ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ: ΜΕΤ ΕΜΠΟΔΙΩΝ "ΠΑΡΑΔΟΣΗ -ΠΑΡΑΛΑΒΗ" ΤΟΥ Γ.ΣΩΜΑΤΟΣ ΣΤΡΑΤΟΥ ΣΤΗ ΠΡΟΥΣΣΑ

 
Συμφώνως όθεν τη ληφθείση Διαταγή της Στρατιάς , μετέβην εις Προύσσαν και διηυθύνθην κατ΄ ευθείαν εις τα Γραφεία της Διοικήσεως του Γ' Σώματος Στρατού, έν­θα ευρίσκετο ο Στρατηγός Ιωάννου. Άμα τη εισόδω μου, ο Στρατηγός Ιωάννου εφάνη ως εκπλαγείς. «Καλώς τον Στρατηγό, είπε" πώς απ' εδώ;».
-Ήλθον να αναλάβω την Διοίκησιν του Σώματος Στρατού τω απήντησα.
-Μπα! έκαμεν εκείνος, ως έτι μάλλον εκπλησσόμενος- δεν έλαβον τοιαύτην Διαταγήν. (Κατόπιν έμαθον, ότι είχε λάβει ήδη την Διαταγήν).
Μετά μικράν συνομιλίαν απεχώρησα και εξελθών ετη-λεγράφησα σχετικώς εις την Στρατιάν.Την επομένην έλαβον κοινοποίησιν της προς τον Στρατηγόν Ιωάννου αποσταλείσης νεωτέρας Διαταγής της Στρατιάς, ήτις είχεν ως εξής:
«Παραδώσατε αμέσως την Διοίκησιν του Σώματος Στρα­τού εις τον Στρατηγόν Τρικούπην. Υπέχετε ευθύνην δια πάσαν βραδύτητα παραδόσεως».
Άμα τη λήψει της Διαταγής της Στρατιάς μετέβην παρά τω Στρατηγώ Ιωάννου και τον ηρώτησα εάν έλα­βε την Διαταγήν.
-Μάλιστα, μοι απήντησε, αλλά δεν θα σοι παραδώσω την Διοίκησιν.

-Πώς; τω λέγω. Δεν θα εκτέλεσης την Διαταγήν της Στρατιάς;

-Εγώ θα υπακούσω εις τον Παπούλαν, ο οποίος είναι νεώτερος μου; ήτο η απάντησίς του.

-Εν τοιαύτη περιπτώσει, υπέλαβον, εάν ήμην εις την θέσιν σας, θα ανέφερον τηλεγραφικώς εις τον Υπουργόν των Στρατιωτικών, ότι κατόπιν διορισμού ως Διοι­κητού της Στρατιάς του Στρατηγού Παπούλα, νεωτέρου μου όντος, εγώ δεν δύναμαι να παραμένω ως Διοικητής Σώματος Στρατού, και διατάξατε εις τίνα θέλετε να πα­ραδώσω την Διοίκησιν.

-Δηλαδή θέλεις να σοι παραδώσω την Διοίκησιν, μοι απήντησεν. Όχι, δεν σοι την παραδίδω, και εν ανάγκη θα έβγω εις το κλαρί. Πάντως, δεν σοι παραδίδω την Διοίκησιν.

Κατόπιν του επεισοδίου τούτου απεχώρησα του Στρα­τηγείου του Γ' Σώματος Στρατού.

Η κατάστασις ήτο δυσάρεστος. Οι αξιωματικοί είχον πληροφορηθή τα μεταξύ του Στρατηγού Ιωάννου και εμού διαμειφθέντα και ευρισκόμην εις δύσκολον θέσιν. Η χαώδης αύτη κατάστασις δεν ηδύνατο να εξακολουθήση και εσκέφθην, ότι η μόνη ενδεικνυομένη λύσις ήτο να ειδοποίηση η Στρατιά απ' ευθείας τας Μεραρχίας, ότι μοι ανετέθη η Διοίκησις του Γ' Σώματος Στρατού. Ανέφερον όθεν κρυπτογραφικώς εις την Στρατιάν περί των διαμειφθέντων εν Προύσση και προέτεινα την λύσιν ταύτην.

Την επομένην το εσπέρας, ενώ εγευμάτιζον εις το ξενοδοχείον μετά του Στρατηγού Χαραλάμπους Τσερούλη, Διοικητού Μεραρχίας, λαμβάνει αυτός και εγώ τηλεγραφικήν Διαταγήν της Στρατιάς, συντεταγμένην συμφώνως τη προτάσει μου. Μετά την ανάγνωσιν ταύτης ο Στρα­τηγός Τσερούλης μοί είπεν, ότι λυπείται δια τα συμβάν­τα και θα μεταβή προς συνάντησιν του Στρατηγού Ιωάν­νου, με παρεκάλεσε δε να αναμένω την επιστροφήν του, χωρίς να προβώ εις ουδεμίαν άλλην ενέργειαν.

Μετά ημίσειαν ώραν περίπου, επιστρέψας ο Στρατη­γός Τσερούλης μοι ανεκοίνωσεν, ότι δυστυχώς ο Ιωάν­νου ήτο ανένδοτος και ότι επέμενεν εις την άρνησίν του να μοι παραδώση την Διοίκησιν.

Κατόπιν τούτου απέστειλα Διαταγήν προς τον εν Προύσση Φρούραρχον Αντισυνταγματάρχην Πυροβολι­κού Ι. Γαρέζον, όστις ήτο προσέτι γνωστός μοι ως υπηρετήσας προ ετών εις το Σύνταγμα μου, δια της οποίας διέτασσον, όπως διαθέση εν δωμάτιον του Φρουραρχείου εις το οποίον να εγκαταστήσω το Γραφείον του Γ' Σώματος Στρατού την πρωίαν της επομένης .

Την επομένην, λίαν πρωί, μετέβην εις το Φρουραρχείον, εγκατεστάθην εις το διατεθέν μοι Γραφείον και εξέδωκα Διαταγήν προς τας Μεραρχίας, δια της οποίας εγνωστοποίουν αυταίς, ότι κατόπιν Διαταγής της Στρατιάς ανέλαβον την Διοίκησιν του Γ' Σώματος Στρα­τού και ότι εφεξής ουδεμία Διαταγή του Σώματος θα ίσχυεν εάν δεν θα έφερεν ιδιόχειρον την υπογραφήν μου.

Απηύθυνα ετέραν Διαταγήν προς το Φρουραρχείον, ίνα μη αποστείλη πλέον φρουράν εις το Κατάστημα του Γ' Σώματος Στρατού, καθόσον από σήμερον, έγραφον, η Διοίκησις του Σώματος εγκαθίσταται εις το Φρουραρ­χείον.

Κοινοποίησις της Διαταγής ταύτης εγένετο και προς τον Στρατηγόν Ιωάννου.

Κατόπιν των άνω προσήλθεν εις το Γραφείον μου ο Υπασπιστής του Στρατηγού Ιωάννου, όστις με παρεκάλεσε να μεταβώ εις το Κατάστημα του Σώματος Στρα­τού, ίνα μοι παραδώση ο Στρατηγός την Διοίκησιν. Το μόνον, όπερ επιθυμεί ο Στρατηγός, μοι προσέθεσεν, εί­ναι να διατηρήση το Γραφείον Α' επί τινας ημέρας, προς τακτοποίησιν προσωπικών του τινών ζητημάτων.

«Δυό σκούφιες σ' ένα κεφάλι δεν χωρούν», τω απήντη­σα. Ή αυτός θα είναι ή εγώ.

Τότε με παρεκάλεσε να αναμείνω επ' ολίγον την απάντησίν του.

Μετ' ολίγον επανέρχεται λέγων μοι, ότι ήλθεν, όπως με συνοδεύση εις το Γραφείον του Σώματος Στρατού, ένθα με ανέμενεν ο Στρατηγός.

Άμα εισήλθον εις το Γραφείον ο Ιωάννου ηγέρθη και μοι παρεχώρησε την θέσιν του.

Τω εξέφρασα την λύπην μου δια τα δυσάρεστα γεγο­νότα και επηκολούθησε μεταξύ μας μικρά φιλική συνομιλία. Αφού δε ικανοποίησα απάσας τας αιτήσεις του, ηγέρθη προς αναχώρησιν.

ΜΕΡΑΡΧΙΑ ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΥΣ ΣΤΑ 1918

ΔΙΟΙΚΗΣH

     Διοικητής     

Υποστράτηγος Ιωάννου Δημήτριος

Επιτελάρχης

Αντισυνταγματάρχης Πυρ/κού Καθενιώτης Δημήτριος μέχρι τον  Αύγουστο 1917,   Αντισυνταγματάρχης Πεζικού Πρωτοσύγγελος Αχιλ.Αύγουστος 1917- Οκτώβριος  1918 και Αντισυνταγματάρχης Πεζικού  Κλάδος Πέτρος από Οκτώβρίο 1918.

Διευθυντές Επιτελικών Γραφείων

I.Υπολοχαγός Καφάτος Σόλων και Ταγματάρχης Πεζικού Μπιτζάνης Αθαν.

II. Ταγματάρχης Πεζικού Πρωτοσύγγελος   Αχιλ.  μέχρι τον    Αύγουστο  1917

III. Λοχαγός Πεζικού Καραπαναγιώτης Βύρων από τον Αύγουστο του  1917 μέχρι το Δεκεμβρίο  του 1918

Διοικητής Πεζικού

Συνταγματάρχης Πεζικού Μαγκανάρας Ιωάννης από τον Απρίλιο του 1918

Αρχηγός Πυροβολικού

Αντισυνταγματάρχης  Πυρ/κού   Φιλίππου   Φίλιππος.

Διοικητής Μηχανικού    

Λοχαγός Μηχανικού Γρηγοράκης Ιωάννης.

ΣΤΑΘΜΟΙ ΔΙΟΙΚΗΣΕΩΣ

Σεπτέμβριος 1916 — Απρίλιος 1917 Μυτιλήνη 

Απρίλιος—18 Μαίου 1917 Θεσσαλονίκη

18 Μαίου - 4 Αύγουστου 1917 Κλάδεροπ (Κλαδοράχη)

4 Αυγούστου -14 Όκτωβρίου 1917 Βελούζινα

7 Νοεμβρίου 1917-Σεπτέμβριος 1918 Point 0 (Σημείον 0) 3 χιλιόμ, δυτικά Κούπας 

8 Οκτωβρίου 1918  Κότσανα 

18 Νοεμβρίου 1918 Λαχανά 

30 Νοεμβρίου 1918  Δράμα 

ΣΥΓΚΡΟΤΗΣΗ

4ον Σύνταγμα Αρχιπελάγους

5ον Σύνταγμα Αρχιπελάγους

6ον Σύνταγμα Αρχιπελάγους

ΠΥΡΟΒΟΛΙΚΟ 

Ap 1 Μ.Ο.Π. (Αντ/ ρχης Σακελλαρόπουλος Λουκάς μέχρι του Μαΐου 1918 και Ταγ/ρχης Ζωϊόπουλος Χρ. από τον Ιούνιο 1918) 

Αρ 2 Μ.Ο.Π.  (Ταγ/ρχης Παναγόπουλος Νικόλαος)

ΙΠΠΙΚΟ

Αρ Ημιλαρχία

ΜΗΧ/ΚΟ

Αρ Διλοχία Σκαπανέων

ΣΤΕΡΓΙΑΔΗΣ ΚΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ

Όταν, μετά πάροδον χρόνου, η τουρκική αντίδρασις επέβαλε την επέκτασιν της ελληνικής κατοχής, πέραν των ορίων της συνθήκης των Σεβρών προς την Προύσαν, συνέβη τούτο : Η μεραρχία της οποίας ηγείτο ο στρατηγός Ιωάννου, προελαύνουσα προς την Προύσαν, συνήντησε κοπάδια από πρόβατα και αγελάδας που απετέλουν τον εφοδιασμόν των τούρκων ατάκτων. Ήτο καθαρώς πολεμική λεία και εχρησιμοποιήθησαν δια την τροφοδότησιν του προελαύνοντος στρατού. Το πράγμα έφθασε μέχρι του Ελευθερίου Βενιζέλου, ο οποίος ετηλεγράφησεν εις τον Στεργιάδην να καλέση τον Ιωάννου και να του ζητήση εξηγήσεις.

Όντως, ο Στεργιάδης εκάλεσε τον Ιωάννου, ο οποίος προσήλθεν εις το Διοικητήριον κρατών, ως πάντοτε, το μαστίγιόν του. Είπεν εις τον ιδιαίτερον γραμματέα του Στεργιάδη να τον αναγγείλη, εκρέμασε δ' εν τω μεταξύ το πηλήκιον και το μαστίγιόν του εις την κρεμάστραν. Ο ιδιαίτερος τον παρεκάλεσε να περιμένη μέχρις ότου εξέλθη ένας άλλος επισκέπτης. Δεν εχρειάσθη άλλωστε, να περιμένη επί πολύ. Είδεν έξαφνα ο στρατηγός ανοιγομένην την θύραν του γραφείου του υπάτου αρμοστού, τον ίδιον τον Στεργιάδην να εκδιώκη πυξ-λαξ ένα πολίτην και να κλείνη κατόπιν την πόρταν. Ο Ιωάννου έμεινεν εμβρόντητος. Εσηκώθη όμως αμέσως, εφόρεσε το πηλήκιόν του, επήρε δε και το μαστίγιόν εις το χέρι.

—Αφήστε τα, στρατηγέ μου, είπεν ο ιδιαίτερος, θα σας αναγγείλω αμέσως.

Ο Ιωάννου εκτύπησε δυο - τρεις φοράς το μαστίγιον εις τις μπόττες του και απήντησε :

—Όχι, θα το πάρω, μπορεί να μου χρειασθή.

Μετά δυο-τρία λεπτά ο ιδιαίτερος εξήλθεν από το γραφείον του Στεργιάδη και είπε προς τον Ιωάννου :

—Ο κ. Ύπατος Αρμοστής σας περιμένει.

Να διεβίβασεν άραγε ο ιδιαίτερος τα λόγια του Ιωάννου ; Πιθανόν διότι ουδέ νύξιν του έκαμεν ο Στεργιάδης περί του σκοπού δια τον οποίον τον εκάλεσε, αλλ' απλώς του εζήτησε πληροφορίας περί του στρατού και της καταστάσεως.

Η ΥΠΟΚΡΙΣΙΑ ΥΠΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΜΑΝΔΥΑ- Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ

 
 

ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ 11ης ΑΠΡΙΛΙΟΥ 1927

ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προ της Ημερησίας Διατάξεως τον λόγον έχει ο κ. Δ. Μπότσαρης.
Δ. ΜΠΟΤΣΑΡΗΣ. Ασφαλώς, κύριοι συνάδελφοι ,θα έχει φθάσει μέχρι της ακοής υμών το θλίβερόν άγγελμα του θανάτου του ηρωικού στρατηγού Ιωάννου. Δεν πρόκειται προ  Σώματος πολιτικού να προβώμεν εις λόγους εγκωμιαστικούς, εις ουδέν ωφελούντας. Γνωρίζομεν όλοι οι Έλληνες , ότι υπήρξεν ο αντιπροσωπευτικώτερος  τύπος και το ευγενέστερον σύμβολον εποχής καλών ημερών ως και ψυχή ήτις αντέσχεν εις όλας τας καταδρομάς της τύχης. Από της χθες ο ανδρείος μεταξύ ανδρείων Ελλήνων  δεν είναι ττλέον  εν μέσω ημών, ο άνθρωπος εκείνος, ο οποίος δεν υπήρξε στρατοκράτης ακριβώς διότι υπήρξε στρατιώτης και μόνον στρατιώτης.

Κρήτη, Μπιζάνι, Σκρα, Ιωνία
Είναι μεταξύ των πρωταγωνιστών εκείνων, όσοι εκλέησαν τας Ελληνικάς λόγχας, αρκεί ως ιερόν τρίπτυχον να αναπτυχθή προ της μνήμης ημών ως ευγενέστερος συμβολισμός η ανάμνησις της δράσεως του εκλιπόντος στρατηγού εις την Κρήτην, εις το Μπιζάνι, εις το Σκρα και την Ιωνίαν. Πραγματικώς παλλαϊκαί εκδηλώσεις, αι οποίαι  συνώδευσαν τον στρατηγόν μέχρι της τελευταίας του κατοικίας, απαλλάσσουσιν ως πιστή κινηματογραφική εικών πάντα τον επιθυμούντα του ασκόπου κόπου της εξάρσεως του έργου του εκλιπόντος στρατηγού. Και πλέον τούτου, δια να είμαι ειλικρινής, οφείλω να είμαι σκληρός κατά τι, ίνα τονίσω εις την Κυβέρνησιν, ότι μετά θλίψεως δεν είδον παρά το φέρετρον του αποθανόντος γενναίου, ολόκληρον το Υπουργικόν Συμβούλιον Κυβερνήσεως Οικουμενικής, ως η σημερινή. Είδον αναμφιβόλως την παρουσίαν δύο εκ των κ. κ. Υπουργών, δεν, γνωρίζω δέ αν αύτη υπήρξεν αντιπροσωπευτική  ή συμπτωματική. Αλλ' ως τον ευγενέστερον φόρον αποδόσεως τιμής θα ήθελον να είχον ίδει σύσσωμον την Κυβερνησιν  παρά το φέρετρον του ήρωος, αποδίδουσαν φόρον τιμής και εκπληρούσαν   δια της παρουσίας της τον σεβασμόν ολοκλήρου του Ελληνικού Λαού. Αλλ' οι  πλατωνικοί ύμνοι εις ουδέν συντελούσι. Θα ήμην ευτυχέστερος, αν ελησμόνουν ταχέως την  μικράν ταύτην παιράλείψιν, θα υπήρχε περισσή η διόρθωσις αυτής, αν απεδεικνύομεν ότι η Κυβέρνησις και η Βουλή είναι αποφασισμέναι να αποδώσωσι τον προσήκοντα φόρον ευγνωμοσύνης.

 Η πενία του
Ο στρατηγός αφήκεν αδελφήν γραίαν και πάσχουσαν, ανάπηρον απολύτως, πολύ μεγαλυτέραν του και δυστυχώς πενομένην σήμερον  κατά τρόπον ασυγκρίτως σκληρότερον τής πτωχείας, ήτις συνετέλεσε κατά πολύ είς τόν πρόωρον θάνατον του στρατηγού.
Γνωρίζω τας δυσχερείς στιγμάς, ας διερχόμεθα, άλλ' αν δεν μας απέλιπε το αισθητήριον της ευγνωμοσύνης, αν σκεφθώμεν ότι ο αποθανών νέος στρατηγός κατά πάντα φυ-σικόν νόμον ηδύνατο επί μακρά έτη να ζήση,  θα κατελήγομεν εις το συμπέρασμα, ότι ανεξόδως θα ηδυνάμεθα να παραχωρήσωμεν την σύνταξιν του εκλιπόντος ήρωος εις χείρας εκείνης, η οποία δεν ηδυνήθη να συγκρατήση δια των χειρών της την εκφεύγουσαν ζωήν του.
Υποθέτω, ότι η Κυβέρνησις και οι κ.κ. Υπουργοί των Οικονομικών και Στρατιωτικών ιδιαιτέρως, θέλουσιν αναμφιβόλως ενωτισθή του επιεικούς  πνεύματος, το οποίον διαβλέπω ότι διαλάμπει εις την Βουλήν και θέλουσι μελετήσει  κατά πόσον θα ήτο δυνατή η εκπλήρωσις της οφειλομένης οφειλής, θά ήτο τούτο φόρος δίκαιος και επανόρθωσις αδικίας , η οποία ανεπιγνώτως εγένετο, διότι δεν ελήφθη εγκαίρως κάποια μέριμνα ίνα τύχη πραγματικής περιθάλψεως ο αποθανών στρατηγός.

Η πικρία
Θ. ΧΑΒΙΝΗΣ. Προσθέτω και εγώ την παράκλησιν προς την Κυβέρνησιν και την Βουλήν, όπως το Κράτος έλθη αρωγόν εις την αδελφήν του στρατηγού Ιωάννου, όστις καθ' όλον αυτού το στάδιον το στρατιωτικόν υπήρξε το δείγμα της αυταπαρνήσεως και της γενναιότητος. Προς την αδελφήν του στρατηγού Ιωάννου, όστις, παρ΄ όλας τας μεγίστας υπηρεσίας, τας οποίας προσέφερεν εις το Κράτος, ευρέθη την τελευταίαν στιγμήν στερούμενος και αυτού του επιουσίου άρτου, εισαχθείς δε υπό των συναδέλφων του εις κρατικόν νοσοκομείον, απέθανε με την πικρίαν εις τα χείλη, ότι και η αδελφή ταυ, η μόνη επιζώσα εκ της οικογενείας του, στερουμένη των πάντων, είναι δυνατόν να αποθάνη και αυτή εκ πείνης. Δια τούτο προσθέτω και εγώ την παράκλησιν ττρος την Βουλήν και την Κυβέρνησιν να συναινέσουν, όπως έλθη αρωγόν το Κράτος και απονείμη σύνταξιν προς την επιζώσαν γραίαν αδελφήν του, εβδομηκοντούτιδα ήδη.
I. ΚΑΛΟΓΕΡΑΣ. Ήθελον και εγώ να συστήσω εις την Βουλήν, όπως λάβη την ελαχίστην πρόνοιαν δια την γραίαν αδελφήν του αποθανόντος στρατηγού, η οποία ελάχιστον χρόνον θα ζήση και είναι δίκαιον να της απονειμηθή η  σύνταξις, την οποίαν ελάμβανεν ο αδελφός της, ο οποίος απέθανε καθ' ον τρόπον απέθανε, μη επηρεασθείς από πολιτικά φρονήματα, ούτε και από άλλο τι, παρά από  την εθνικήν ιδέαν, και ο οποίος δεν ηδύνατο να αποκτήση την επάρκειαν του βίου, όπως πολλοί άλλοι την απέκτησαν, χωρίς να απασχοληθούν εις παλεμικάς επιχειρήσεις, όπως εκείνος.
Επώλει τα υπάρχοντα του
Ε. ΑΛΕΞΑΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, και από της πτέρυγας ταύτης ακούεται η φωνή, ήτις συμφωνεί με την παράκλησιν των κ.κ. συναδέλφων σχετικώς με τον γενναίον στρατηγόν, ο οποίος εξέλιπε.
Ως είναι γνωστόν, ο στρατηγός Ιωάννου υπήρξε δείγμα στρατιωτικής αυταπαρνήσεως και πατριωτικής αυτοθυσίας και έπρεπε να αποθάνη δια να γίνη γνωστόν, ότι ο άνθρωπος αυτός μέχρι της τελευταίας στιγμής επώλει τα υπάρχοντα του δια να συντηρηθή, καλυπτόμενος επί  της επιθανατίου κλίνης του με μόνον τον στρατιωτικόν του μανδύαν.
Και εγένετο γνωστόν, μετά τον θάνατον του δυστυχώς, ότι εις εποχήν, καθ' ην άλλοι εφαρτίασαν, αυτός αντετάχθη καί αντετάχθη εις θλιβεράς ημέρας, κατά τας οποίας άλλοι Έλληνες αξιωματικοί κατά τρόπον ακατανόμαστον επρόδωσαν τα Ελληνικά συμφέροντα εν Κωνσταντι-νουπόλει.
Η  εθνική συνείδησις, η οποία αντιπροσωπεύεται  εν τη αιθούση ταύτη, είναι υποχρεωμένη να αμείψη τον γενναίον αξιωματικόν, δια να γίνη, γνωστόν, ότι η Ελληνική, Βουλή, η εκπροσωπούσα τον Ελληνικόν Λαόν, δεν είναι Βουλή, η οποία, ως ελέχθη, αισθάνεται  αντιπάθειαν προς τον Στρατόν, αλλ' αισθάνεται αντιπάθειαν μόνον προς εκείνους οί οποίοι εκτρέπονται του προορισμού και της αποστολής των και απεναντίας  στρέφει μετά συμπαθείας  τα βλέμματα προς εκείνους, οι οποίοι είναι πιστοί  του καθήκοντος εκτελεσταί.
Α. ΣΑΧΤΟΥΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, θα ήτο περιττόν μετά τας στομύλους αγορεύσεις των αξιoτίμων προλαλησάντων, να προσέθετον και εγώ δυο λέξεις, εν τούτοις αισθάνομαι την υποχρέωσιν να συνηγορήσω και  εγώ υπέρ της προτάσεως, ήτις επροτάθη δια την αδελφήν του στρατηγού Ιωάννου. Τον στρατηγόν Ιωάννου εγνώρισα άπαξ και έκτοτε δεν τον είδον πλέον. Είχον την ευκαιρίαν και την τιμήν να τον γνωρίσω κατά τους Βαλκανικούς πολέμους εις τα 1912 εις τας επιχειρήσεις της Ηπείρου. Μοι εδόθη τότε ευκαιρία να γνωρίσω την ηρωϊκήν ψυχήν του και όλας  τας αρετάς, αι οποίαι κατέστησαν αυτόν ήρωα. Παρακαλώ και εγώ θερμώς την Βουλήν και την Κυβέρνησιν, μετά των προαγορευσάντων συναδέλφων, όπως ευαρεστηθώσι και απονείμωσι σύνταξιν εις την γραίαν αδελφήν του, εις αντάλλαγμα των μεγάλων υπηρεσιών, τας οποίας προσέφερεν εις την Πατρίδα.
Β. ΜΕΪΜΑΡΑΚΗΣ. Θα ήτο παράλειψις εκ μέρους της Κρήτης, αν δεν εξεφράζετο δημοσία η γνώμη, την οποίαν αισθάνεται η μεγαλόνησος δια τον στρατηγόν Ιωάννου, ο οποίος κατά τα νεαρά έτη της ηλικίας του κατήλθε και ανεζωογόνησε το φρόνημα των γενναίων Κρητών. Τοιούτου ανθρώπου, αφωσιωμένου εις τας ιδεολογικάς του απόψεις, τας οποίας είχεν άνευ ουδεμιάς υστεροβούλου υλικής σκέψεως, νομίζω και εγώ, ότι δεν είναι δυνατόν, παρά η Κυβέρνησις να ενισχύση την οικογένειαν δια της παροχής αναλόγου συντάξεως.

 

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ : Ο ΓΕΝΝΑΙΟΣ ΚΑΙ ΑΣΥΜΒΙΒΑΣΤΟΣ ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ

Ο  ΜΠΑΛΑΦΑΡΑΣ ΣΤΙΣ ΓΡΑΜΜΕΣ

Έλληνες στρατιώτες γιορτάζουν 
τη μεγάλη νίκη του Σκρα

ΣΤΙΣ ΔΕΚΑ ΤΟ ΠΡΩΙ σήμερα μες στη ζέστη, είχαμε μιαν ανεπιθύμητην επίσκεψη. Έτσι του κατέβηκε του Μπαλαφάρα [1] να πάρει το επιτελείο του και νάρθει να επιθεωρήσει τον τομέα. Καταπόδι του ο Κοντούλης, ο ταγματάρχης του Μηχανικού, ο Πολίτης, ο δραγουμάνος του, ο γάλλος αξιωματικός του τομέα, κι ο λοχαγός μας φυσικά. Ο Μπαλαφάρας κάνει αυτές τις επίδειξες της παλικαριάς του δίχως κάσκα στο κεφάλι, με όλα τα χρυσαφικά στους ώμους και στο πηλίκιο. Όποτε τόνε χτυπήσει η λόξα παίρνει σβάρνα τα χαρακώματα, μέρα μεσημέρι, να δει « πως τα περνούν τα παιδιά του ». Η επιδειχτική περιφρόνηση αυτού του ανθρώπου προς το θάνατο είναι άλλο πράμα. Περπατά μες στο χαράκωμα με όλη την ησυχία του, μεγάλος κι αλύγιστος σαν πύργος, μ' ολάκερο το κεφάλι έξω από το προπέτασμα. Πάει κορδωμένος σαν σε παρέλαση. Δεν ξέρει κανείς τι να του θαμάξει. Την παλαβάδα ή την παλικαριά. Εννοείται πως κ' οι φουκαράδες οι αξιωματικοί που σέρνει μαζί του δεν κοτάνε να βγάλουν τσιμουδιά ενάντια σ' αυτές τις ανακεφαλιές. Τον ακολουθάνε λοιπόν και με την ψυχή στο στόμα αναγκάζουνται να περπατάνε κι αυτοί ολόρτοι και τεντωμένοι μέσα στην μπούκα του Περιστερίου.
Ο γάλλος αξιωματικός του τομέα μας γίνεται έξω φρενώ γι' αυτές τις ανισορροπίες, γιατί ξεσπούνε στην καμπούρα μας. Οι παρατηρητές απ' αντίκρυ διακρίνουν πολλές φορές το πηλίκιο του Μπαλαφάρα που αστραποβολά μες στον ήλιο με τα χρυσάφια του, τηλεφωνάνε στο πυροβολικό τους κι αρχίζει το γλέντι. Το χαράκωμα πολλές φορές γίνεται γης μαδιάμ από τις « γουρούνες ». Κι ο Μπαλαφάρας προχωρεί, σηκώνει αξιόπρεπα με τ' ανάστροφο του χεριού τις άκρες του μουστακιού του και προχωρεί.
— Δεν είναι τίποτα, λέει με την ξεσυρτή φωνή του που τονίζει όλες τις συλλαβές σα να τις επιθεωρεί. Είναι διεθνείς αβρότητες αυτές. Ο εχθρός τραβάει τιμητικές βολές προς τιμήν του Στρατηγού . . .
Αυτοί που τον συνοδεύουν είναι αναγκασμένοι να κάνουν πως γελούν μ' αυτά τ' αστεία, ο Θεός το ξέρει με τι λογής ανάκαρα. Μα πρέπει να δείξουν πως δεν πάνε παρακάτω στο κουράγιο, κι ας τους πάει πέντε κ' ένα. Το θάμα είναι πως ακόμα δεν του άγγισε τρίχα, μήτε μολύβι μήτε κανόνι. Τυχερός είναι, τ' αδιάκοπο περπάτημα είνα που τον κάνει «κινούμενο στόχο », δεν ξέρω. Αυτός μια φορά το πιστεύει πως δεν τόνε πιάνει το βόλι. Δεν λαβώθηκε ούτε στους Βαλκανικούς πολέμους που διοικούσε ένα τάγμα ευζωνάκια και τα ξέκαμε όλα σχεδόν σε μιάν επίθεση με τη λόγχη στο Μπιζάνι.
— Ο χάρος κυνηγά κείνους που τον αποφεύγουν, λέει. Είναι σαν τις ξεσκολισμένες κοκότες . . .
Αυτό λοιπόν το πανηγύρι των « τιμητικών βολών » τόχαμε και σήμερα με τον ερχομό του Μπαλαφάρα. Τον πήρανε μυρουδιά απ' αντίκρυ κι αρχίσανε βζζ-μπραγγ ! βζζ - μπραγγ ! να βαράνε το φτωχό μας χαράκωμα. Ο λοχαγός πρόλαβε, μόλις είδε τον Μπαλαφάρα, και διάταξε τους άντρες να τρυπώσουν όλοι στ' αμπριά. Μια στιγμή σκάει μια οβίδα έξω από το προκάλυμμα του χαρακώματος, στο μέρος του Στρατηγού. Μια πάξα της πήγε και χώθηκε σ' ένα γεώσακο και τίναξε χώματα πάνω στο πηλίκιο του.
Όλοι της συνοδείας του γένηκαν άσπροι σάν πανί. Ο Μπαλαφάρας σταμάτησε να μαλώσει αντίκρυ τους Βουλγάρους.
— Μα τ' είν' αυτά ! τ' είναι τώρ' αυτά ! Αυτό καταντά ασέβεια προς τους ανωτέρους !
Έβγαλε το πηλίκιο, το φύσηξε, το τίναξε με το νύχι από τον άμμο που τρύπωσε στάα χρυσά του κορδόνια κ'είπε στον υπασπιστή του ήσυχα - ήσυχα :
— Άιντε κάνε μου τη χάρη, κύριε υπασπιστά, πούσαι πιο σβέλτος και πιο νέος, να πεταχτείς μια στιγμή έξω από το χαράκωμα, να μου πάρεις κείνο το μεγάλο κομμάτι από το βλήμα, να δούμε . . . τι διαμετρήματος ήταν η λεγάμενη !
Αυτό πια ήταν που ήταν.
Οι αξιωματικοί κέρωσαν, κοιτάχτηκαν απελπισμένοι, κι ο υπασπιστής ο καημένος χαιρέτησε σαν τους Ρωμαίους μονομάχους και τοιμάστηκε να πηδήξει έξω. Για καλή του τύχη πετάχτηκε στη μέση ο γάλλος αξιωματικός. Με σεβασμό, μα και με ζωηρόν τόνο υπόδειξε στο Στρατηγό πως απαγορεύεται αυστηρά από τη Στρατιά να εκτίθεται έτσι άσκοπα η ζωή των στρατιωτικών, και πως θ' αναγκαστεί ν' αναφέρει όπου πρέπει αυτά που βλέπει εδώ σ' εμάς.
Ο Μπαλαφάρας τόνε χάιδεψε στη ράχη με τη χερούκλα του. — Καλά ντέε ! Δεν είπαμε δα, μον καμαράντ, και να χαλούμε καρδιές ! — και διάταξε τον αλλοσούσουμον από την τρομάρα του κύριο Πολίτη να μεταφράσει στο φραντσέζο αξιωματικό τα λόγια του, που τα συνόδευε με επεξηγηματικές χειρονομίες.
— Πες του, παιδί μου, πως εμείς οι Ρωμιοί, κι αυτοί εκεί αντίκρυ — οι λεβέντες — είμαστε παλιοί γνώριμοι και δεν παρεξηγιούμαστε. Δεν έχουμε συνόριση, πως ! Είναι παλιοί μακαντάσηδες, ντεζ ανσιέν κοννεσάνς, κομμάν !
Από την επίσκεψη του Μπαλαφάρα δεν είχαμε ευτυχώς κανένα θύμα. Μονάχα ένας λαβώθηκε στο μάτι από ένα λιθάρι που του σφεντόνισε η έκρηξη. Το κανονίδι βάσταξε ωστόσο όλο τ' απόγεμα. Όλη τη νύχτα ο λόχος, βλαστημώντας γενεές δεκατέσσερεις όλο το σόι του Μπαλαφάρα, ξημερώθηκε ξαναφκιάχνοντας τα χαλάσματα και καθαρίζοντας τα χώματα.

 ΕΝΑ ΚΡΥΦΟ ΚΑΡΔΙΟΧΤΥΠΙ που είχα όσο βαστούσε το κανονίδι ! Σα νύχτωσε πήγα και γω σέρνοντας το πόδι μαζί με τους άλλους στα έργα. Τράβηξα πέρα, στην άκρη του χαρακώματος. Εκεί που είναι η έβγαση των συρματοπλεγμάτων, κλεισμένη με τον αγκαθωτόν αχινό. Πήγα ψαχουλεύοντας στο μέρος που το χαράκωμα σηκώνεται όλο με γεώσακους. Εκεί. Στον τόπο που σερνόμουνα, κάθε φορά που μπορούσα, σαν κλέφτης και σαν εραστής, που άπλωνα το μπράτσο πίσω από έναν γεώσακο, έκλεινα τα μάτια και με κρυφό αναγάλλιο χάιδευα με τις ρώγες των δαχτυλιώ μου το άνθος της μυστικής παπαρούνας.
Τό χαράκωμα ήταν σέ κείνο το μέρος χάρβαλο, οι σάκοι ξεκοιλιασμένοι, σκορπισμένοι παντού. Ένας σίφουνας σα να πέρασε και τάκαμε όλα γης μαδιάμ. Μήτε σημαδάκι από την παπαρούνα μου. Ο πόλεμος τη βρήκε, την τσαλαπάτησε μ' όλη του τη χτηνωδία. Πήγα πίσω στ' αμπρί. Διάβαζα ένα ποίημα του Γιγάντη κ' έκλαιγα.
Και δεν ήξερα αν έκλαιγα για το Γιγάντη ή για το φτωχό λουλούδι που πήγε να μου φυτρώσει πάνω σ' ένα χαράκωμα, αντίκρυ στα πυροβολεία του Περιστερίου.
Όμως ο Μπαλαφάρας, εκείνος γυρίζει πάντα γεμάτος χρυσάφια, χωρίς να παθαίνει τίποτα. Ευχαριστημένος, χοντρός και άτρωτος . . .

{ΣΤΡΑΤΗ ΜΥΡΙΒΗΛΗ: Η ΖΩΗ ΕΝ ΤΑΦΩ}

[1] Σαφέστατη αναφορά στο στρατηγό Δημήτριο Ιωάννου Διοικητή της Μεραρχίας Αρχιπελάγους

Το παράπονο του Στρατηγού Ιωάννου.

Με τον Ιωάννου συνέβη τούτο το χαριτωμένο επεισόδιο : Είχε κατέβει για δουλειές από το Μέτωπο στην Αθήνα κ' έλαβε πρόσκληση του Βασιλέως να πάγη για πρόγευμα στο παλάτι του Τατογιού. Ο Αλέξανδρος έτρωγε πολύ απλά, ποτέ περισσότερα από δυο φαγητά, και δεν έπινε κρασί παρά παγωμένη κερκυραϊκή τσιτσιμπύρα, χειμώνα-καλοκαίρι. Σερβίρισαν λοιπόν κατά την ανακτορική συνήθεια, την ημέρα του γεύματος του Ιωάννου, πρώτα πιλάφι με γαρίδες κ' έπειτα μπιφτέκια. Όταν μετά το δεύτερο πιάτο παρουσιάστηκε το παγωτό, ο στρατηγός είπε στον Βασιλέα :

— «Επιτρέπεται, Μεγαλειότατε, να ρωτήσω κάτι για το τραπέζι που μου κάνετε; Τελειώσαμε;»

— «Βέβαια. Τί άλλο θέλεις;»

— «Με συγχωρείτε, αλλά πεινώ. Εγώ στο στρατηγείο μου καλοτρώω, Μεγαλειότατε. Είμαι, δα, κοτζάμ άντρας. Είπα λοιπόν μέσα μου : αφού εγώ στην ερημιά μαγειρεύω τέσσερα φαγητά, στο παλάτι θα μου δώσουν έξι. Για να μη χορτάσω γρήγορα, πήρα λίγο από τα δύο πρώτα και, έτσι που τα κατάφερα, τώρα πεινάω. Θέλετε να γυρίσω πίσω και να πω στα παιδιά του Μετώπου ότι μου έκαμε τραπέζι ο Βασιλιάς μας κ' έφυγα πεινασμένος;»

Ο Αλέξανδρος διάταξε γελώντας να ξαναρχίση το σερβίρισμα όσο να χορτάση ο στρατηγός.

Στεργιάδης και στρατηγός Ιωάννου.

Όταν, μετά πάροδον χρόνου, η τουρκική αντίδρασις επέβαλε την επέκτασιν της ελληνικής κατοχής, πέραν των ορίων της συνθήκης των Σεβρών προς την Προύσαν, συνέβη τούτο : Η μεραρχία της οποίας ηγείτο ο στρατηγός Ιωάννου, προελαύνουσα προς την Προύσαν, συνήντησε κοπάδια από πρόβατα και αγελάδας που απετέλουν τον εφοδιασμόν των τούρκων ατάκτων. Ήτο καθαρώς πολεμική λεία και εχρησιμοποιήθησαν δια την τροφοδότησιν του προελαύνοντος στρατού. Το πράγμα έφθασε μέχρι του Ελευθερίου Βενιζέλου, ο οποίος ετηλεγράφησεν εις τον Στεργιάδην να καλέση τον Ιωάννου και να του ζητήση εξηγήσεις.

Όντως, ο Στεργιάδης εκάλεσε τον Ιωάννου, ο οποίος προσήλθεν εις το Διοικητήριον κρατών, ως πάντοτε, το μαστίγιόν του. Είπεν εις τον ιδιαίτερον γραμματέα του Στεργιάδη να τον αναγγείλη, εκρέμασε δ' εν τω μεταξύ το πηλήκιον και το μαστίγιόν του εις την κρεμάστραν. Ο ιδιαίτερος τον παρεκάλεσε να περιμένη μέχρις ότου εξέλθη ενας άλλος επισκέπτης. Δεν εχρειάσθη άλλωστε, να περιμένη επί πολύ. Είδεν έξαφνα ο στρατηγός ανοιγομένην την θύραν του γραφείου του υπάτου αρμοστού, τον ίδιον τον Στεργιάδην να εκδιώκη πυξ-λαξ ένα πολίτην και να κλείνη κατόπιν την πόρταν. Ο Ιωάννου έμεινεν εμβρόντητος. Εσηκώθη όμως αμέσως, εφόρεσε το πηλήκιόν του, επήρε δε και το μαστίγιόν εις το χέρι.

—Αφήστε τα, στρατηγέ μου, είπεν ο ιδιαίτερος, θα σας αναγγείλω αμέσως.

Ο Ιωάννου εκτύπησε δυο - τρεις φοράς το μαστίγιον εις τις μπόττες του και απήντησε :

—Όχι, θα το πάρω, μπορεί να μου χρειασθή.

Μετά δυο-τρία λεπτά ο ιδιαίτερος εξήλθεν από το γραφείον του Στεργιάδη και είπε προς τον Ιωάννου :

—Ο κ. Ύπατος Αρμοστής σας περιμένει.

Να διεβίβασεν άραγε ο ιδιαίτερος τα λόγια του Ιωάννου ; Πιθανόν διότι ουδέ νύξιν του έκαμεν ο Στεργιάδης περί του σκοπού δια τον οποίον τον εκάλεσε, αλλ' απλώς του εζήτησε πληροφορίας περί του στρατού και της καταστάσεως.

H εκδοχή του Στρατηγού Τρικούπη για τον τρόπο με τον οποίο παρέλαβε το Γ.Σώμα Στρατού από το Στρατηγό Ιωάννου.
Συμφώνως όθεν τη ληφθείση Διαταγή της Στρατιάς , μετέβην εις Προύσσαν και διηυθύνθην κατ΄ ευθείαν εις τα Γραφεία της Διοικήσεως του Γ' Σώματος Στρατού, έν­θα ευρίσκετο ο Στρατηγός Ιωάννου. Άμα τη εισόδω μου, ο Στρατηγός Ιωάννου εφάνη ως εκπλαγείς. «Καλώς τον Στρατηγό, είπε" πώς απ' εδώ;». -Ήλθον να αναλάβω την Διοίκησιν του Σώματος Στρατού τω απήντησα.
-Μπα! έκαμεν εκείνος, ως έτι μάλλον εκπλησσόμενος- δεν έλαβον τοιαύτην Διαταγήν. (Κατόπιν έμαθον, ότι είχε λάβει ήδη την Διαταγήν).
Μετά μικράν συνομιλίαν απεχώρησα και εξελθών ετη-λεγράφησα σχετικώς εις την Στρατιάν.Την επομένην έλαβον κοινοποίησιν της προς τον Στρατηγόν Ιωάννου αποσταλείσης νεωτέρας Διαταγής της Στρατιάς, ήτις είχεν ως εξής:
«Παραδώσατε αμέσως την Διοίκησιν του Σώματος Στρα­τού εις τον Στρατηγόν Τρικούπην. Υπέχετε ευθύνην δια πάσαν βραδύτητα παραδόσεως».
Άμα τη λήψει της Διαταγής της Στρατιάς μετέβην παρά τω Στρατηγώ Ιωάννου και τον ηρώτησα εάν έλα­βε την Διαταγήν.
-Μάλιστα, μοι απήντησε, αλλά δεν θα σοι παραδώσω την Διοίκησιν.

-Πώς; τω λέγω. Δεν θα εκτέλεσης την Διαταγήν της Στρατιάς;

-Εγώ θα υπακούσω εις τον Παπούλαν, ο οποίος είναι νεώτερος μου; ήτο η απάντησίς του.

-Εν τοιαύτη περιπτώσει, υπέλαβον, εάν ήμην εις την θέσιν σας, θα ανέφερον τηλεγραφικώς εις τον Υπουργόν των Στρατιωτικών, ότι κατόπιν διορισμού ως Διοι­κητού της Στρατιάς του Στρατηγού Παπούλα, νεωτέρου μου όντος, εγώ δεν δύναμαι να παραμένω ως Διοικητής Σώματος Στρατού, και διατάξατε εις τίνα θέλετε να πα­ραδώσω την Διοίκησιν.

-Δηλαδή θέλεις να σοι παραδώσω την Διοίκησιν, μοι απήντησεν. Όχι, δεν σοι την παραδίδω, και εν ανάγκη θα έβγω εις το κλαρί. Πάντως, δεν σοι παραδίδω την Διοίκησιν.

Κατόπιν του επεισοδίου τούτου απεχώρησα του Στρα­τηγείου του Γ' Σώματος Στρατού.

Η κατάστασις ήτο δυσάρεστος. Οι αξιωματικοί είχον πληροφορηθή τα μεταξύ του Στρατηγού Ιωάννου και εμού διαμειφθέντα και ευρισκόμην εις δύσκολον θέσιν. Η χαώδης αύτη κατάστασις δεν ηδύνατο να εξακολουθήση και εσκέφθην, ότι η μόνη ενδεικνυομένη λύσις ήτο να ειδοποίηση η Στρατιά απ' ευθείας τας Μεραρχίας, ότι μοι ανετέθη η Διοίκησις του Γ' Σώματος Στρατού. Ανέφερον όθεν κρυπτογραφικώς εις την Στρατιάν περί των διαμειφθέντων εν Προύσση και προέτεινα την λύσιν ταύτην.

Την επομένην το εσπέρας, ενώ εγευμάτιζον εις το ξενοδοχείον μετά του Στρατηγού Χαραλάμπους Τσερούλη, Διοικητού Μεραρχίας, λαμβάνει αυτός και εγώ τηλεγραφικήν Διαταγήν της Στρατιάς, συντεταγμένην συμφώνως τη προτάσει μου. Μετά την ανάγνωσιν ταύτης ο Στρα­τηγός Τσερούλης μοί είπεν, ότι λυπείται δια τα συμβάν­τα και θα μεταβή προς συνάντησιν του Στρατηγού Ιωάν­νου, με παρεκάλεσε δε να αναμένω την επιστροφήν του, χωρίς να προβώ εις ουδεμίαν άλλην ενέργειαν.

Μετά ημίσειαν ώραν περίπου, επιστρέψας ο Στρατη­γός Τσερούλης μοι ανεκοίνωσεν, ότι δυστυχώς ο Ιωάν­νου ήτο ανένδοτος και ότι επέμενεν εις την άρνησίν του να μοι παραδώση την Διοίκησιν.

Κατόπιν τούτου απέστειλα Διαταγήν προς τον εν Προύσση Φρούραρχον Αντισυνταγματάρχην Πυροβολι­κού Ι. Γαρέζον, όστις ήτο προσέτι γνωστός μοι ως υπηρετήσας προ ετών εις το Σύνταγμα μου, δια της οποίας διέτασσον, όπως διαθέση εν δωμάτιον του Φρουραρχείου εις το οποίον να εγκαταστήσω το Γραφείον του Γ' Σώματος Στρατού την πρωίαν της επομένης .

Την επομένην, λίαν πρωί, μετέβην εις το Φρουραρχείον, εγκατεστάθην εις το διατεθέν μοι Γραφείον και εξέδωκα Διαταγήν προς τας Μεραρχίας, δια της οποίας εγνωστοποίουν αυταίς, ότι κατόπιν Διαταγής της Στρατιάς ανέλαβον την Διοίκησιν του Γ' Σώματος Στρα­τού και ότι εφεξής ουδεμία Διαταγή του Σώματος θα ίσχυεν εάν δεν θα έφερεν ιδιόχειρον την υπογραφήν μου.

Απηύθυνα ετέραν Διαταγήν προς το Φρουραρχείον, ίνα μη αποστείλη πλέον φρουράν εις το Κατάστημα του Γ' Σώματος Στρατού, καθόσον από σήμερον, έγραφον, η Διοίκησις του Σώματος εγκαθίσταται εις το Φρουραρ­χείον.

Κοινοποίησις της Διαταγής ταύτης εγένετο και προς τον Στρατηγόν Ιωάννου.

Κατόπιν των άνω προσήλθεν εις το Γραφείον μου ο Υπασπιστής του Στρατηγού Ιωάννου, όστις με παρεκάλεσε να μεταβώ εις το Κατάστημα του Σώματος Στρα­τού, ίνα μοι παραδώση ο Στρατηγός την Διοίκησιν. Το μόνον, όπερ επιθυμεί ο Στρατηγός, μοι προσέθεσεν, εί­ναι να διατηρήση το Γραφείον Α' επί τινας ημέρας, προς τακτοποίησιν προσωπικών του τινών ζητημάτων.

«Δυό σκούφιες σ' ένα κεφάλι δεν χωρούν», τω απήντη­σα. Ή αυτός θα είναι ή εγώ.

Τότε με παρεκάλεσε να αναμείνω επ' ολίγον την απάντησίν του.

Μετ' ολίγον επανέρχεται λέγων μοι, ότι ήλθεν, όπως με συνοδεύση εις το Γραφείον του Σώματος Στρατού, ένθα με ανέμενεν ο Στρατηγός.

Άμα εισήλθον εις το Γραφείον ο Ιωάννου ηγέρθη και μοι παρεχώρησε την θέσιν του.

Τω εξέφρασα την λύπην μου δια τα δυσάρεστα γεγο­νότα και επηκολούθησε μεταξύ μας μικρά φιλική συνομιλία. Αφού δε ικανοποίησα απάσας τας αιτήσεις του, ηγέρθη προς αναχώρησιν.

Από τη Πέργαμο στο  Κιρκ Αγάτς

Αλλ' ο κύριος όγκος του τουρκικού Στρατού δεν έχει συντριβεί ακόμη - έχει οχυρωθεί στη γραμμή Μπαλουκεσέρ - Αδραμυτίου. Είναι οι επίλεκτες μονάδες του Κεμάλ κι ο Παρασκευόπουλος ανυπομονεί να τις τσακίσει. Μήνες περίμενε τη στιγμή αυτή και δεν θέλει να τη χάσει. Διατάζει τον Ιωάννου να μη σταματήσει ούτε στιγμή.Περιττό. Μετά την κατάληψη του Αξαρίου ο Ιωάννου στρέφει όλο τον όγκο των δυνάμεων του προς Βορρά. Ολόκληρο το Σώμα Στρατού Σμύρνης βρίσκεται σε προέλαση, η ημέρα είναι αποπνικτικά ζεστή κι ο κουρνιαχτός σκιάζει τον ήλιο.Και τότε δίνεται μια διαταγή μοναδική στα στρατιωτικά χρονικά. Ο Ιωάννου φωνάζει τον επιτελάρχη του και του λέγει:
- Θα μας φάει η σκόνη, κ. συνταγματάρχα... Το στρατηγείο να τεθεί επικεφαλής των προφυλακών.
Ο Σπυρόπουλος, ένας εκλεκτός αξιωματικός, μένει κατάπληκτος. Και τολμά ν' αντιμιλήσει:
- Μα, στρατηγέ μου, πώς είναι δυνατό;... Αυτό που ζητάτε είναι πολύ επικίνδυνο.
- Αυτό που σου λέω, Σπυρόπουλε, επιμένει ο Ιωάννου.
Και σπηρουνίζοντας το άλογο του προχωρεί προς τα εμπρός, ακολουθούμενος από τους επιτελείς του και τους ξένους στρατιωτικούς παρατηρητές, που δεν αισθάνονται καθόλου καλά. Είχε μια δραματική μεγαλοπρέπεια η προέλαση εκείνη. Χιλιάδες στρατιώτες, πεζοί και καβαλάρηδες, έτρεχαν ακάθεκτοι μέσα στον κάμπο.Τα σύννεφα της σκόνης τους προστάτευαν από το φλογερό ήλιο κι η τόλμη τους από τα τουρκικά βόλια. Σαν θύελλα έπεφταν πάνω στον εχθρό. Κι οι Τούρκοι έτρεχαν να κρυφτούν και να κρεμάσουν στα καφασωτά τους λευκά σεντόνια...
Η κατάσταση είναι κρίσιμη. Το στρατηγείο έχει κυκλωθεί για καλά, η εξόντωση του είναι σχεδόν σίγουρη. Οι Τούρκοι έχουν αντιληφθεί, ότι δεν παγίδεψαν ένα τμήμα της προφυλακής μόνο, αλλά τον σωματάρχη με το επιτελείο του και εντείνουν τα πυρά τους. Η τύχη της επίθεσης κρίνεται στο πυρακτωμένο κάμπο της Χάρτας.
Οι αξιωματικοί του στρατηγείου δεν κρύβουν την ανησυχία τους. Ένας μόνο παραμένει τελείως ατάραχος - περήφανος πάνω στ' άλογό του αναζητεί με τα κυάλια τις θέσεις του εχθρού. Είναι ο Ιωάννου, που θέλει ν' απολαύσει μ' όλες τις αισθήσεις του μια πραγματική μάχη - είχε βαρεθεί τους χάρτες και τις διαταγές.Αλλά τις στιγμές εκείνης της τέλειας απόλαυσης έρχεται να τις διαταράξει ένας νεαρός ταγματάρχης, που φτάνει καλπάζοντας:
- Στρατηγέ μου, ζητώ να μου διατεθούν 20 ιππείς, λέει ενώ με κόπο συγκρατεί το ατίθασο άλογο του.
- Τι θα τους κάνεις, μωρέ Ναπολέων;
- Θέλω να καταλάβω το χωριό, εκείνο, στ' αριστερά μας...
- Θα σκοτωθείς, βρε παιδί μου...
- Πρέπει να διώξουμε τους Τούρκους, γιατί μας κτυπούν με πολυβόλα.
- Πήγαινε κι ο Θεός μαζί σου.
Κι ο ταγματάρχης Ναπολέων Ζέρβας μετατίθεται προσωρινά στο ιππικό κι ορμά με γυμνό το ξίφος. Ο Ιωάννου παρακολουθεί με θαυμασμό τη μικρογραφία εκείνη της επέλασης - τους ιππείς μας να ορμούν, κραυγάζοντας, μέσα στη κόλαση της φωτιάς.Αλλά δεν ήταν γραφτό ν' απολαύσει την μάχη, που ο ίδιος επεδίωξε. Ένας άλλος ταγματάρχης σκαρφαλώνει, έφιππος κι αυτός, στο λόφο κι αναφέρει:
- Στρατηγέ μου, ζητώ την άδεια να καταλάβω το χωριό εκείνο προς Ανατολάς.
Μιλά βιαστικά, σαν να φοβάται μήπως χάσει την ευκαιρία ν' αναμετρηθεί με τον κίνδυνο. Ο Ιωάννου ξαφνιάζεται. Κι ο πολεμικός ανταποκριτής της «Πατρίδος» της Σμύρνης, που ήταν παρών, γράφει:
Τ' αυλακωμένο άπ τις κακουχίες του πολέμου πρόσωπό του έχασε ξάφνου την σκληράδα του. Τ' αετήσιο βλέμμα του θόλωσε άπ' την συγκίνηση. Κι' οι αξιωματικοί του τον άκουσαν να ψιθυρίζει:
«Που πάτε, βρε παιδιά μου;... Άμιλλα θανάτου αρχίσατε;»
Δεν είναι ο στρατηγός, που μιλά την στιγμή εκείνη - είναι ένας πατέρας, που βλέπει με στοργή και περηφάνεια τους ήρωες, που έφτιαξε. Ανησυχεί γι' αυτούς.Αλλά δεν μπορεί ν' αρνηθή στον ταγματάρχη Λεωνίδα Σπαή την εύνοια, που έδειξε προς τον Ζέρβα. Είναι κι' οι δυό γενναίοι των γενναίων».
Οι δύο ταυτόχρονες αντεπιθέσεις, του Ζέρβα προς τ' αριστερά, του Σπαή προς τα δεξιά, αποτρέπουν τον άμεσο κίνδυνο. Οι Τούρκοι τρέπονται σε άτακτη φυγή - όσοι προφταίνουν να ξεφύγουν από τις σπάθες των ιππέων μας. Αλλ' η κατάσταση παραμένει σοβαρή - οι Τούρκοι στέλνουν ενισχύσεις. Και τότε ακούγεται ένας τρομερός θόρυβος. Στα μετόπισθεν έχουν πληροφορηθεί, ότι το στρατηγείο έπεσε σ'ενέδρα και τρέχουν, όσο μπορούν πιο γρήγορα. Το πεζικό, όμως αργεί. Κι ο ταγματάρχης Μάρκος Δράκος διατάζει τους πυροβολητές του να προχωρήσουν με ταχύτητα επέλασης - τα πυροβόλα τα έσερναν άλογα - την εποχή εκείνη. Και,ξεπερνώντας τους πεζούς, φθάνει πρώτος στο πεδίο της μάχης. Ο Σπυρόπουλος αναπνέει μ' ανακούφιση, αλλ' ο Ιωάννου γίνεται έξω φρενών:
- Πέστε σ' αυτόν τον τρελό να μη ρίξει, ορύεται. Θα μου τους διώξει τους Τούρκους... Τους θέλω ζωντανούς, μωρέ.
Αλλ' ο Δράκος κάνει πως δεν ακούει. Οι άνδρες του, πριν ακόμη ξεζέψουν τα πυροβόλα τους, αρχίζουν ομαδικά πυρά. Οι Τούρκοι συντρίβονται κι υποχωρούν,καταδιωκόμενοι από τους εξαγριωμένους ιππείς μας, που θερίζουν κεφάλια σαν στάχια. Η προέλαση συνεχίζεται με καινούργια ορμή κι ο Στρατός μας μπαίνει στο Κιρκ Αγάτς.
Οι Κεμαλικοί ήταν τόσο βέβαιοι, ότι θα εξόντωναν το στρατηγείο του Ιωάννου,ώστε έτρεξαν ν' αναγγείλουν το... χαρμόσυνο γεγονός, ενώ η μάχη συνεχίζεται ακόμη. Και θρασύδειλοι, όπως ήταν πάντοτε, εκείνοι, που δεν τολμούσαν να σηκώσουν κεφάλι, ξεχύθηκαν στους δρόμους του Κιρκ Αγάτς, τράβηξαν τα μαχαίρια τους κι άρχισαν να απειλούν θεούς και δαίμονες, ενώ οι Χριστιανοί έτρεχαν να διπλομανταλωθούν και να θρηνήσουν τη συμφορά. Κι όταν οι στρατιώτες μας μπήκαν στο χωριό, το βρήκαν τελείως έρημο. Οι Τούρκοι είχαν φύγει αλλ' οι Χριστιανοί παρέμεναν κρυμμένοι, πιστεύοντας ότι, τα ποδοβολητά, που ακούγονταν στο καλντερίμι, ήταν Τσέτες.
Έξαφνα, μια καμπάνα κτύπησε κι ο ήχος της ακούστηκε σαν χαρούμενο λαχτάρισμα -μια φωνή βροντερή αντήχησε: «Ήρθαν οι Έλληνες, μωρέ χωριανοί...» Για πότε το έρημο χωριό μεταβλήθηκε σε χαρούμενο πανηγύρι; Για πότε οι τρομοκρατημένοι Χριστιανοί ξεχύθηκαν στους δρόμους; Οι παπάδες έτρεξαν να φορέσουν τ' αμφιά τους και βγήκαν ψάλλοντας «Τη Υπερμάχω». Οι γυναίκες άρπαξαν την Παναγία απ' τα εικονοστάσια και βγήκαν να προϋπαντήσουν τον Στρατό μας. Μια καινούργια πατρίδα είχε ξεπεταχθεί ξαφνικά μέσα στα βάθη της Ανατολής, μπρος στους κατάπληκτους Τσολιάδες μας, που δεν μπορούσαν να πιστέψουν στα μάτια τους - αυτός ήταν ο «αποικιακός πόλεμος», όπως βρέθηκαν χείλη ελληνικά να χαρακτηρίσουν τη μικρασιατική εκστρατεία.

Η ΥΠΟΚΡΙΣΙΑ ΥΠΟ ΚΟΙΝΟΒΟΥΛΕΥΤΙΚΟ ΜΑΝΔΥΑ- 
Η ΠΕΡΙΠΤΩΣΗ ΤΟΥ ΣΤΡΑΤΗΓΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ

ΙΩΑΝΝΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ (1861-1927)

Γεννήθηκε στις 23/10/1861 στη  Λιβαδειά. Αποφοίτησε  από τη Σχολή των Ευελπίδων στις 25 Ιουλίου 1864 σαν ανθυπολοχαγός του Μηχανικού  . Με το βαθμό του λοχαγού έλαβε μέρος στην εκστρατεία υπό τον συνταγματάρχη Βάσσον για την απελευθέρωση της Κρήτης (1896)

Διετέλεσε επιτελάρχης του   Στρατού Ηπείρου (1912) υπό τον Αντιστράτηγο Σαπουντζάκη. Στη μάχη για την απελευθέρωση των Ιωαννίνων έλαβε μέρος σαν διοικητής αποσπάσματος αποτελούμενο από τέσσερα τάγματα ευζώνων. Διορίστηκε διοικητής της  9 Μεραρχίας  και παρέμεινε επικεφαλής μέχρι το Κίνημα της Εθνικής Άμυνας .Προσχώρησε στους επαναστάτες και η Προσωρινή Κυβέρνηση του ανέθεσε τη συγκρότηση της Μεραρχίας Αρχιπελάγους, στη Μυτιλήνη.(Σεπτ.16-Απριλ. 17)

Το Μάιο του 1917 επικεφαλής της Μεραρχίας Αρχιπελάγους πολέμησε   στο τομέα του Μοναστηρίου ,πήρε μέρος στην εαρινή επίθεση της 1ης Ομάδας Μεραρχιών και κατέλαβε  την εξέχουσα του Σκρα Ντι Λέγκεν (17/30 Μαΐου)  .Τη στιγμή της ανακωχής με τη Βουλγαρία  κατείχε ήδη  τη γραμμή Βλαδιμήροβο -Μάκοβο. Με το τέλος του πολέμου διοίκησε για ένα μικρό διάστημα το Α Σώμα Στρατού  και τη Στρατιά της  Ηπείρου

Τον Μάρτιο 1920 παρέλαβε   τη Διοίκηση του Σώματος Στρατού Σμύρνης και πήρε  μέρος στις πολεμικές επιχειρήσεις που ξεκίνησαν   στις 9 Ιουνίου.

Μετά τις πολιτικές εκλογές του 1920 στις οποίες ηττήθηκε η Βενιζελική παράταξη  και ήταν απλά θέμα χρόνου η επιστροφή του Βασιλιά Κωνσταντίνου από την εξορία , ο Ιωάννου εγκατέλειψε τη διοίκηση της Μονάδας του και έφυγε για τη Κωνσταντινούπολη , που αποτελούσε τότε  τόπο συγκέντρωσης των δυσαρεστημένων, από το εκλογικό αποτέλεσμα, Ελλήνων αξιωματικών .

Ήταν παρ΄όλα αυτά ένας γενναίος και έντιμος στρατιώτης σταθερός στις ιδέες του . Χαρακτηριστικές πτυχές του χαρακτήρα και της προσωπικότητάς του γενικότερα καταγράφονται με μάλλον θετική διάθεση από τον Στρατή Μυριβήλη  στο :"H Ζωή εν Τάφω"

Πέθανε πάμπτωχος στα 1926 αφήνοντας πίσω του μια αδελφή, της οποίας η άθλια οικονομική κατάσταση έγινε αντικείμενο συζήτησης στη Βουλή των Ελλήνων.  

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΙΩΑΝΝΟΥ:ΕΝΑΣ ΠΟΛΕΜΙΣΤΗΣ ΘΥΜΑΤΑΙ

Tον μήνα Οκτώβριον του 1940   υπηρετούσα ως έφεδρος αξιωματικός εις το 5ον Σύνταγμα Πεζικού Τρικάλων Θεσσαλί­ας, εις το οττοίον, συνυπηρετούσε , εκτός των άλλων συμπατριωτών μας, και ο αείμνηστος εξ Άργους  Αξιωματικός  Ανδρέας Μπόμπος. Την 18ην Οκτωβρίου επεσκεύθη το Σύνταγμα ο Σωματάρχης του Β' Σώματος Στρατού στρατηγός κ. Δημήτριος Παπαδόπουλος , εκ Ναυπλίου , όστις εις επείγουσαν συγκέντρωσιν  των αξιωματικών μας ανεκοίνωσεν , εκτός των άλλων , επί λέξει και τα εξής

 «Κύριοι, η μετά της Ιταλίας  σύρραξις είναι αναπόφευκτος. Δεν μας χωρίζουν παρά ημέραι. Να  ετοιμάσετε αμέσως τα τμή­ματα σας και το συντρμότερον, ει δυνατόν σήμερον, να αναχωρήση το Σύντατγμα διά τα σύνορα.

Πράγματι, τταρά την αιφνιδιαστικήν  αττοκάλυψιν του στρατηγού, εν σπουδή  και με νέους άνδρας αφιχθέντας εν τω μεταξύ εκ Τριπόλεως , συνεπληρώθη κατά το δυνατόν το Σύνταγμα και το Τάγμα  εις το οποίον υπηρετούσα με Διοικητήν  τον Αντισυνταγματάρχην Νικήταν ο  οττοίος εφονεύθη  κατά την μάχην   της   Πίνδου,   και  την  25ην Οκτωβρίου εφθάσαμε στον Πεντάλοφον . Κατά την 7ην περίπου βραδυνήν  της 26ης Οκτωβρίου ,  ευρισκόμενος μετά δύο ετέρων  αξιωματικών εις το καφενείον  του χωρίου, ειδοποιήθημεν από  εντεταλμένον στρατιώτην, ότι μας ζητούσε επειγόντως ο  Διοικητής ο οποίος , όταν μετέβημεν  εις το προσωρινόν  γραφείον  του Τάγματος, μας αvεκοίνωσεν επί λέξει:

 «Προ ολίγου μου ετηλεφώνησεν ο Δαβάκης ότι οι  Ιταλοί  έχουν τταραταχθή δι' επίθεσιν. Να προετοιμάσετε αχετικώς τους στρατιώτας και άμα τη έω να αναχωρήση το Τάγμα δια το Επταχώριον.»

………………………………………………………………………………………………………………………

Κατόπιν της σοβαρότητος της καταστάσεως, την 3ην απογευματινήν της 27ης Οκτωβρίου 1940 και μετά σύντομον πορείαν επί δυσβάτου και  ημιονικής στενωπού, το Τάγμα έφθασεν εις Εττταχώριον, εις την είσοδον του οττοίου μας υττεδέχθη, ως ενθυ­μούμαι, ο τότε λοχαγός Σαλιαγκάκος ο οποίος , μετά την τακτοποίησιν των λόχων, εις  διαφόρους θέσεις υττοδειχθείσας, μας ωδήγησεν εις την οικίαν όπου  το στρατηγείον του Συνταγματάρχου Δαβάκη όστις μας  υττεδέχθη βηματίζων εντός του  δωματίου - γραφείου του , φέρων  εις την ζώνην του ^:δύο χειροβομβίδας και μετά σύντομον εισαγωγήν μας είπεν:

 «Τα τμήματα να τεθούν εν επιφυλακή, διότι οι Ιταλοί έχουν παραταχθή δι' επίθεσιν…"

Δύο σελίδες από το ημερολόγιο
  του πολεμιστή

Έτσι και ενώ οι δυνάμεις μας τελούσαν εν επιφυλακή , ττερί  την 4ην ττρωινήν της 28ης Οκτωβρίου  ηκούσθη το ττρώτο βλήμα πυροβόλου από τα σύνορα και εν συνεχεία μας  ανεκοινώθη, με τα υττάρχοντα  τότε μέσα διαβιβάσεων, ότι αττό της στιγμής εκείνης ευρισκόμεθα εις πόλεμον  μετά της Ιταλίας. 

Δεν  είχον περάσει ούτε  δύο ώρες ττερίπου από  της κηρύξεως του πολέμου, όταν αφίχθη κατεπειγόντως εις Επταχώριον ο Μέραρχος στρατηγός  Βάσσος Βραχνός και κατόπιν προηγηθείσης  ζωηράς συζητήσεως μεταξύ του στρατηγού Βραχνού και του Συνταγματάρχου  Δαβάκη , εδόθη  διαταγή προς το  Τάγμα μας  να ττροωθηθή εις τα σύνορα.

 Το απόγευμα  της ιδίας ημέρας εφθάσαμεν εις την  Λυκοράχην ττερί  την 4ην απογευματινήν ώραν και ελάβαμε θέσεις ακριβώς έναντι των υψωμάτων της εισβαλούσης  εις το ελληνικόν έδαφος Ιταλικής μεραρχίας αλπινιστών Φεράρα.

(Από τα Αργολικά Νέα της 21/11/1976 .Φυλ.300)