Ο ΓΟΛΓΟΘΑΣ ΤΩΝ ΗΡΩΩΝ

Ακλόνητοι και απτόητοι οι ηρωικοί αυτοί μάρτυρες υπέστησαν και νέαν επίθεσιν. Με τα ολίγα πυρομαχικά που τους απέμειναν ηγωνίζοντο μέχρι της τελευταίας στιγμής, έτοιμοι να πέσουν μέχρις ενός παρά να παραδοθούν εις τον εγκληματικόν όχλον των ελασιτών.

Η ριφθείσα ιδέα της παρατόλμου εξόδου προς τους στρατώνας απερρίφθη και επεκράτησε τελικώς η γνώμη να αμυνθούν μέχρις εσχάτων. Συγχρόνως απεφασίσθη όπως ζητηθή δι' ετέρου συνδέσμου αποστελλομένου εις το Σύνταγμα ενίσχυσις εις άνδρας και πυρομαχικά. Ως σύνδεσμος εξελέγη ο ανθ]στής Βισβίκης, ο οποίος χωρίς να χάση καιρόν δια της κλίμακος υπηρεσίας επήδησεν εις την αυλήν της οικίας του Μητροπολίτου Πρεβέζης, η οποία συνείχετο με την πολυκατοικίαν του φυλακίου. Εκεί συνηντήθη μετά του ενοίκου Λοχαγού της στρατολογίας  Αγγέλου Κωλέτση με τον οποίον κατέστρωσαν σχέδιον εκτελέσεως της επικινδύνου αποστολής. Ατυχώς όλαι αι προς το Σύνταγμα οδοί εβάλλοντο θανασίμως και συνεπώς ήτο αδύνατος η επικοινωνία με το Σύνταγμα.

Χωροφύλακας
Θεόδωρος Παν Μανιάτης
1909-1944
ΑΘΑΝΑΤΟΣ

Ο Βισβίκης μετά την θλιβεράν αυτήν διαπίστωσιν και παρ' όλον ότι ο Κωλέτσης τον προειδοποίησεν οτι εβάδιζε προς βέβαιον θάνατον, αφού τα εχθρικά τμήματα εισήρχοντο ήδη εις την πολυκατοικίαν, εν τούτοις με μίαν ανεμόσκαλαν υπερεπήδησε τον υψηλόν τοίχον—ύψους 4, 1]2 μέτρων—και επανήλθεν εις την θέσιν του.

—Δεν μπορώ να προδώσω τους συντρόφους μου— είπε εις τον Κωλέτσην, πριν αναχωρήση—το καθήκον μου και η τιμή μου, επιβάλουν να επανέλθω εις την θέσιν μου, ακόμη και αν με περιμένει το μαρτύριον και ο θάνατος. Δώσε χαιρετισμούς εις τον Διοικητήν μου και πες του, εάν σωθής, ότι εστάθηκα πιστός εις τον όρκον μου και εις τας διαταγάς του.

Αυτά ήσαν τα τελευταία λόγια του σεμνού αυτού παλληκαριού, του οποίου η φιλοτιμία και η αυτοθυσία θα παραμένουν φωτεινά παραδείγματα δι'  όλους τους συνεχίζοντας εισέτι τον αγώνα προς συντριβήν του ληστοσυμμοριτισμού.

Μετά την επάνοδον του Βισβίκη η τραγωδία των μελλοθανάτων της πολυκατοικίας του Ντούνη υψούται εις την διαπασών της.

Όταν μετά δίμηνον ο Ταγματάρχης Παβέλλας Παναγ. επεραίωσεν την ένορκον προανάκρισιν προς εξακρίβωσιν των αιτίων της εξουδετερώσεως του 7ου φυλακίου, και υπέβαλλεν αυτήν αρμοδίως, με διεφώτισε πλήρως επί των συνθηκών που έλαβον χώραν τα δραματικά γεγονότα.

Εις τον επίλογον του πορίσματος της προανακρίσεως αναγράφονται τα εξής :

«Μετά την επάνοδον του Βισβίκη εις  το φυλάκιον, επηκολούθησε σύγχυσις και θόρυβος ασυνήθης.  Ηκούσθησαν δε έσωθεν φωναί;«Είμεθα κυκλωμένοι, είμεθα κυκλωμένοι» και ολίγον ύστερον «Προσοχή, Προσοχή παύσατε πυρ. Οι χωροφύλακες έφυγαν». Τα ανωτέρω ελέχθησαν κατά τον μάρτυρα Κωλέτσην υπό του Ντούνη, του οποίου ανεγνώρισε την φωνήν. Δεν γνωρίζομεν όμως αν ήτο πράγματι η φωνή του Ντούνη ή άλλου τινός, καθ'  όσον εις στιγμάς πανδαιμονίου, εκ των όλμων, πολυβόλων κλπ. ήτο δύσκολον να αναγνωρίση τις εκ του μακρόθεν, μεσολαβούντων άλλωστε και 2-3 τοίχων φωνήν, δι' ο και αμφιβάλλομεν. Αλλά και αν ελέχθησαν πράγματι τα ανωτέρω, δεν μειώνουν παντάπασιν την διαγωγήν του Ντούνη εξαρθέντος εις το ύψος αληθούς μάρτυρος του καθήκοντος, Μετά τα ανωτέρω λεχθέντα επήδησαν εις την αυλήν της οικίας Κωλέτση τρεις οπλίται. Πρώτος ο Κόλλιας, δεύτερος ο Αδαμόπουλος και τελευταίος ο Στασινόπουλος. Μετά ημίσειαν ώραν ομάς αναρχικών προσεπάθησε νά παραβίαση την επί της οδού Χατζηχρήστου κεντρικήν θύραν, ο θάνατος δε ενός εκ των επιτιθεμένων δια βολής εκ του εσωτερικού της οικίας τους εξηγρίωσεν. Τελικώς δια χειροβομβίδων και δυναμίτιδος παρεβίασαν την θύραν και ήρχισαν να κατακλύζουν την πολυκατοικίαν. Ταυτοχρόνως έτεροι στασιασταί παρεβίασαν καθ' όμοιον τρόπον την επί της οδού Μακρυγιάννη είσοδον του υπογείου, ούσαν αφρούρητον, η είσοδος των δε εκεί, όπως ήτο φυσικόν επέφερε σύγχυσιν εις τους υπερασπιστάς του φυλακίου, οίτινες μαχόμενοι εις τους υπεράνω ορόφους αντελήφθησαν αιφνιδίως εις το υπόγειον, κάτωθεν των και εις το ισόγειον να εισελαύνουν εχθροί ανενόχλητοι και κατά μάζας. Τα ανωτέρω εξειλίχθησαν σχεδόν ταυτοχρόνως και εν μέσω γενικής συγχύσεως και θορύβου καθ' ην στιγμήν πα-ρεβιάζοντο αι δύο είσοδοι του φυλακίου, ανετινάσσοντο τμήματα του κτιρίου και στίφη αναρχικών εισήλαυνον εντός της πολυκατοικίας καταλαμβάνοντα τους υπερασπιστάς της σχεδόν εξ απρόοπτου και αιφνιδιαστικώς. Επηκολούθησεν απεγνωσμένη πάλη σώματος προς σώμα καθ' ην οι ολιγάριθμοι και άνευ πυρομαχικών και οι πλείστοι τραυματισμένοι άνδρες του φυλακίου ηγωνίσθησαν ηρωϊκώς και γενναίως. Όταν όμως τους απέλειπεν και η τελευταία σωματική ισχύς, εξηντλημένοι πλέον και αιμόφυρτοι, υπέκυψαν εις τους πολυάριθμους εισβολείς παρ' ων απήχθησαν δια να ακολουθήσουν τον θλιβερόν ανήφορον της αιχμαλωσίας και των βασανιστηρίων, άτινα προηγήθησαν της εκτελέσεως, δι' όσους δεν κατώρθωσαν να αποδράσουν».

Αυτά αναφέρει τό πόρισμα της προανακρίσεως, το οποίον δίδει μίαν αρκετά ζωντανή εικόνα των διαδραματισθέντων.
Οι αναρχικοί μετά την άδοξον νίκην των κατά των ολιγαρίθμων ανδρών του 7ου φυλακίου απήγαγαν τους εξηντλημένους και βουτηγμένους εις το αίμα των πληγών των αιχμαλώτους και τους μετέφεραν εις μίαν οικίαν εκει πλησίον όπου είχεν εγκατασταθή η πολιτοφυλακή των ελασιτών και υπεβλήθησαν υπό ανακριτών δημίων εις ανάκρισιν και παντοίους εξευτελισμούς. Τέλος σιδηροδέσμιοι ανήλθον την οδόν του μαρτυρίου των, ενώ τα έκνομα πλήθη των κακούργων τους εράπιζον, τους έπτυον, και τους εκακοποίουν δι΄  υποκοπάνων, μαχαιρών και μαστιγίων. Η αφήγησις υπό διασωθέντων των ανιστορήτων δοκιμασιών που υπέστησαν οι συλληφθέντες προ του θανάνου των εκ μέρους τών ελασιτών, είναι απίστευτος εις θηριωδίαν.Απ΄ όλους αφηρέθησαν αι στολαί και τα υποδήματα και ημίγυμνοι, ανυπόδυτοι και τρέμοντες από το δριμύτατον ψύχος του χειμώνος εκείνου, μετεφέροντο από ανακριτού εις ανακριτήν και από φυλακής εις φυλακήν. Οι οφθαλμοί πολλών εξωρύχθησαν, οι μύτες και τα αυτιά τους απεκόπησαν. και αι γλώσσαι των εξερριζώθησαν. Αφάνταστα μεσαιωνικά μαρτυρία ιεράς εξετάσεως, δοκιμασίαι και βασανιστήρια τοιαύτα, που, εκείνα των πρώτων οσιομαρτύρων και Αγίων επί Νέρωνος, Καλλιγούλα και Διοκλητιανού, οχριούν. Τον σαδισμόν αυτόν οι ελασίται κακοποιοί εδιδάχθησαν ασφαλώς από τους θηριώδεις καθοδηγητάς των, που εξεπαιδεύθησαν εις τας ειδικάς σχολάς των βορείων βαρβάρων, γνωστού όντως ότι προπολεμικώς το ελληνικόν αίσθημα και ο φυλετικός μας πολιτισμός δεν ήτο δυνατόν να εμπνευσθούν και να εφαρμώσουν τοιαύτης εκτάσεως και είδους βασανιστήρια.

Τελικώς τα θύματα του 7ου φυλακίου ωδηγήθησαν εις μακρυνας χαράδρας και εσφάγησαν, ριφθέντα βορά των ορνέων και των κυνών. Από τους υπερασπιστάς του κυριευθέντος φυλακίου και συγκεκριμένως ο Ταγ)ρχης Ντούνης, ο Μοίραρχος Παπακώστας, ο ανθ]στής Βισβίκης, και ο ενωμοτάρχης Ζαμπός εξετελέσθησαν κατόπιν φρικτών βασανιστηρίων, ενώ ο Στασινόπουλος, Κόλιας, Αδαμόπουλος, Γρυπαίος, Λιακόπουλος, Κουτίβας και Βαρουξής διεσώθησαν. Των λοιπών τα πτώματα ανευρέθησαν εις ομαδικούς τάφους, ακρωτηριασμένα και αιμόφυρτα. Αμερολήπτως κρίνοντες τα γεγονότα πρέπει να εξάρωμεν την αυτοθυσίαν και τον ηρωϊσμόν των υπό τον σφαγιασθέντα Μοίραρχον Παπακώσταν ανδρών, οι οποίοι ηγωνίσθησαν τον υπέρ όλων και μέχρις εσχάτων αγώνα.

Ακόμη και οι προτείνοντες κατά την σύσκεψιν της τελευταίας στιγμής νά εγκαταλείψουν την ματαίαν άμυναν και να διασωθούν υπεν]ρχης Στασινόπουλος και χωροφύλακες Κόλλιας και Αδαμόπουλος, (οι οποίοι τελικώς διεσώθησαν πηδήσαντες τον μανδρότοιχον παρακειμένης οικίας) εξετέλεσαν πιστώς το καθήκον των.Ο αγών είχε πλέον κριθή όταν προέβαινον εις το διάβημα της σωτηρίας των. Επομένως πάσα περαιτέρω αντίστασις ήτο ματαία σπατάλη αίματος και η αιχμαλωσία των θα ήτο βεβαία με άμεσον επακόλουθημα τον θάνατον.

Θα πρέπει να σημειώσω ότι δύο εκ των ανδρών του φυλακίου, ο αιχμαλωτισθείς Κουτίβας και ο καταχωθείς υπό τα ερείπια της ταράτσας Γρυπαίος διεσώθησαν ως εκ θαύματος. Ο πρώτος ενώ προορίζετο δι' εκτέλεσιν, και αφού προηγουμένως είχεν υποστή τα πάνδεινα, κατώρθωσε να διαφυγή από τας χείρας των δημίων του και να καταφύγη εις το Νοσοκομείον «Ευαγγελισμός» όπου και διεσώθη.

Ο Γρυπαίος πάλιν καταχωθείς την 6ην Δεκεμβρίου εις την ταράτσαν κατήλθεν το βράδυ και γλυστρών από ορόφου εις όροφον τελείως εξηντλημένος και νήστις έφθασε μέχρι του ισογείου όπου ο ιδιοκτήτης της πολυκατοικίας Τουλούπας εκ φόβου, ή εκ συμπαθείας προς τους κομμουνιστάς ηρνήθη να τον αποκρύψη, οπότε την επομένην ομάς αναρχικών τον απήγαγε. Ηκολούθησε την οδον της αιχμαλωσίας και ενώ εκρατείτο εις τον συνοικισμόν Κουκάκι απελευθερώθη την 20ην Δεκεμβρίου υπό των Άγγλων.

Και τέλος ο Ταγματάρχης Παβέλλας προτείνει την επ' ανδραγαθία προαγωγήν όλων των λαβόντων μέρος εις τας μάχας του 7ου φυλακίου και δια τους οποίους τονίζει χαρακτηριστικώς ότι συνεκράτησαν τας μάζας των επιτιθεμένων επί πέντε  περίπου ώρας και τέλος αφού έρριψαν και το τελευταίον φυσίγγιον και την τελευταίαν χειροβομβίδαν των μετά πάλην σώματος προς σώμα συνελήφθησαν—πλην των διαφυγόντων τεσσάρων ανδρών—και απήχθησαν εις αιχμαλωσίαν ή σφαγιασμόν. Και καταλήγει ως εξής :

«Οι άνδρες του φυλακίου τούτου δεν παρεδόθησαν, αλλά συνελήφθησαν. Δεν επολέμησαν απλώς, αλλά ηνδραγάθησαν. Δεν απεχώρησαν, αλλά παρέμειναν ακλόνητοι εις τας θέσεις. Δεν επτοήθησαν προ του όγκου των επιτιθεμένων, αλλά κατεπτόησαν και κατεπόνησαν τους επιδρομείς. Οι οιοιδήποτε έπαινοι και  αμοιβαί θα είναι ανεπαρκείς διά τούς ενδόξους υπερασπιστάς του φυλακίου τούτου».

Με την έκθεσιν αυτήν του Ταγματάρχου Παβέλλα συνεφώνησα απολύτως και προσυπέγραψα δια την απονομήν των ηθικών αμοιβών προς τους ηρωικούς αυτούς άνδρας.

Δέον να σημειωθή ότι και η πολυκατοικία αύτη μετά προηγουμένην άγριαν λεηλασίαν της κινητής περιουσίας των ενοίκων υπέστη τοιαύτην καταστροφήν ώστε να παρουσιάζη εικόνα πραγματικού ερειπίου.

(Επιστροφή)

ΤΟ ΜΑΡΤΥΡΙΚΟΝ 7ον ΦΥΛΑΚΙΟΝ

Εν τω μεταξύ και ενώ τα συνεχή κύματα των ελασιτικών εξορμήσεων δεν έπαυαν ουδέ μια στιγμή το δολοφονικό τους έργον τα φυλάκια του θανάτου εδέχοντο ήδη τρομεράν και δι' όλων των όπλων πίεσιν του εχθρού. Το κυριώτερον εκ τούτων δεσπόζον ευρυτάτης περιοχής και κείμενον επί της διασταυρώσεως των οδών Χατζηχρήστου—Μακρυγιάννη επί της πολυκατοικίας Τουλούπα, όπως αναφέραμεν εις προηγούμενον κεφάλαιον, ήτο το υπ' αριθμ, 7, το μαρτυρικόν, όπως απεκλείθη αργότερον φυλάκιον.
Η Διοίκησις του Συντάγματος, κατόπιν της εισηγήσεως του ενοίκου της πολυκατοικίας Ταγματάρχου Ντούνη, κατέλαβε το οίκημα τούτο προκαταλαμβάνουσα τους ελασίτας, οι οποίοι εζήτησαν να το καταλάβουν αυτοί πρώτοι την πρωΐαν της 5ης Δεκεμβρίου, Η δύναμις τον φυλακίου κατενεμήθη αναλόγως των όρων αμύνης και της σημασίας εκάστης θέσεως εντός της πολυκατοικίας και των ταρατσών της, επί της μεγάλης ταράτσας ετοποθετήθησαν υπό τον Μοίραρχον Παπακώσταν, ο Ανθ/στης Βισβίκης Σταύρος, ο ενωμ]ρχης Ζαμπός Άγγελος, ο υπεν]ρχης Βραζιώτης Γ. και οι χωρ]κες Αδαμόπουλος, Γρυπαίος, Κωνσταντινάκος, Λιακόπουλος και Κουτίβας εν όλω εννέα άνδρες συμπεριλαμβανομένου και του Μοιράρχου. Εις τον τρίτον όροφον, κάτωθι της ταράτσας και εις τους εξώστας του διετέθησαν 5 άνδρες, εκ των οποίων ο χωροφύλαξ Κόλιας  Ιωάννης  εις την κλίμακα υπηρεσίας (ανεμόσκαλαν).
Εις την επί της οδού Χατζηχρήστου ταράτσαν ετοποθετήθησαν ο υπενωμοτάρχης Ζωγράφος Λάμ και ο χωροφύλαξ Κομπιλάρας εις δε την ταράτσαν επί της οδού Μακρυγιάννη οι χωροφύλακες Βαρουξής Δημ. και Πολυμέρης Ιωσήφ. Εις τον πρώτον όροφον ωρίσθη ο υπενωμοτάρχης Στασινόπουλος Ηλίας, ο χωροφύλαξ Μανιάτης Θεοδωρος και ο ένοικος της πολυκατοικίας Ντούνης Θ. Ταγματάρχης Πεζικού.

Μόλις ήρχισεν η κατά του Συντάγματος επίθεσις, η πολυκατοικία εδέχθη συγχρόνως σφοδρόν πυρ εξ όλων των πλευρών του τετραγώνου. Οι άνδρες του φυλακίου παρ' όλον τον ατελή οπλισμόν των απήντησαν με μαχητικότητα και με ακλόνητον πίστιν εις τας κρούσεις του εχθρού, που ενόμιζεν ότι οι αμυνόμενοι θα παρεδίδοντο αμέσως. Εφ'  όσον όμως παρήρχετο η ώρα η θέσις του φυλακίου τούτου καθίστατο επισφαλεστέρα. Η ταράτσα εβάλλετο με διασταυρούμενα πυρά και δύο  εκ των ανδρών της αμύνης της ο Κουτίβας και ο Κωνσταντινάκος είχον ήδη τραυματισθή από των πρωινών ωρών.

O πολυβολητής Διακόπουλος είχε ανοίξη με την ξιφολόγχην του πολεμίστραν εις τον τοίχον και συνέχιζε μέ πείσμα τον αγώνα.

Συγχρόνως όμως όλα τα τμήματα, της πολυκατοικίας εβάλλοντο συνεχώς. Τα πυρομαχικά των αμυνομένων μετά τρίωρον εξηντλούντο και ο  Μοίραρχος Παπακώστας δια τίνος των έναντι του φυλακίου ανδρών του Συντάγματος, που ανήκεν εις το φυλάκιον της δευτέρας πύλης εντός του περιβόλου του Στρατώνος, εζήτησεν την αποστολήν από την Διοίκησιν, πυρομαχικών, και την εξόρμησιν άρματος διά να χαλαρωθή η πίεσις του εχθρού. Ο χωροφύλαξ φρουρός απεσύρθη προς συνεννόησιν και μου ανεκοίνωσε τι εζήτει ο Μοίραρχος Παπακώστας. Δυστυχώς δεν ήτο δυνατή η άμεσος ενίσχυσις του αποκεκομένου φυλακίου, συνεπεία του σφοδρού πυρός που εσάρωνε την οδόν Μακρυγιάννη. Υπεσχέθην όμως ότι εντός ολίγου θα εξωρμούσε το τεθωρακισμένον άρμα προς ανακούφισιν των αμυνομένων, αλλά και τούτο κατέστη αδύνατον λόγω βλάβης του.

Την 10ην πρωϊνήν ο Μοίραρχος Παπακώστας και ο Ταγματάρχης Ντούνης ετραυματίσθησαν, τα περισσότερα των όπλων ηχρηστεύθησαν, τα πυρομαχικά των είχον σχεδόν εξαντληθή. Ουδεμία ελπίς σωτηρίας διεγράφετο δια τους γενναίους αυτούς άνδρας, που κατέπιον το ποτήριον του μαρτυρίου μέχρι τρύγος και ανήλθον τον Γολγοθάν των φρικτών βασανιστηρίων εις τα οποία υπεβλήθησαν υπό των ανάνδρων εκτελεστών της ΟΠΛΑ των οποίων η αποθηριωθείσα ψυχή δεν ήτο δυνατόν να σεβασθή τον ηρωϊσμόν και την ανδρείαν των.

Ο Μοίραρχος Παπακώστας προ του κινδύνου, διέταξε τους διασωθέντας άνδρας της ταράτσας και του Γ' ορόφου να κατέλθουν εις τον Β' όροφον. Μόνον ο χωρ]λαξ Γρυπαίος έμεινεν επί της ταράτσας καταχωμένος υπό σωρόν ερειπίων.

Εν τω μεταξύ οι ελασίται που αντελήφθησαν την κρίσιμον θέσιν των συμπτυχθέντων ανδρών του φυλακίου ενέτεινον την πίεσιν και ήρχισαν να ωρύωνται, καλούντες τους υπερασπιστάς της ελευθερίας να παραδοθούν με την υπόσχεσιν ότι θα εφείδοντο δήθεν της ζωής των.

Αλλ'  ούτοι πιστοί εις τον όρκον των και εις τας διαταγάς του διοικητού των εξηκολούθησαν τον άπελπι αγώνα των χωρίς να επηρεάζωνται από τας δελεαστικάς προτάσεις των εθνοπροδοτών.

Ο ΓΟΛΓΟΘΑΣ ΤΟΝ ΗΡΩΩΝ

Ο ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΝΤΕ ΓΚΩΛ ΚΑΙ Η ΓΑΛΛΙΑ ΤΗΣ ΜΕΤΑΠΟΛΕΜΙΚΗΣ ΕΠΟΧΗΣ

Συνέντευξη   Τύπου που ο Στρατηγός Ντε Γκωλ παραχώρησε  σε Γάλλους και ξένους δημοσιογράφους , στις 25 Οκτωβρίου 1944 στο Παρίσι.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Μπορείτε να δηλώσετε αν η Γαλλία θα μετάσχει στην κατοχή της Γερ­μανίας και ως ποιο μέτρο;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Αν τα Γαλλικά στρατεύματα εισέλθουν στο γερμανικό έδαφος, κι ελπίζω πως θα εισέλθουν σε αριθμό ανάλογο με των Συμμαχικών στρατευμάτων, τα Γαλλικά στρατεύματα θα επιβάλουν την κατοχή τους στα εδάφη πού θα καταλάβουν από τα Γερμανικά στρατεύματα. Όσο για τους πολιτικούς όρους αυτής της Κατοχής, μπορώ να σας πω πολύ ειλικρινά, ότι καμιά συζήτηση δεν πραγματοποιήθηκε ακόμη μεταξύ της Γαλλίας και των Συμμαχικών Κυβερνήσεων, πάνω στο θέμα αυτό.

25 Αυγούστου 1944. Παρισινοί κατακλύζουν τη λεωφόρο των
Ιλισσίων.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Αυτή η έλλειψη συζητήσεων θα έχει επιπτώσεις και πάνω στους πολιτικούς όρους κατοχής ύστερα από μια πιθανή συνθηκολόγηση με τον εχθρό;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ:Έχετε ως τώρα σχηματίσει μια αρκετά ικανοποιητική ιδέα της Γαλλικής Κοινής Γνώμης. . . για να θεωρήσετε πως είναι αδιανόητη μια κατάσταση σύμφωνα με την οποία η τύχη της νικημένης Γερμανίας και, ιδιαίτερα, οι όροι της κατοχής των εδαφών της θα κανονιστούν χωρίς τη Γαλλία. . …………

ΕΡΩΤΗΣΗ:Υπάρχει άρνηση από μέρους των Συμμάχων να δώσουν όπλα στη Γαλλία, τούτη τη στιγμή;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ:Μπορώ να σας πω, ότι από τις αρχές της Μάχης της Γαλλία, δε λάβαμε από τους Συμμάχους ούτε τον απαραίτητο οπλισμό για τον εξοπλισμό μιας μόνο, έστω μεγάλης, γαλλικής μονάδας, θα πρέπει, ωστόσο, να λογαριάσουμε τις σημαντικές δυσκολίες που παρουσιάζονται ως τώρα για τη Συμμαχική Διοίκηση. Η ίδια η Μάχη της Γαλλίας, επιβάλλει μια τεράστια προσπάθεια επισκευής κατεστραμμένων λιμα­νιών, των επικοινωνιών, του ανεφοδιασμού των στρατευμάτων της πρώτης γραμμής, κι όλα αυτά μπορούν να εξηγήσουν, ως ένα ορισμένο μέτρο, το ότι ως τώρα το τοννάζ του εξοπλισμού που θα ήταν αναγκαίο για τον ανεφοδιασμό μεγάλων γαλλικών μονάδων που θα δημιουργούνταν, δεν επετεύχθη.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Είπατε, στρατηγέ μου, ως ένα ορισμένο μέτρο;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ:Μάλιστα, αυτό είπα: ως ένα ορισμένο μέτρο……………………………………..

ΕΡΩΤΗΣΗ:Θα μπορούσατε να μας μεταβιβάσετε τις εντυπώσεις σας από την αναγνώριση της Γαλλικής Κυβερνήσεως εκ μέρους των Συμμάχων, καθώς και τις επιπτώσεις της;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ:Μπορώ να σας πω ότι η Κυβέρνηση μου είναι ικανοποιημένη όταν έχουν την καλοσύνη να την αποκαλούν με τ' όνομά της.

ΕΡΩΤΗΣΗ:Η Γαλλική Κυβέρνηση έχει με πολλές ευκαιρίες ασχοληθεί με το θέμα των αιχμαλώτων και των εξόριστων στη Γερμανία. Μήπως ασχολείται και τώρα με την υπόθεση αυτή;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ :Οι αιχμάλωτοι πολέμου βρίσκονται, συνήθως σ' επαφή με το Διεθνή Ερυθρό Σταυρό. Αυτές οι επαφές δε σταμάτησαν ποτέ. Όσον αφορά τους άλλους, δηλαδή τους εξόριστους και τους πολιτικούς κρατούμενους, το διεθνές καθεστώς του Ερυθρού Σταυρού δεν προβλέπει παρόμοιες επαφές. Είναι μια κατάσταση πολύ σοβαρή, δεδο­μένου ότι καμιά μεγάλη δύναμη δε μπορεί να εκπροσωπήσει τα γαλλικά συμφέροντα, ούτε αυτά των Γάλλων, στο γερμανικό έδαφος. Ξέρετε, χωρίς αμφιβολία, πως η επι­λεγόμενη Κυβέρνηση του Βισύ, είχε δεχθεί σε συμφωνία με τους συνεργάτες της Γερμανούς, ότι τα γαλλικά συμφέροντα στη Γερμανία θ' αντιπροσωπεύονταν απ' αυ­τήν την ίδια κι από τους εκπροσώπους της στη Γερμανία. Απ' αυτή την άποψη, η παρουσία της στη Γερμανία, οι προθέσεις της πάνω στο θέμα τούτο, οι όροι που έβαλε ο εχθρός για να εμποδίσει να βοηθήσουμε τους ίδιους τους πολίτες μας, είναι, όπως και κάθε άλλο θέμα της τέτοιας συνεργασίας, είναι αμέσως αντίθετο με τα συμφέροντα της Γαλλίας και των ίδιων των Γάλλων, μια και άλλη λύση για την διεκδίκηση αυτών των συμφερόντων αποκλειόταν.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Ποια είναι η δύναμη των γερμανικών στρατευμάτων που εξακολουθούν ν' αγωνίζονται στη Δυτική Γαλλία; Οι Σύμμαχοι έχουν τη διάθεση να βοηθήσουν την Κυβέρνηση για να εξοντώσει τούτη την αντίσταση;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Στη Δυτική Γαλλία, δηλαδή στη γερμανική περιοχή του Λαριάν, στο Σαιν Ναζαίρ, στη Λαροσέλ και στο προγεφύρωμα της Ζιρόντ : στο Ρουαγιάν απ' τη μια πλευρά -και στην προεξοχή του Γκραβ απ' την άλλη έχουμε υπολογίσει ότι υπάρ­χουν 90.000 περίπου Γερμανοί στρατιώτες. Εξ άλλου, υπάρχουν ακόμη ισχυρό πυροβολικό, σημαντικοί ανεφοδιασμοί σε πολεμοφόδια και μερικά πλοία που περιπολούν κατά μήκος της ακτής. Υπάρχουν επικοινωνίες μεταξύ αυτών των στρατευ­μάτων και των υπολοίπων γερμανικών δυνάμεων, μερικές φορές με αεροπλάνα, κι οπωσδήποτε με ραδιοασύρματο και με πράκτορες. Είναι μια κατάσταση ανησυχητική, επειδή, πρώτα απ' όλα είναι ντροπή να υπάρχουν ακόμη Γερμανοί σ' αυτό το τμήμα της Γαλλίας, όπως και σε κάθε άλλη περιοχή της, άλλωστε κατόπιν γιατί έτσι βλά­πτουν πολύ τον πληθυσμό, και τέλος, επειδή μας εμποδίζουν να χρησιμοποιήσουμε τα λιμάνια μας. Το Μπορντώ, λόγου χάρη, είναι ένα λιμάνι ανέπαφο. Όμως δε μπο­ρούμε να χρησιμοποιήσουμε το Μπορντώ, γιατί το προγεφύρωμα της Ζιρόντ κατέ­χεται από τους Γερμανούς.

Όσο για τις επιχειρήσεις που προορίζονται να εκμηδενίσουν τη γερμανική αντί­σταση, σας ζητώ την άδεια να μη μιλήσουμε σχετικά. Αυτό που θεωρείται όμως σί­γουρο είναι ότι ως τώρα, εκτός από τη Βρέστη όπου τα  αμερικανικά στρατεύματα, θαρραλέα και ικανοποιητικά συνέτριψαν την αντίσταση των Γερμανών, μόνον και κυρίως οι Δυνάμεις του Εσωτερικού διατηρούν την επαφή τους με τον εχθρό. Για  να εκμηδενίσουμε όμως τις γερμανικές εστίες αντιστάσεως, θα μας χρειάζονταν δυνά­μεις πολύ πιο ισχυρές.

ΕΡΩΤΗΣΗ:Ποια είναι η θέση της Γαλλίας απέναντι των έγχρωμων πληθυσμών της;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ:Ίσως παρακολουθήσατε τις εργασίες της Συνδιασκέψεως Κεντρώας Αφρικής στη Μπραζαβίλ. Μετά τη Μπραζαβίλ η Γαλλική Κυβέρνηση καθόρισε την πολιτική της. Τούτη η πολιτική μάλιστα δεν εφαρμόζεται μόνο σε περιοχές που κατοικούνται από Νέγρους, αλλά παντού σ' όποια χώρα βρίσκεται σ' αποικιακή σχέση μαζί μας. Η Γαλλική πολιτική έχει σκοπό να οδηγήσει καθένα απ' αυτούς τους λαούς σ' ένα σημείο αναπτύξεως που θα του επιτρέψει ν' αναλάβει μόνος του τη διοίκηση του κι αργότερα ν' αυτοκυβερνηθεί. Δε θα μιλήσω για μια Γαλλική 'Ομοσπονδία γιατί μπορεί να διαφωνήσουμε πάνω στο θέμα αυτό, αλλά για ένα γαλλικό σύστημα, όπου  καθένας θα παίζει το ρόλο του.

Αυτή είναι η γαλλική πολιτική για την ανάπτυξη των «μαύρων» περιοχών, ιδιαίτερα. Ίσως ξέρετε ότι, και κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου ακόμη, η Γαλλία έκανε πολλά σχετικά με τούτη την ανάπτυξη. Αν πηγαίνατε έναν περίπατο σ' αυτές τις χώρες, κι ακόμη στις όχι και τόσο ξεχωριστά ευνοημένες όπως το Κογκό λόγου χάρη, θα μένατε κατάπληκτοι από τη μεταλλαγή που συνέβη εκεί, κατά τη διάρκεια του πολέμου. Δεν υπάρχει σύγκριση, σας βεβαιώνω, ανάμεσα στον τρόπο ζωής ενός Νέγρου του Κογκό στα 1935 και στον τρόπο που ζουν οι ίδιοι αυτοί Νέγροι σήμερα στα 1944. Είναι ένα πράγμα που, γενικά, δε μπορεί να το καταλάβει κανείς αν δεν το έχει ζήσει. . . Αλλά οπωσδήποτε αποτελεί πραγματικότητα.

ΕΡΩΤΗΣΗ:Ποιες είναι οι επιπτώσεις επί διοικητικού επιπέδου κι επί των σχέσεων μας με τους Συμμάχους, σχετικά με τον περιορισμό των ορίων των στρατευμάτων, που αναγγέλθηκε εδώ και λίγες μέρες;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ:Επί διοικητικού επιπέδου δεν παρατηρήθηκε κανενός είδους διαφορά. Η διοίκηση των Γαλλικών στρατευμάτων πάντα εξασκούνταν μόνο από τη Γαλλική Κυβέρνηση. Κυκλοφορήσαμε σ' ολόκληρη τη Γαλλία και δεν πιστεύω να είδατε κα­νένα Νομάρχη που να διορίσθηκε από καμιά άλλη Αρχή έξω απ' τη Γαλλική Κυβέρ­νηση. Μια και  βρέθηκαν οι κατάλληλοι άνθρωποι, για ν' αναλάβουν τη διοίκηση των Γάλλων σε συνεργασία με τις δυνάμεις του Εσωτερικού, δε μπορούσε, φυσικά, να σημειωθεί καμιά αλλαγή. Και δεν είναι δυνατόν ούτε να εννοηθεί ότι οι Γάλλοι, από τη στιγμή που ο εχθρός θα διωχνόταν, θα μπορούσαν να διοικηθούν από άλλους κι όχι από τους κρατικούς λειτουργούς που θα υποδείκνυε η Γαλλική Κυβέρνηση. Στη ζώνη των επιχειρήσεων, ύστερα από τη συγκατάθεση της Βρεταννικής στρατιωτικής διοικήσεως, που πραγματοποιήθηκε στις 25 Αυγούστου, προβλέφθηκε, ότι ή Διασυμμαχική Διοίκηση θα είχε κάποια δικαιώματα να χρησιμοποιήσει εφεδρείες, αν υπήρχε απειλή μαχών. Αυτό, άλλωστε, ήταν κάτι φυσικό. Στο κάτω - κάτω, ήταν ή Γαλλική Κυβέρνηση πού πρότεινε αυτή τη συμφωνία από το Σεπτέμβρη του 1943. Κι ή υπογραφή της έγινε στις 25 του περασμένου Αυγούστου.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Αφού περάσαμε στα προβλήματα του εσωτερικού, μπορείτε να μα; πείτε, ποιες είναι οι εντυπώσεις σας, ύστερα από τις περιοδείες σας μέσα στη Γαλλία, κι από πλευράς ηθικής και οικονομικής καταστάσεως του λαού;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ :Όσο για την οικονομική κατάσταση, υπάρχουν τα φαινόμενα και  ακόμη υπάρ­χει η πραγματικότητα. Σε πολλές περιοχές η πρώτη εντύπωση είναι πραγματικά ευνοϊκή —το παρατηρήσατε άλλωστε κι εσείς— γιατί είναι γεγονός πως η Γαλλική γεωργική παραγωγή έμεινε σχεδόν ανέπαφη. Τα χωράφια ήταν στη θέση τους. Οι άντρες που έμειναν κι οι γυναίκες, εργάζονταν σ^' αυτά τα χωράφια. Είναι ακόμη βέβαιο πως φέτος η συγκομιδή του σιταριού, των άλλων δημητριακών, της πατάτας, των φρούτων, ήταν εξαιρετική. Καθώς μάλιστα η Γαλλία, από αγροτικής πλευράς, είναι μια χώρα σχεδόν πλούσια, η εντύπωση που δίνει η αγροτική περιοχή της, είναι καλύτερη απ' όσο θα μπορούσε να πιστέψει κανείς. Αυτό είν' αλήθεια.

Από βιομηχανικής πλευράς, τα πράγματα είν' ολότελα διαφορετικά. Πρώτ' απ όλα. ένας μεγάλος αριθμός γαλλικών βιομηχανιών λεηλατήθηκαν από τους Γερ­μανούς που μετέφεραν στη χώρα τους όλα τ' αποθέματα, κι ακόμη ως και τα μηχα­νήματα. Από την άλλη πλευρά, αυτές οι βιομηχανίες αντιμετωπίζουν πρόβλημα καυσίμων, ηλεκτρικού ρεύματος και πρώτων υλών. Λόγου χάρη, πηγαίνετε στη Λίλλη. όπου υπάρχουν πολλές υφαντουργικές βιομηχανίες: τα περισσότερα εργοστάσια είναι σχεδόν ανέπαφα, αλλά το κάρβουνο δεν έχει φτάσει ως εκεί, το ηλεκ­τρικό ρεύμα μόλις που ξαναρχίζει να λειτουργεί, και δεν υπάρχει διόλου μπαμπάκι. Χρειάζεται ολόκληρη αναδιοργάνωση της περιοχής, κι ιδιαίτερα ή αποκατάσταση αποθεμάτων κάρβουνου, ηλεκτρικού ρεύματος και πρώτων υλών. Αυτό όμως είναι έργο δύσκολο και θ απαιτήσει πολύ χρόνο.

Όσο για την κατάσταση του ηθικού, υπάρχει κάτι που κυριαρχεί πάνω σ' όλα τ' άλλα, που γίνεται φανερό στα μάτια όλων, όταν βλέπουμε Γάλλους και Γαλλίδες συγκεντρωμένους: ο Γαλλικός Λαός είναι σίγουρος για τον εαυτό του, δηλαδή, είναι απόλυτα αποφασισμένος να παραμείνει νικητής. Κατόπι, αυτό πού θα παρατηρή­σετε είναι ότι ο Γαλλικός Λαός θέλει ν' αποφασίσει μόνος του για την τύχη του, και δε θα δεχθεί κανενός είδους δικτατορία. Να, το δεύτερο σημείο που είναι και το πιο φανερό απ' όλα.

Τέλος, το τρίτο σημείο είναι ότι οι Γάλλοι καταλαβαίνουν απολύτως την έκταση της δυστυχίας που έχουν υποστεί και ξέρουν ότι κατά ένα μέρος -λέω, κατά ένα μέρος- είναι αυτοί οι ίδιοι υπεύθυνοι. Καταλαβαίνουν ακόμη, πολύ καλά την έκταση της προσπάθειας που χρειάζεται να καταβάλουν για ν' ανασυγκροτηθούν όχι όπως ήταν πριν, αλλά κάτω από νέα σχήματα, από πολιτικής πλευράς, από κοινωνικής κι ακόμη από ηθικής πλευράς.

Να ποιο είναι το γενικό συναίσθημα όλων των Γάλλων και, παρ' όλο που σημειώ­θηκαν μερικά τοπικά κι αναπόφευκτα επεισόδια, ύστερα απ' όλα συνέβησαν κι ύστερα από τις τρομερές συνθήκες κάτω απ'  τις οποίες δόθηκε η Μάχη της Γαλλίας κι η απελευθέρωση, σας καθιστώ μάρτυρες του ότι η χώρα βρίσκεται σ' απόλυτη τάξη. Κι ακόμη σας βεβαιώνω πως η τάξη τούτη θα διατηρηθεί. Σας εγγυώμαι ότι θα συνεχισθεί κι ότι η Γαλλία θα ξαναβρεί το δρόμο προς τη νέα Δημοκρατία, χωρίς καμιά αναταραχή μια και τούτη είναι η επιθυμία όλων.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Τί εννοείτε, στρατηγέ μου, με τον όρο «νέα Δημοκρατία»;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ: Νομίζω! . . . Ω, μα με έχετε αναγκάσει να μιλήσω γι' αυτό πολύ πριν κι είχα ήδη την ευκαιρία να σας εξηγήσω το τι σκέφτεται η Γαλλία πάνω στο θέμα αυτό. Νομίζω πως η Δημοκρατία που οι Γάλλοι θέλουν να έχουν, είναι  ένα πολιτικό σύστημα όπου όλα είναι δυνατά, αφού οι άνθρωποι παραμένουν άνθρωποι, κι οι παραπλανη­τικές ενέργειες του παλιού κοινοβουλευτικού καθεστώτος, θα έχουν καταργηθεί.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Μήπως θα μπορούσατε να μας μιλήσετε κάπως για την κατάσταση των Δυνά­μεων του Εσωτερικού στην Επαρχία, στη Νοτιοδυτική Γαλλία; Στην Τουλούζη, η στο Μπορντώ, λόγου χάρη;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ :Οι Δυνάμεις Εσωτερικού αποτελούνται σχεδόν από νέους ανθρώπους μ' εξαι­ρετικές ικανότητες και που απ' αυτούς η Γαλλία θα δημιουργήσει, θα το δείτε, έναν εντυπωσιακό Στρατό. Αυτό είναι υπόθεση λίγων μηνών ακόμη, θα δείτε τότε τι Στρατό ξέρει να φτιάχνει η Γαλλία με τέτοιους νέους ανθρώπους και με τα στρα­τεύματα που είχε ως τότε, βάζοντας τους μεν πλάι στους δε.

Αυτές οι Δυνάμεις του Εσωτερικού —είναι κάτι που σπάνια το συναντά κανένας στην Ιστορία— σχηματίσθηκαν αυθόρμητα επί τόπου, μέσα στην ιδιαίτερη πατρίδα τους. Φυσικά δε σχηματίσθηκαν πάντα με κανονικό τρόπο και γι' αυτό η εμφάνιση τους, η οργανωτικότητά τους είναι διαφορετική και πολλές φορές δυσανάλογη.

Στο σημείο όμως αυτό ήρθε το Κράτος να επέμβει. Το Κράτος, ανάλογα με την έκταση πού ξανάβρισκε την κυριαρχία του, καθιστούσε τακτικά στρατεύματα αυτές τις δυνάμεις των Γάλλων που μόνο στο Κράτος ανήκουν, θα σας πω σαν παράδειγμα ότι εδώ και τρεις μέρες πριν πήγα να δω την 1η Στρατιά του στρατηγού Ντε Λάττρ ντε Τασσινύ στη Βοσζ και μπρος στο Μπελφόρ. Είχα ξαναπεράσει από κει πριν από τρεις βδομάδες κι υπήρχαν τότε στην περιοχή 50.000 άντρες των Δυνά­μεων του Εσωτερικού που είχαν έρθει να πολεμήσουν. Τούς ξανάδα πριν από τρεις ημέρες δε μπορούσε πια να γίνει σύγκριση μ' αυτό που ήταν τρεις βδομάδες πριν ' 52.000 άντρες που προέρχονται από τις Δυνάμεις του Εσωτερικού, ενισχύουν τώρα τη σύνθεση της 1ης Στρατιάς, ύστερα από τρεις βδομάδες ακόμη δε θα υπάρχει καμιά διαφορά ανάμεσα σ' αυτούς που ήρθαν απ' την Αφρική, αφού πέρασαν από την Ισπανία ή την Αγγλία ή κι απ' όπου αλλού, και σ' αυτούς που ήρθαν απ' την

Τουλούζη, τη Λιμόζ ή απ' τη Βόρειο Γαλλία.

Μένουν οι άλλοι, αυτοί που είναι ακόμη στο εσωτερικό. Γι' αυτούς είναι θέμα εξο­πλισμού κι ανεφοδιασμού. Το ντύσιμο τους το φροντίζουμε προοδευτικά κι ίσως αργά, γιατί συναντούμε τρομερές δυσκολίες πάνω στο θέμα αυτό. Ο εξοπλισμός τους δεν προοδεύει σχεδόν καθόλου, δυστυχώς, κι έχουμε πει τους λόγους. Αν έρθει αυτός ο εξοπλισμός η Γαλλική Κυβέρνηση εγγυάται ότι θα διαθέτει για τις μάχες της επομένης χρονιάς ένα σημαντικό Στρατό.

ΕΡΩΤΗΣΗ: Μπορούμε να γράψουμε, στρατηγέ μου ότι οι φήμες που κυκλοφορούν για ορι­σμένες ατασθαλίες και για κατασχέσεις, τοπικές, στερούνται αληθείας;

ΑΠΑΝΤΗΣΗ :Σημειώθηκαν μερικές κατασχέσεις, αυτό είν' αλήθεια. Μα, πώς θέλατε να γίνει διαφορετικά; Τα στρατεύματα αυτά προέρχονται από τους «μακί» κι είχαν συνηθίσει ν' ανεφοδιάζονται μ' όποιον τρόπο μπορούσαν. Ύστερα ήρθαν οι μάχες για την απελευθέρωση. Αυτές οι μονάδες είχαν αποκτήσει ορισμένες συνήθειες, και χρεια­ζόταν καιρός για να οργανωθούν οι διάφορες στρατιωτικές υπηρεσίες κι ιδιαίτερα η Επιμελητεία. Στο μεταξύ χρονικό διάστημα, είναι αλήθεια, πως παρατηρήθηκαν ορισμένες κατασχέσεις…………………………..

Ένα πράγμα είναι βασικό: το Κόμμα της Απελευθερώσεως να επιφέρει μια νίκη ενωμένη, αληθινά ενωμένη. . . Κι η ειρήνη που θ' ακολουθήσει τούτη την τεράστια προσπάθεια νάναι πραγματικά ειρήνη για όλους. Απ' όλο τούτο τον κόπο και τα βάσανα τόσων ανθρώπων, να προέλθει μια παγκόσμια οργάνωση τέτοια που η ασφά­λεια, η αξιοπρέπεια κι η πολιτιστική ανάπτυξη του κάθε λαού νάναι δυνατή κι εξασφαλισμένη για όλους. Αν η Ανθρωπότητα φτάσει σ' αυτό το σημείο όλοι αυτοί που υπόφεραν δε θα πεθάνουν και δε θάχουν υποφέρει χωρίς λόγο. Εκεί βρίσκεται τώρα το αληθινό πρόβλημα των λαών και κατά συνέπεια των πολιτικών.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΠΑΠΑΝΔΡΕΟΥ: O ΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΑΠΕΛΕΥΘΕΡΩΣΕΩΣ

Ασπαζόμεθα την ιεράν γην της ελευθέρας πατρίδος...

Oι βάρβαροι, αφού εβεβήλωσαν, επυρπόλησαν και εδήωσαν επί τρία και ήμισυ έτη, πιεζόμενοι πλέον από την γενικήν συμμαχικήν νίκην και την εθνικήν μας αντίστασιν, τρέπονται εις φυγήν. Και η Κυανόλευκος κυματίζει μόνη εις την Ακρόπολιν...

Από τα βάθη της Ιστορίας οι Ελληνικοί αγώνες πανηγυρίζουν την επάνοδον της ελευθερίας εις την αρχαίαν πατρίδα της. Και στεφανώνουν τήν γενεάν μας. Διότι ολόκληρος ο λαός μας υπήρξεν αγωνιστής της Ελευθερίας. Δεν ευρίσκεται, ασφαλώς, εις την κατεχομένην Ευρώπην άλλο παράδειγμα, τόσον καθολικής αντιστάσεως, και τόσον ακλονήτου αισιοδοξίας δια την τελικήν Νίκην.

Η Κυβέρνηση Παπανδρέου αμέσως μετά την απελευθέρωση

Αλλά προς σε, περισσότερον, λαέ των Αθηνών, λαέ της περιφερείας της Πρωτευούσης, ανήκει ο εθνικός έπαινος. Εδώ επάλλετο η αδάμαστος καρδία της Ελλάδος. Εδώ ήσαν ευτυχείς, όσοι επροκινδύνευαν και κατεθλίβοντο, όσοι δεν είχαν την ευκαιρίαν να κινδυνεύσουν.....
Και προς σας, Νέοι και Νέαι, εκφράζομεν τον θαυμασμόν μας. Είχατε μεταβάλει εις καθημερινήν συνήθειαν την πρόκλησιν του εχθρού και την περιφρόνησιν του θανάτου. Εμπρός εις τα στόμια των πυροβόλων του εζητωκραυγάζατε την Ελλάδα!
Ολόκληρος ο Ελληνικός λαός, έχει καταστή άξιος της πατρίδος. Με το πέρασμα των καιρών, εις το περίλαμπρον έπος της Αλβανίας θα προστεθή και ο μύθος της καθολικής αντιστάσεως...
Άπειρα όμως υπήρξαν τα θύματα των βαρβάρων... Υποκλινόμεθα ευλαβώς ενώπιον των ονομαστών και ανωνύμων μαρτύρων της Ελευθερίας. Εις την ευγνωμοσύνην του Έθνους, αιωνία θα είναι η μνήμη των...
Και εκτός της δούλης πατρίδος, εις το κοινόν συμμαχικόν μέτωπον της Ελευθερίας, τα τέκνα της Ελλάδος εξηκολούθησαν τον αγώνα.
Και το Πολεμικόν και το Εμπορικόν Ναυτικόν μας επί τέσσαρα έτη μάχονται, προσφέρουν σκληροτάτας θυσίας και επιτελούν ηρωικά κατορθώματα.
Και η απαράμιλλος Αεροπορία μας ευρίσκεται εις την πρώτην γραμμήν και θεωρείται οπό την συμμαχικήν ηγεσίαν υπόδειγμα.
Και ο στρατός μας της Μέσης Ανατολής μας έδωσε το Ελ Αλαμέιν, τον Ιερόν Λόχον και, προχθές, την δόξαν του Ρίμινι.
Η ελευθέρα πατρίς αναμένει με βαθείαν συγκίνησιν τα ξενητεμένα παιδιά της, τα oποία σήμερον με τόσην ακαταμάχητον νοσταλγίαν στρέφουν προς τας ακτάς μας ανυπόμονα τα υγρά βλέμματα των...
Αλλά κατά την ημέραν της μεγάλης αυτής εθνικής χαράς επιθυμούμεν να απευθύνωμεν ευγνώμονα χαιρετισμόν και προς τους Μεγάλους Συμμάχους μας. Υπήρξαν σταθεροί και θερμοί προστάται μας καθ' όλην την διάρκειαν του κοινού αγώνος. Και εις ημέρας δοκιμασίας και εις ημέρας χαράς ευρίσκοντο εις το πλευρόν μας. Όταν ο κατακλυσμός των βαρβάρων εκάλυπτε την πατρίδα μας και οι στρατιώται της Μεγάλης Βρεταννίας εγκατέλειπαν την Ελλάδα, μας υπεσχέθησαν ότι θα επανέλθουν ελευθερωταί. Και σήμερον τηρούν τον λόγον των. Τους εκφράζομεν την βαθυτάτην ευγνωμοσύνην του Έθνους.
1) Ο αγών συνεχίζεται. Αλλά ο αγών συνεχίζεται. Οι βάρβαροι υπάρχουν ακόμη εις την Ελλάδα. Και το μέτωπον της ελευθερίας δίδει την τελευταίαν του μάχην εναντίον του ναζισμού. Εις την τελικήν αυτήν φάσιν του αγώνος της ελευθερίας εναντίον της βαρβαρότητος, κατά την οποίαν ακόμη και οι χθεσινοί ηττημένοι προσπαθούν να παρεμβληθούν παριστάνοντες τους «συνεμπολέμους», η Ελλάς, ο ένδοξος πρωταγωνιστής, δεν δύναται ν' απουσιάση. Μέχρι της τελικής νίκης θα είμεθα συμπαραστάται των Μεγάλων Συμμάχων μας.
2) Η λογοδοσία του παρελθόντος. Η Κυβέρνησις επανερχομένη εις την ελευθέραν πατρίδα, οφείλει να λογο-δοτήση δια το παρελθόν και να χαράξη τας κατευθύνσεις του μέλλοντος.
Αχάριστος είναι σήμερον η αναδρομή εις το παρελθόν. Αρκούμεθα εις την διαπίστωσιν, ότι εκληρονομήσαμεν ερείπια εις την Μέσην Άνατολήν και ένοπλον διαίρεσιν εις την δούλην πατρίδα... Σύμφωνα με τον πικρόν λόγον του ήγέτου της Μεγάλης Βρεταννίας, «η αίγλη της Ελλάδος είχεν αμαυρωθή».
Και σήμερον, η Κυβέρνησις ευρισκομένη ενώπιον του Ελληνικού λαού, έχει το δικαίωμα να διακηρύξη, ότι και η συμμαχική θέσις της Ελλάδος έχει επανεύρει την παλαιάν της αίγλη. Και αι ένοπλοι δυνάμεις μας παλλόμενοι από πίστιν προς την πατρίδα, καθ' ημέραν δοξάζονται. Και η σημερινή πάνδημος συγκέντρωσις αποδεικνύει, ότι έχομεν υπερνικήσει τον εμφύλιον πόλεμον και ότι έχει επιβληθή η ιδέα της Εθνικής ενώσεως. Περισσότερον όμως ενδιαφέρει το μέλλον...
3) Αι κατευθύνσεις του μέλλοντος. Εθνική αποκατάστασις. Από τήν εποχήν του Λιβάνου διακηρύξαμεν, ότι κύριος σκοπός της Κυβερνήσεως είναι η εθνική απελευθέρωσις και αποκατάστασις.Η Εθνική απελευθέρωσις, ευτυχώς, συντελείται. Υπολείπονται ακόμη εις τήν Χώραν μας βάρβαροι, αλλά δεν είναι μακράν η ημέρα της πλήρους απολυτρώσεως.
Οι Βούλγαροι είχαν ελπίσει, ότι με τα τεχνάσματα της τελευταίας στιγμής, θά ήτο δυνατόν να εξαπατήσουν τους συμμάχους και να παραμείνουν εις τα ιερά μας εδάφη. Με το διάταγμα της 28ης Σεπτεμβρίου εξ Ιταλίας, είχαμεν ήδη εξαγγείλει, ότι «απετέλει απόφασιν όλων των μεγάλων συμμάχων μας, και της Μεγάλης Βρεταννίας και των Ηνωμένων Πολιτειών και της Σοβιετικής Ρωσίας, όπως οι Βούλγαροι αμέσως, άνευ όρων, και άνευ συζητήσεων, εγκαταλείψουν τα Ελληνικά εδάφη».
Και η διαβεβαίωσίς μας εν τω μεταξύ, έχει επαληθεύσει. Οι Βούλγαροι διετάχθησαν και ηναγκάσθηκαν ν' αποδεχθούν, όπως εντός δέκα πέντε ημερών, εγκαταλείψουν την Μακεδονίαν και την Θράκην εις τας οποίας απεστάλησαν ήδη Υπουργοί, αντιπρόσωποι της Κυβερνήσεως δια την εγκατάστασιν Ελληνικών Αρχών.
Προς τα θύματα των βαρβάρων της Βαλκανικής, τους αδελφούς μας της Μακεδονίας και της Θράκης, είτε ευρίσκονται εις το εσωτερικόν της Βουλγαρίας, είτε εις την ελευθέραν Ελλάδα, είτε παρέμειναν επί τόπου και εδοκιμάσθησαν περισσότερον, η Κυβέρνησις συμμεριζόμενη την βαθυτάτην Εθνικήν των συγκίνησιν, τους παρέχει την διαβεβαίωσιν, ότι θα είναι στοργικός συμπαραστάτης δια την επάνοδον εις τας ερημωθείσας εστίας των και την αποκατάστασιν της οικονομικής των ζωής.
Αλλά σκοπός μας δεν είναι μόνον η Εθνική απελευθέρωσις. Είναι επίσης και η Εθνική μας ολοκλήρωσις. Το Συμβόλαιον του Λιβάνου, το οποίον έχουν συνυπογράψει όλα τα κόμματα, όσα μετέχουν εις την Κυβέρνησιν, ορίζει ως περιεχόμενον του Εθνικού μας προγράμματος «την πλήρη Εθνικήν μας αποκατάστασιν και την πλήρη ασφάλειαν των νέων συνόρων μας».
Η Βόρειος 'Ηπειρος αποτελεί αναπόσπαστον τμήμα της Ελλάδος. Και έχει προσφάτως καθαγιασθή και από τους τάφους των ηρώων μας.
Τα Δωδεκάνησα θα επανέλθουν εις την Ελλάδα. Αλλά υπάρχει επί πλέον και το δικαίωμα της ασφαλείας. Γνωρίζομεν, ότι χωρίς καθολικόν σύστημα ασφαλείας, η τοπική ασφάλεια των συνόρων δεν ημπορεί ν' αποτελέση επαρκή εγγύησιν. Εφ' όσον όμως και μετα την καθιέρωσιν του συστήματος της γενικής ασφαλείας, πρόκειται να διατηρηθούν τα σύνορα των Κρατών, και η Ελλάς θα διατήρηση τα σύνορα της και θα διεκδικήση την πλήρη ασφάλειαν των. Διότι υπέστη εντός μιας γενεάς, τρεις εισβολάς από τους Βουλγάρους και μίαν από τον Ίταλικόν φασισμόν. Και έχει το δικαίωμα, έπειτα από τους αγώνας και τας θυσίας της, να αποκτήση, επί πλέον, το αίσθημα της πλήρους τοπικής ασφαλείας δια το μέλλον...
Ομιλών δια τα Ελληνικά σύνορα της Μακεδονίας, και της Θράκης, ο Ελευθέριος Βενιζέλος είχεν είπει: «Η Ελλάς στερείται σπονδυλικής στήλης».
Ήλθεν η ώρα να την αποκτήση...
4) Οικονομική αποκατάστασις. Παραλλήλως προς την εθνικήν μας αποκατάστασιν η Κυβέρνησις τάσσει εις τους πρώτους σκοπούς της την μέριμναν δια την οικονομικήν αποκατάστασιν της Χώρας.
Κατά την διάρκειαν της δουλείας καθολική υπήρξεν η κατάρρευσις της Εθνικής μας οικονομίας και απάνθρωποι αι στερήσεις του λαού μας.
Η Κυβέρνησις καθ' όλην την διάρκειαν της παραμονής μας εις το εξωτερικόν κατέβαλεν αδιαλείπτους προσπαθείας δια την εξασφάλισιν επαρκούς βοηθείας προς την Ελλάδα.
Υπεστηρίξαμεν πάντοτε και οφείλομεν να ομολογήσωμεν ευγνωμόνως, ότι εύρομεν πρόθυμον συναντίληψιν εκ μέρους των Μεγάλων Συμμάχων, ότι η Ελλάδα δεν αποτελεί μίαν από τας περιπτώσεις των κατεχομένων χωρών της Ευρώπης. Αποτελεί μοναδικήν περίπτωσιν και ως τοιαύτη πρέπει να αντιμετωπισθή. Η Ελλάς έχει την προτεραιότητα των υπηρεσιών προς την κοινήν συμμαχικήν υπόθεσιν. Πρώτη αντετάχθη εις τον άξονα, ενώ το μέλλον εφαίνετο σκοτεινόν, και ενίκησε τον Φασισμόν και καθυστέρησε την επίθεσιν του Ναζισμού εναντίον της Μέσης Ανατολής και της Σοβιετικής Ρωσίας. Και τοιουτοτρόπως, ή έσωσε τον πόλεμον, ή εσυντόμευσε την νίκην.
Η Ελλάς έχει επίσης την θλιβεράν προτεραιότητα των θυσιών. Κατάκειται εις ερείπια. Μόνον η ψυχή του λαού μας είναι ορθία, αντέχει και μάχεται...
Δικαιούται επομένως να διεκδικήση και την προτεραιότητα της ανοικοδομήσεως. Η προτεραιότης αυτή μας ανεγνω-ρίσθη κατά την διάρκειαν του πολέμου.
Η άρσις του αποκλεισμού και η αποστολή τροφίμων και φαρμάκων απετέλεσαν πράγματι μοναδικόν προνόμιον της Ελλάδος. Και οφείλομεν εις την προνομιακήν αυτήν μέριμναν των Μεγάλων Συμμάχων, καθώς και του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού, δια την οποίαν είμεθα βαθύτατα ευγνώμονες, την επιβίωσιν της φυλής μας.
Την ίδιαν προτεραιότητα ζητούμεν και δια το μέλλον.
Γνωρίζομεν βεβαίως, ότι ο πόλεμος συνεχίζεται και αι μεταφοραί είναι βεβαρυμέναι. Αλλά είμεθα βέβαιοι, ότι η έκ-κλησις της Ελλάδος δια την παροχήν άμεσου επισιτιστικής βοηθείας και περιθάλψεως, καθώς και δια την ταχείαν και πλήρη οικονομικήν της ανασυγκρότησιν, ευρίσκει και πάλιν θερμοτάτην απήχησιν.
Δεν πρόκειται βεβαίως να αποτελέση το ιδεώδες μας η επάνοδος εις την προπολεμικήν μας οικονομίαν. Η Ελλάς ήτο και τότε η πτωχοτέρα Χώρα της Ευρώπης, με το μικρότερον εθνικόν εισόδημα. Οφείλομεν να αποβλέψωμεν δια το μέλλον εις την σοβαράν αύξησιν του εθνικού μας εισοδήματος και ταυτοχρόνως εις την δικαίαν διανομήν του. Το ιδεώδες μας είναι να πραγματοποιήσωμεν συγχρόνως και την οικονομικήν ευημερίαν και την κοινωνικήν δικαιοσύνην. Πιστεύομεν εις την Λαοκρατίαν. Η λαοκρατία δεν σημαίνει μόνον δικαίωμα ψήφου. Σημαίνει επίσης δικαίωμα ζωής, δικαίωμα ευημερίας, δικαίωμα πολιτισμού. Και ο λαός μας με τους απαράμιλλους αγώνας και τας σκληροτάτας θυσίας του κατέκτησε το δικαίωμα να του ανήκη το μέλλον.
Νέος Κόσμος θα υψωθή από τα ερείπια...

5) Θα υπάρξη Κράτος. Αλλά δια την επιδίωξιν και της εθνικής και της οικονομικής αποκαταστάσεως θα χρειασθή το απαραίτητον όργανον: το Κράτος.
Ανήκει δια τούτο εις τους αμέσους και θεμελιώδεις σκοπούς μας η αποκατάστασις της λειτουργίας του ελευθέρου Ελληνικού Κράτους.
Επί μίαν οκταετίαν το ελεύθερον Ελληνικόν Κράτος είχε καταλυθή από την Δικτατορίαν και την Κατοχήν. Ήλθεν ο καιρός να υπάρξη!
Εις τα καθεστώτα του Φασισμού το Κράτος υποτάσσεται εις το Κόμμα. Εις τα ελεύθερα λαοκρατικά πολιτεύματα, το Κόμμα, η Όργάνωσις, υποτάσσονται εις το Κράτος. Εις τα ελεύθερα πολιτεύματα η πλειοψηφία κυβερνά, η μειοψηφία ελέγχει, αλλά το Κράτος, αι Δημόσιοι λειτουργίαι δεν ανήκουν, ούτε εις την πλειοψηφίαν, ούτε εις την μειοψηφίαν. Ανήκουν εις την Ιδέαν της πατρίδος και υπηρετούν το σύνολον τοϋ λαού.
Εις το Κράτος δικαίου κύριος είναι ο Νόμος.
Το Ελληνικόν Κράτος εις το παρελθόν δεν υπενομεύθη μόνον από τον Φασισμόν. Υπενομεύθη και από την συναλλαγήν.
Yπήρξαν εις τo παρελθόν περίοδοι ακμής και περίοδοι πτώσεως του Ελληνικού Κράτους. Η Κυβέρνησις της Εθνικής ενώσεως έχει απόφασιν να επαναφέρη τας λαμπροτέρας ημέρας του. Η τάξις, η προσωπική ασφάλεια και η πολιτική ελευθερία του λαού, θα κατοχυρωθούν. Το σύνθημα θα είναι: Ελευθερία και Νόμος. Διότι τα αιώνια αμετακίνητα συστατικά της αληθούς Πολιτείας είναι η Ελευθερία και η Δικαιοσύνη. Εν τη μερίμνη προς αποκατάστασιν του ελευθέρου Ελληνικού Κράτους, η Κυβέρνησις θα επιδιώξη την ανασύνταξιν των ενόπλων δυνάμεων του Έθνους με κριτήρια αποκλειστικώς Εθνικά και στρατιωτικά, όπως προσδιορίζει το Εθνικόν Συμβόλαιον του Λιβάνου.
Θά αποδοθούν αι δίκαιαι τιμαί εις τους γενναίους αγωνιστάς των ανταρτικών μας δυνάμεων, και τα στελέχη των θα εύρουν την πρέπουσαν θέσιν εις τον ανασυντασσόμενον τακτικόν στρατόν.
Βάσις του Εθνικού μας στρατού δια το μέλλον, όπως συνέβαινεν ανέκαθεν εις την Ελλάδα και όπως συμβαίνει εις όλους τους ελευθέρους λαούς, θα είναι η τακτική στρατολογία. Ολόκληρος ο Ελληνικός λαός διεκδικεί την τιμήν να είναι υπερασπιστής της πατρίδος.
Το γνώριμον κινηματικόν πνεύμα των ενόπλων μας δυνάμεων θα καταλυθή. Θα γίνη συνείδησις και πράξις, ότι ο στρατός δεν βουλεύεται. Βουλεύεται μόνον ο κυρίαρχος λαός, του οποίου την θέλησιν εκφράζει η Κυβέρνησις. Και τας διαταγάς της Κυβερνήσεως εκτελεί ο Στρατός.
Θα γίνη συνείδησις και πράξις, ότι ο στρατός δεν ημπορεί ν' ανήκη, ούτε εις πρόσωπα, ούτε εις κόμματα.
Ανήκει μόνον εις την πατρίδα και υπακούει μόνον εις τας διαταγάς της Κυβερνήσεως. Θα επιδιωχθή επίσης η ανασύνταξις των Σωμάτων της Δημοσίας Ασφαλείας. Και κατά τας δύο περιόδους της δουλείας του Έθνους, της εσωτερικής και εξωτερικής, εις τα Σώματα της Δημοσίας Ασφαλείας και ιδίως εις την Χωροφυλακήν, παρουσιάσθησαν συμπτώματα ηθικής κρίσεως.Δεν έχομεν το δικαίωμα να τα καταδικάσωμεν εν τω συνόλω των, διότι υπήρξαν πολλοί, και αξιωματικοί και άνδρες, οι οποίοι εν μέσω δυσχερεστάτων καταστάσεων, επετέλεσαν μ' όλα ταύτα το εθνικόν των καθήκον. Θα είναι όμως αυστηροτάτη η εκκαθάρισις και ανασύνταξις, ώστε να εμπνεύσουν δια το μέλλον πλήρη εμπιστοσύνην, ότι δεν θα είναι όργανα τυράννων προς δίωξιν των Ελλήνων, αλλά φρουροί της τάξεως και της ασφαλείας των πολιτών.
Θα γίνη επίσης γενική ανασύνταξις των Δημοσίων Υπηρεσιών μας. Και της Δικαιοσύνης, και της Διοικήσεως, και των Πνευματικών Ιδρυμάτων μας, καθώς και των άλλων Οργανισμών Δημοσίου Δικαίου.
Κατά την σκοτεινήν περίοδον της δουλείας του Έθνους, ο Λαός μας υπήρξεν αξιοθαύμαστος. Έδωκεν απαράμιλλα δείγματα ιδεαλισμού και αυτοθυσίας. Αλλά υπήρξε κρίσις της Ηγεσίας.
Η ηγέτις Τάξις, κατά μέγα μέρος, δεν απεδείχθη αξία του λαού. Εις τον καιρόν της Δικτατορίας, και το Πανεπιστήμιον, και ο Άρειος Πάγος και το Συμβούλιον Επικρατείας, καθώς και τα άλλα Ανώτατα Ιδρύματα μας, εκτός ολίγων λαμπρών εξαιρέσεων, περίπου εχρεωκόπησαν.
Επροτίμησαν να γίνουν επαγγελματικά σωματεία, μεριμνώντα δια τα βιοτικά συμφέροντα των μελών των. Και ελησμό-νησαν, ότι η πρώτη αποστολή των Ανωτάτων Ιδρυμάτων, τα οποία εις τας Δημοκρατίας αποτελούν την ηγέτιδα τάξιν, είναι να γίνωνται θεματοφύλακες των όρων της υπάρξεως των ηθικών αξιών του Έθνους.
Και ανήκει εις τους όρους της υπάρξεως εις τας πρώτας ηθικάς αξίας, και η Εθνική και η πολιτική μας ελευθερία.
Δια τούτο, θα προνοηθή ώστε η ηγέτις τάξις, να μη έχη μόνον επαγγελματικήν επάρκειαν. Να έχη κατ' εξοχήν χαρακτήρα. Να έχη υψηλόν φρόνημα. Ν' αποτελήται από Εθνικάς και ηθικάς προσωπικότητας, αι οποίαι θα γνωρίζουν να προ-μαχούν εις τας επάλξεις των ιδεών και να πίπτουν, όταν χρειασθή, και να γίνωνται το παράδειγμα...
6) Oι ένοχοι θα τιμωρηθούν. Αλλά το Κράτος του Δικαίου δεν ημπορεί να θεμελιωθή δια το μέλλον, εάν δεν έχη συντελεσθή η ηθική κάθαρσις του παρελθόντος. Και δια τούτο εκτός των εκκαθαρίσεων των Δημοσίων Υπηρεσιών, εκτός των πειθαρχικών ποινών, θα χρειασθή επίσης και η ικανοποίησις του Εθνικού αιτήματος προς επιβολήν των δικαίων ποινικών κυρώσεων. Το Εθνικόν Συμβόλαιον τοϋ Λιβάνου επαγγέλλεται την επιβολήν σκληρών κυρώσεων κατά των προδοτών της πατρίδος και των εκμεταλλευτών της δυστυχίας του λαού μας. Με το διάγγελμα της 4ης Σεπτεμβρίου, η Κυβέρνησις επανέλαβεν την υπόσχεσιν, ότι «η Εθνική Νέμεσις θα είναι αδυσώπητος».
Και τώρα θα τηρήση την υπόσχεσίν της. Ο νόμος της επιβολής των δικαίων κυρώσεων έχει δημοσιευθή και θα τεθή αμέσως εις εφαρμογήν. Έχουν προνοηθή όλαι αι εγγυήσεις, ώστε να μη μεταβληθή εις όργανον εκδικήσεως και ικανοποιήσεως παθών. Εμπνευστής των ποινών θα είναι η συνείδησις του Έθνους. Δεν πρόκειται βεβαίως εις τήν Ελλάδα, όπως συνέβη εις άλλας χώρας, περί μεγάλου αριθμού ένοχων, περί μερίδων λαού, αι οποίαι ηπίστησαν προς το Έθνος και προσεχώρησαν εις τον κατακτητήν. Εις την Ελλάδα υπήρξε καθολική η πίστις προς την συμμαχικήν υπόθεσιν και ελάχιστα τα περιστατικά της προδοτικής συνεργασίας με τον εχθρόν. Αλλά ακριβώς δι' αυτό, διότι ευρίσκοντο εις πλήρη αντίθεσιν προς το καθολικόν αίσθημα του λαού, θα πρέπει να υποστούν αυστηράν καταδίκην.
Η εκκαθάρισις των ευθυνών του παρελθόντος, θα ικανοποιήση το καθολικόν Εθνικόν και ηθικόν αίτημα, θα εξυγιάνη την ατμόσφαιραν, θα εξατμίση την δικαίαν αγανάκτησιν του λαού και θα θεμελιώση ασφαλέστερον το μέλλον της Εθνικής μας αναγεννήσεως.

7) Ο λαός ανακτά τας ελευθερίας του. Η αποκατάστασις της λαϊκής κυριαρχίας ανήκει κατ' εξοχήν εις τους πρώτους και θεμελιώδεις σκοπούς μας. Ο λαός ανακτά τας ελευθερίας του και γίνεται ο κυρίαρχος της Χώρας του.Η Κυβέρνησις της Εθνικής Ενώσεως, έχει απόφασιν να χωρήση εις την ταχυτέραν δυνατήν ενέργειαν και δημοψηφίσματος και εκλογών συντακτικής συνελεύσεως, καθώς και δημοτικών και κοινοτικών εκλογών. Και αποτελεί ζήτημα τιμής δια την Κυβέρνησιν, όπως η λαϊκή ετυμηγορία εκδηλωθή κατά τρόπον απολύτως γνήσιον. Είναι πλέον καιρός, έπειτα από την μακράν περίοδον της δουλείας, όπως ο Ελληνικός λαός, απηλλαγμένος πάσης υλικής και ψυχολογικής βίας, αποφασίση κυριάρχως και δια το πολίτευμα και δια το κοινωνικόν καθεστώς και δια την κυβέρνησιν της αρεσκείας του, καθώς επίσης και δια τους δημοτικούς και κοινοτικούς άρχοντας του. Δεν ημπορούμεν να προχωρούμεν με τα τεκμήρια του παλαιού παρελθόντος, τα οποία ευλόγως τίθενται υπό αμφισβήτησιν. Υπάρχει επείγουσα ανάγκη νομιμότητος. Το έθνος χρειάζεται οριστικόν πολίτευμα και λαοπρόβλητον κυβέρνησιν, ώστε ν' αναληφθή μετά σταθερότητος η προσπάθεια της μεγάλης δημιουργίας του μέλλοντος.
8) Η Εθνική ένωσις. Έως τότε, μόνον η Εθνική ένωσις σώζει!
Απέδωκεν ήδη υπέρ του τόπου μέγα αγαθόν. Ηυξήθη το διεθνές κύρος της Ελλάδος και συνετελέσθη η ομαλή μετάβασις από της δουλείας εις την απελευθέρωσιν, η οποία από όλους σχεδόν εθεωρείτο απίστευτος, ώστε σήμερον να προσλαμβάνη περίπου, τας διαστάσεις του «θαύματος». Πρός όλους τους συντελεστάς του, απευθύνομεν δημόσιον έπαινον καί τους εκφράζομεν τας θερμάς ευχαριστίας της Κυβερνήσεως, διότι επειθάρχησαν εις τας εντολάς της και εδικαίωσαν την εμπιστοσύνην της. Παρόμοια θαύματα η Εθνική μας ένωσις θα δυνηθή να επιτέλεση, εάν συνεχισθή με την ιδίαν ειλικρίνειαν και την ιδίαν πίστιν και εις το μέλλον.
Όλοι οι μεγάλοι σκοποί, τους οποίους ανεπτύξαμεν, χωρίς την Εθνικήν ένωσιν, δεν ημπορούν να πραγματοποιηθούν, ενώ με την ένωσιν θα ευοδωθούν ασφαλώς εις τρόπον ώστε από το σημερινόν χάος να προέλθη ένας Νέος Ρυθμός από τα ερείπια της δουλείας, ένας Νέος Κόσμος, άξιος φορεύς της Εθνικής μας αναγεννήσεως. Η εποχή μας ανήκει βεβαίως εις άλλον αιώνα, έχει όμως πολλάς ομοιότητας με την εποχή του 21. Και σήμερον, όπως και τότε, εξερχόμεθα από τον αγώνα πλήρεις από δόξαν, ερείπια και διχόνοιαν. Γνωρίζομεν, που ωδήγησε τότε η διαίρεσις και οφείλομεν να εμπνευσθώμεν από το παράδειγμα, δια να το αποφύγωμεν...
Όταν προ εξαμήνου έφθασα εις Κάιρον, διεκήρυξα ότι μετέβαινα ως σταυροφόρος της Εθνικής μας ενώσεως. Σήμερον επιστρέφων εις την ελευθέραν πατρίδα, επί κεφαλής της Εθνικής Κυβερνήσεως, διακηρύττω και πάλιν, ότι επανέρχομαι σταυροφόρος της Εθνικής ενώσεως. Και είμαι ευτυχής, ότι έχει πραγματοποιηθή. Αλλά πρέπει να διαρκέση μέχρι της λαϊκής ετυμηγορίας, η οποία θα καθιερώση το οριστικόν πολίτευμα και την κυβέρνησιν του μέλλοντος. » Με την ευθύνην του Κυβερνήτου διακηρύττω, και επιθυμώ να γίνη κοινή συνείδησις, ότι χωρίς την Εθνικήν μας ένωσιν, τα υπέρμετρα συμφέροντα του Έθνους και του λαού μας, διατρέχουν τον έσχατον κίνδυνον.
Μόνον η Εθνική ένωσις σώζει.
Αλλά ευτυχώς, δεν υπάρχει κανείς λόγος ανησυχίας. Όλαι αι δυνάμεις αι οποίαι συνεργάζονται εις την Κυβέρνησιν, έχουν αποδείξει, ότι κατέχονται από την πίστιν της Εθνικής ενώσεως.
Και δια τούτο θα διαρκέση.
Και όπως εθαυματούργησε μέχρι τούδε, θα θαυματουργήση και εις το μέλλον.
Λαέ των Αθηνών:
Εορτάζομεν σήμερον την Ανάστασιν.
Με βαθυτάτην συγκίνησιν σου απευθύνω τον εγκάρδιον χαιρετισμόν της πατρίδος.
Και χαιρετίζω επίσης το ηρωϊκόν, μαχόμενον, ελευθερούμενον Έθνος.
Ζήτω η Αιωνία Ελλάς!
Ζήτωσαν οι Μεγάλοι μας Σύμμαχοι!
Ζήτω η Ελευθερία!»

Απελευθέρωση και Εμφύλιος Πόλεμος.

1944 ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΚΟΣ ΠΙΝΑΚΑΣ

	ΙΑΝΟΥΑΡΙΟΣ
1	Έναρξη συνομιλιών Μπένες και Ντε Γκωλ στο Αλγέρι.
2	Αμερικανική απόβαση στη Νέα Γουινέα.
3
4
5
6
7
8
9	ΙΤΑΛΙΑ: Δίκη της Βερόνα.
10
11	ΕΛΛΑΔΑ: Οι Σύμμαχοι βομβαρδίζουν τον Πειραιά.
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22	ΙΤΑΛΙΑ: Αμερικανική απόβαση στο Anzio.
23
24
25
26	Η Αργεντινή διακόπτει τις διπλωματικές σχέσεις της με τον Άξονα και τη Κυβέρνηση του Vichy
27
28	ΙΣΠΑΝΙΑ: Ο Στρατηγός Franco παρά τις πιέσεις που δέχεται αρνείται να διακόψει τις εξαγωγές φολφραμίου προς τη Γερμανία.
29
30
31

	ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΣ
1	ΙΤΑΛΙΑ:Έναρξη της συμμαχικής επίθεσης στο Cassino
2
3	ΙΣΠΑΝΙΑ: Ο Στρατηγός Φράνκο επαναβεβαιώνει την ουδετερότητα της χώρας.
4
5
6
7
8
9	Οι ΗΠΑ καλούν τη Φινλανδία να βγει από τις τάξεις των εμπολέμων.
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28

	ΜΑΡΤΙΟΣ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12	ΕΛΛΑΔΑ: Σχηματισμός Προσωρινής Κυβέρνησης με τα αρχικά ΠΕΕΑ (Πολιτική επιτροπή Εθνικής Απελευθερώσεως) υπό την Προεδρία του Συνταγματάρχη Ευρυπίδη Μπακιρτζή.
13
14
15
16
17
18	ΟΥΓΓΑΡΙΑ: Γερμανικά στρατεύματα εισβάλουν στη χώρα.Συλλήψεις πολιτικών.
19
20
21
22	ΟΥΓΓΑΡΙΑ: Σχηματισμός της φιλογερμανικής Κυβέρνησης του D.Sztόjay
23
24
25
26
27
28
29
30
31

	ΑΠΡΙΛΙΟΣ
1
2
3
4
5
6
7
8	Ο Τολμπούχιν επιτίθεται εναντίον της Κριμαίας.
9
10	Ο Μαλινόφσκυ καταλαμβάνει την Οδησσό.
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

	ΜΑΪΟΣ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17	ΛΙΒΑΝΟΣ: 17 Μαίου 1944 Συνέρχεται σε ξενοδοχείο της Βηρυτού «το πανελλήνιον συνέδριον του Λιβάνου»
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27	ΕΛΛΑΔΑ: Με τη λήξη των εργασιών του Εθνικού Συμβουλίου, που κράτησαν δύο βδομάδες, στις 27 Μάη 1944 εγκρίθηκε το παρακάτω ψήφισμα, που από τότε έμεινε γνωστό σαν ψήφισμα των Κορυσχάδων. Γενικές Διατάξεις Το Εθνικό Συμβούλιο. Συγκροτημένο από αντιπροσώπους ολοκλήρου του Ελληνικού λαού, που συνήλθαν για να διακηρύξουν την ακατάβλητη θέληση του να πολεμήσει ως την τελευταία του πνοή για την απελευθέρωση της χώρας, την πλήρη συντριβή του φασισμού και την αποκατάσταση της εθνικής ενότητας και της λαϊκής κυριαρχίας. Θέλοντας να καθορίσει τον τρόπο όλων των εξουσιών στην ελεύθερη Ελλάδα, Ψηφίζει: Άρθρο 1: Κυρώνεται η ιδρυτική Πράξη της Π.Ε.Ε.Α. της 10 του Μάρτη 1944. Άρθρο 2: Όλες οι εξουσίες πηγάζουν απ' το λαό και ασκούνται απ' το λαό. Η Αυτοδιοίκηση και η λαϊκή Δικαιοσύνη είναι θεμελιώδεις θεσμοί του δημοσίου βίου των Ελλήνων. Άρθρο 3: Το Εθν. Συμβούλιο, είναι το ανώτερο όργανο της Λαϊκής Κυριαρχίας. Η Πολ. Επιτροπή Εθν. Απελευθέρωσης έχει τις εξουσίες που καθορίζει αυτό το ψήφισμα. Άρθρο 4: Οι λαϊκές ελευθερίες είναι ιερές και απαραβίαστες. Το αγωνιζόμενο έθνος θα τις προστατέψει από κάθε απειλή, από οπουδήποτε και αν προέρχεται. Άρθρο 5: Όλοι οι Έλληνες, άντρες και γυναίκες, έχουν ίσα πολιτικά και αστικά δικαιώματα. Άρθρο 6: Η εργασία είναι βασική κοινωνική λειτουργία και δημιουργεί δικαίωμα για την απόλαυση των αγαθών της ζωής. Άρθρο 7: Επίσημη γλώσσα για όλες τις εκδηλώσεις της δημόσιας ζωής και για όλους τους βαθμούς της εκπαίδευσης, είναι η γλώσσα του λαού. Άρθρο 8: Ο πρωταρχικός σκοπός και ο γνώμονας για την άσκηση όλων των εξουσιών, είναι ο απελευθερωτικός αγώνας του έθνους. -Το Εθνικό Συμβούλιο, η Π.Ε.Ε.Α., οι ένοπλοι και άοπλοι πολίτες υπηρετούν πριν απ' όλα τα σκοπό αυτό. - Ο Εθν. Στρατός, Ε.Λ.Α.Σ., είναι το ένοπλο τμήμα του έθνους, που μάχεται για την απελευθέρωση της πατρίδας και τις ελευθερίες του λαού. Άρθρο 9: Η Π.Ε.Ε.Α., εκπροσωπεί το μαχόμενο έθνος στο εξωτερικό, διοικεί τον εθνικό στρατό - Ε.Λ.Α.Σ., διευθύνει όλες τις δημόσιες υπηρεσίες και έχει την ανώτατη εποπτεία, την καθοδήγηση και τον έλεγχο της Αυτοδιοίκησης και της Λ. Δικαιοσύνης. - Η Π.Ε.Ε.Α., εκδίδει και δημοσιεύει πράξεις, που περιέχουν κανόνες δικαίου και αποφάσεις με εκτελεστικό περιεχόμενο. - Οι πράξεις, εκδίδονται αφού ψηφιστούν από την αντιπροσωπεία του Εθν. Συμβουλίου του άρθρου 13. - Η Π.Ε.Ε.Α. μπορεί ν' αλλάζει τη σύνθεση της, με την έγκριση του εθνικού Συμβουλίου ή της αντιπροσωπείας. Άρθρο 10: Το Εθν. Συμβούλιο κρίνει το έργο της Π.Ε.Ε.Α., κυρώνει τις πράξεις της, προτείνει μέτρα ή παίρνει το ίδιο αποφάσεις που συντελούν στην ευόδωση του εθνικού αγώνα. - Η κύρωση των κανόνων δικαίου που θεσπίζονται με τις πράξεις της Π.Ε.Ε.Α., ή η θέσπιση κανόνων δικαίου απ' το Εθνικό Συμβούλιο, γίνεται με ψηφίσματα. Οι κατευθύνσεις που δίνει το Συμβούλιο ή τα μέτρα που παίρνει για τους σκοπούς της παραπάνω παραγράφου διατυπώνονται σε αποφάσεις. Η κατοχύρωση των λαϊκών ελευθερίων Όλες οι εξουσίες πηγάζουν και ασκούνται απ' το λαό. Άρθρο 11: Οι εργασίες του Εθνικού Συμβουλίου θα διαρκέσουν έως την απελευθέρωση ολόκληρης της χώρας. -Η διάλυση του Εθνικού Συμβουλίου μπορεί να γίνει και πριν απ' την απελευθέρωση, αυτό αποφασίσει το ίδιο ύστερ' από πρόταση της Π.Ε.Ε.Α. ή του 1/3 απ' τα μέλη του. Άρθρο 12: Το Εθν. Συμβούλιο συνέρχεται κάθε τέσσαρες μήνες σε τακτική σύνοδο. Η διάρκεια κάθε συνόδου είναι δεκαήμερη, μπορεί όμως να παραταθεί απ' το ίδιο το Συμβούλιο. -Η Π.Ε.Ε.Α., μπορεί να συγκαλέσει το Εθνικό Συμβούλιο και σ' έκτακτη σύνοδο. Μπορεί επίσης η Π.Ε.Ε.Α. ν' αναβάλει μια σύνοδο, αν υπάρχει ανάγκη με σύμφωνη γνώμη της αντιπροσωπείας του Εθν. Συμβουλίου του Άρθρου 13. Άρθρο 13: Στο τέλος κάθε συνόδου του Εθν. Συμβούλιο εκλέγει αντιπροσωπεία από 17 τακτικά μέλη και 5 αναπληρωματικά. Τα καθήκοντα που θα ασκεί η αντιπροσωπεία στο χρονικό διάστημα ανάμεσα σε δύο συνόδους, ορίζεται στο άρθρο 14. - Ο πρόεδρος του Εθν. Συμβουλίου, είναι αυτοδίκαια μέλος και πρόεδρος της Αντιπροσωπείας. Άρθρο 14: Η Π.Ε.Ε.Α. υποβάλει κάθε πράξη στην Αντιπροσωπεία για να την ψηφίσει. -Αν η γνώμη της Αντιπροσωπείας είναι αντίθετη προς τη πράξη, η Π.Ε.Ε.Α. συζητεί πάλι πάνω σ' αυτή. Αν η Π.Ε.Ε.Α. επιμένει στη γνώμη της συγκαλείται κοινή συνεδρίαση Π.Ε.Ε.Α. και Αντιπροσωπείας, όπου παίρνεται απόφαση με πλειοψηφία. - Η αντιπροσωπεία μπορεί επίσης να υποδείχνει στην Π.Ε.Ε.Α. μέτρα συντελεστικά για την ευόδωση του εθνικού αγώνα. Άρθρο 15: Η Π.Ε.Ε.Α., που αντλεί την εξουσία της απ' την εμπιστοσύνη του Εθνικού Συμβουλίου, είναι υπόλογη απέναντι του και απέναντι του έθνους, για την καλή διεξαγωγή του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα, για την αποκατάσταση της λαϊκής κυριαρχίας και για την προστασία των λαϊκών ελευθεριών. Ψηφίστηκε στις Κορυσχάδες, σήμερα 27 του Μάη 1944. Ο Πρόεδρος Ν. ΓΡΗΓΟΡΙΑΔΗΣ Οι Αντιπρόεδροι Ο ΚΟΖΑΝΗΣ ΙΩΑΚΕΙΜ Ι. ΜΙΧΑΗΛ οι κοσμήτορες: Δ. ΜΑΡΙΟΛΗΣ, Λ. ΚΑΡΑΜΑΟΥΝΑΣ Σ. ΠΑΠΑΠΟΛΙΤΗΣ. Μ. ΣΒΩΛΟΥ Στην έδρα της Επιτροπής, 30 Μάη 1944 Ο αντιπρόεδρος της Π.Ε.Ε.Α. ΕΥΡ. ΜΠΑΚΙΡΤΖΗΣ Τα μέλη ΗΛ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ, ΓΙΩΡΓΗΣ ΣΙΑΝΤΟΣ, ΕΜΜ. ΜΑΝΤΑΚΑΣ Π. ΚΟΚΚΑΛΗΣ, Κ. ΓΑΒΡΙΗΛΙΔΗΣ, ΣΤ. ΧΑΤΖΗΜΠΕΗΣ Θεωρήθηκε και σφραγίστηκε Στην έδρα της Επιτροπής 30 Μάη 1944 Ο Γραμματέας της Δικαιοσύνης ΗΛ. ΤΣΙΡΙΜΩΚΟΣ
28
29
30
31

	ΙΟΥΝΙΟΣ
1
2
3	Στο Αλγέρι το CFLN ανακηρύσσεται προσωρινή Κυβέρνηση της Δημοκρατίας
4	ΙΤΑΛΙΑ: Συμμαχικά στρατεύματα μπαίνουν στη Ρώμη.
5
6	ΓΑΛΛΙΑ:Συμμαχική απόβαση στη Νορμανδία.
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28	Εκτέλεση του Philippe Henriot.
29
30

	ΙΟΥΛΙΟΣ
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

	ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ
1
2
3
4
5	ΒΡΕΤΑΝΙΑ: Υπογράφεται στο Λονδίνο μεταξύ των Κυβερνήσεων Μεγάλης Βρετανίας ,Ηνωμένων Πολιτειών ,Καναδά, μαχόμενης Γαλλίας , Βελγίου , Ελλάδας , Κάτω Χωρών, Νορβηγίας και Πολωνίας συμφωνία " περί συντονισμένου ελέγχου της Εμπορικής Ναυτλίας".
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26	ΓΑΛΛΙΑ: Ο Στρατηγός De Gaulle φτάνει στο Παρίσι.
27
28
29	ΟΥΓΓΑΡΙΑ: O Horthy υποχρεώνει το D.Sztόjay σε παραίτηση. Τον διαδέχεται στη Πρωθυπουργία ο Στρατηγός Lakatos .
30
31	ΡΟΥΜΑΝΙΑ: Ρωσικά στρατεύματα στο Βουκουρέστι.

	ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΣ
1
2
3
4	ΕΛΛΑΔΑ: Τα γερμανικά στρατεύματα εγκαταλείπουν τον Πύργο.
5	ΕΛΛΑΔΑ: Τα γερμανικά στρατεύματα εγκαταλείπουν τη Καλαμάτα. Το Τάγμα ασφαλείας Πύργου ανακοινώνει την υπαγωγή του στο Στρατηγείο Μέσης Ανατολής.
6	Η Βουλγαρία ζητά συνθηκολόγηση.
7
8
9	ΓΑΛΛΙΑ: Δίδονται στη δημοσιότητα τα ονόματα των πολιτικών που συγκροτούν την Κυβέρνηση Ντε Γκωλ. ΕΛΛΑΔΑ: Αρχίζει η μάχη για την "απελευθέρωση" της Καλαμάτας
10
11
12
13	ΓΕΡΜΑΝΙΑ: Xίτλερ προς Σκορτσένυ: " Ο Χόρτυ θεωρεί τον εαυτό του μεγάλο πολιτικό και δεν αντιλαμβάνεται, ότι με αυτόν τον τρόπο ανοίγει το δρόμο σε κάποιον άλλο Κάρολι."
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27	Διακοπή των διπλωματικών σχέσεων  Ουγγαρίας και Βουλγαρίας. ΕΛΛΑΔΑ: O Βρετανός Στρατηγός Σκόμπι (αφού ζητά και λαμβάνει την άδεια του Έλληνα Πρωθυπουργού απευθύνεται στο Στρατηγό Σπηλιωτόπουλο και διατάσει: 1.Διωρίσθητε στρατιωτικός διοικητής των Αθηνών , του Πειραιώς και της περιοχής αυτών υπό της ελληνικής κυβερνήσεως και ετέθητε υπό τας διαταγάς μου. Θα είσθε υπεύθυνος δια την τήρησιν της τάξεως και θα αναλάβητε τον έλεγχο των περιοχών τούτων μέχρι της αφίξεως των βρετανικών στρατευμάτων. 2.Όταν οι Γερμανοί αποχωρήσουν ή παραδοθούν , τα τάγματα Ασφαλείας θα λάβουν οδηγίας σας ή να λιποτακτήσουν προς τας οικίας των……
28	ΕΛΛΑΔΑ: Άφιξη στη Καλαμάτα του ειδικού απεσταλμένου της Κυβέρνησης Παπανδρέου, Παναγιώτη Κανελλόπουλου.
29
30

	ΟΚΤΩΒΡΙΟΣ
1
2
3	ΕΛΛΑΔΑ: Τα γερμανικά στρατεύματα εγκαταλείπουν τη Κόρινθο.
4
5
6
7
8
9
10
11	ΕΛΛΑΔΑ: Ο στρατηγός Φέλμυ γνωστοποιεί στο Δήμαρχο Αθηναίων Γεωργάτο , τη πρόθεσή του να εγκαταλείψει τη Πρωτεύουσα επικεφαλής των στρατευμάτων του. Προς τον Δήμαρχον της πόλεως των Αθηνών Κύριον Γεωργάτον Γερμανικός στρατός εκήρυξε την πόλιν των Αθηνων ανοχύρωτον. Εξυπακούεται η αποχώρησις των γερμανικών στρατευμάτων από την περιοχήν της πόλεως. Το μέτρον τούτο λαμβάνεται επί τη προσδοκία ότι θέλει ισχύσει επίσης και διά τον Εχθρόν. Αθήναι τη 11/10/1944 Φέλμυ Στρατηγός της Αεροπορίας.
12	ΕΛΛΑΔΑ: Τα γερμανικά στρατεύματα εγκαταλείπουν την Αθήνα.
13
14	ΓΕΡΜΑΝΙΑ: Ο Στρατάρχης Ρόμμελ υποχρεώνεται να τερματίσει τη ζωή του. ΕΛΛΑΔΑ: Τελείται στη Μητρόπολη επίσημη δοξολογία για την Απελευθέρωση.
15	ΟΥΓΓΑΡΙΑ: Ραδιοφωνικό διάγγελμα του Χόρτυ προς το λαό με το οποίο προσδιορίζει τους καινούριους προσανατολισμούς της χώρας.
16	ΟΥΓΓΑΡΙΑ: Οι Γερμανοί συλλαμβάνουν το Horthy. O F. Szalasy σχηματίζει κυβέρνηση
17
18	ΕΛΛΛΑΔΑ:Πολιτική ομιλία του Πρωθυπουργού Γεωργίου Παπανδρέου προς το λαό των Αθηνών.
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

	ΝΟΕΜΒΡΙΟΣ
1
2
3
4
5
6
7
8
9	ΕΛΛΑΔΑ: Ο Διοικητής της ΙΙΙ Ορεινής Ταξιαρχίας του Ρίμινι Συνταγματάρχης Θρ Τσακαλώτος μπαίνει επικεφαλής των των Ανδρών του στην Αθήνα.
10
11
12
13
14
15
16
17
18	ΕΛΛΑΔΑ: Αναμνηστική φωτογραφία στη Λαμία μετά τη σύσκεψη των καπεταναίων  των μεγάλων μονάδων του ΕΛΑΣ. Από αριστερά προς τα δεξιά διακρίνονται Ηλίας Καράς (Ηρακλής)  καπετάνιος της VIII Μεραρχίας , Μάρκος Βαφειάδης, καπετάνιος της Ομάδας Μεραρχιών  Μακεδονίας (ΟΜΜ),Γιώργος Πρωτόπαπας (Κικίτσας), καπετάνιος της Χ Μεραρχίας, ο στρατηγός Στ. Σαράφης , στρατιωτικός αρχηγός του Γ.Σ του ΕΛΑΣ , Μάκης Τρωιάνος (Καρατζάς) ,καπετάνιος της ΙΧ Μεραρχίας, Άρης Βελουχιώτης  (Θανάσης Κλάρας), καπετάνιος του Γ.Σ του ΕΛΑΣ .....................
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

	ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΣ
1
2
3	ΕΛΛΑΔΑ: 28 νεκροί και 100 τραυματίες στην Αθήνα σηματοδοτούν την αρχή μιας απ τις εφιαλτικότερες περιόδους στη νεοελληνική ιστορία (Δεκεμβριανά. )
4
5
6
7
8
9
10
11
12	ΕΛΛΑΔΑ: O Σκόμπυ απορρίπτει τις προτάσεις της Κ.Ε του ΚΚΕ. Φθάνουν στην Αθήνα οι ειδικοί απεσταλμένοι του Τσώρτσιλ ,ο Υπουργός Μακ Μίλαν και ο Αρχιστράτηγος Αλεξάντερ. Ο Μακ Μίλαν σημειώνει στο ημερολόγιό του:  Προς το παρόν οι βρεταννικές δυνάμεις (και η πρεσβεία ) πολιορκούνται στη μικρή κεντρική περιοχή των Αθηνών .Κρατούμε περί τα 5-10 τετραγωνικά μίλια της οικοδομημένης περιοχής (των Αθηνών και Πειραιώς). Το αεροδρόμιο εις το Τατόι απωλέσθη και περί τους 800 άνδρες της αεροπορικής διοικήσεως και προσωπικού έχουν αποκοπεί εις αυτό το προάστειον. Το αεροδρόμιόν μας εις το Καλαμάκι δεν είναι καθόλου ασφαλές και τα μέσα συγκοινωνίας μεταξύ αυτού και του κυρίου σώματος των Αθηνών βάλλονται. Δεν διαθέτουμε ούτε ένα λιμένα... Αμυνόμεθα εις τας ακτάς του Φαληρικού Κόλπου αλλά δεν έχουμε πραγματικήν συγκοινωνιακήν επαφήν με το άεροδρόμιον και τας ακτάς ή μεταξύ των Αθηνών και των ακτών. Με άλλα λόγια, δεν διαθέτομεν ασφαλείς βάσεις πουθενά από όπου θα ηδυνάμεθα να ενεργήσωμεν...».
13
14
15
16
17
18
19
20	ΟΥΓΓΑΡΙΑ: Αρχίζει η πολιορκία της Βουδαπέστης.
21
22
23
24	ΕΛΛΑΔΑ: Ο Τσώρτσιλ και ο Ήντεν φτάνουν αεροπορικά στην Αθήνα.
25
26
27
28	ΕΛΛΑΔΑ: O Τσώρτσιλ καλεί τους δημοσιογράφους και κάνει δηλώσεις.: « Αφού ενεπλάκημεν εις την υπόθεσιν ανελάβαμεν ευθύνας. Εξετοπίσαμεν τους στασιαστάς από το καθ' αυτό κέντρον της πόλεως. Έχομεν αρκετά στρατεύματα ενταύθα και καθ' οδόν, όντως ώστε να δυνάμεθα να καταστώμεν απολύτως κύριοι της πόλεως των Αθηνών και της Αττικής. Όσον δε ταχύτερον ορθοφρονήσει η ετέρα παράταξις, τόσον ταχύτερον θα σταματήση η μάχη... Θα χρησιμοποιήσουμε οσασδήποτε δυνάμεις χρειασθώσι προς τούτο δια να επιτύχωμεν τον αντικειμενικόν μας αυτόν σκοπόν. Εάν δεν επιτευχθή συμφωνία τα πυροβόλα θα εξακολουθούν να βάλουν όπως τώρα... Και φυσικά πρέπει να αναμενωμεν ότι συντόμως ο Πρόεδρος Ρούζβελτ, ο Στρατάρχης Στάλιν και εγώ, θα συναντηθώμεν μαζί με τους συμβούλους μας, οπότε θα επανεξετάσωμεν την κατάστασιν, διότι εάν δεν ημπορέσετε να επιτύχετε δημοκρατικά θεμέλια ικανοποιητικά και εμπνέοντα εμπιστοσύνην, πιθανώς θα χρειασθή να αποκτήσετε διεθνείς θεματοφύλακες οιασδήποτε μορφής »
29
30
31

1939 1940 1941 1942 1943 1944 1945