηγέτη της Ρουμανίας ,
Αντονέσκου.
"Ο άνδρας που αφήνεται να ανατραπεί
από την διοίκηση που ασκεί ,
φανερώνει την ανικανότητά του
να χειριστεί ένα πολυβόλο.
Στον 20 αιώνα ένας δικτάτορας δεν

ανατρέπεται .Αν πέφτει ,

πέφτει γιατί αυτοκτονεί..

« Dov'é? »
Mi indica il camion dietro di me.
« Quello? » domando indicando il camion con il braccio. Mi fa cenno di si.
Allora guardo e vedo la sagoma dell'individuo accucciato vi­cino alia cabina, ed avvicinatomi, la indico a Negri, che mi fa un cenno di conferma.
Poi, improvvisamente urla:
« Fai attenzione, Bill, i tedeschi sono armati! »
Guardo sul camion; i tedeschi fanno finta di nulla, ma mi accorgo che mi sorvegliano attentamente. Osservo l'individuo che volta le spalle. E' proprio come me lo ha descritto Negri: indossa il cappotto e l'elmetto tedesco, ed il bavero del cappot­to é rialzato. Gli batto su una spalla e lo chiamo:
« Camerata! »
Nessun movimento, nessuna risposta. A me si sono avvicinati il maresciallo Di Paola e l'autista Pirali di Dongo, i quali osservano curiosi la scena.
Con voce irónica e seccata, chiamo ancora, sempre battendogli una spalla:
« Eccellenza! »
Non risponde, non si muove. Ed allora, irritato, grido forte:
« Cavalier Benito Mussolini! »
La sagoma ha un sussulto. Guardo i tedeschi che osservano muti la scena. Qualcuno di loro impallidisce. Ora sano certo dell' identita dell'individuo.
In tanto parecchi garibaldini e molta folla sono corsi verso il camion. Mi aggrappo alla sponda e vi salgo sopra. Mi avvicino all'uomo sempre immobile e muto. Ha l'elmetto abbassato sulla fronte ed il bavero gli copre interamente il volto. Gli tolgo l'elmetto e vedo il cranio calvo e la sagoma caratteristica del suo capo. Gli tolgo gli occhiali da sole e gli abbasso il bavero del cappotto: é lui, Mussolini!
L'uomo che ha fatto tremare il mondo, che mi ha entusiasma­to, negli anni piü giovani, che ho maledetto in seguito, é li, ac­cucciato ai miei piedi, pallido, quasi senza vita.
Tra le ginocchia tiene un mitra, la cui canna é puntata sotto il mentó. Gli tolgo l'arma, consegnandola all'autista Pirali, che e salito in quel momento.
Aiuto Mussolini ad alzarsi.
« Ha altre armi? » gli domando.
Non apre bocca, si sbottona il pastrano. Infilata la mano tra la cintura e i pantaloni trae una pistola: e una Glisenti auto­matica calibro 9 prolungato, mancante di una guancia; me la consigna. Me la caccio in tasca.
Ora siamo li in piedi, l'uno di fronte all'altro. Sento che devo dire qualcosa, qualcosa che lui aspetta ora a capo alto, con uno sguardo vuoto, fuori del tempo. II suo volto é cereo, ed in quello sguardo fisso, ma assente, io leggo un'estrema stanchezza, non paura; Mussolini sembra non aver piú volontá, spiritualmente morto: é una cosa che mi colpisce.
Una folla enorme si é adunata interno al camion ed urla: i tedeschi donano alia popolazione le loro armi perimbonirsela: evidentemente hanno paura di rappresaglie da parte nostra per aver tentato di occultare Mussolini, contravvenendo agli accordi stabiliti.
« In nome del popolo italiano, l'arresto! »



GIOACCHINO VOLPE: Η ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΦΥΛΗΣ

Η λέξις αυτή (φυλή) ανεφαίνετο από καιρού εις την γραφίδα και εις το στόμα πολλών φασιστών, συμπεριλαμβανομένου και του Μουσσο­λίνι, του οποίου τώρα υπεμιμνήσκοντο λέξεις και φράσεις, δια να αποδειχθή η πλήρης συνοχή μεταξύ αυτού και του φασισμού. Είναι αληθές ότι περί φυλής είχε γίνει λόγος κυρίως υπό την έννοιαν του «λαού», του «έθνους», του «γένους», με χαρακτήρα προπάντων ηθικόν. Τώρα όμως καθωρίσθη το υλικόν περιεχόμενον της εννοίας αυτής και διετυπώθη από μίαν ομάδα επιστημόνων, κατά το πλείστον φυσιολόγων, ζωολόγων και βιολόγων, η ιταλική θεωρία της φυλής, η οποία έλαβεν όλα τα στοιχεία μιας επισήμου θεωρίας και διεδόθη δια του Τύπου ομοφώνως. Διαφορετικά από τον γερμανικόν «νατσισμόν» (εθνισμόν), ως και από τον των Αγγλοσαξώνων, μολονότι ούτοι δεν τον ανήγαγον ποτέ εις απόλυτον θεωρίαν, ο ιταλικός « φυλετισμός» (razzismo), τουλάχιστον εις την πρώτην αυτήν διατύπωσίν του, δεν ωμίλει περί φυλών ανωτέρων ή κατωτέρων, δεν καθώριζε σχέσεις μεταξύ αξιών βιολογικών και αξιών ηθικών. Αλλ' όπως ο γερμανικός «νατσισμός», ούτω και ο ιταλικός έστρεψεν αμέσως όλα τα πυρά του κατά του εβραϊκού στόχου, χωρίς να παραλείψη να συνδυάση την εμφάνισίν του με το νέον γεγονός της Αυτοκρατορίας και με τας νέας απαιτήσεις του ιταλικού έθνους, που είχε γίνει μεγάλη αποικιακή δύναμις, είχεν έλθει εις στενάς σχέσεις με φυλάς διαφόρου χρώματος, ενδιεφέρετο να δημιουργήση εις τους πολίτας την εναργή συνείδησιν της ατομικότητας των, δια να απομακρύνη τοιουτοτρόπως και τον κίνδυνον της επιμιξίας, με όλα τα πολιτικά και ηθικά κακά της. Η φωνή του αντισημιτισμού δεν ήτο εντελώς νέα εις την Ιταλίαν. Αντήχει από καιρού, επί παραδείγματι, εις την επιθεώρησιν «Ιταλική Ζωή», διευθυνομένην υπό του δόκτορος Πρετσιόζι. Δεν δύναται όμως να λεχθή ότι υπήρχε διαδεδομένη η ιδέα ενός προβλή­ματος σημιτικού ή εβραϊκού εις την χώραν μας. Η τεραστία μάζα του λαού, οι κάτοικοι των πόλεων, και, ακόμη περισσότερον, οι αγρόται, ηγνόουν τον Εβραίον, όλως αντιθέτως προς άλλας χώρας της κεντρικής και ανατολικής Ευρώπης. Ακόμη και εις αυτάς τας μεσαίας και μορφωμένας τάξεις, δεν έφθαναν πολύ πέραν της τρεχούσης διαπιστώσεως, ότι, εις την Ιταλίαν, οι Εβραίοι είχον μονοπωλήσει σχεδόν ωρισμένους οικονομικούς κλάδους (Ασφάλειαι, Χρηματιστήριον, εμπόριον υφασμάτων κλπ.)' ότι μεγάλην θέσιν, εν συγκρίσει προς τον αριθμόν των, ο οποίος ήτο πολύ μικρός, κατείχον ούτοι εις τα Πανεπιστήμια, ιδίως δε εις ωρισμένους κλάδους σπουδών' ότι, καίπερ αναμιγνυόμενοι εις την ζωήν του έθνους και μη αποστρεφόμενοι ουδέ τους μικτούς γάμους, είχον μεταξύ των μεγάλην αλληλεγγύην, αλληλοεβοηθούντο εις την προσπάθειαν όπως ανέλθουν, απετέλουν ένα μικρόν, αλλά καλώς ωργανωμένον έθνος εντός του έθνους. Όλα αυτά εδημιούργουν, πράγματι μέχρι προ τίνων ετών, ένα αίσθημα αποστάσεως μεταξύ Εβραίων και μη Εβραίων, οφειλόμενον εις λόγους πολυπλόκους και δυσκόλως καθοριζόμενους, θρη­σκευτικούς ή φυλετικούς, όχι όμως εις μίαν αληθή αντίθεσιν. Ακόμη και μετά την επικράτησιν του φασισμού, παρά την κάποιαν δυσπιστίαν προς τους Εβραίους, παρ' όλην την ζωηράν διάθεσιν όπως κτυπηθούν ωρισμένα ισχυρά και, πολιτικώς, μάλλον κακόφημα τραπεζικά ιδρύ­ματα, εις τα οποία οι Εβραίοι, επιπροσθέτως δε και οι ξένοι, ήσαν αληθινοί κύριοι' παρ' όλα αυτά, η άνοδος Εβραίων εις διευθυνούσας θέσεις της οικονομίας, εις τας δημοσίας διοικήσεις, εις τα Πανεπι­στήμια, δεν ανεχαιτίσθη καθόλου: αντιθέτως, μάλιστα, ηυξήθη κατ' αναλογίαν.

Μέ τον φασισμόν όμως, καθώς ανεπτύσσετο ούτος καί απεσαφηνίζετο εις εαυτόν, ισχυράν τόνωσιν ελάμβανον αι έθνικιστικαί τάσεις που ήσαν αντικοσμοπολιτικαί, άντιουμανιστικαί και αντιπασιφιστικαί, αντιπλουτοκρατικαί, αντιδημοκρατικαί, αντιφιλελεύθεραι, αντιμασωνικαί, αντιμπολσεβικικαί: και όλαι αυταί αι τάσεις ήσαν, κατά το μάλλον ή ήττον αναγκαίως, τάσεις αντιεβραϊκαί ή ηδύναντο να απολήξουν εις έν αντιεβραϊκόν κίνημα. Καθίστατο, εξ άλλου, ολοέν φανερώτερον ότι οι Ιταλοί Ισραηλΐται, μολονότι είχον να παρουσιάσουν πολλούς φασίστας και πολλούς εγγεγραμμένους εις το Κόμμα, και μάλιστα από της πρώτης ώρας, και αξιεπαίνους οπαδούς του καθεστώτος, συνεισέφερον, εν τούτοις, αρκετά και εις τον αντιφασισμόν και εις την μαχητικήν δράσιν των πολιτικών φυγάδων ' και ότι, εις τον αγώνα κατά του φασισμού και της φασιστικής Ιταλίας, οι Εβραίοι του εξωτερικού ευρίσκόντο, σχεδόν όλοι, μεταξύ των εχθρών μας. Δεν έλειψε, μάλιστα, εις την εκδήλωσιν τόσων εθνικισμών εις όλα τα μέρη, και κάποια άνθησις ενός εβραϊκού εθνικισμού ή « σιωνισμοΰ >>, ακόμη και εις την Ιταλίαν: ήτοι επύκνωνον και οί Εβραίοι της Ιταλίας τας γραμμάς των, συνεσπειρούντο νοερώς γύρω από μίαν ιδανικήν πατρίδα των, η οποία δια πολλούς ενεσαρκούτο εις το νέον Κράτος της Παλαιστίνης. Προσετέθη, διαρκούντος του πολέμου της Αιθιοπίας, και μετ' αυ­τόν, αφ' ενός, η εκτράχυνσις της Ευρωπαϊκής και παγκοσμίου πάλης κατά του φασισμού, η στενή αλληλεγγύη μεταξύ Αγγλίας και Εβραίων, η οποία δεν έλειψεν από του να εκδηλωθή διαρκουσών των κυρώ­σεων · αφ' ετέρου, η έξοδος των Εβραίων εκ Γερμανίας, είτα δε και εξ Αυστρίας και η συρροή των κατά χιλιάδας και δεκάδας χιλιάδων εις τήν Ιταλίαν, όπου και πρότερον ηφθόνουν ήδη οι Γερμανοεβραίοι και όπου τώρα οι πρόσφυγες, στηριζόμενοι επί των ομοθρήσκων των, έδειξαν αμέσως ότι ήθελον να ριζοβολήσουν, διαπνεόμενοι και αυτοί όχι βεβαίως από μεγάλην αγάπην προς τον φασισμόν, την Γερμανίαν και την πολιτικήν του Άξονος. Εφάνη τότε — και συ­νετέλεσαν εις τούτο και άλλα γεγονότα και περιστάσεις, που δεν εθεωρήθη σκόπιμον να εκτεθούν δημοσία — ότι ένα εβραϊκόν πρόβλημα παρουσιάζετο και εις την Ίταλίαν (είναι άραγε άτοπον να σκεφθή κανείς ότι επεδιώκετο επίσης να αντιταχθή εις τον γερμανικόν φυλετισμόν, ο οποίος εστρέφετο κάπως εναντίον όλων των με­σογειακών φυλών, συμπεριλαμβανομένων και των Ιταλών, και εναν­τίον τής Ρώμης, τής κλασσικής ή χριστιανικής, να αντιταχθή, λέγω, εις αυτόν μία θεωρία που θα εξεχωρίζε μεταξύ των μεσογειακών φυλών τους Ιταλούς και θα διεξεδίκει δι' αυτούς μίαν θέσιν μέσα εις την ευγενή « αρίαν » οίκογένειαν;). 

Εγεννήθη ούτω ο φασιστικός φυλετισμός, ο οποίος, μολονότι προέβαλεν, εις την γενομένην εκλαϊκευσιν του, και πολιτικάς αιτιο­λογίας, ετόνισε περισσότερον παντός άλλου τους εθνικοφισιολογικούς, είτα δε τους πνευματικούς και ηθικούς σκοπούς. Έναντι αυτού, δεν έλειψε κάποια ανησυχία και αντίδρασις της ιταλικής δημοσίας γνώ­μης, μολονότι ουδείς παρεγνώριζε την δικαιολογίαν ωρισμένων φυλε­τικών απαιτήσεων. Απρόοπτος σχεδόν ως ήτο, η πολιτική της φυλής δεν εύρεν έδαφος πολύ προπαροσκευασμένον. Δεν υπήρξεν ευχερές να θραυσθούν δια μιας ωρισμένοι δεσμοί μεταξύ Εβραίων καί Χριστια­νών, δηλαδή μεταξύ « Σημιτών » καί « Αρίων », δημιουργηθέντες από τας σπουδάς και την πανεπιστημιακήν συναδελφικήν ζωήν, από τους δύο από κοινού διεξαχθέντας πολέμους, από την κοινήν υπαγωγήν εις το κόμμα, ακόμη δε και από τας εργασίας. Πολλοί διηρωτήθησαν αν, δια να άναχαιτισθή ολίγον το εβραϊκόν στοιχείον, ασφαλώς εισδυτικόν και απορροφητικόν, ήτο όντως αναγκαίον να στηθή το μέγα τούτο θεωρητικόν οικοδόμημα, αμφιβόλου επιστημονικής αξίας και κακώς ανταποκρινόμενον εις τας πατροπαραδότους ιστορικάς ιταλικάς αντι­λήψεις. Υπεμνήσθη ότι το παλαιόν αλυτρωτικόν κίνημα της Τεργέστης είχε γνωρίσει πολλούς αγωνιστάς του μεταξύ των Εβραίων, ακόμη και με το αίμα των. Εξεφράσθησαν φόβοι, ότι ο αντισημιτισμός ηδύνατο να παραβλάψη την μεσογειακήν πολιτικήν και τα μεσογειακά συμφέροντα της Ιταλίας. Αντεμετωπίσθη η αμφιβολία αν, εις μίαν στιγμήν σοβαράς διεθνούς κρίσεως, ως η παρούσα, ήτο συμφέρον να πολλαπλασιασθούν και να εξαφθούν ακόμη περισσότερον οι εχθροί τής Ιταλίας. Εις άλλος μυστικός φόβος ήτο, μήπως ο φασισμός εγίνετο απλούς ακόλουθος του « νατσισμού », εις το κεφάλαιον της περί φυλής θεωρίας, και έχανεν ούτω ωρισμένα στοιχεία της πηγαίας και απλής ιταλικότητός του. 

Αύται και άλλαι παρόμοιαι αμφιβολίαι, φόβοι, αντιρρήσεις εφάνησαν έρπουσαι, κατά τας ημέρας εκείνας, εις το ιταλικόν υπέδαφος, ενώ φανεραί κριτικαί και αντίθεσις αρχών προήλθον από την εφη­μερίδα της Πόλεως του Βατικανού « Ρωμαίος Παρατηρητής », και από αυτόν τον Ποντίφηκα, ως και άλλους ανωτάτους κληρικούς, αρκετά καλώς διατεθειμένους, έως τότε, έναντι του φασισμού. Εις ταύτα ο Τύπος απήντα εντείνων την εκστρατείαν κατά των Εβραίων και διεκδικών προτεραιότητα δια τον φασισμόν, ακόμη και εις την κίνησιν αυτήν. Ο Μουσσολίνι απευθυνόμενος ειδικώς προς τους ξέ­νους πολιτικούς, επανελάμβανε την φράσιν εκείνην της εποχής των κυρώσεων, η οποία είχε μείνει περίφημος και ένδοξος: «Θα προχωρήσωμεν κατ' ευθείαν εμπρός». 

Και, πράγματι, επήλθον ταχέως τα γεγονότα: απαγόρευσις εις παιδία και νέους, τέκνα γονέων αμφοτέρων Εβραίων, να φοιτούν εις τα δημόσια σχολεία έστω και αν έχουν βαπτισθή, και ίδρυσις ειδικών σχολείων στοιχειώδους και μέσης εκπαιδεύσεως δι' αυτά, απόλυσις των Εβραίων καθηγητών και διδασκάλων από την εκπαίδευσιν, απομάκρυνσις των από τας Ακαδημίας, απαγόρευσις διδακτικών βι­βλίων γραφέντων υπ' αυτών, περιορισμοί εις την συγγραφικήν δράσιν των ' απομάκρυνσις των Εβραίων από τας ιθυνούσας θέσεις των μεγάλων οικονομικών οργανισμών και από τας δημοσίας υπηρεσίας' άρνησις παροχής αδειών δια μικτούς γάμους' απέλασις των εκ του εξωτερικού Εβραίων, των ελθόντων εις την Ιταλίαν μετά τον πόλε­μον. Με την δήλωσιν ότι δεν υπήρχε πρόθεσις εφαρμογής πολιτικής διωγμού κατά των Εβραίων, τα ληφθέντα έναντι αυτών μέτρα ενεφανίσθησαν ως μέρος μιας ευρυτέρας μάχης, την οποίαν ήρχιζεν η αυτοκρατορική Ιταλία, εντός των ευρωπαϊκών και αφρικανικών συνό­ρων της, δια την ακεραιότητα της φυλής, κατά του κινδύνου αναμί­ξεων και «μολύνσεων» με ετερογενή στοιχεία ' ως μία όψις της δημογραφικής μάχης, η οποία απέβλεπεν όχι μόνον εις το να αυξήση την ποσότητα, αλλά και να βελτιώση την ποιότητα του ιταλικού λαού' ως τελειωτική προσπάθεια δια την εθνικοποίησιν του ιταλικού πολι­τισμού, απαλλασσομένου από τας επιρροάς τάσεων ή ρευμάτων νοσηρώς νεωτεριστικών εις την φιλολογίαν ή την Τέχνην, αι οποίαι αντεπροσωπεύοντο, κατά μέρος σημαντικόν, από Εβραίους, ήτοι από ξένους οι οποίοι ήσαν και άλλη φυλή, ανεπίδεκτος οιασδήποτε αφο­μοιώσεως, καυχωμένη ότι υπερείχε πάσης άλλης φυλής... 

( ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΦΑΣΙΣΤΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ)

PNF: IL PRIMO E SECONDO LIBRO DEL FASCISTA

Στα 1941 το Partito nazionale fascista  σε μια προσπάθεια να κωδικοποιήσει τις βασικές ιδεολογικές αρχές της Φασιστικής κοσμοθεωρίας, προχώρησε στην έκδοση ενός τόμου με το χαρακτηριστικό τίτλο "Το πρώτο και δεύτερο βιβλίο του Φασίστα." Μέσα σε 160 σελίδες και με τη τεχνοτροπία της  σύντομης  αλλά περιεκτικής διδασκαλίας , με εμβόλιμες ερωτήσεις και απαντήσεις, το βιβλίο αυτό αποτελεί  σήμερα στα χέρια του μελετητή  ένα  εύχρηστο χρήσιμο εργαλείο για τη  κατανόηση της  πραγματικής φύσης του φασιστικού φαινομένου  πέρα από ότι μέχρι πρότινος πιστεύαμε, πέρα από ότι μέχρι πρότινος  νομίζαμε. Θ.Μ

Prefazione (Πρόλογος)  σελ.3
DATE STORiCHE DELLA RIVOLUZIONE (Ιστορικές ημερομηνίες της Επανάστασης. σελ 5

1o. ΒΙΒΛΙΟ
IL DUCE (Ο ΝΤΟΥΤΣΕ)  σελ.17
LA RIVOLUZIONE FASCISTA (Η ΦΑΣΙΣΤΙΚΗ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ)
L'interventismo σελ. 21
La guerra mondiale (Ο παγκόσμιος πόλεμος) σελ. 22
Il dopoguerra (Η μεταπολεμική εποχή)
I Fasci di combattimento
Lo squadrismo
Il programma fascista (Το φασιστικό πρόγραμμα)
La fondazione del P.N.F (Η ίδρυση του Εθνικού Φασιστικού κόμματος).
La conquista del potere. (Η κατάκτηση της εξουσίας) σελ.27
IL PARTITO (Το κόμμα)
Natura e scopi σελ. 30
Gerarchie e inquadramento σελ.32
Disciplina (Πειθαρχία) σελ.39
Amministrazione .σελ. 41
Doveri degli iscritti al P. N. F. (Υποχρεώσεις των εγγεγραμμένων στο  P. N. F) σελ. 43
Il Partito Fascista Albanese (Το Αλβανικό Φασιστικό κόμμα) 
ΟΙ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΤΟΥ  P.N.F.  ΚΑΙ ΟΙ ΥΠΟΚΕΙΜΕΝΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ
I  G. U. F.
La gioventù Italiana del Littorio
I Fasci femminili .
L'Associazione fascista della Scuola
Le Associazioni fasciste del Pubblico impiego,
dei Ferrovieri dello Stato, dei Postelegrafonici,
degli Addetti alle Aziende industriali dello Stato .σελ. 66
L' O. N. D  σελ. 69
L' U. N. U. C. I σελ. 71
Il C. O. N. I σελ. 73
La  L. N. L σελ. 74 
LA MILIZIA
IL REGIME 
Il Gran Consiglio . σελ. 91
LO STATO CORPORATIVO
La Carta del Lavoro
I Sindacati e le Confederazioni
Le Corporazioni
La Camera dei Fasci e delle Corporazioni
L'AUTARCHIA
2ο. ΒΙΒΛΙΟ
La specie umana e le razze umane. (Το ανθρώπινο είδος και οι ανθρώπινες φυλές) σελ. 113
L'arianesimo e la popolazione italiana σελ.115
La supremazia della razza ariana (Η ανωτερότητα της Άριας φυλής) σελ. II7
La difesa della razza  σελ. 119
La nazione e la razza. (Το έθνος και η φυλή) σελ 121
II pensiero del DUCE sulla razza  σελ. 122
Che cosa ha fatto il Fascismo per la razza σελ.132
Il Fascismo e gli ebrei σελ.135
Le leggi fasciste sulla razza. (Οι φυλετικοί φασιστικοί νόμοι) σελ .137
- Ebrei stranieri (Αλλοδαποί Εβραίοι) σελ. 138
- Matrimoni misti. (Μικτοί γάμοι) σελ. 138
- Fondamento della legislazione razziale fascista. σελ.139
- Chi e ebreo? σελ. 139
- Limitazioni ed esclusioni σελ.140
- Discriminazioni σελ.141
Razza e Impero (Φυλή και Αυτοκρατορία)  143
Che cosa devo sapere sulla razzaΤι πρέπει να γνωρίζω  σχετικά με τη φυλή; σελ 147

ANTONIO ANIANTE: ΜΟΥΣΣΟΛΙΝΙ

1.Πως έγινε δικτάτωρ.

Ο Μουσσολίνι , ο Χίτλερ, ο Κεμάλ Πασάς και ο Στάλιν βγήκαν από μέσα από τον λαόν. Μικρός ακόμη ο Ιταλός δικτάτωρ ηργάζετο ως σιδηρουργός, ο Χίτλερ ήτο ελαιοχρωματιστής και ο Τούρκος δικτάτωρ εφύλασσε χήνες. Αν τώρα ο λαός  τους έφερεν αργότερα εις την εξουσίαν δια να δεθή  χειροπόδαρα απ' αυτούς , δεν πρέπει , να εκπλήττεται κανείς.
Εις την ιστορίαν της ανθρωπότητος υπάρχουν πολλά τέτοια παραδείγματα και μάλιστα από λαούς, που δεν εζούσαν παρά δια την ελευθερίαν των.Ο πατέρας του Μουσσολίνι , ο Αλέξανδρος, ήταν οπαδός του Ρώσου αναρχικού συγγραφέως Μπακουνίν και έφτιανε πέταλα εις την κωμόπολιν Ντόβια, πλησίον του Πρεντάπιο. Η μητέρα του, η Ρόζα Μαλτόνι, μια γυναίκα  με καθυστερημένας αρχάς, ήτο δασκάλα . Ο Μπενίτο  εγεννήθη  εις τας 29 Ιουλίου 1883, μίαν  από τις  φλογερές εκείνες Κυριακές , όπου ο ήλιος ωριμάζει τα στάχυα. Ο Μουσσολίνι συνηθίζει να λέγη, όταν ερωτάται, δια την νεανικήν  του ηλικίαν:
"Δεν θυμούμαι τίποτε'  το παρελθόν άλλως τε δεν μ΄ενδιαφέρει ' αγαπώ το μέλλον" Και όμως αι λεπτομέριαι της ιδιωτικής τους ζωής  είνε εκείναι , που μας  αποκαλύπτουν τον χαρακτήρα του.
"Ήμουν ο τολμηρότερος  λαθροθήρας, γράφει  κάπου. Στις εορτές άρπαζα  το δόκανο , που έστηνα για τα πουλιά και έτρεχα  στις όχθες  των ποταμών , μαζί με τον αδελφόν μου  Αρνάλδον, παντού όπου ήξευρα , πως μπορούσα  να πιάσω πουλιά. Θυμούμαι , πως  μια ημέρα  έκλεψα τα πουλιά , που είχε  πιάσει στο δόκανό του κάποιος άλλος. Ο νόμιμος ιδιοκτήτης  του μ' εκυνήγησε. Εστάθηκε αδύνατον να με πιάση γιατί τρέχοντας  πιάση γιατί τρέχοντας μ΄απίστευτη ταχύτητα , εσκαρφάλωσα σ΄ένα λόφο , επέρασα ένα ποτάμι και χωρίς ν' αφήσω από τα χέρια μου την λείαν μου του εξέφυγα. Αγαπούσα πολύ τα πουλιά." 
Συχνά ο νεαρός Μουσσολίνι , την ώρα, που εβοηθούσε τον πατέρα του , στο σιδηρουργείον να σφυροκοπήση το κατακόκκινο πυρωμένο σίδερο, αφαιρενόταν και τα μεγάλα ζωηρά μάτια του εταξίδευαν στο πέλαγος των ονείρων. Ο πατέρας του αυταρχικός και δεσποτικός , τον επανέφερεν εις την πραγματικότητα!
-Είσαι τεμπέλης του εφώναζε. Δεν είσαι άξιος για τίποτα.
-Δεν είμαι για τίποτα! θα το ιδούμε αυτό, εψιθύριζεν ο Μουσσολίνι και καθώς άνοιγε περισσότερο τα μεγάλα μάτια του εκύτταζε τον πατέρα του , με το βλέμμα ενός μικρού αγρίου θηρίου.O Μπενίτο ήτο εκ φύσεως ανεξάρτητος χαρακτηρ. Με το παραμικρόν επαναστατούσεν. Παιδάκι ακόμη, δεν αγαπούσε με κανένα τρόπο να δεχθή να τον κρατεί από το χέρι η μητέρα του. Και έτρεχε να χαρή την ομορφιά των ηλιολουσμένων τοπίων  και τα χάδια της χλοϊσμένης γης. Αγαπούσε  περισσότερον την θρησκείαν της φύσεως από την θρησκείαν του Χριστού.

"Δεν μου άρεσε να μένω πολλήν ώραν εις την εκκλησίαν, γράφει, ιδίως κατά τας μεγάλας τελετάς.

Η ρόδινη φλόγα που σκορπούσαν οι λαμπάδες, η δυνατή μυρωδιά από το λιβάνι , η αίγλη των ιερών αμφίων , η μονότονη φωνή των πιστών και των μουσικών οργάνων  της εκκλησίας μου προξενούσαν μια αλλόκοτη ταραχή."

Αν μικρός περιφρονούσε  την εργασίαν του πατέρα του , αργότερα όμως  τον εκυρίευσε μια περίεργη νοσταλγία δια την εργασίαν αυτήν, που κατώρθωνε να δαμάζη το σίδερο.Αυτή τον είχε συνηθίσει εις την τραχείαν πάλην , εις την πλέον σκληρή δουλειά.Και όταν ανεδείχθη εις την ζωήν , κατά την φασιστικήν προπαγάνδαν, την οποίαν διηύθυνεν  αυτοπροσώπως , πρωτού ακόμη γίνη δικτάτωρ , δεν παρέλειψε  να δώση δείγματα  του επαγγέλματος της εφηβικής ηλικίας του  εις ένα χωριό , όπου τον είδαν να πυρώνη  μόνος του , μέσα εις ένα  σιδηρουργείον τον σίδηρον  και να του δίνη τα ανάλογα σχήματα, με την βοήθειαν της "βαρειάς"! Κατάπληκτοι τότε  οι παριστάμενοι  είδαν τον βουλευτήν, τον δημοσιογράφον, τον αεροπόρον , να φτιάνη με πολλήν υπομονήν  και δεξιοτεχνίαν , από τον κατακόκκινο σίδηρο, τανάλιες και τσιμπίδες.

Τα μάτια του έλαμπαν  από ευχαρίστησιν γράφει η κυρία Σαρφάτη, η οποία  τον παρηκολούθησεν  εκείνην την ημέραν , νοσταλγόν  του σκληρού νεανικού επαγγέλματος του. Έστειλε  και ειδοποίησαν  τους φίλους του , δια να τους δείξη πόσο δυνατός ήτο. Ε, οι έπαινοι  των παρισταμένων , δια την μεθοδικότητά του , εις την κατεργασίαν  του σιδήρου , τον ενεθουσίαζαν περισσότερον, από ό,τι  θα τον  ενθουσίαζε μία ευτυχία του εις την Βουλήν.

Τα χέρια του είναι γερά , αλλά και λεπτά συγχρόνως. Και τα μπράτσα του  είνε γερα΄, χωρίς  να παρουσιάζουν καμμίαν δυσαρμονίαν , με όλον το άλλο σώμα του. Το πρόσωπό του τραχύ, αλλά και γλυκό συγχρόνως......................................

Ποίαι αι σχέσεις του Ιταλού δικτάτορος και του βασιλέως.  
Στα 1900, την ημέραν , όπου απέθανεν ο μεγάλος Γερμανός φιλόσοφος Νίτσε , ο νεαρός τότε Μουσσολίνι εδιάβαζε , κάτω από ένα δένδρον εις την εξοχήν του Πρεντάπιο το σπουδαιότερον έργον του Νίτσε , "Ζαρατούστρας ". Την ιδίαν ημέραν εδολοφονείτο ο βασιλεύς της Ιταλίας , ο Ουμβέρτος Α' .
Την ιδίαν ημέραν ο εθνικόφρων Ιταλός ποιητής Ντανούνζιο , έγραφε ,εις την έπαυλίν του , εις την Καπουτσίνα, κοντά εις την Φλωρεντίαν τους δύο περιφήμους ύμνους του: τον ύμνον προς τον Νίτσε και τον ύμνον προς τον νέον βασιλέα , τον Βίκτωρα Εμμανουήλ τον Γ.  Ο Μουσσολίνι , ο οποίος ήτο δημοκρατικός τότε , αναρχικός , θα ημπορούσε να ειπή κανείς, μόλις εδιάβασεν εις το "Κορριέρε ντε λα Σέρρα" τον ύμνον, προς τον νέον βασιλέα, του Ντανούνζιο, έκαμεν ένα μορφασμόν και έσχισε την εφημερίδα, φωνάζων:

-Μίαν ημέραν η επανάστασις θα σαρώση αυτούς τους γελοτοποιούς! υπονοών τους βασιλείς.

Από τότε , πολλοί βασιλείς εγνώρισαν τον δρόμον της εξορίας. Είναι περίεργον, ότι ο ιδικός μας βασιλεύς θα είνε ένας από τους τελευταίους .Μια λεπτομέρεια , η οποία έχει χαραχθή εις την μνήμην μου εν σχέσει με τους βασιλείς του οίκου της Σαβοΐας, είναι τα υπέροχα μουστάκια του και τα φουσκωτά πανταλόνια που φορούν . Αγαθοί μονάρχαι ,φιλάνθρωποι και λαοφιλείς δεν έχουν καταλάβει τους υπηκόους των , παρά μέχρις ενός σημείου μόνον . Δι' αυτό , αν βγάλετε απ' αυτούς τα στολίδια των , θα ιδήτε , ότι δεν μένουν μεγάλα πράγματα. Ένας από αυτούς , ο Κάρολος Αλβέρτος , απέθανεν εις την εξορίαν , εις το Οπόρτο . Την Ιταλίαν την παρέλαβον οι βασιλείς ηνωμένην από τα χέρια ενός δημοκράτου , του Γαριβάλδη και έπειτα από πολλάς αιματοχυσίας , ολίγον δε έλειψε να την αφήσουν να περιέλθη εις τα χέρια του Πάπα. 

Ο σημερινός βασιλεύς της Ιταλίας, δεν έχει πλέον δικαιώματα, παρά μόνον εις τα ... γραμματόσημα και εις τα νομίσματα. Εκεί ευρίσκετε την εικόνα του , εις ηλικίαν σαράντα ετών . Και όμως, όλοι οι μονάρχαι της Ιταλίας ήσαν μέχρι σήμερον αγαθοί και πρωτοστάτησαν πάντοτε εις πολλά φιλανθρωπικά έργα , εις δωρεάς δια την ενίσχυσιν της καλλιτεχνίας , εις την ίδρυσιν νοσοκομείων , με το μειδίαμα πάντοτε εις τα χείλη. Όταν όλοι εφοβούντο ν΄ανεβούν εις το αυτοκίνητον ο βασιλεύς μας ανέβηκε με θάρρος εις την πρώτην "Φίατ" . που έφθασεν εις την Ρώμην και περιήλθε την πρωτεύουσαν , με ταχύτητα δέκα χιλιομέτρων την ώραν . Όταν η χολέρα εθέριζεν ο βασιλεύς έτρεχε μέσα εις τους χολεριώντας δια να τους παράσχει βοήθειαν. Όταν η Μεσσήνη εσωριάζετο εις ερείπια από τους σεισμούς , ο βασιλεύς έτρεχε να βοηθήση τους σεισμοπαθείς και όταν ο πόλεμος ξέσπαζεν ιδού αυτός εις το μέτωπον , υπό τα βλήματα του εχθρού! Μεγάλη καρδιά και ορθολογισμός, ιδού τα δύο κυριώτερα προτερήματα του μικροσκοπικού μας βασιλέως. Ηκολούθησε την θέλησιν του λαού, όπως ένας πατέρας ο οποίος δεν θέλει να επιβάλη τας ιδικάς του θελήσεις εις τα παιδιά του. Εάν ιδή ,ότι ο λαός του τείνει οριστικώς προς τον μπολσεβικισμόν ,τότε καταλαβαίνει , ότι ο μπολσεβικισμός είνε απαραίτητος δια τον λαόν του και είνε έτοιμος να καταφύγη εις Σιβιταβέκια , η οποία υπήρξεν η τελευταία κατοικία του προγόνου του Καρόλου Αλβέρτου. Αν τώρα ο λαός κηρύσσεται υπέρ του φασισμού, τούτο σημαίνει, δια τον βασιλέα , ότι ο φασισμός είνε απαραίτητος δια τον λαόν του. Με λίγα λόγια είνε ένας βασιλεύς , ο οποίος δέχεται την πρόοδον χωρίς όμως να παύση να σέβεται και τας παραδόσεις. Και ιδού, αν και πιστεύη ότι και οι βασιλείς πρέπει να εκλέγονται μολαταύτα , είνε έτοιμος να αποσυρθή του θρόνου, υπέρ του υιού του.

*

Ο ιταλικός λαός είνε πολύ παράξενος λαός . Εκεί που τον βλέπετε να ζητοκραυγάζη με φρενίτιδα τον βασιλέαν του, μπορεί τε να τον ιδήτε να μην δακρύση καν , την στιγμήν , όπου ο βασιλεύς εγκαταλείψη είτε δια τον ένα είτε δια τον άλλον λόγον τον θρόνον του. Και αυτό θα συμβή. Το ξεύρει, άραγε , ο βασιλεύς; Πιθανόν να το ξεύρη. Ίσως δι αυτό μάλιστα είνε τον τελευταίον καιρόν λυπημένος .Κανείς δεν τον είχεν ιδή να γελάση. Τον λένε μάλιστα υποχόνδριον. Όσον αφορά την βασίλισσαν, την Ελένην του Μαυροβουνίου , την ωραίαν και σωματώδη χωρικήν, ε, αυτή όπως λέγουν δεν περιφρονεί το κρασί των υπογείων του παλατιού. Η αποστολή του βασιλέως μας όμως φαίνεται ότι του είνε πολύ επαχθής. Δι΄ αυτό και διασκεδάζει εργαζόμενος .Είναι πολύ μορφωμένος. Το πρωί σηκώνεται στις πέντε και το βράδυ στις οκτώ είναι στο κρεβάτι του .Τον βλέπω πάντοτε με ένα βιβλίο στα χέρια εις τον κήπον των ανακτόρων .Έπειτα αφήνει το βιβλίον , δια να πάρη το ποτιστήρι και το τσαπί, με το οποίον καλλιεργεί τον ανακτορικόν του κήπον. Έπειτα, αφού κάνη ένα γύρον , με το άλογόν του, κάθεται εις το γραφείον του , όπου υπογράφει κρατικώ τω τρόπω, τα έγγραφα.

"Tα πολιτεύματα περνούν οι λαοί μένουν". Πως ο Μουσσολίνι ελάκτισε τους φίλους του, οι οποίοι επλούτισαν αιφνιδίως.

Αι τυραννικαί ακρότητες , εις τας οποίας φθάνουν τα σημερινά δικτατορικά καθεστώτα, όσον σοβαραί και αν υποτεθή, ότι είναι, θεωρούνται δυστυχώς από τον ξένον τύπον  και την διπλωματίαν ως απαραίτητοι , δια την εσωτερικήν τάξιν .Όσον αφορά  τώρα τας διαμαρτυρίας του πολιτισμένου κόσμου, αύται περιορίζονται , δι' ολίγας ημέρας και σπανίως εις συλλαλητήρια, εναντίον της δικτατορίας , και έπειτα αι ακρότητες λησμονούνται. Ο Μουσσολίνι κατ' επανάληψιν έκαμε γνωστάς τας ιδέας του περί ελευθερίας και αντιδημοκρατισμού. Εις το ζήτημα αυτό μάλιστα υπάρχει και ένα θεμελιώδες σημείον του προγράμματος του, το οποίον επικαλείται, εις κάθε λόγον, που εκφωνεί.

"Ο φασισμός είπε τελευταίως, αρνείται εις την δημοκρατίαν το παράλογον και το συμβατικόν αυτό ψεύδος : την πολιτικήν ισότητα , το ομαδικόν ανεύθυνον και τον μύθον της ευτυχίας και της προόδου.

Αν όμως πάρωμε την δημοκρατίαν διαφορετικά, εάν υποθέσω μεν, ότι είναι ένα πολίτευμα υπό το οποίον ο λαός εκτοπίζεται εις το περιθώριον του Κράτους , τότε ημπορώ να ειπώ, ότι ο φασισμός  είνε "μια οργανωμένη, συγκεντρωτική και κυριαρχική δημοκρατία."

Εάν ρίψωμεν ένα βλέμμα  εις την ιστορίαν  θα ίδωμεν, ότι το φιλελεύθερον πολίτευμα δεν έζησε παρά μόνον δεκαπέντε χρόνια από το 1830 έως το 1845,

Την δημοκρατίαν της Ρώμης την εσκότωσεν  η γαλλική δημοκρατία. Την ιδίαν εποχήν ο Κάρλ Μαρξ εκήρυσσε το ευαγγέλιόν του σοσιαλισμού εις το περίφημον μανιφέστο των Κομμουνιστών.Το 1859 ο Ναπολέων ο Γ καταφεύγει εις το αντιφιλελεύθερον πραξικόπημα  του και βασιλεύει εις την Γαλλίαν έως το 1870. Ανετράπη τότε  από ένα λαϊκόν κίνημα, έπειτα από μίαν στρατιωτικήν ήτταν.

Νικητής είναι ο Μπίσμαρκ, ο οποίος δεν ηθέλησε  ποτέ να μάθη τίποτε, από το τι είνε η ελευθερία, ούτε ν΄ακούση τους προφήτας της. Είναι συμπτωματικόν , αλήθεια το ότι ένας λαός, με ανώτερον πολιτισμόν  όπως είναι ο γερμανικός, ηγνόησε  καθ΄ολοκληρίαν , καθ΄όλον τον δέκατον έννατον αιώνα την θρησκείαν  της ελευθερίας.

Η Γερμανία επέτυχε την εθνικήν ενότητά της αγωνιζομένη κατά της ελευθερίας, η οποία φαίνεται ξένη προς την ψυχοσύνθεσίν της.

Η ψυχή της είναι βαθύτατα φιλομοναρχική, άρα δι' αυτήν η ελευθερία είνε ο λογικός και ιστορικός προθάλαμος της αναρχίας. Ο αποκληθείς αιών της ελευθερίας δεν έκαμε τίποτ' άλλο παρά αφού περιέπλεξε τους γορδίους δεσμούς , επεζήτησε να τους λύση με τας εκατόμβας του παγκοσμίου πολέμου. 

Ποτέ καμμία άλλη ιδεολογία δεν επέβαλε ,τόσας θυσίας, όσας επέβαλον η ιδεολογία της ελευθερίας. 

Οι Θεοί της ελευθερίας λοιπόν είχαν τόσην δίψαν δι' αίμα. Σήμερον η φιλελευθερία κλείνει τους ερήμους πλέον ναούς της διότι οι λαοί βλέπουν , ότι με το οικονομικόν , το πολιτικόν, και το ηθικόν σύστημά τους , τους οδήγησεν εις την καταστροφήν.

Ιδού διατί όλοι οι σημερινοί πολιτικοί πειραματισμοί είνε εις την βάσιν αντιφιλελεύθεροι, παρ΄όλον ότι οι οπαδοί του χρεωκοπήσαντος συστήματός του φιλελευθερισμού, προσπαθούν να παραστήσουν την σημερινήν μορφήν πολλών πολιτευμάτων ως πολιτεύματα, που είνε έξω από την ιστορίαν ,ωσάν η ιστορία ν' αποτελή τιμάριον των οπαδών του φιλελευθερισμού, ωσάν η ελευθερία να είνε η τελευταία λέξις της ιστορίας. 

Ο Μουσσολίνι λέγων αυτά, απολογείται βεβαίως της πολιτικής του. Η πολιτική πρέπει να καθρεπτίζη την εποχήν της και την λαϊκήν ψυχήν . Κάθε πολιτική έχει την εποχήν της. Ο σημερινός αιών είναι ο αιών του φασισμού. 

Το ότι ο Φασισμός απελάκτισε τον σοσιαλισμόν , την δημοκρατίαν και την φιλελευθερίαν , λέγει ο Μουσσολίνι, ομιλών περί πολιτευμάτων , δεν θα ειπή, να επαναφέρη τον κόσμον εις την κατάστασιν , που ήτο ούτος προ του 1789 (έτος κατά το οποίον και ενεκαινιάσθη ο δημοκρατικο-ελεύθερος αιών.) Η ανθρωπότης δεν πηγαίνει προς τα πίσω. Από τα ερείπια του σοσιαλιστικού, του δημοκρατικού και του φιλελευθέρου πολιτεύματος , ο φασισμός παίρνει τα στοιχεία, που έχουν ακόμη μια ζωντανήν αξίαν. Τα πολιτικά συστήματα περνούν' οι λαοί μένουν. Έπειτα ας μη ξεχνάμε ότι τα περισσότερα πολιτικά συστήματα έχουν πολλά τα κοινά σημεία, μεταξύ των. Ο επιστημονικός σοσιαλισμός του Μαρξ είναι αλληλένδετος με τον ουτοπιστικόν σοσιαλισμόν του Φουριέ και του Σαιν-Σιμόν! 

Ο φασισμός θεωρεί την βίαν ως νόμιμον, ή τουλάχιστον φαίνεται υποχρεωμένος να την θεωρή ως τοιαύτην δι' ένα χρονικόν διάστημα .Είνε γεγονός εν τούτοις, ότι το ξίφος ,το οποίον κρατεί, δια να προασπίζη με αυτό το καθεστώς του , το καρφώνει συχνά στη καρδιά του. Επί εκατόν προσώπων ,τα οποία έπληξε , τα εννενήντα εννέα ήσαν φασίσται. 

Δώσατε είκοσι χρόνια ζωής εις τον Φασισμόν και αν υποθέσωμεν ότι ο Μουσσολίνι εξακολουθήση να είναι δικτάτωρ, καθ' όλο αυτό το διάστημα, τότε θα ιδήτε, ότι δεν θα μείνει ούτε ίχνος από τας σημερινάς του βιαιότητας. 

Η νέα γενεά, η οποία θα προσέλθη από την φασιστικήν πειθαρχίαν και η διατήρησις των βιαίων μέτρων θα είνε περιττή πλέον. Οι άνθρωποι , τους οποίους τιμωρεί σήμερα ο Μουσσολίνι, ανήκουν εις το παρελθόν. Τα σφάλματά των , αι ελλείψεις των , αι αδυναμίαι των είναι λείψανα του παρελθόντος, είνε σφάλματα, τα οποία θα εξαφανισθούν εις τας μελλούσας γενεάς.

*

Ο Μουσσολίνι ως πρώτον καθήκον του, ευθύς ως ήρχισε τον αγώνα του καθαρμού του περιβάλλοντός του , εθεώρησε τον έλεγχον όλων εκείνων των αρχηγών του φασισμού , οι οποίοι ενώ ήσαν πτωχοί, όπως ο Ιωβ, αιφνιδίως ευρέθησαν πλούσιοι. Τον έλεγχον αυτόν δεν κατόρθωσε βέβαια να τον πραγματοποιήση αμέσως, αλλά πολύ αργότερα ,οπότε και επέταξεν από τας θέσεις, που κατείχαν, τους υπόπτως πλουτίσαντας φασίστες. Ο πλούτος, η δίψα του χρυσού , είνε δια το ηθικόν του Μουσσολίνι ατιμία. Ιδού διατί δεν εκπλήττομαι, όταν βλέπω τα στόμια των φασιστικών όπλων να στρέφονται κατ' εκείνων , τους οποίους όλοι εθεωρούσαν ως καλυτέρους φίλους του Μουσσολίνι, οι οποίοι μάλιστα είχαν χρηματίσει και άμεσοι συνεργάται του.

Αniante Antonio είναι το ψευδώνυμο του Ιταλού συγγραφέα και δημοσιογράφου A.Rapisarda (Viagrande 1900- Ventimiglia 1983 ) Αυτοεξόριστος στη Γαλλία  εξέδωσε στα 1932 μια γλαφυρή αλλά αμφιλεγόμενη βιογραφία του ισχυρού ηγέτη του Φασισμού .Το μεγαλύτερο μέρος της βιογραφίας αυτής δημοσιεύτηκε σε συνέχειες  στην εφημερίδα  ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ αρχή κάνοντας από το φύλο της 5ης Ιανουαρίου 1933.

Συνέχεια