ΑΡΙΣΤΕΙΔHΣ Ε ΒΕΚΙΑΡΕΛΗΣ :TO ΣYNTEΧΝΙΑΚΟΝ ΚΡΑΤΟΣ

                 IV         

ΤΑ ΟΡΓΑΝΑ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ ΤΟΥ ΚΟΡΠΟΡΑΤΙΣΜΟΥ

Το Υπουργείον των Συντεχνιών. Συσταθέν δια του Ν. 2.7.1926, εχαρακτηρίσθη υπό του Μουσολίνι, όστις διετελεσεν και πρώτος υπουργός αυτού, ως «όργανον πρσγματοποιούν και όλοκληρώνον την συντεχνιακήν οργάνωσιν και την ισορρόπισιν των συμφερόντων και των δυνάμεων του κοινωνικού και οικονομικού κόσμου». Εις τούτο μετεβιβάσθησαν αι αρμοδιότητες οργανώσεως, συντονισμού και ελέγ­χου, όσας αρχικώς είχεν η κυβέρνησις και το υπουργείον Ε­θνικής Οικονομίας, καταργηθέν τω 1929. Περιλαμβάνει 5 διευθύνσεις : της Γραμματείας του Συμβου­λίου Συντεχνιών, των Επαγγελματικών οργανώσεων, της Ερ­γασίας, Προνοίας και Περιθάλψεως, της Βιομηχανίας και του Εμπορίου, και διαθέτει Σώμα Επιθεωρήσεως Συντεχνιακής, εξήσκησε δέ, μέχρις ιδρύσεως των Συντεχνιών, απ' ευθείας τας συνδιαλλακτικάς λειτουργίας με τας οποίας αύται επιφορτί­ζονται.
Αι δικαιοδοσίαι του είνε πολλαί και μεγάλαι αφού είνε το «όργανον της οικονομικής πολιτικής του καθεστώτος», από της ιδρύσεως του δε μέχρι της «συντεχνιακής μεταρρυθμίσεως» διηυθύνετο αυτοπροσώπως υπό του Μουσολίνι, εκτός μιας πε­ριόδου καθ' ην διετέλεσεν υπουργός ο G. Bottai.
Τo Eθνικόν Συμβούλιον των Συντεχνιών. Τούτο συνεστήθη διά Β. Δ, της 2 Ιουλίου 1926 συγχρόνως με το υπουργείον Συντεχνιών. Κατέστη το βασικόν όργανον του συντεχνια­κού συστήματος, εκπληρώσαν (Ν. 20, 3. 1930 αρθρ. 13) μέχρις ολοκληρώσεως αυτού τας αρμοδιότητας και εξουσίας των Συντεχνιών,των οποίων ήδη επικυρώνει τας αποφάσεις διά της Γε­νικής αυτού Συνελεύσεως.
Εις το Συμβούλιον των Συντεχνιών «ανήκει η γενική οικο­νομική πολιτική εν ταις σχέσεσι μεταξύ εθνικών αναγ­κών και Συντεχνιών», Το Συμβούλιον αποτελείται από 125 μέλη, αντιπροσωπεύοντα τας Συνομοσπονδίας, 25 το φασιστικόν κόμμα και 15 πραγματογνώμονας, ονομαζόμενα διά Β, Δ, και οφείλοντα να έχουν προσόντα βουλευτικής εκλογιμότητος (Ν. 1930 αρθ. 9).
Ως όργανα του έχει τα τμήματα και υποτμήματα αυτού (ελευθέρων επαγγελμάτων και τεχνών, βιομηχανίας και βιο­τεχνίας, γεωργίας, εμπορίας, μεταφορών ξηράς, θαλάσσης, αέρος, και τραπεζών) ως και τας μονίμους του Επιτροπάς, και την Γενικήν Συνέλευσιν. (αρ.2) Η προεδρία του ανήκει εις τον Αρχηγόν της Κυβερνήσεως, συγκαλούντα αυτό. (αρ. 3) κατ' εξουσιοδότησιν δε και εις τον υπουργόν των Συντεχνιών.
Αι κυριώτεραι αρμοδιότητες του είναι: Να γνωματεύη επί της εφαρμογής και πραγματοποιήσεως των εν τω Χάρτη Εργασίας αρχών, συμφώνως προς την εξέλιξιν του συντε­χνιακού συστήματος και επί σχεδίων νόμων και διαταγμάτων εχόντων αντικείμενον την ρύθμισιν της παραγωγής και της εργασίας. Να εφορά και εποπτεύη επί των σωματειακών οργανώσεων, να κανονίζη την δράσιν αυτών εντός του πλαι­σίου των συμφερόντων της παραγωγής, να δίδη κατευθύν­σεις εις αυτάς, να κανονίζη τας εισφοράς, να προβαίνη εις την σύστασιν των Συντεχνιών και εις έπιστημονικήν και εκλαϊκευτικήν προπαγάνδαν των συντεχνιακών αρχών (άρθρ, 10). Επίσης να καθορίζη κανόνας και διατάξεις διά το έργον της περιθάλψεως, την ρύθμισιν των σχέσεων εργασίας την προβλεπομένην διά των συλλογικών συμβολαίων, την διευθέτησιν των οικονομικών σχέσεων μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών της παραγωγής κλπ. (άρθρ. 12).
Παρά τω Εθν. Συμβουλίω των Συντεχνιών λειτουργεί Κεν­τρική Επιτροπή, συντονίζουσα την δράσιν του Συμβουλίου και αναπληρούσα την Γενικήν Συνέλευσιν (Διάταγμα 18.4,1935) εις την οποίαν μετέχουν οι Υπουργοί των Συντεχνιών, Ε­σωτερικών, Γεωργίας και Δασών, ο γραμματεύς του Κόμματος, οι υφυπουργοί των Συντεχνιών, οι πρόεδροι.των Συν­ομοσπονδιών εργοδοτών, εργαζομένων και ελευθέρων επαγ­γελματιών, ο πρόεδρος του Οργανισμού του Συνεργατισμού, του της Κοινωνικής περιθάλψεως και ο γενικός γραμματεύς του Συμβουλίου Συντεχνιών. (16)
Διά της μεταγενέστερος συστάσεως των Συντεχνιών (1934) εγένετο αναπροσαρμογή των δικαιοδοσιών του, ήδη δε κατά τας δηλώσεις του Αρχηγού της Κυβερνήσεως, το Εθνικόν Συμβούλιον των Συντεχνιών προορίζεται συντόμως ν' αντικαταστήση την Βουλήν, καθιστάμενον Επαγγελματικόν κοινοβούλιον, «Κοινοβούλιον των Παραγωγών», ως λέγει ο καθηγη­τής G. Bortolotto και «τοιουτοτρόπως όπως με την ίδρυσιν του Υπάτου Φασιστικού Συμβουλίου ετάφη ο πολιτικός λιμπεραλισμός και με την ίδρυσιν των Συντεχνιών ετάφη ο οικο­νομικός, ούτω με την υποκατάστασιν του Εθνικού Συμβου­λίου των Συντεχνιών εις την Βουλήν, θα ταφή και ο κοινο­βουλευτικός λιμπεραλισμός.»
Αι Συντεχνίαι. Το Κορπορατικόν σύστημα ολοκληρώνεται διά των Συντεχνιών.
Ο Ν. 563 του 1926 (άρθρ. 3) δεν είχε μεταχειρισθή ακό­μη τον όρον «συντεχνίαι», αλλ' ωμίλει «περί ενώσεων των συνδικάτων εργοδοτών και εργαζομένων διά κεντρικών συν­δετικών οργάνων, υπό κοινήν ανωτέραν ιεραρχίαν», ωσεί περί «μικτών» ανωτέρων οργανώσεων. Το Β. Δ. του Ιουλίου του ιδίου έτους ομιλεί το πρώτον εις κεφ. Ill «περί κεντρικών ορ­γάνων συνδέσεως ή Συντεχνιών» διά των ακολούθων άρ­θρων :
42. «Τα όργανα συνδέσεως τα προβλεπόμενα εις άρθρον 3 του Ν. 3.4.1926 έχουσι χαρακτήρα εθνικόν. Ταύτα συνενώ­νουν τας εθνικάς συνδικαλιστικάς οργανώσεις των διαφόρων συντελεστών της παραγωγής, εργοδοτών και εργαζομένων διανοητικώς ή σωματικώς, τας αφορώσας καθωρισμένον κλάδον παραγωγής ή μίαν ή πλείονας κατηγορίας επιχειρήσεων».
Αι ούτω συνενούμεναι οργανώσεις αποτελούν Συντεχνίαν.»

42—43. «Αι Συντεχνίαι συνιστώνται διά διατάγματος του υπουργού, δεν έχουν δε νομικήν προσωπικότητα, αλλ' απο­τελούν όργανα του Κράτους».

44. «Καθήκοντα των Συντεχνιών είναι η συνδιαλλαγή των μεταξύ των εξ αυτών έξηρτημένων συνδικάτων διαφο­ρών και η έκδοσις των προβλεπομένων υπό του  Ν. 1926 γενικών κανόνων επί των όρων της εργασίας, η προώθησις, ενθάρρυνσις και επιχορήγησις των πρωτοβουλιών των συντελουσών εις την προαγωγήν της παραγωγής, η ίδρυσις γραφείων εξευρέσεως εργασίας και ο καθορισμός του χρόνου της μαθητεύσεως, εφαρμοζομένων των διατάξεων περί συλλο­γικών συμβολαίων».

46. »Οι πρόεδροι των Συντεχνιών διορίζονται και ανακαλούνται διά διατάγματος του Υπουργού. Εκάστη Συν­τεχνία έχει Συμβούλιον, τελούν υπό την άμεσον εξάρτησιν του Υπουργού, αποτελούμενον εξ ίσου αριθμού αντιπροσώ­πων των υπαγομένων εις αυτήν οργανώσεων εργοδοτών και εργαζομένων».

Ο δε Χάρτης της Εργασίας (1927) διά της VI διακηρύξεως καθορίζει ότι «αι Συντεχνίαι αποτελούν την ενιαίαν οργάνωσιν των δυνάμεων της παραγωγής».

Μέχρις όμως του 1934 μία και μόνη Συντεχνία είχε συσταθή, των συντεχνιακών λειτουργιών ενασκουμένων υπό του Εθνικού Συμβουλίου των Συντεχνιών, του Υπουργείου και των Συνομοσπονδιών.

Ούτω το «Συντεχνιακόν Κράτος» εστερείτο Συντεχνιών, κατά την πρώτην μορφήν του, το δε επίθετον «συντεχνιακόν» αναφέρεται κατά βούλησιν είτε εις την δράσιν των συνδικά­των είτε εις την ιδέαν της αλληλεγγύης και τας προγραμματικάς αρχάς του κόμματος (ίδε μέρος Ι σημ. 2), είτε εις τας διακηρύξεις του Χάρτου, ουχί όμως ακόμη εις  την λειτουργίαν των Συντεχνιών—Οργάνων.

Ο μη σαφής καθορισμός των δικαιοδοσιών των διαφόρων Αρχών και Οργανώσεων προσκαλεί συγχύσεις και παρεξηγή­σεις έστιν ότε δε και εχθρότητας, εκάστης οργανώσεως διεκ­δικούσης υπέρ αυτής μεγαλειτέρας δικαιοδοσίας, εις ην κατάστασιν μετά μακράς συζητήσεις έθεσεν τέρμα ο Ν. της 5 Φε­βρουαρίου 1934 αριθ. 163, διά του οποίου  εδημιουργήθησαν αι Συντεχνίαι, ως πραγματική έκφρασις των οικονομι­κών δυνάμεων και δεσμός όχι μόνον μεταξύ των ατόμων και των παραγωγικών κατηγοριών αλλά και μεταξύ όλων αυτών των   συμφερόντων   και της Εθνικής Κοινωνίας.

Εις το  όργανον τούτο, δια του οποίου το Κράτος διευθύ­νει και ρυθμίζει την οικονομίαν, εδόθη αυτεξουσιότης» ώστε μολονότι υπό την αιγίδα του Κράτους διατελούντος να μη δύναται να χαρακτηρισθή εντελώς κρατικόν όργανον. Το Εθνικόν Συμβούλιον των Συντεχνιών εις την συνεδρίασίν του της 13ης Νοεμβρίου 1933 διά της εγκριθείσης ημερησίας διατάξεως την οποίαν παρουσίασεν ο Μουσολίνι, καθορίζει τας Συντεχνίας : «το όργανον το οποίον υπό την αιγίδα του Κράτους, πραγματοποιεί την ολοκληρωτικήν, οργανικήν και ενιαίαν πειθαρχίαν των παραγωγικών δυνάμεων επί σκοπώ αναπτύξεως του πλούτου, της πολιτικής δυνάμεως και της Ευημερίας του Ιταλικού λαοϋ»-

Η Συντεχνιακή οργάνωσις δέον να θεωρηθή ιδιαιτέρα της συνδικαλιστικής (επαγγελματικής) ήτις εξακολουθεί να παραμένη   η   βάσις   του   συστήματος.

Αντί πάσης άλλης διασαφηνίσεως της διαφοράς μεταξύ Επαγγελματικών Σωματείων (συνδικάτων) και Συντεχνιών (διότι και εν Ιταλία με την ίδρυσιν των Συντεχνιών ενομίσθη ότι εμειώθησαν τα δικαιώματα των συνδικάτων—εξ άλλου δε  ο αδόκιμος όρος «συντεχνία» δίδει συχνάς αφορμάς εις παρανοήσεις αναγκάζων και αυτούς τους Ιταλούς να πλατυλογούν προς εξήγησιν της ουσίας του), παραθέτομεν απόσπασμα λόγου του Μουσολίνι τής 21.4.30, εγκαινιάζοντος το Συμβούλιον των Συντεχνιών, όπερ εξεπλήρου, ως εϊπομεν, τας συντεχνιακάς λειτουργίας μέχρι της εφαρμογής του Νόμου του 1934 : «Εν τη Συντεχνία ο συνδικαλισμός ευρίσκει τον σκοπόν του. Ο συνδικαλισμός δεν δύναται να είναι σκοπός αυτός ο ίδιος. Όδηγεί εις τον Σοσιαλισμόν ή την Συντεχνίαν. Μόνον εν τη Συντεχνία πραγματοποιείται η οικονομική ενότης των   διαφόρων   παραγόντων κεφαλαίου,   εργασίας   και τεχνικής. Μόνον μέσω της Συντεχνίας ήτοι διά της συνεργασίας όλων των παραγόντων κατευθυνομένων προς ενιαίον σκοπόν, εξασφαλίζεται η ζωτικότης των συνδικάτων. Εν άλ­λοις λόγοις Συνδικάτον και Συντεχνία είναι ανεξάρτητα, μολονότι αμοιβαίως συμπληρούνται. Χωρίς το Συνδικάτον, η Συντεχνία είναι αδύνατος, αλλά και χωρίς την Συντεχνίαν το Συνδικάτον περιορίζεται εις λεπτομερειακήν δράσιν, ξένην προς την εξέλιξιν της παραγωγής, δράσιν θεατού και όχι πρωταγωνιστού,  στατική κι όχι δυναμικήν».

«Η Συντεχνία, λέγει ο υφυπoυργός των Συντεχνιών Biaggi, προορίζεται όχι μόνον να συμβιβάση τα ενίοτε αντιτιθέμενα συμφέροντα του κεφαλαίου και της εργασίας και να εξασφαλίση υπερτέραν κοινωνικήν δικαιοσύνην, αλλά πρέπει επί­σης να θεωρηθή και ως τύπος ολοκληρωτικής εκπροσωπήσεως των οικονομικών συμφερόντων και να δώση εις το Κράτος μίαν συνεργασίαν εν τω πεδίω της οικονομικής πολιτικής».
Πάντως η διάκρισις είναι περισσότερον νοητή όταν σημειωθή ότι τα σωματεία είναι νομίμως ανεγνωρισμέναι οργα­νώσεις επαγγελματικαί προσώπων εχόντων ομοειδή συμ­φέροντα προς υποστήριξιν τούτων, ενώ αι Συντεχνίαι είναι κρατικά όργανα, μη αποτελούντα ίδια νομικά πρόσωπα, μη εκπροσωπούντα επαγγελματικάς κατηγορίας προσώπων, αλλά κατηγορίας προϊόντων παραγωγής, όργανα χρησιμοποιούμενα υπό του Κράτους προς πραγματοποίησιν των σκοπών του. (Rocco, Υπ. Δικαιοσύνης. Λόγος εις Βουλήν Ιανουάριος 1934).
«Τα συνδικάτα εργοδοτών, εργαζομένων, τοπικά, περιφερειακά κλπ. έχουν υπεράνω τας ομοσπονδίας και συνομοσπονδίας, ιδιαιτέρας διά τους εργοδότας και ιδιαιτέρας διά τους εργαζομένους. Μεταξύ των διαφόρων κατηγοριών (εργοδοτών—εργατών) υπάρχουν φυσικά αντιθέσεις και ανταγωνισμοί, αλλά όχι συγκρούσεις, αίτινες άλλως τε απο­φεύγονται διά των συλλογικών συμβολαίων και του Δικαστηρίου εργασίας. Αύτη είναι η κάθετος διάταξις. Είναι όμως προφανές ότι η διάταξις αύτη ρυθμίζει την εργασίαν' αλλά η ενιαία οργάνωσις και τα συμφέροντα της Εθνικής παραγωγής ρυθμίζονται διά των Συντεχνιών, αι οποίαι είναι όρ­γανα συνδέσεως των καθέτων, εν οριζοντίω διατάξει. Τα όρ­γανα ταύτα προέβλεψεν ο Νόμος 563 και το Β. Δ. Ιου­λίου 1926, ταύτα δέ αντεκαθίστα το Εθνικόν Συμβούλιον των Συντεχνιών και το Υπουργείον, μέχρι συστάσεως των τω 1934. Άνευ αυτών το Φασιστικόν Κράτος ηδύνανο να ονομασθή «συνδικαλιστικόν» αλλ' όχι «συντεχνιακόν.» Η διάκρισις μεταξύ Συνδικαλισμού .και Συντεχνισμού (κορπορατισμού) είναι οργανική» (G. Bottai, τότε Υπουργός Συν­τεχνιών).
Αι Συντεχνίαι συνιστώνται δια διατάγματος του Αρχηγού της Κυβερνήσεως, προτάσει του Υπουργείου των Συντεχνιών και κατόπιν γνωμοδοτήσεως του Κεντρικού Συντεχνιακού Συμβουλίου (αρθρ. 1) και προεδρεύονται υπό Υπουργού, Υφυπουρ­γού ή του Γραμματέως του Κόμματος, διοριζομένων δια δια­τάγματος του Αρχηγού της Κυβερνήσεως.
Το συστατικόν διάταγμα καθορίζει τον αριθμόν των μελών του Συμβουλίου και πόσα εκ τούτων θα προέρχονται εξ εκάστης των ομοσπόνδων επαγγελματικών ενώσεων (αρθρ. 3).
Εις τας Συντεχνίας ενθ' αντιπροσωπεύονται κατηγορίαι δια­φόρων κλάδων, δύνανται να ιδρυθώσιν ειδικά τμήματα. Δια ζητήματα ευρυτέρου ενδιαφέροντος ο αρχηγός της Κυβερ­νήσεως δύναται να συγκαλέση τας Συντεχνίας ανά δύο ή περισσοτέρας, εχούσας ως προς τα υπό μελέτην θέματα την αυτήν εξουσίαν των μεμονωμένων Συντεχνιών (αρθρ. 5).
Διά τον καθορισμόν των ενεργειών ως προς ωρισμένα προϊόντα δύνανται να συνιστώνται συντεχνιακά συμβούλια, εις τα οποία μετέχουν αντιπρόσωποι των οικονομικών κατηγοριών, των αρμοδίων υπηρεσιών του Κράτους και του Κόμματος, των οποίων αι αποφάσεις υπόκεινται εις έγκρισιν των οικείων Συντεχνιών και της Γενικής Συνελεύσεως του Εθνικού Συμβουλίου των Συντεχνιών (αρθρ. 6).
Εις το συνδικαλιστικόν πεδίον τα σωματεία καθίστανται αυτόνομα, αλλ' εξακολουθούν να υπάγωνται εις τας ιδίας αυτών συνομοσπονδίας, κατά τα υπό του υπουργείου καθορισθησόμενα (αρθρ. 7).
Αι Συντεχνίαι εκτός των λειτουργιών και εξουσιών, ας αναγνωρίζουν ο Ν. 3.4.26 και το Β.Δ. 1.7.26 κανονίζουν τας οικονομικάς σχέσεις και την ρύθμισιν της παραγωγής, ασκούσαι την λειτουργίαν ταύτην προτάσει των αρμοδίων υπουργών ή αιτήσει των εις αυτάς συνδεδεμένων σωματείων (αρθρ. 8),
Αι Συντεχνίαι γνωμοδοτούν επί των καταρτιζομένων υπό των επαγγελματικών σωματείων συμβάσεων, αίτινες υποβάλλονται προς έγκρισιν εις την γενικήν Συνέλευσιν του Εθν. Συμβουλίου των Συντεχνιών, καθιστάμεναι υποχρεω­τικαί διά διατάγματος, (αρ. 9.11).
Επίσης καθορίζουν τας τιμάς των ειδών και των υπηρε­σιών των παρεχομένων υπό του Κράτους (αρ. 10). Γνωμοδοτούσιν επί των ζητημάτων των ενδιαφερόντων τον κλάδον πα­ραγωγής, ον αντιπροσωπεύουν και ασκούν δι' ειδικής επιτρο­πής την απόπειραν συμβιβασμού των συλλογικών διαφο­ρών εργασίας, (αρθρ. 12.13).
Δυνάμει του Νόμου τούτου ιδρύθησαν, διά διαταγμάτων Μαΐου-Ίουνίου 1934, είκοσι δύο Συντεχνίαι προεδρευόμεναι υπό του Υπουργού των Συντεχνιών, όστις κατά το 1934 ήτο αυτός ούτος ο αρχηγός της Κυβερνήσεως και εδρεύουσαι εν τω Υπουργείω Συντεχνιών.

1) Συντεχνία των Δημητριακών.

2) Λαχανοκομίας, ανθοκο­μίας και οπωροκομίας.

3) Αμπελουργίας και οινολογίας.

4) Ελαιουργίας και παραγομένων.

5) Τεύτλων και ζακχάρεως.

6) Ζωοτεχνίας και Αλιείας,

7) Ξυλουργίας,

8) Υφαντικών προϊόντων,

9) Οικοδομικών κατασκευών.

10) Μεταλλουργίας και Μηχανουργίας.

11) Ιματισμού.

12) Υέλου και κεραμι­κής.

13) Χημικών προϊόντων.

14) Χάρτου και Τύπου.

15) Ε­ξορυκτικών βιομηχανιών.

16) Ύδατος, Αεριόφωτος και ηλεκ­τρισμού.

17) Ελευθέρων επαγγελμάτων και τεχνών (με τμή­ματα νομικών επαγγελμάτων,υγειονομικών, τεχνικών και καλλιτεχνίας

18) Συγκοινωνιών εσωτερικού (με τμήματα σιδη­ροδρόμων, τροχιοδρόμων και εσωτερικών ναυτικών συγκοι­νωνιών, μεταφορών δι' αυτοκινήτου, βοηθητικών υπηρεσιών εμπορίου, συγκοινωνιών τηλεφωνικών και ραδιοφωνικών).

19) Θαλάσσης και αέρος.

20) Ξενοδοχείων και Τουρισμού,

21) Προνοίας και Πίστεως (με τμήματα Τραπεζών, Ταμιευτηρίων και Οργανισμών δημοσίου δικαίου και Ασφαλειών)

22) Θεάματος.

Συμβούλια και Επιτροπαί

Κατά το σύστημά του ο κορπορατισμός έχει συστήσει διάφορα Συμβούλια και Επιτρο­πάς τοπικάς, αίτινες παρακολουθούν τα ιδιαίτερα τοπικά συμφέροντα και φροντίζουν διά τον συντονισμόν αυτών με τα καθολικά συμφέροντα της παραγωγής. Τοιαύτα τα«Επαρ­χιακά Συμβούλια της Συντεχνιακής Οικονομίας», προεδρευόμενα υπό των νομαρχών και απαρτιζόμενα από αντιπρο­σώπους των εν τη περιφερεία εργοδοτών και εργαζομένων. Τα Συμβούλια ταύτα φροντίζουν και διά την συνδιαλλαγήν των αντιθέτων συμφερόντων και έχουν δικαιοδοσίαν τινά «επαρχιακών τμημάτων Συντεχνιών».

Εξ άλλου εις εκάστην πρωτεύουσαν επαρχίας εδρεύει Επιτροπή «Διασυνδικαλιστική» προεδρευομένη από αντιπρόσωπον του κόμματος, η οποία είναι τοπικόν πολιτικόν όργανον παρακολουθήσεως της εφαρμογής των συντεχνιακών αρχών.

Ο πρόεδρος της Επιτροπής κατευθύνει τα «Γραφεία εξευ­ρέσεως εργασίας» άτινα εδρεύουν παρα τώ «Επαρχιακώ συμβουλίω» και εφορά επί των σωματείων και της παραγωγής, καθόσον, κατά το φασιστικόν δόγμα, η πολιτική τάξις και η οικονομική τοιαύτη εισίν αλληλένδετοι.

Ο κορπορατισμός αντιτάσσει εις την ατομικιστικήν οικονομίαν ότι «η παραγωγή εμπιστευομένη εις το κριτήριον των ατόμων και ανταποκρινομένη εις σκοπούς ιδιωτικούς αυτών, είναι αναγκαίως εις δυσαρμονίαν και ασυμβίβαστος με τους σκοπούς του Κράτους» εις δε την κρατικήν ή κολλεκτιβιστικήν οικονομίαν αντιτάσσει «ότι οικονομία εμπιστευομένη εις οργανισμούς δημοσίους, των οποίων οι εκπρόσωποι ενδια­φέρονται μόνον εμμέσως, είναι αναγκαίως κατωτέρα εκείνης την οποίαν το ατομικόν συμφέρον περιβάλλει αμέσως» (46).

«Το φασιστικόν καθεστώς δεν προτίθεται να κρατικοποίηση-ή όπερ χειρότερον να «υπαλληλοκρατήση» την εθνικήν οικο­νομίαν, του αρκεί να την ελέγχη και να την ρυθμίζη δια των Συντεχνιών», είπεν προσφάτως έτι ο Μουσολίνι (47), εις δε την εισηγητικήν του Έκθεσιν προς την Γερουσίαν επί του σχεδίου του περί Συντεχνιών νόμου (8.1.34) έλεγεν: «Εκ της αναλύ­σεως των διατάξεων του νομοσχεδίου εξάγεται ότι τούτο τείνη να πραγματοποιήση την συλλογικήν διεύθυνσιν της παραγωγής, ήτις είναι η περισσότερον καταστάσα αισθητή ανάγκη του οικονομικού κόσμου. Όπως άλλοτε ελέχθη, ο κορπορατισμός είναι οικονομία πειθαρχημένη και κατά συνέπειαν ελεγχομένη, καθόσον δεν δύναται να νοηθή πειθαρχία άνευ ελέγχου. Ο κορπορατισμός υπερβάλλει τον σοσιαλισμόν και τον ψιλελευθερισμόν, δημιουργών νέαν σύνθεσιν... Η πρωτοτυπία της Ιτα­λικής λύσεως έγκειται εις το ότι η διεύθυνσις της παράγω­γης δεν επιβάλλεται εκ των άνω, ούτε υπό οργάνου ευρισκο­μένου εκτός της παραγωγικής δραστηριότητος, αλλά δια της Συντεχνίας, ήτις είναι αυταί αύται αι παραγωγικαί κατηγορίαι. Εν μια λέξει ο νόμος ούτος πραγματοποιεί την αντίληψιν καθ' ην η Συντεχνία καθωρίσθη «μέσον οργανικής αυτοπειθαρχήσεως της παραγωγής».

Διά των παρεχομένων δικαιοδοσιών εις τας Συντεχνίας αύ­ται έχουν ν' ασχοληθούν εν τη εννοία τής « ενιαίας ρυθμίσεως της παραγωγής» με τας παραγομένας ποσότητας, τας ανάγκας της καταναλώσεως, την επάρκειαν και κα­τανομήν των πρώτων υλών, την αναζήτησιν τοιούτων εν τη χώρα διά συσταθέντων ειδικών οργανισμών, την ϊδρυσιν, επέκτασιν, συγχώνευσιν ή συγκέντρωσιν των βιομηχανιών κλπ. διότι εις διευθυνομένην οικονομίαν ενδιαφέρει όχι μό­νον η ποσότης και η ποιότης των προϊόντων εν σχέσει με τας ανάγκας της καταναλώσεως, αλλά και ο τρόπος και ο τόπος της παραγωγής (48). Ως εκ τούτου ρυθμίζεται η συγκέντρωσις ή κατανομή των βιομηχανιών και εν γένει επι­χειρήσεων εις ωρισμένα σημεία του εθνικού εδάφους ανα­λόγως των παρουσιαζομένων ευκολιών ως προς τα μεταφο­ρικά μέσα, τας εν γένει συνθήκας, το κόστος παράγω­γης κλπ.

Σειρά ολόκληρος μέτρων λαμβάνεται διά την αξιοποίηαιν της γης, ενθαρρυνομένων και ενισχυομένων των προοδευ­τικών αγροτών εις εκτέλεσιν έργων αποξηράνσεων,αρδεύ­σεων, και οδοποιίας, ανεξαρτήτως των απ' ευθείας εκτελουμένων υπό του Κράτους, προβλεπομένων και μέτρων αναγκαστικών συνεταιρισμών και απαλλοτριώσεων διά τους δυστροπούντας ή ανικάνους ίδιοκτήτας (49).

Συγχρόνως δι' άλλων μέτρων ρυθμίζεται η εσωτερική μετανάστευσις διά την κατανομήν του πληθυσμού κατά τας ανάγ­κας πάντοτε της παραγωγής. «Κυβερνάν είναι περισσότερον κατευθύνειν παρά εξουσιάζειν», λέγει ό Rossoni, και τας κατευθύνσεις αυτάς οφείλει να δίδη το Κράτος,

Εις τον λόγον του επί της συστάσεως τών Συντεχνιών της 14-11-1933 ο Μουσολίνι αναλύων τας «οικονομικάς κα­τηγορίας» δίδει τους ακολούθους αριθμούς της συνθέσεως του πληθυσμού: (50)

« Επί 8 εκατομμυρίων προσώπων ασχολουμένων εις την Γεωργίαν 3 εκατομ,εκμεταλλεύονται ιδιόκτητον έδαφος, 858 χιλ. είναι μισθωταί κτημάτων, 1600 επίμορτοι και έποικοι και 2500 χιλ. μισθωτοί και εν γένει εργάται γεωργίας. Οι Βιομήχα­νοι ανέρχονται εις 523 χιλ., οι έμποροι εις 841 χιλ., οι χειροτέχναι εις 724 χιλ., οι ημερομίσθιοι εργάται εις4.283 χιλ.. οι λοιποί παρέχοντες σωματικήν εργασίαν εις 849 χιλ., αι ένοπλοι δυνάμεις εις 541 χιλ., οι ελεύθεροι έπαγγελματίαι και οι καλλιτέχναι εις 553χιλ., οι υπάλληλοι ιδιωτικοί και κρατι­κοί 905 χιλ.. Σύνολον 17 εκατομμύρια. Οι ιδιοκτήται και είσοδηματίαι 201 χιλ., φοιτηταί και σπουδασταί 1.945 χιλ., αι οικοκυραί11.244 χιλ. και οι μη ανήκοντες εις επαγγελματικήν κατηγορίαν εις 1.295 χιλ.

« Η εθνική λοιπόν οικονομική συγκρότησις είναι ποικίλη αφού και οι 523 χιλ. βιομήχανοι είναι όλοι σχεδόν μικροβιομήχανοι ή μέσοι τοιούτοι....

« Πόσον άδικον είχεν ο Καρλ Μαρξ, ο οποίος με τας απο­καλυπτικάς κατατάξεις του, διετείνετο ότι η κοινωνία ηδύνατο να διαιρεθή εις δύο τάξεις εντελώς διακρινομένας μεταξύ των και αιωνίως ασυνδιαλλάκτους.»

Αφού τοιαύτη η σύνθεσις των επιχειρήσεων, μένουν ολίγαι εκτάσεως τοιαύτης ώστε να «παύουν να είναι οικονομικόν φαινόμενον, καθιστάμενοι κοινωνικόν ζήτημα».«Η μεν μικρά και μέση βιομηχανία, λέγει, (λόγος 25.3.1936) θα πα­ραμείνουν εντός του πλαισίου της ατομικής πρωτοβουλίας και ευθύνης, εναρμονιζόμεναι υπό πνεύμα εθνικόν και κοινωνικόν διά της συντεχνιακής αυτοπειθαρχίας. Η μεγάλη όμως βιο­μηχανία, η εργαζομένη αμέσως ή εμμέσως διά την άμυναν της χώρας και η οποία εσχημάτισε τα κεφάλαια της δι' εγγραφής μετοχών, και η άλλη εκείνη βιομηχανία,ήτις εξελίχθη εις καταπιταλιστικήν και υπερκαπιταλιστικήν — τουθ' όπερ θέτει προβλήματα όχι πλέον οικονομικής τάξεως αλλά κοινωνικής—θα συγκροτηθούν εις μεγάλας μονάδας και θα προσλάβουν ειδικόν χαρακτήρα εντός του πλαισίου του Κρά­τους,πράγμα διευκολυνόμενον, διότι το Κράτος διά του «Οργανισμούτης Βιομηχανικής Ανασυγκροτήσεως» (51) έχει ικανήνσυμμετοχήν και ενίοτε τηνπλειοψηφίαν του μετο­χικού κεφαλαίου...

Το θλιβερόν φαινόμενον του νεοπλούτου δεν θα αναφανή πλέον και με το σύστημα μας αι αποστάσεις οφείλουν να σμι­κρύνουν—και θα σμικρύνουν—μεταξύ των κατηγοριών της παραγωγής».

Υπενθυμίζομεν ότι «κατηγορίαι παραγωγής» εις την φασιστικήνορολογίαν σημαίνει «τάξεις».

Υποσημειώσεις

46. Ugo Spirito. Capitalismo e corporativismo σελ. 5.

47. Λόγος Καπιτωλίου (εις συνελ. Συντεχνιών) 23.3·1936.

4b. Εν Ελλάδι από χρόνων νομοθεσία ρυθμιστική ποσοτήτων παραγιυγής (εκρίζωσις αμπέλων, παρακράτημα σταφίδος κλπ.) και ποιοτήτων (φυτείαι καπνού, ποιότης ελαίου κλπ,). .

49. Οι Κορπορατισταί υπερηφανεύονται διότι δια του νόμου «Μουσολίνι 1928», διά των σωματείων των «πιστών της γης», διά των απαλλοτρίω­σεων και της παραχωρήσεως εις τον Οργανισμόν των Πολεμιστών μη επαρ­κώς καλλιεργουμένων, γαιών, αξιοποιήθησαν υπέρ τα 2 εκατομ, εκτάρια,εγένοντο έργα 5 δισεκατομ. λιρεττών, εδόθη εργασία εις 100 χιλιάδας εργάτας,εδημιουργήθησαν νέα κέντρα και προέκυψαν επαρχίαι ολόκληροι — η Littoria τω1934.—Εάν και η Ελλάς ομιλήση ποτέ διά την έργασίαν της (διότι οί νεοέλληνες δεν υπερηφανεύονται αλλά κατά συνήθειαν μεμψιμοι­ρούν και αλληλοκατακρίνονται)θα αναοφέρη τας αποξηρανθείσας εκτάσεις της, τα παραγωγικά της έργα, την αγροτικήν της πολιτικήν, την ρυθμιστικήν της πρόβλεψιν διά την καλλιέργειαν,τας νέας πόλεις και επαρχίας αίτινες ανέκυψαν και την «δυναμικότητα» της, η οποία της επέτρεψεν ν' απορροφήση ,εγκαταστήση και καταστήση «παράγοντας παραγωγής» εν και ήμισυ εκατομμύριον πληθυσμού ομαδικώς εισρεύσαντος.

50. Επεκτεινόμενα ολίγον διότι εξ αυτού δυνατόν να.εξαχθούν και δι' ημάς αναλογίαι

51· Δι' αυτονόμων πιστωτικών οργανισμών προβλέπεται η παροχή δα­νείων εις τας επιχειρήσεις. Τω 1932 ιδρύΰη ο Οργανισμός Βιομηχανικής Ανασυγκροτήσεως διά κεφαλαίων χορηγηθέντων υπό του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων, όστις χρηματοδοτεί τας βιωσίμους βιομηχανίας δι'εκδόσεως ομολογιών 15—20 ετών και προβλέπει διά την εκκαθάρισιν των μη βιωσίμων.........
(Επιστροφή)

ΑΡΙΣΤΕΙΔHΣ Ε ΒΕΚΙΑΡΕΛΗΣ :TO ΣYNTEΧΝΙΑΚΟΝ ΚΡΑΤΟΣ

III

Η ΣΥΝΤΕΧΝΙΑΚΗ ΟΡΓΑΝΩΣΙΣ

Βάσει των αναγνωρισθεισών εν τοις διαφόροις συνεδρίοις και περιληφθεισών μεταγενεστέρως εν τω Χάρτη Εργασίας αρχών, εξεδόθησαν οι νόμοι της συνδικαλιστικής και συν­τεχνιακής οργανώσεως.
Ο πρώτος νόμος, εκδοθείς έτος προ του Χάρτου, είναι ο της 3 Απριλίου 1926 αρ. 563 : «περί της εννόμου ρυθμίσεως των συλλογικών σχέσεων εργασίας» ηκολουθήθη δε υπό κανόνων «περί νομικής πειθαρχίας και συλλογικών σχέσεων εργασίας» περιεχομένων εις Β. Δ. αρ. 1130 της 1 Ιουλίου 1926.
Ο νόμος ούτος εχαρακτηρίσθη υπό του Μουσολίνι «ως ο πλέον θαρραλέος, τολμηρός και καινοτόμος όλων των φασιστι­κών νόμων, διότι πραγματοποιεί την κοινωνικήν δικαιοσύνην, ως βασικήν επιδίωξιν του κορπορατισμού. Δια του νόμου τούτου, λέγει, το δημοκρατικοφιλελεύθερον Κράτος, το αδιάφορον απέναντι του συνδικαλιστικού φαινομένου ετάφη και εις την θέσιν του εδημιουργήσαμεν το Συνδικαλιστικόν και Συντεχνιακόν Κράτος».
Πράγματι οι κορπορατισταί υπερηφανεύονται θεωρούντες ότι η κοινωνική νομοθεσία των υπερέχει των νομοθεσιών των δη­μοκρατικών κρατών, «Η ριζοσπαστική και σοσιαλίζουσα Γαλ­λία, λέγει ο Rossoni (διάλεξις Βερολίνου 29.4.36), δεν υπερέβη ποτέ τον νόμον της του 1884, όστις νομικώς αξίζει ακόμη ολιγώτερον της περιφήμου «καταχωρήσεως των συνδικάτων» την οποίαν απεδέχθη εις ωρισμένην στιγμήν ο μεταρρυθμιστι­κός σοσιαλισμός και ο χριστιανικός συνδικαλισμός. Η Γαλ­λική Δημοκρατία είχε πάντοτε τον κρυφόν φόβον μή­πως εισαγάγη δια της συνδικαλιστικής οργανώσεως τον δούρειον ίππον εντός του Κράτους. Η δε Αγγλία δεν έκαμε ποτέ τι περισσότερον σχετικώς με τας Trade Unions».
Ο Νόμος 563 περιλαμβάνει άρθρα 23 και διαιρείται εις 3 κεφάλαια : Περί νομικής αναγνωρίσεως των συνδικάτων και περί συλλογικών συμβολαίων εργασίας, περί δικαστηρίων ερ­γασίας, περί λοκ άουτ και απεργίας.
Το Β. Δ. 1130 της 1 Ιουλίου 1926 περιλαμβάνει 103 άρθρα και διαιρείται εις 7 μέρη : Περί συνδικαλιστικών ενώσεων πρώτου βαθμού (σύστασις και νομική αναγνώρισις· οργάνωσις και διοίκησις· εισφοραί· επίβλεψις και κηδεμονία). Περί συνδικαλιστικών ενώσεων δευτέρου βαθμού (Ομοσπονδίαι και Συνομοσπονδίαι). Περί των κεντρικών οργάνων συνδέσεως (Συντεχνίαι). Περί συλλογικών συμβολαίων εργασίας. Περί συλλογικών διαφορών εργασίας (σύστασις Δικαστηρίου εργασίας , αγωγή, αρμοδιότης, διαδικασία, αποφάσεις, ένδικα μέσα) . Περί ενώσεως των υπαλλήλων του Κράτους κλπ. Περί αδικημάτων και ποινών.Κατωτέρω δίδομεν περίληψιν των ανωτέρω Νόμου και Διατάγματος, εξακολουθούντων να αποτελούν την βάσιν της οικονομικής οργανώσεως εν Ιταλία, παρά τας μεταγενεστέρας τροποποιήσεις, όλως λεπτομερειακάς άλλως τε. (45)
Η σωματειακή Οργάνωσις . Τα επαγγελματικά σωματεία αναγνωρίζονται νομίμως δια Β.Δ , προτάσει του αρμοδίου Υπουργού από συμφώνου με τον Υπουργ. Εσωτερικών , ακουομένου του Συμβουλίου Επικρατείας , υπό τας κάτωθι προϋποθέσεις: α) Προκειμένου περί συνδικάτων εργοδοτών να είναι εκουσίως εγγεγραμμένα μέλη απασχολούντα τουλάχιστον το δέκατον των εν τη περιφέρεια εργαζομένων εις επιχειρήσεις του είδους δια το οποίον έχουν συσταθή. Προκειμένου περί συν­δικάτων εργαζομένων να συγκεντρώνουν το δέκατον των ερ­γαζομένων εις το σχετικόν επάγγελμα.
β) Ν' αποβλέπουν εκτός των σκοπών της προστασίας των οικονομικών και ηθικών συμφερόντων των μελών των και εις την περίθαλψιν, τεχνικήν μόρφωσιν και εν γένει εκπαίδευσιν ως και εις την ηθικήν και εθνικήν αυτών αγωγήν.
γ) Οι διευθύνοντες τα συνδικάτα, ως και οι υπάλληλοι αυτών, να παρέχουν εγγυήσεις ικανότητος, ηθικής και στε­ρεάς εθνικής πίστεως. (Νόμος 563 αρθρ. 1 και 4. Β. Δ. 1130 άρθρ.17) -(Σημ. Τούτο αποδεικνύεται συνήθως διά της εγγραφής των εις το φασιστικόν κόμμα...)
Υπό τας ανωτέρω προϋποθέσεις δύνανται ν' αναγνωρίζονται και ενώσεις ελευθέρων επαγγελματιών , επιστημόνων και καλλιτεχνών.(Νομ. αρ. 2)
Των επαγγελματικών σωματείων δύνανται να μετέχουν, απαγορευομένης της αρνήσεως εισδοχής, πολίται αμφοτέρων των φύλων συμπληρόσαντες το 18 έτος , καλής ηθικής και πολιτικής διαγωγής, ωε επίσης εμπορικαί εταιρείαι και νομικά πρόσωπα, εφόσον οι διευθυνταί και διαχειρισταί αυτών είναι επίσης καλής ηθικής και πολιτικής διαγωγής.
Ξένοι διαμένοντες από δεκαετίας εν τη χώρα δύνανται να γίνουν δεκτοί ως μέλη, δεν δύνανται όμως να εκλεγώσιν ή διορισθώσιν εις ιθυνούσας θέσεις (Β.Δ αρ 1 και 2). Αι υπηρεσίαι του Κράτους , δήμων, κοινοτήτων  και δημοσίων  φιλανθρωπικών ιδρυμάτων , του αυτονόμου οργανισμού σιδηροδρόμων  του Κράτους , των ταχυδρομικών κ.λ.π υπηρεσιών , του Ταμείου παρακαταθηκών  και δανείων , της εκδοτικής Τραπέζης, ταμιευτηρίων, ημικρατικών ιδρυμάτων  και νομικών προσώπων  δημοσίου δικαίου , δεν δύνανται να μετέχουν  των συνδικάτων εργοδοτών , ούτε υπόκεινται εις τας διατάξεις  περί συλλογικών συμβολαίων  και δικαστηρίου εργασίας. Σωματεία των υπαλλήλων  των άνω νομικών προσώπων δεν δύνανται ν΄αναγνωρισθώσιν ειμή υπό ωρισμένους περιορισμούς. Εξαιρούνται αι αυτόνομοι δημοτικοποιημέναι επιχειρήσεις και το προσωπικόν  αυτών (Δ. αρ.3)
Βιοτέχναι και μικρέμποροι εργαζόμενοι  οι ίδιοι μεσίται, παραγγελιοδόχοι, πράκτορες, στερούμενοι  του ευεργετήματος των συλλογικών συμβολαίων , ως και οι άμεσοι καλλιεργηταί αγροτικών κτημάτων  και κολλήγοι, συνιστούν  χωριστά συνδικάτα.(Δ.5)

Δεν δύνανται να μετάσχωσι του αυτού συνδικάτου διανοητικώς και χειρωνακτικώς εργαζόμενοι έστω και υπηρετούν­τες εις επιχείρησιν της αυτής κατηγορίας, Διευθυνταί  τε­χνικοί και διοικητικοί, προϊστάμενοι υπηρεσιών κλπ. στελέ­χη, συνιστούν ιδιαίτερα συνδικάτα, υπαγόμενα ομοσπονδια­κώς εις τας ενώσεις εργοδοτών (Δ. 5 και 6.) Ομοίως εις ιδιαίτερα σωματεία συγκροτούνται αι συνεργατικαί ενώσεις, διακρινόμεναι τόσον των επιχειρήσεων όσων και των εργα­τικών συνδικάτων (Δ. 8.). Αύται συνιστούν ίδιον Οργανι­σμόν.

Επιστήμονες και καλλιτέχναι υπηρετούντες εις επιχειρή­σεις βιομηχανικάς, εμπορικάς, τραπεζιτικάς κλπ. είναι μέλη των οικείων συνδικαλιστικών ενώσεων όσον άφορα τ' απο­τελέσματα των συλλογικών συμβολαίων, δυνάμενοι εξ άλλου ν' ανήκουν και εις τα σωματεία ελευθέρων επαγγελματιών- και καλλιτεχνών, (Δ. 11).

Τα Σωματεία γενικώς δεν δύνανται να εξασκήσουν εμπο­ρίαν ούτε έχουν ανάμιξιν εις την διαχείρισιν και διοίκησιν των   επιχειρήσεων των μελών των. (Δ. 22).

Τα επαγγελματικά σωματεία οφείλουν να περιλαμβάνουν μόνον εργοδότας ή μόνον εργάτας δύνανται, δε να ενωθώσιν, διατηρούμενης πάντοτε της κεχωρισμένης αντιπροσωπεύσεως εργοδοτών και εργατών, εις Ομοσπονδίας και Συνομοσπον­δίας—-σωματειακάς οργανώσεις ανωτέρου βαθμού —αποτελού­σας ωσαύτως νομικά πρόσωπα, εχούσας πειθαρχικήν έξουσίαν επί των υπ' αυτάς σωματείων και διεπομένας υπό των ιδίων κανόνων επιβλέψεως και κηδεμονίας (Ν. 3. Δ. 32 — 41).

Τα συνδικάτα αποτελούν τον πρώτον βαθμόν της συντε­χνιακής οργανώσεως εκπροσωπούντα τα συμφέροντα των με­λών των, εργοδοτών ή εργαζομένων, εις καθωρισμένας περιφε­ρείας, δήμους, επαρχίας ή  νομούς.

Η ένωσις όλων των τοπικών συνδικάτων της ιδίας οικονο­μικής κατηγορίας αποτελεί την ομοσπονδιακήν γνώσιν, ήτις περιλαμβάνει ολόκληρον την επαγγελματικήν κλάσιν, εις ολόκλη­ρον την χώραν, η  δ' ένωσις των Ομοσπονδιών αποτελεί την Συνομοσπονδίαν ήτις περιλαμβάνει ολόκληρον τον κλάδον της παραγωγής. Ούτω τα διάφορα τοπικά συνδικάτα εργο­δοτών ή εργαζομένων εις επάγγελμά τι αποτελούν την Εθνικήν Ομοσπονδίαν του επαγγέλματος τούτου, αι δε διάφο­ροι ομοσπονδίαι των διαφόρων επαγγελμάτων τούτων αποτε­λούν την Συνομοσπονδίαν του κλάδου.

Τοιαύτας Συνομοσπονδίας το  Β. Δ. Ιουλίου 1926 καθώριζεν δια μεν τους εργοδότας πέντε (βιομηχάνων, γεωργών, εμπό­ρων, μεταφορών ξηράς και ποταμών, τραπεζιτών) δια δε τους εργαζομένους εξ (υπαλλήλων και εργατών βιομηχανίας, γε­ωργίας, εμπορίου, θαλασσίων και εναερίων μεταφορών, μετα­φορών ξηράς, τραπεζιτικών) και μίαν δια τους ελευθέρους επαγ­γελματίας και καλλιτέχνας, δυναμένας να αποτελέσωσι δύο Γενικάς Συνομοσπονδίας (εργοδοτών και εργαζομένων).

Το 1928 διελύθησαν αι δύο Γεν. Συνομοσπονδίαι και παρέ­μειναν ανασυγκροτηθείσαι  αι 13 Συνομοσπονδίαι, απαγορευθείσης της συγκροτήσεως Γενικών Συνομοσπονδιών, προς. απο­φυγήν δημιουργίας ανωτέρων οργανισμών αντιθέτων συμφερόν­των υπενθυμιζόντων και δυναμένων να καταλήξωσιν εις την «πάλην των τάξεων».

Μετά την ίδρυσιν των Συντεχνιών (Ν. 5  Φεβρουαρίου ,1934) και συμφώνως τω άρθρ. 7 του νόμου τούτου καθ' ο «τα εις Συντεχνίαν συνηνωμένα επαγγελματικά σωματεία καθίστανται αυτόνομα εις το συνδικαλιστικόν πεδίον αλλ' εξακολουθούν υπαγόμενα εις τας σχετικάς των Συνομοσπονδίας» και κατόπιν της αναθέσεως ωρισμένων αρμοδιοτήτων εις τα νέα όργανα, αι Συνομοσπονδίαι περιωρίσθησαν εις 9 διά Β.Δ. της 16 Αυγούστου   1934 τας εξής :

1) Συνομοσπονδία Γεωργών (ομοσπονδίαι 4 μέλη 850.000 αντιπροσωπευόμενοι 3.900,000)

2) Συνομοσπονδία εργαζομένων Γεωργίας (Ομοσπονδίαι 4 μέλη 2.200.000—2.800.000)

3) Συνο­μοσπονδία Βιομηχάνων (ομοσπονδίαι 45. μέλη 85.000—160.000)

4) Συνομοσπονδία εργαζομένων εν τη Βιομηχανία (ομοσπονδίαι 20 μέλη 2,200.000— 3.400.000)

5) Συνομοσπονδία έμπο­ρων (ομοσπονδίαι  37 μέλη 560.000—910.000.

6) Συνομοσπονδία εργα­ζομένων εμπορίου .(ομοσπονδίαι  5 μέλη 405. 000—870.000).

7) Συνομοσπονδία Επιχειρήσεων Πίστεως και Ασφαλειών (ομο­σπονδίαι 12 μέλη 9.000—15.000) .

8) Συνομοσπονδία εργαζομέ­νων εις Πιστωτικά και Ασφαλιστικά Ιδρύματα (ομοσπονδίαι 4 μέλη 46.000-62.000) και

9) Συνομοσπονδία ελευθέρων επαγγελ­ματιών και καλλιτεχνών (σωματεία 21 μέλη 122.000 αντ. 172.000)

Αι υπόλοιποι 4 (συνομοσπονδίαι μεταφορών) υπεβιβάσθησαν εις ομοσπονδίας.

 Ήτοι εν συνόλω, κατά στατιστικήν 31 Δεκ. 1935, περι­λαμβάνουσαν και χειροτέχνας και ιδιοκτήτας: Συνομοσπον­δίαι εργοδοτών μέλη 1,862.406 επί  9.963.604 αντιπροσωπευομένων.

Συνομοσπονδίαι εργαζομένων, ελευθέρων επαγ­γελματιών και καλλιτεχνών μέλη 4.973.277 επί 7.267.737 αντιπροσωπευομένων. Αι συνεργατικαί ανήρχοντο εις 15.647 με μέλη 3.317,790 (Feuille d' Inform. Corp. Aρ. 4. Aπρίλ. 1936).

Τα νομίμως αναγνωρισθέντα συνδικάτα αποτελούν πρό­σωπα δημοσίου δικαίου και αντιπροσωπεύουσι νομίμως πάντας τους εργοδότας ή εργάτας, ελευθέρους επαγγελμα­τίας κλπ, τους ανήκοντας εις την κατηγορίαν διά την οποίαν συνεστήθησαν, είτε εγγεγραμμένους είτε μη εις αυτά, (Ν, 5). Επί τούτων έχουσι δικαίωμα επιβολής εισφοράς ετησίας, εισ­πραττομένης διά παρακρατήσεως, εφαρμοζομένου του νόμου εισπράξεως δημοτικών φόρων, μη υπερβαινούσης διά τους ερ­γοδότας την αμοιβήν μιας ημέρας εργασίας δι' έκαστον των υπ' αυτών απασχολούμενον εργαζόμενον και διά τους εργά­τας κλπ. την αμοιβήν των μιας ημέρας εργασίας. ('Ίδε και νεώτερον Β.Δ. 1.12.1930).

Το δέκατον τουλάχιστον των εσόδων τούτων, αποτελεί εγγυητικόν κεφάλαιον των αναλαμβανομένων υπό των συν­δικάτων υποχρεώσεων εκ των συλλογικών συμβολαίων ερ­γασίας,υπευθύνων διά τας ζημίας εκ της μη εκτελέσεως των υποχρεώσεων τούτων εις περίπτωσιν αμελείας των, ή και εις τας περιπτώσεις καθ' ας ρητώς ηγγυήθησαν ως αλληλεγ­γύως υπεύθυνα. Αι εισφοραί χρησιμεύουν εις εκπλήρωσιν των καθηκόντων περιθάλψεως των μελών και εις συμμετοχήν εις τα έξοδα των διαφόρων Ιδρυμάτων κοινού ενδια­φέροντος και του Υπουργείου Συντεχνιών. Αι δαπάναι αύ­ται είναι υποχρεωτικαί (Δ. 18).

Τα νομίμως ανεγνωρισμένα επαγγελματικά σωματεία υποδεικνύουσι τους αντιπροσώπους των εργοδοτών ή εργατών εις τας ανωτέρας οργανώσεις και συμβούλια ως και την Βουλήν, διά των Συνομοσπονδιών των. (Νομ. 2.9.1928 αρ 47 και 51).

Δεν δύναται ν' αναγνωρισθή νομίμως δι' εκάστην κατηγορίαν εργοδοτών, εργαζομένων, ελευθέρων επαγγελματιών και καλλιτεχνών ειμή εν και μόνον σωματείον (Ν. 6) ως επίσης και μία και μόνη Ομοσπονδία ή Συνομοσπονδία.

Δεν αναγνωρίζονται σωματεία έχοντα, άνευ κυβερνητι­κής αδείας δεσμούς ή εξαρτήσεις προς τοιαύτα διεθνούς χαρακτήρας, (Ν.6) ούτε εκείνα ων η αναγνώρισις δεν ήθελεν κριθή σκόπιμος πολιτικώς, οικονομικώς ή κοινωνικώς (Δ. 13), Η έγκρισις του διορισμού ή της εκλογής των Προέδρων και Γραμματέων γίνεται διά Β. Δ. και είναι ανακλητή. (Ν. 7). Τα σωματεία τα ασκούντα την δράσιν των εντός πε­ριφερειών κοινοτήτων, επαρχιών ή νομών υπόκεινται εις την επίβλεψιν του Νομάρχου και της Διοικητικής επαρχιακής επι­τροπής, τα ευρυτέρας περιφερείας υπόκεινται εις την επίβλεψιν του αρμοδίου Υπουργού (Ν. 8), εγκρινόντων προϋπολογισμούς, οργανισμούς, και δαπάνας τινάς και εισφοράς. (Δ. 30). Η αναγνώρισις είναι ανακλητή και τα διοικητικά συμ­βούλια των δύνανται να διαλυθούν υπό του Υπουργείου (Ν.9).
Τα σωματεία των υπηρετούντων εις το Κράτος, τους Δή­μους και τα δημόσια ιδρύματα θέλουν διέπεσθαι υπό ιδιαι­τέρων διατάξεων. Σωματεία, αξιωματικών, υπαξιωματικών, στρατιωτικών, στρατιωτών των ενόπλων δυνάμεων, δικαστικών, διοικητικών, καθηγητών ανωτέρας και μέσης εκ­παιδεύσεως, και υπαλλήλων των υπουργείων Εξωτερικών και Αποικιών και του Βασιλικού Οίκου, απαγορεύονται επί ποι­νή και εκπτώσει εκ του βαθμού των μετεχόντων. (Ν. 11).
Συλλογικά Συμβόλαια εργασίας. Αι νομίμως ανεγνωρίσμέναι επαγγελματικαί ενώσεις οφείλουν να ρυθμίζουν διά συλλογικών συμβολαίων τας σχέσεις εργασίας μεταξύ των κατηγοριών τας οποίας αντιπροσωπεύουν (Χάρτης αρθρ. 11).
Τα Συλλογικά συμβόλαια εργασίας έχουσιν ισχύν έναντι όλων των εργοδοτών, εργατών κλπ, της κατηγορίας, είτε μελών των συνδικάτων είτε μη, καταρτίζονται υπό των συν­δικάτων εγκρινόμενα υπό των ομοσπονδιών ή και απ' ευ­θείας υπό τούτων εφόσον ενδιαφέρουν ευρυτέρας περιφε­ρείας, αντίγραφον δε τούτων κατατίθεται παρά τη Νομαρχία ή τω Υπουργείω, αναλόγως προς την περιφερειακήν έκτασιν του σωματείου, δημοσιευόμενον εις το Επαρχιακόν Δελτίον ή την Εφημερίδα του Κράτους αναλόγως. (Ν. 10 Δ. 48—60 Νόμος 6.5.28 αρθρ. 1, 2, 8 κλπ.)
Τα συντεχνιακά όργανα έχουσι το δικαίωμα εκδόσεως διατάξεων συμβιβαζουσών τα συμφέροντα των συμβαλλομέ­νων προς άλληλα και ταύτα προς τα της παραγωγής. Οι κανόνες ούτοι έχουσιν ισχύν συλλογικών συμβολαίων, τροποποιούντες και ήδη υπάρχοντα τοιαύτα. (Δ, 56.57) ο εργαζό­μενος όμως δεν στερείται της προστασίας των υπαρχόντων νόμων αν ούτοι είναι πλεονεκτικότεροι δι' αυτόν.
Τα συλλογικά συμβόλαια είναι υποχρεωτικά, οι παρα­βαίνοντες δε ταύτα, εργοδόται ή εργαζόμενοι, ως και τους γενικούς κανόνας ους ώρισαν τυχόν αι ομοσπονδίαι, κλπ. είναι αστικώς υπεύθυνοι έναντι των συνομολογησάντων το συμβόλαιον σωματείων (Ν. 10).
Τοιαύτα συλλογικά συμβόλαια έχουν καταρτισθή (1936) υπέρ τας δεκαπέντε χιλιάδας εξ ων υπερχίλια γενικά δι' ό­λον το Κράτος.
Δικαστήριον εργασίας. Αι σχετικαί με την (ρύθμισιν των συλλογικών σχέσεων εργασίας διαφοραί αι αφορώσαι τα συλλογικά συμβόλαια εργασίας, τας κειμένας διατάξεις ή την εφαρμογήν νέων όρων εργασίας, υπάγονται εις την αρμοδιότητα των Εφετείων, λειτουργούντων ως Δικαστηρίων Εργα­σίας. (Χάρτης αρ. 4. Ν. 13. Β. Δ. 61-86).
Δια την λειτουργίαν των Εφετείων ως Δικαστηρίων Ερ­γασίας συγκροτείται εις έκαστον των 16 Εφετείων του Κρά­τους ειδικόν τμήμα εκ τριών δικαστών, εξ ων εις πρόεδρος τμήματος και δύο εφέται, εις τους οποίους προστίθενται ως εμπειρογνώμονες, δύο επαγγελματίαι ειδικοί επι των ζητημά­των της παραγωγής και της εργασίας (Ν. 14) εκ πίνακος καταρτιζομένου κατ' Εφετεία.
Το Δικαστήριον εργασίας δικάζει κατά τας αρχάς της ισό­τητας, συνδιαλλάσσον τα αντιτιθέμενα συμφέροντα προστά­τευαν εν πάσει περιπτώσει τ' ανώτερα συμφέροντα της παρα­γωγής.
Το Δικαστήριον διά του Προέδρου οφείλει να προσπαθήση να επιβάλη δίκαιον συμβιβασμόν. Εάν επιτευχθή συνδιαλ­λαγή γίνεται μνεία εν τοις πρακτικοίς, άτινα επέχουν τότε θέσιν συλλογικού συμβολαίου.
Αι αποφάσεις του Δικαστηρίου Εργασίας υπόκεινται εις αναίρεσιν ενώπιον του Ακυρωτικού, μόνον διά τους προβλεπομένους υπό της πολιτικής δικονομίας λόγους (Ν. 16. Β. Δ. 86-91).
Η αγωγή διά τας διαφοράς ή την διατύπωσιν νέων όρων εργασίας, ασκείται υπό των ανεγνωρισμένων σωματείων και κατά τούτων ή και παρά του Εισαγγελέως, οσάκις επιβάλ­λεται υπό του δημοσίου συμφέροντος. Δεν επιτρέπεται όμως δικαστική ενέργεια εάν υπαρχουσών τυχόν ανωτέρων σωμα­τειακών οργανώσεων, δεν προσεπάθησαν αύται να λύσωσι συμβιβαστικώς τας διαφοράς.
Αι αποφάσεις έχουν γενικήν ισχύν και δημοσιεύονται ανα­λόγως εις το Επαρχιακόν Δελτίον ή την Εφημερίδα του Κρά­τους, παράγουσαι όλα τα έννομα αποτελέσματα των συλ­λογικών Συμβολαίων. (Ν. 17. Δ. 61—91).
Ανεξαρτήτως της εφαρμογής των διατάξεων του κοινού δικαίου περί της αστικής ευθύνης διά την μη εκτέλεσιν των αποφάσεων του Δικαστηρίου εργασίας, επιβάλλεται φυλάκισις μέχρις έτους μεν μετά προστίμου 500 λιρεττών εις τους ερ­γοδότας και εργάτας, μέχρι διετίας δε και προστίμου 10.000 λιρεττών εις τους διευθύνοντας σωματεία, εφαρμοζόμενης της διατάξεως του Ποινικού Κώδικος περί συρροής αδικη­μάτων όταν εις την μη εκτέλεσιν των αποφάσεων του δικα­στηρίου εργασίας προστίθεται το αδίκημα του Λοκ άουτ ή της απεργίας. (Ν 22.).
Απεργίαι. Λοκ άουτ.Το κλείσιμον των εργοστασίων και η απεργία απαγορεύονται προβλεπομένων ποινών 10—100 χιλ. λιρεττών διά τους εργοδότας και 100—1.000 διά τους υπαλλήλους και εργάτας, Οι αρχηγοί τιμωρούνται με φυλάκισιν μέχρι δύο ετών και με πρόστιμον (Ν. 18),
Οι εξαρτώμενοι από το Κράτος και οι ασκούντες επιχει­ρήσεις δημοσίας ανάγκης υπόκεινται και τιμωρούνται με αυστηροτέρας ποινάς και μέχρι ειρκτής τριών ετών, εάν προέκυψεν κίνδυνος προσώπων ή θάνατος εκ της διακοπής της ερ­γασίας, απαγορευομένης διά τριετίαν τουλάχιστον της ασκή­σεως δημοσίων υπηρεσιών (Ν. 19). Τας κατηγορίας υπηρεσιών δημοσίας ανάγκης καθορίζει ο Υπουργός Συντεχνιών διά δια­τάγματος βάσει του οποίου οι δήμοι συντάσσουν πίνακας των ούτω χαρακτηριζομένων. Υγειονομικοί, δικηγόροι, συμβολαιο­γράφοι, μηχανικοί, αρχιτέκτονες, γεωμέτραι και γεωργικοί τεχνικοί, θεωρούνται πάντοτε εκτελούντες υπηρεσίαν δημο­σίας ανάγκης. (Δ. 97—98).
Επίσης τιμωρούνται δημόσιοι λειτουργοί κλπ. αποφεύγοντες να πράξωσι ό,τι δύνανται προς εξακολούθησιν ή επανάληψιν διακοπτόμενης εργασίας.
Όταν η διακοπή της εργασίας ή και αντικανονική πα­ροχή ταύτης γίνεται επί σκοπώ εκβιάσεως ή επηρεασμού οργάνων ή συμβουλίων του Κράτους, δήμων κλπ. οι αρχη­γοί τιμωρούνται με ειρκτήν μέχρις επτά ετών. (Ν. 22. Δ. 95—99).

(Επιστροφή)

                                               

ΑΡΙΣΤΕΙΔHΣ Ε ΒΕΚΙΑΡΕΛΗΣ :TO ΣYNTEΧΝΙΑΚΟΝ ΚΡΑΤΟΣ

Γ.
ΤΟ ΣΥΝΤΕΧΝΙΑΚΟΝ ΚΡΑΤΟΣ
Η ΟΡΓΑNΩΣΙΣ ΤΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΗΣ ΠΡΟΝΟΙΑΣ

Η  Αλληλεγγύη δεν βασίζεται, επί της γενναιοφροσύνης και της ευσπλαγχνίας, ούτε είναι παραχώρησις του Κράτους, αλλά πληρωμή οφειλομένου χρέους, το οποίον το Κράτος πρέπει να εξασφαλίζη, εν τη μερίμνη του αποκα­ταστάσεως  κοινωνικής  δικαιοσύνης.

Ως εκ τούτου η Κοινωνική Πρόνοια έπαυσε να είναι εμπεπιστευμένη εις τα αισθήματα των φιλανθρώπων ή ακό­μη και εις τους υπολογισμούς των αναμενόντων έντοκον αμοιβήν καλής τοποθετήσεως, και ανεγνωρίσθη ως αναγκαίον τμήμα του οικονομικού και κοινωνικού οικοδομήματος, ανελήφθη δε υπ' αυτού τούτου του Κράτους μεταβληθέντος από Κράτος όργανον τάξεως, εις Κράτος κοινωνικής Δικαιο­σύνης και Προνοίας,

Aι πλείσται των νομοθεσιών προέβλεψαν δια τας Ασφα­λίσεις (Γερμανία από 1883)4 ασθένειαι και ατυχήματα' 1889 αναπηρία, γήρας' 1911 θάνατος. Αγγλία : 1908 γήρας, μετα­πολεμικώς επί Λόϋδ Τζώρζ επέκτασις των ασφαλίσεων), ήδη δε τα πλείστα των Κρατών συνεπλήρωσαν ή εθέσπισαν ανάλογον νομοθεσίαν Προνοίας, δια την οποίαν άλλως τε προέβλεψεν και η Συνθήκη των Βερσαλλιών, ως ελέχθη ανωτέρω. (52)

Ο Ιταλικός Κορπορατισμός θεωρεί την Κοινωνικήν Πρόνοιαν ως βασικήν οργανικήν λειτουργίαν του, δι' ο και επεκτείνει τας ασφαλίσεις και επί  των ανεξαρτήτων εργαζομένων και των αγροτών, είναι δέ αληθές ότι αι σχετικοί εμπνεόμενοι εκ των αρχών του οργανώσεις του αφθονούν, ώστε δικαίως επί του προκειμένου να καυχάται ότι προηγείται πάντων των Κρατών, όπου η λύσις των προβλημάτων αγωγής και περιθάλψεως δεν είναι άμεσοι κρατικαί λειτουργίαι.

Ο νόμος του Απριλίου και το διάταγμα Ιουλίου 1926 απαιτούν όπως τα συνδικάτα «εκτός των σκοπών προστασίας των οικονομικών και ηθικών συμφερόντων των μελών των, αποβλέπουν και εις την . περίθαλψιν, τεχνικήν μόρφωσιν, εκπαίδευσιν και αγωγήν των μελών των» υποχρεωτικώς, η δε επακολουθήσασα νομοθεσία καθορίζει ότι η ασφάλισις δεν έχει χαρακτήρα ιδιωτικού δικαίου πηγάζοντος εκ της ασφαλιστικής συμβάσεως, αλλ' αποτελεί δικαίωμα αυτομάτως προερχόμενον.

Ο Χάρτης της Εργασίας εις το κεφάλαιον «περί Προνοίας, Περιθάλψεως, Αγωγής και Εκπαιδεύσεως» διαλαμβάνει τας κάτωθι διακηρύξεις:
Άρθρ. 26. «Η πρόνοια είναι μία υψηλή εκδήλωσις της αρχής της συνεργασίας. Ο εργοδότης και ο εργαζόμενος οφείλουν να συντρέχουν εν αναλογία  εις τα  βάρη ταύτης. 

Το Κράτος μέσων συντεχνιακών οργάνων και των επαγγελματικών σωματείων θέλει φροντίσει να εναρμονίση και ενοποιήση, κατά το δυνατόν περισσότερον, το σύστημα και τα ιδρύματα προνοίας».

Άρθρ. 27. «Το φασιστικόν Κράτος προτίθεται να προβή :

1) εις την τελειοποίησιν της ασφαλίσεως κατά των ατυχημάτων

2) εις την βελτίωσιν και επέκτασιν της ασφαλίσεως μητρότητος'

3) εις την σύστασιν ασφαλίσεως κατά των επαγγελματικών ασθενειών και της φυματιώσεως, ως απαρχήν προς την γενικήν ασφάλισιν κατά πασών των ασθενειών'

4) εις την τελειοποίησιν της ασφαλίσεως κατά της ακουσίας ανεργίας'

5) εις τον καθορισμόν ιδιαιτέρων ασφαλιστικών τύπων προικίσεως των νεαρών εργαζομένων γυναικών».
Άρθρ. 28. «Τα εργατικά σωματεία οφείλουν να υπερασπίζωσι τα συμφέροντα των μελών αυτών κατά τας διοικητικάς και δικαστικάς διαδικασίας τας σχεπκάς με την ασφάλισιν κατά των ατυχημάτων και τας κοινωνικάς ασφαλίσεις.

Τα συλλογικά συμβόλαια εργασίας θέλουν προβλέπει εφόσον τεχνικώς θα είναι δυνατόν, περί συστάσεως αλληλοβοηθητικών ταμείων ασθενειών, τροφοδοτούμενων δια εισφορών των εργοδοτών και εργαζομένων και διοικουμένων υπό αντιπροσώπων των δύο μερών, υπό την επίβλεψιν των συντεχνιακών οργάνων».

Άρθρ. 29. «Η περίθαλψις των αντιπροσωπευομένων, εταίρων και μη, αποτελεί δικαίωμα και υποχρέωσιν των επαγγελματικών σωματείων, άτινα οφείλουσι να ασκώσι το έργον της περιθάλψεως απ'ευθείας δια των οργάνων των, μη επιτρεπομένου να μεταβιβάζωσι τούτο εις έτερα ιδρύματα ή οργανισμούς ειμή προκειμένου περι σκοπών γενικού ενδιαφέροντος υπερβαλλόντων τα συμφέροντα των μεμονωμένων κατηγοριών».

Άρθρ. 30. «Η αγωγή και η  εκπαίδευσις, και ιδίως η

επαγγελματική τοιαύτη, των παρ' αυτών αντιπροσωπευομένων εταίρων ή μη, είναι εκ των πρωτίστων καθηκόντων των επαγγελματικών σωματείων. Ταύτα οφείλουν να υποστηρίζωσι την δράσιν των εθνικών ιδρυμάτων των ασχολουμένων με την χρησιμοποίησιν των ωρών σχολής των εργαζομένων και με τας άλλας εκδηλώσεις τας σχετικάς με την αγωγήν». 

Οι υπάρχοντες εν Ιταλία Οργανισμοί είναι οι ακόλουθοι Οργανισμός Κοινωνικής Προνοίας, εις τον οποιον μετέχουν και εισφέρουν άπαντες οι εργαζόμενοι, από ηλικίας

15 μέχρι 60 ετών, οίτινες υποχρεωτικώς ασφαλίζονται κατά της ανεργίας, αναπηρίας, γήρατος, και φυματιώσεως. Διεδέχθη το ταμείον προνοίας αναπηρίας γήρατος εργατών (ιδρυθέν 1909) αριθμεί ήδη υπέρ τα 6 εκατομ. ησφαλισμένων, επωφελούνται δε άλλα 8 εκατομ., μέλη των οικογενειών των. Από του 1922 — 1935 εχορήγησεν 515.000 συντάξεις, ποσού 2 δισεκατομμυρίων ιταλικών λιρών. Ήδη χορηγεί ετησίως υπέρ τας 60 χιλ. συντάξεις, έχει άνω των 7 δισεκατομ. αποθεματικά κεφάλαια και προβλέπει την ίδρυσιν σανατορίων εις εκάστην επαρχίαν εντός του 1937 δια 20.000 ασθενείς, εξ ων πέρυσιν ελειτούργησαν 42 με 15.000 κλίνας.

Οργανισμός Ασφαλίσεως ατυχημάτων εργασίας, όστις προνοεί δια την ασφάλειαν κατά των ατυχημάτων, την υγιεινήν των εργαζομένων και την πρόληψιν και θεραπείαν των επαγγελματικών ασθενειών. Κατά μέσον όρον πληρώνει 500 χιλ. ατυχήματα ετησίως δι' αποζημιώσεων 250 εκατ. λιρεττών. Έχει ίδια ιατρεία και κλινικάς.

Ο οργανισμός ούτος ιδρυθείς τω 1883 ανεκαινίσθη τω 1926, η καταβαλλομένη εισφορά είναι παγία, χορηγεί δε αποζημιώσεις ετησίως περί τα 200 εκατομ. λιρών Ιταλίας, έναντι 8 δισεκ. συνόλου ασφαλειών. Ειδικός οργανισμός Προπαγάνδας προλήψεως ατυχημάτων είναι επιφορτισμένος με σχετικά καθήκοντα.

Εθνικός οργανισμός Μητέρας και Παιδιού,διαθέτων Μαιευτήρια δωρεάν δια τον τοκετόν των μητέρων και φροντίζων δια την υγείαν και την ανατροφήν των εμπιστευομένων εις αυτόν παιδιών και μέχρις ενηλικιώσεώς των ακόμη και εξευρέσεως εργασίας. Ο οργανισμός της Μητέρας δεν διακρίνει νομίμους ή παρανόμους τοκετούς (την σεμνοτυφικήν μας «κλεψιγαμίαν», διότι, λέγουν, το δικαίωμα της ζωής είναι υπέρ παν άλλο «νόμιμον» και «ηθικόν»)— μεριμνά όμως δια την νομιμοποίησιν τής ενώσεως των γονέων και την αναγνώρισιν των τέκνων, εξασκών την ηθικήν του επιρροήν και παρέχων οικονομικήν ενίσχυσιν δια την νομιμοποίησιν.

Οι Ιταλοί θεωρούν ότι λύουν το πρόβλημα των «ανυμφεύντων μητέρων» δια του Οργανισμού των τούτου, όστις αναλαμβάνει φροντίδα δια τα εξώγαμα παιδιά, τα οποία έτσι δεν πετιούνται εις τους δρόμους η ιεροκρυφίως εις τας βρεφοδόχους. Ο οργανισμός συντηρείται δια παγίων καταβολών εκ 5 λιρεττών ετησίως των εργοδοτών, 2 λιτ. των εργαζομένων καί αναλόγου επιχορηγήσεως του Κράτους.

Εκ των πόρων του ιδρύματος είναι και ο επιβληθείς επί των αγάμων φόρος.

Περιέθαλψε, κατά το 1935, πρόσωπα 1.713.978 δαπανήσας 152.940.000 λιρέττας διαθέτει δε 9.404 κέντρα —οίκους μητέρων καί παιδιών, ιατρεία, εστιατόρια, βρεφοκομεία, κέντρα διανομής γάλακτος, εξευρέσεως εργασίας, κέντρα αποθέσεως παιδιών κατά τας ώρας εργασίας των γονέων

(garderies) κλπ.— (Feuille Inf. corp. Ιουλίου 1936).

Αλληλοβοηθητικά Ταμεία. Τα ταμεία ταύτα, εις τα οποία συνεισφέρουν εξ ημισείας οι εργοδόται και οι εργαζόμενοι, παρέχουν ιατρικήν περίθαλψιν, δάνεια και βοηθήματα εις τους ασθενούντας εργαζομένους, εις τους οποίους καταβάλλουν και το ήμισυ του ημερομισθίου των. Τα ταμεία ταύτα έχουν ιδρύσει αναρρωτήρια καί νοσοκομεία.

Υπάρχουν περί τας 10.000 ταμεία, συνησπισμένα εις ομοσπονδίας υπό τον έλεγχον των οποίων διατελούν.

Φυματίωσις. Δια την φυματίωσιν προνοεί το ίδρυμα Κοινωνικής Προνοίας. Λόγω του εξαιρετικού της ασθενείας ιδιαίτεραι φροντίδες λαμβάνονται, λειτουργούν δε ήδη, υπαγόμενα εις διαφόρους Οργανισμούς, 255 θεραπευτικά Σανατόρια καί 68 προληπτικά (preventoriums).

Εκτός των οργανισμών τούτων υπάρχουν και διάφοροι άλλοι: χορηγήσεως επιδομάτων πολυτέκνων, συμπληρώσεως του ημερομισθίου 40ώρου, παροχής στέγης, οικιακών εργαλείων χειροτεχνίας, αναπαυτηρίων συνταξιούχων εργατών κλπ.

Το Ίδρυμα Βοηθείας, το οποίον ιδρύθη από τας συνομοσπονδίας των εργαζομένων, παρέχει ιατρικάς γνωματεύσεις χρησίμους δια την διεξαγωγήν των παρά τοις ειδικοίς ταμείοις και οργανισμοίς υποθέσεων, Το ίδρυμα τούτο επικουρεί τους προσφεύγοντας και διεξάγει τας δίκας περί παροχής αποζημιώσεων κλπ. (Χάρτης άρθρ. 28).

Ο Οργανισμός χρησιμοποιήσεως ωρών σχολής των εργαζομένων (Institute nazionale Dopolavoro) είναι ο κυριώτερος δημόσιος οργανισμός μορφώσεως, φυσικής, ηθικής και καλλιτεχνικής αγωγής, αναψυχής και εκπαιδεύσεως ως και περιθάλψεως, παρέχων δωρεάν τα μέσα ταξειδίων και εγκαταστάσεως εις όρη ή θάλασσαν.

Ασχολείται με την καλήν χρησιμοποίησιν των μετά την εργασίαν ωρών του εργαζομένου καί διαθέτει πλείστας σχολάς επαγγελματικάς, βιβλιοθήκας, καί γυμναστήρια εις κάθε κοινότητα. Φροντίζει δια την υγιεινήν των μελών του, την παρακολούθησίν των δια των ιδρυμάτων, διεκπεραιώνει τας διοικητικάς υποθέσεις των εργαζομένων, ασφαλίζει τυχόν μη άλλου ησφαλισμένους, οργανώνει εκδρομάς και αθλητικάς παιδιάς, και φροντίζει δια την καλλιτεχνικήν ανάπτυξιν δια εκπτώσεων εις θέατρα, Ωδεία, Κινηματογράφους, ή οργανώσεως διαλέξεων, εκθέσεων κλπ.

Το ίδρυμα διαθέτει ιδίους ερασιτεχνικούς θιάσους, χορωδίας, ορχήστρας και το περίφημον «Άρμα του Θέσπιδος» το οποίον είναι περιοδεύον θέατρον εφάμιλλον των καλλιτέρων μονίμων θεάτρων.

Ο οργανισμός ούτος ιδρύθη το 1919 από ιδιωτικήν πρωτοβουλίαν, από του 1925 δε επλαισιώθη εντός του Κράτους ως λειτουργία αυτού.

Έτερος οργανισμός φυσικής αγωγής, καθολοκληρίαν πλαισιωμένος εντός του Κράτους, είναι ο οργανισμός των Προσκόπων (Balilla) τελών υπό την εποπτείαν του ιδίου αρχηγού της Κυβερνήσεως και εξαρτώμενος εκ του υπουργείου Εθνικής Αγωγής (ως μετωνομάσθη μετά την μεταρρύθμισίν του το υπουργείον Δημοσίας Εκπαιδεύσεως). Διαιρείται εις το τμήμα των προσκόπων (Balilla 8—14 ετών) των πρωτοπόρων (avan-guardisti 14—18 ετών) και έχει επαρχιακά και κοινοτικά τμήματα συντεταγμένα κατά σώματα (ναυτικά, αέρος, αλπινιστών, ποδηλατών, ξιφομάχων, παγοδρόμων κλπ.).

Σκοπός του είναι η υγιεινή παρακολούθησις, η περίθαλψις και ασφάλεια, η μόρφωσις, η φυσική αγωγή, εν πνεύματι προπαρασκευής ευσυνείδητων πολιτών. Οι αρχηγοί του και διδάσκαλοι είναι εκ των μελών της Εθνικής Φρουράς, αριθμεί δε υπέρ τα 5 εκατομμύρια μέλη, άρρενα και θήλεα, στρατιωτικώς συντεταγμένα υπό 25.000 διδασκάλους καί ιατρούς. 

Ο χαρακτήρ των 'Εργων Προνοίας της Ιταλίας είναι υποχρεωτικός δι' όλους τους εργαζομένους, μέλη και μη των συνδικάτων (είπομεν ότι τα συνδικάτα εκπροσωπούν και τους μη εγγεγραμμένους εις αυτά) αι δε εισφοραί, υποχρε-ωτικαί δι' όλους (τα μέλη έχουν και προαιρετικάς), κανονίζονται δια Β. Δ.

Αύται είναι ετησίως δια τον εργοδότην το μισθολόγιόν του μιας ημέρας δια δε τους εργαζομένους ομοίως αι απολαυαί των μιας ημέρας.

Αι εισφοραί κατανέμονται εις τα έργα προνοίας, αναψυχής κλπ. και εις τας λειτουργίας των συνδικάτων (εγγυήσεις συμβολαίων, συμμετοχή εις δαπανάς Υπουργείου). Τω 1935 αι εισφοραί των εργατών ανήλθον εις 300 εκατομ. λιρεττών.

Οι οργανισμοί κοινωνικής προνοίας διατελούν υπό τον έλεγ-χον των Σωματείων και του Υπουργείου, όσον αφορά τας δαπάνας και τα έξοδα διαχειρίσεως περιοριζόμενα εις το ελάχιστον. Ούτω ο Οργανισμός Κοινωνικής Προνοίας έχει γενικά έξοδα 4,5% επί των εισφορών ας εισπράττει, ο δε Οργανισμός Μητέρας και Παιδιού 9% περίπου συμπεριλαμβανομένων των εξόδων της δημογραφικής πολιτικής.

«Δεν δυνάμεθα να επαγγελθώμεν τον επίγειον Παράδεισον, έλεγεν ο Μουσολίνι κατά το πρώτον έτος της κατακτήσεως της αρχής, αλλά γνωρίζομεν ότι οι εργαζόμενοι πρέπει να υψωθούν ηθικώς και υλικώς προς όφελος του Έθνους».

Και εκτός τυχόν πάσης άλλης επιφυλάξεως οφείλει τις να ομολογήση ότι επί του προκειμένου αι προσπάθειαι επιτυγχάνουν.

(Επιστροφή)