Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΥΛΟΥ ΜΕΛΑ

Καθώς πηγαίναμεν ήτο κατήφορος. Είχε κατεβή ο Ζέζας από το άλογον, ως και ο Πέτρος, και τα αλόγατα πήγαιναν εμπρός και πηγαίναμεν δια την Στάτιτσα. Μας είχε πη ο Γρηγόρης ότι γνω­ρίζει εκεί ένα παιδί. Καθώς πηγαίναμεν σιγά, ήμην όπισθεν του Ζέζα' έκαμα να βγω εμπροστά του δια να επιταχύνωμεν το βήμα ολίγον. Αμέσως με απέτρεψεν ο Ζέζας'

«Ησύχασε καημένε' επειδή εσύ ημπορείς να περιπατείς, άρα γε όλοι ημπορούν; »

« Μα καπετά­νιε, δεν θα προλάβωμεν εις το Ζέλοβον να πάμεν. »

«'Οχι, μου είπεν, θα μείνωμεν εδώ εις την Στάτιτσα, αφού γνωρίζει ο Γρηγόρης εκείνο το παιδί. »Τότε του είπα'

«Νομίζω καπετάνιε ότι καλύτερον είναι να μην πάμεν εις το χωριό, παρά να πάμεν έξω από το  χωριό' είναι μερικά καλύβια' εάν βρέχη, μένομεν εις τα καλύβια' εάν δεν βρέχη, μένομεν εις το δάσος. Με είπεν ο Ζέζας'

«Παύσε, Νίκο, όλο τα λημέρια και τα δάση αγαπάς, σαν να είσαι κανένας παλαιός κλέφτης. Είναι αμαρτία, τα παιδιά κουρασμένα, βρεγμένα' ας μείνωμεν εις το χωριό να στεγνώσουν ολίγον. »

 « Όπως θέλεις. »

Μόλις πλησιάσαμεν εις το χωριό, βγήκε πρώτος ο Γρηγόρης, μας πήγεν εις την εκκλησίαν, η οποία ήταν εις την άκρην του χωριού' μας άφησεν εις την αυλήν και πήγεν εις το χωριό. Μετά κάμποση ώρα ήλθεν. Είχε μαζί του και 2 χωρικούς, τον Ντίνα, όπου ήτο με την συμμορίαν του Παύλου Κύρου και έναν άλλον. Αφού μας εχαιρέτησαν, ερώτησεν ο Ζέζας τον Ντίνα εάν ημπορή να μας εύρη 4 καταλύματα. Μάλιστα, είπεν ο Ντίνας, και πήγε να ετοιμάση τα καταλύματα. Κατόπιν ήλθε να μας πάρη. Καθώς κατεβαίναμεν ερώτησεν ο Ζέζας τον Ντίνα'

— Δεν ημπορούμεν, βρε Ντίνα, να εύρωμεν περισσότερα καταλύματα δια να είναι πιο ήσυχα τα παιδιά να στεγνώσουν τα καημένα;» (Πύρζας). 

Το πρωί ήλθε πάλι ο Ντίνας, ο μουχτάρης και άλλοι' εφρόντισε ο Παύλος να δοθή τροφή στα καταλύματα, πληροφορήθηκε κι έμαθε ότι τακτικά περνά στρατός απ' το χωριό και πηγαίνει στο Ζέλοβο (150 στρατιώ­τες έμεναν στο Κονομπλάτι, 1/2 ώρα από τη Στάτιτσα). Έστειλε τότε με ανθρώπους γράμμα του Ευθυμη, την άλλη μέρα να έλθη να συναντηθούν έξω από τη Στάτιτσα, στο δάσος.

Το μεσημέρι κράτησε το Ντίνα στο τραπέζι και άλλους προεστούς του χωρίου και τους παράγγειλε το βράδυ να έλθουν και άλλοι να τους μιλήση. Ήταν ακό­μη μαζί του ο Ντίνας, όταν ήλθε η σπιτονοικοκυρά και είπε ότι μια γριά είδε στο δρόμο να έρχεται στρατός από το Κονομπλάτι. «Ε», είπε ο Παύλος, «θα έλθη, θα περάση»· και ειδοποίησε στα καταλύματα να είναι έτοιμοι, αλλά να μην κουνηθή κανείς. Ο στρατός επέρασε κάτω από τα καταλύματα και τράβηξε για τον απάνω μαχαλά. Από τα παράθυρα τον έβλεπαν. Μετά κάμποση ώρα ήλθαν γυναίκες και είπαν ότι ο στρατός έρχεται προς τα κάτω' και ο Καραλίβανος έστειλε να ρωτήση τι να κάμουν να πυροβολήσουν ; Ο Παύλος απάντησε να μην πυροβόληση κανείς, χωρίς να τους διάταξη, και όλοι να μείνουν στις θέσεις τους. Ο στρα­τός όμως, που τον είχε ειδοποιήσει ο Μήτρος Βλάχος με μια γυναίκα, πως τάχα ήταν κρυμμένος αυτός ο ίδιος και η συμμορία του μέσα στο χωριό, επλησίασε το σπίτι όπου ήταν ο Παύλος με 4 παιδιά του και άρχι­σε να χτυπά με τους κοπάνους των όπλων το απέναντι σπίτι, οπού ήταν κρυμμένοι άλλοι 7. Αν και δεν έλα­βαν απάντηση καμιά,  εξακολούθησαν   δυνατώτερα   να  χτυπούν οι Τούρκοι και να φωνάζουν'

«Θα κάψωμε το σπίτι!»

Ο Παύλος με το Ντίνα είχαν πιάσει τα παράθυρα. Κοντά στον Παύλο ήταν ο Στρατινάκης. Ο Πύρζας έβλεπε κρυμμένος πίσω από την πόρτα, ο Πέτρος ήταν πιο μέσα. Σε λίγο άρχισαν οι στρατιώτες να χτυπούν την κάτω θύρα κι αυτού του σπιτιού για να μπουν μέ­σα να προφυλαχθούν, γιατί είχαν πεισθή ότι στο αντικρυνό ήταν άνθρωποι ύποπτοι. Τότε σήκωσε ο Παύλος το τουφέκι του και πυροβόλησε. Άρχισε και ο Ντίνος στο πλάγι του' άρχισαν και από το απέναντι σπίτι να πυροβολούν. Οι Τούρκοι σκόρπισαν κι έπιασαν θέσεις» Πυροβολούσαν κι αυτοί μα σε λίγο έπαυσαν το πυρ. Τότε είπε ο Στρατινάκης. «Δέν κατεβαίνομε κάτω ; γιατί επάνω δεν είμαστε ασφαλείς και θα μας κάψουν σαν τα ποντίκια», Και κατέβηκαν από την ξύλινη ανεμόσκαλα σ' ένα μικρό στάβλο από κάτω. Ο Παύλος με τον Πέτρο ήταν στην πόρτα κοντά κι έβλεπαν έξω, που επλησίαζε ένας Τούρκος στρατιώτης για να μπη και πυροβόλησαν.

Άρχιζε να νυχτώνη. Σε λίγο βγήκε ο Στρατινάκης στην αυλή για να ιδή το σκοτωμένο' επροχώρησαν στον περίβολο του σπιτιού και ό Παύλος με τον Ντίνα και τον Πέτρο. Ό Στρατινάκης κοίταζε να πάρη τ' όπλο του Τούρκου. Ακούσθηκε τότε ένας πυροβολι­σμός μονάχα, Και γύρισε ο Παύλος πίσω, λέγοντας* «Στη μέση με πήρε παιδιά.»

Μπήκε μέσα, εκάθησε και φώναξε τον Πύρζα' «Νί­κο, που είσαι ;» Έβγαλε το σταυρό του απ' το λαιμό και είπε' «Το σταυρό να τον δώσης στη γυναίκα μου' και το τουφέκι, όπως σου είπα, του Μίκη' και να τους πης, ότι το καθήκον μου έκαμα.» Έβγαλε το πορτο­φόλι με τις φωτογραφίες των παιδιών του και ξεζώσθηκε. Τότε φάνηκαν αίματα και έπεσαν λίρες κατά γης, γιατί είχε τρυπήσει το κεμέρι του η σφαίρα, Άρχι­σε να πονή ο Παύλος κι έλεγε* «Σκοτώστε με παιδιά' πώς θα μ' αφήσετε στους Τούρκους ;»

Όσο περνούσε η ώρα και πονούσε δυνατώτερα, βογγούσε «πονώ». Ύστερα είπε με δυνατή φωνή΄

«Νίκο, εσύ πώς θα με αφήσης ;» Ο Πύρζας γονάτισε και τον εφίλησε στο στόμα και του είπε'

«Κοντά σου είμαι, καπετάνιε' δε σε αφήνομε.» Και τα χείλη του Παύλου ήταν ψυχρά. «Πονώ» έλεγε ό Παύλος και ωνόμαζε τα παιδιά του. Και πάλι έλεγε' «Σκοτώστε με». Δεν μπο­ρούσε πια να κουνηθή από τη θέση του. Και τα παιδιά του δεν τα ωνόμαζε πιά. «Πονώ», είπε σιγά και ξεψύχησε.


Σχετικά:
ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ: 109 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ
ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ: "ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΚΑΙ ΗΡΩΩΝ ΑΙΜΑ" (Κριτική)

ΠΑΥΛΟΣ ΜΕΛΑΣ: 109 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟ ΤΟ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ

Χρειάσθηκε ο θάνατος ενός παλληκαριού για να δώση πνοή ζωής στις πρώτες εκείνες ενέργειες και όλα τά σχέδια. Τα λόγια των Ελλήνων έμεναν λόγια ώσπου να έλθη ο θάνατος να τα ζωντανέψη. Ο θάνατος δεν είναι λόγια, είναι αλήθεια, ο θάνατος είναι ζωή. Αυτό είδε ο Αλέξης και χάρηκε κατάβαθα.
Οι κρίσεις των ανθρώπων μολύνουν ως και το θάνατο ενός παλληκαριού. Όσοι και πριν πεθάνη τον εγνώριζαν, είπαν:
«Ποιός ήξερε πως ζούσε μεταξύ μας ένας ήρως.»
Και χάρηκαν που πέρασε μεταξύ μας ένας ήρως. Από μια στιγμή στη άλλη ήρωα τον έκαμε ο θάνατος. Γεννά τάχα ήρωες ο θάνατος; Δεν ήταν ήρως αφότου γεννήθηκε; Δεν τον εφανέρωσε ήρωα ο θάνατος μόνον επειδή δεν ήλθε αυτός να τον εύρη και να τον πάρη, αλλά εκείνος πήγε προς το θάνατο και τον εζήτησε; Πήγε προς το θάνατο, και αυτός τότε τον πήρε, τον τύλιξε στην αίγλη του και τον εδόξασε...
Άλλοι Έλληνες είπαν με κάποια καταφρόνια:
«Ήταν πατριώτης ο καϋμένος.»
Και άλλοι ξεστόμισαν:
«Τί βλάκας να πάη να σκοτωθή.»
Άλλοι θαύμασαν, γιατί δεν ένοιωσαν, και χάσκοντας είπαν:
«Πως ένας νέος να αγαπά τόσο λίγο τη ζωή του ! Πως νέος καλογεννημένος, με πλούτη και όλα τα καλά στο σπίτι του, πως άνθρωπος με γυναίκα νέα και παιδιά μικρά, ν' αφίνη και καλοπέραση και οικογένεια και να γυρεύη ξένες έννοιες-στα βουνά, με τις βροχές και με τα χιόνια ! Πως δε φοβήθηκε το θάνατο!»
Και οι καλλίτεροι — άπιστοι όμως, άπιστοι σα νάνοι που είναι — είπαν:
«Κρίμα στο παλληκάρι! Πήγε άδικα' τίποτε δε θα κάμη με το θάνατο του' θα ήταν χρησιμώτερος αν έμενε ζωντανός.»
Όλοι δεν είναι ήρωες. Χωρίς να μπορούν να θελήσουν να κάμουν ό,τι έκαμε το παλληκάρι, όμως μπορούν να το εκτιμούν, θαυμάζουν πράξες που αυτοί δε θα μπορούσαν να τις καταπιασθούν. Επειδή τον εγνώρισαν, λυπούνται που πέθανε, ο νέος, ο έμορφος, δε στοχάζονται όμως πως αν ζούσε δε θα τον εθαύμαζαν τόσο όσο τώρα που πήγε και σκοτώθηκε. Γυρεύουν αντιφατικά, γιατί και ζωντανό τον θέλουν και να έχη περάσει από τη φεγγοβολή ενός δοξασμένου θανάτου.
Βρέθηκαν και μερικοί, απλοϊκοί μάλιστα, που ενθουσιάσθηκαν και τον ελάτρεψαν. Δεν τον εγνώριζαν, χάρηκαν όμως που υπάρχουν ακόμα ήρωες.
Δεν είναι άσχημος ο θάνατος όταν εκείνος που παίρνει είναι παλληκάρι. Και του παλληκαριού δε φαντάζει μόνον ο θάνατος. Η ύπαρξη του να γνωσθή μονάχα και χαρά, χαρά άφραστη, κρυσταλλένια, διάφανη, υψώνει την ψυχή εκείνων που ακράτητοι φωνάζουν:
«Εύγε στο Παλληκάρι !»
Χώρια από τις κρίσες αυτές και τα συναισθήματα, οι Μακεδόνες, οι υπόδουλοι όλοι, τον λατρεύουν. Στη Μακεδονία δεν πέθανε παρά ζη και βασιλεύει, Ένα κοριτσάκι στη Βέρροια, που το ρώτησαν ποιος είναι ο βασιλιάς των Ελλήνων, αποκρίθηκε χωρίς δισταγμό:
«Ο Παύλος Μελάς».(Ίωνος Δραγούμη:Όσοι ζωντανοί.)

Δ. Π. ΤΑΓΚΟΠΟΥΛΟΣ: "ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΚΑΙ ΗΡΩΩΝ ΑΙΜΑ" (Κριτική)

Στα 1907 έπεσε σαν μπόμπα ξαφνικό ένα περίεργο βιβλίο : «Ί δ α ς. Ηρώων και Μαρτύρων αίμα». Βαγγέλιο μακεδόνικο το χαραχτηρίσανε τότε το βιβλίο, μα κι ο χαρακτηρισμός αυτός, όσο βαρύς κι αν είναι, τίποτα δεν λέει. Το πρώτο βιβλίο του Ίδα, που τού­τες τις μέρες ξαναβγήκε και σε δεύτερη έκδοση, μπο­ρεί νάναι και Βαγγέλιο, μα είναι και έργο λογοτε­χνικό πρώτης σειράς. Μερικά του κεφάλαια: «Αγνή», «Ο θάνατος του παλληκαριού», «Ανάγκη» κτλ. ξαφνίζουνε με την πρωτοτυπία τους και θέλγουνε με τo απέριττο γράψιμο τους. Δε ζητάει να συγκινήσει ο 'Ιδας. Συγκινιέται και τη συγκίνηση του την μετα­δίδει και στον αναγνώστη του ' απογοητεύεται και σου σταλάζει στην ψυχή την απογοήτεψη'  ελπίζει και σου αναφτερώνει την ψυχή. Να, το μυστικό του το μέγα' Καταφέρνει ό,τι κ' ένας αληθινός ποιητής,  Το «Ηρώων και Μαρτύρων Αίμα »  τόζησε πριν το γράψει. Το Νοέβρη του 1902 πρωτοπήγε στο Μοναστήρι, όπου έμεινε πάνου από ένα χρόνο, κι από κει πήγε στις Σέρρες και στην Καβάλλα. Το καλοκαίρι και το χυνοπωρο του 1904 τα πέρασε στον Πύργο της Βουλγαρίας και στη Φιλιππούπολη. Και στα 1907 έβγαλε το βιβλίο του. Έτσι, τη Μακεδονία, πούναι και ιδιαίτερη πατρίδα του, τη γνώρισε καλά και την πόνεσε, γνώρισε και τους Βουλγάρους από κοντά και τους μελέτησε, είταν κι αδερφός του Παύ­λου Μελά, του παλληκαριού  «που σκοτώθηκε ένα βράδυ το φθινόπωρο τοϋ 1904» — αρκετά όλ' αυτά για να γράψει το πρώτο του βιβλίο με τόσο αίστημα και με τόση αγανάχτηση και με τόση ελπίδα. 

Το αίμα του παλληκαριού δε χύθηκε στα χαμένα, ούτε το βιβλίο του Ίδα έμεινε ανικανοποίητο. Ύστερ'  από πέντε χρόνια, στα 1912, η Μακεδονία λευτερω­νότανε, κι ο Ίδας, δεκανέας της εθνοφρουράς, αποσπασμένος στο Γενικό Στρατηγείο, όπου ο Διάδοχος, τον έκαμε πολιτικόν του σύμβουλο, σύνταξε το πρωτόκολλο της παράδοσης και σήκωσε, με τα χέρια του, γιά πρώτη φορά, την Ελληνική σημαία στη Μητρόπολη της λευτερωμένης πια Θεσσαλονίκης.

ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ: "ΜΑΡΤΥΡΩΝ ΚΑΙ ΗΡΩΩΝ ΑΙΜΑ" (Κριτική)

Στα 1907 πρωτοφάνηκε τo βιβλίο τούτο. Στα 1904 ο Παύλος Μελάς πρόσφερε στη Μακεδονία το αίμα του για το ξανάνθισμα. των εθνικών αγώνων. Κάπου εκεί πέρα ένας σταυρός αγιάζει τον τόπο που έπεσε ο ηρωικός πρόμαχος. Κάπου εδώ στην πέτρ' απάνου ένας τεχνίτης αλοφροσκάλισε τη δόξα του Παύλου Μελά. Το βιβλίο του Ίδα, είναι τ' ομορφότερο και το στερεώτερο έργο το στυλωμένο για να μας μνημονεύη και να μας δοξάζη έναν ήρωα σαν εκείνος. 

Μα δεν είναι μόνο τούτο. Καθώς ο Μελάς με το θάνατο του εκεί κάτου χάραξε για νέα δυνατά πατήματα το δρόμο της πατριω­τικής ενέργειας που σε λιγάκι σα θαματουργά καρποφόρησεν, ανά­λογα ο Ίδας με το βιβλίο του δίνει ένα καινούριο φτέρωμα στην πατριωτική σκέψη. Ως τότε, και γενικώτατα, ο πατριωτισμός γι­νόταν αντικείμενο (μέσα στον κύκλο κάποιας εργασίας διανοητι­κής) ή δημοσιογραφικής πολεμικής ή λυρικού οίστρου. Κάπως πα­ράλληλα με τα πατροπαράδοτα μιας μισής ή αβοήθητης ή άτολμης, μικροπόνηρης ή στενοκέφαλης πολιτικής, το άρθρο ή ο στίχος, η γεωγραφία, αβασάνιστα, η ρητορική, αχαλίνωτα, μιλούσανε για τη Μακεδονία, υπηρετούσανε την πατριωτικήν ιδέα. Όπου αγαθή η προαίρεση, σεβαστή η πράξη. Καθένας κάνει ό,τι μπορεί ' ευλογη­μένος· μόνο να το κάνη με την καρδιά του. 

Με το «Μαρτύρων και ηρώων αίμα» κάπως ξεφεύγουμε από τα συνηθισμένα. Τραβάμε εμπρός. Πράσινα βάθη. Πλατιοί ορίζοντες. Μια φωνή, ήσυχα, ήσυχα, σχεδόν χωρίς κινήματα και χωρίς νεύρα, μα καθαρά και στρογγυλά, μας μιλά ' και ξέρει καλά τι λέει. Δεν την ακούμε τη φωνή αυτή ούτε από βήμα κοινοβουλευτικό, ούτε από μπαλκόνι συλλαλητηρίου. Κοντά μας είναι. Σκύβει στ' αφτί μας σχεδόν και μας τα λέει. Μα όχι κρυφά. Φανερά, πεταχτά. Και ο άνθρωπος που μας μιλεί, μας δείχνει με το χέρι του κάποιους τόπους αγνάντια μας και μας τους φέρνει τόσο κοντά, με τον τρόπο που για κείνους μας μιλεί, ώστε πιστεύουμε πως φτάνει ν' απλώ­σουμε τα χέρια μας για να τους πιάσουμε τους τόπους αυτούς. Να το μυστικό και να το χάρισμα του αγνού λόγου. 

Το βιβλίο του Ίδα έχει σελίδες εικονικώτατα περιγραφικές' μα διήγημα δεν είναι. Κάποτε υψώνεται με τα φτερά του λυρισμού ' μα τραγούδι δεν είναι. Ο Αλέξης, η Αγνή, ο Καπετάν Ζέζας, ο Βούλγαρος μέσα στη φυλακή, ένας δεσπότης, ένας προεστός, οι ραγιάδες και οι μάρτυρες, οι κ ο μ ί τ ε ς και οι φονιάδες που μας παρουσιάζονται μέσα στα φύλλα του, είναι και ήρωες, είναι και πρόσωπα τραγικά ' μα το βιβλίο του δεν είναι δράμα. Η μακε­δόνικη γη μέσα σ' αυτό ξετυλίγεται μέσ' από τους θαμπούς αχνούς μιας πολύ συνοπτικής και κάπως ρουτινιέρικης δημοσιογραφίας ή μιας ποιητικής υμνογραφικής αοριστολογίας. Ξεκαθαρίζει. Μας δεί­χνεται μετρημένη, λεπτολογημένη, ξεσκέπαστα. Ο συγγραφέας την περπάτησε τη γη τούτη, την είδε με τα μάτια του, της κράτη­σε σημειώματα στο χαρτί του, της χάραξε τις ζωγραφιές της μέσα στην καρδιά του. Το βιβλίο του Ίδα, και με όλες τις μαρτυρημένες πληροφορίες του, μόλα ταύτα δεν είναι κανένα σοβαρό υπόμνημα για τ' αρχεία των υπουργείων. 

Το «Μαρτύρων και ηρώων αίμα» είναι καθώς όλα σχεδόν τα δημιουργικά βιβλία, έργο συνθετικό ' καμωμένο με τη βοήθεια και των στοιχείων που μνημονεύομε, μα πρωτ' απ' όλα χυμένο με την πνοή και με τη δύναμη της πατριδολατρείας, βοηθημένης από τα χαρίσματα μιας νέας φαντασίας και μιας σπάνιας για μας γνω­ριμίας των πραγμάτων, χυμένο στον ορείχαλκο, απλούστατα, του πεζού λόγου. 

Και δω ταιριάζει να σημειώσω τα λόγια του Ψυχάρη (Ρόδα και Μήλα Δ' σ. 254) : «Η κρίσιμη ώρα για ένα έθνος είναι η ώρα που αρχίζει και γράφει τα πεζά... Πεζός λόγος, θα πη σκέψη, πομονή, εργασία, κρίση και διάκριση, θα πη φαντασία και κριτική συνάμα, ποίηση και σοφία, τρέλα και γνώση, θα πη λευτεριά που για να την απολάψης πρέπει νάσαι πρώτα κύριος του εαυτού σου, αφέντης και του νου και της ψυχής σου». 

Το βιβλίο του Ίδα είναι γιομάτο από ψυχή ' μα η μεγάλη π ρ α χ τ ι κ ή αρετή της ψυχής αυτής είναι πως παρουσιάζεται μέσα σε μια μ ο ρ φ ή. Το βιβλίο είναι καλογραμμένο ' δώστε στη λέξη «καλογραμμένο» όλο της το νόημα ΄ δηλαδή καλοστοχασμένο. Νομίζετε πως δε θα μπορούσε αλλιώτικα να γραφτή παρά στη γλώσ­σα που γράφτηκε. Πόσο μακριά βρισκόμαστε από τη συνθηματική, και μ' όλη την τέχνη της και μ' όλη της την ευγένεια, γλώσσα των καθαρευουσιάνων, που είναι πιο πολύ σαν προσωπίδα, παρά σαν πρόσωπο! Η Τέχνη μόνη ζωντανεύει τις ιδέες και τις κάνει αποτελεσματικές. 

Το βιβλίο του Ίδα, έργο τέχνης πάντα, δεν έχει σκοπό του την καλλιτεχνική απόλαυση. Μέσο του είναι η ομορφιά για το κήρυγμα της ενέργειας. «Η Μακεδονία είναι οποίου την πάρη!...» «Σώνουν οι μάρτυρες!» Ήρθεν η ώρα των ηρώων! Για τούτο φαί­νεται πως είναι καμωμένο με λιγώτερα λόγια, με περισσότερα πράγ­ματα. Είπανε για το Βαλαωρίτη πως έβαλε την ποίηση στη φιλο­πατρία. Ο Ίδας βάζει στη φιλοπατρία τη σκέψη. Είναι το πρώ­το του αυτό βιβλίο που θα έλεγα πως μας φέρνει στον κόσμο των φυλετικών ιδανικών και σημειώνει σταθμό ανάλογο με τους κόσ­μους που μας άνοιξαν και με τους σταθμούς που μας φέρανε, το κα­θένα στον κύκλο του, έργα σαν τα προλεγόμενα του Πολυλά στο Σολωμό, σαν το «Ταξίδι» του Ψυχάρη, σαν τη μελέτη: του Ροΐδη στα 1877 για την κριτική και την ποίηση, σαν κάποιες σελίδες του «Έλεγχος ψευδαττικισμού» του Βερναρδάκη, σαν το σκολειό του Δελμούζου στο Βόλο. Ίσως ή κρίση μου αυτή φανή κάπως υπερβο­λική, μα το «Μαρτύρων και ηρώων αίμα» αφιερώνεται στους νέ­ους, και οι νέοι βέβαια είναι γραμμένο, γρήγορ' αργά, να το εχτιμήσουν αξιώτερ' από τους γερασμένους εμάς. Και οι νέοι πιστεύω πως θα με δικαιώσουν. Και δεν πρέπει να λησμονούμε πώς είναι το βιβλίο τούτο ή πρώτη δοκιμή, και πώς το ακολούθησαν άλλα, που στεφάνωμά τους είναι το μανιφέστο για τον «Ελληνικό Πολιτισμό». Και μεσ' απ' όλα αυτά η προσωπογραφία του Iδακαλολόγο (C.Mauclair) τα λόγια τούτα: «Δεν κρίνουμε 'καταλαβαίνουμε κι αγαπούμε' όλα τ' άλλα σχολαστικά». 1914.

ΚΑΤΑΛΟΓΟΣ ΜΑΚΕΔΟΝΟΜΑΧΩΝ (απόσπασμα)

ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ	ΒΑΘΜΟΣ	ΨΕΥΔΩΝΥΜΟ	ΚΑΤΑΓΩΓΗ	ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ  KAI ΤΟΠΟΣ ΘΑΝΑΤΟΥ
ΑΒΡΑΣΟΓΛΟΥ ΓΙΑΝΝΗΣ	ΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΑΜΒΡΑΚΙΩΤΗΣ
ΑΓΑΠΗΝΟΣ ΣΑΡΑΝΤΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΤΕΛΛΟΣ ΑΓΡΑΣ		7/6/1907 ΚΡΕΜΑΣΤΗΚΕ ΣΤΟ ΒΛΑΔΟΒΟ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΒΟΥΛΓΑΡΟΥΣ
ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΚΩΝ/ΝΟΣ	ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ  Γ ΤΑΞΗΣ (υπό τον Π. Παπατζανατέα		ΒΕΡΟΙΑ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΑΘΗΤΑΚΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ.	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ		ΓΑΛΑΤΑΣ ΧΑΝΙΩΝ	29/5/06 ΣΤΡΕΜΠΕΝΑ
ΑΛΕΞΙΟΥ (ΜΑΚΡΗΣ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Β ΤΑΞΗΣ		ΓΡΕΒΕΝΑ
ΑΝΑΓΝΩΣΤΑΚΟΣ ΜΙΧΑΛΗΣ	ΑΝΘΥΠΑΣΠΙΣΤΗΣ	ΜΑΤΑΠΑΣ ή ΠΑΠΑ-ΧΡΗΣΤΟΣ
ΑΝΑΓΝΩΣΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ	ΔΙΑΚΟΝΟΣ ΤΟΥ ΝΗΤΡΟΠΟΛΙΤΗ ΓΡΕΒΕΝΩΝ ΑΙΜΙΛΙΑΝΟΥ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Γ ΤΑΞΗΣ		ΓΡΕΒΕΝΑ
ΑΝΔΡΕΑΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΑΝΔΡΙΑΝΑΚΗΣ ΔΗΜ	ΟΠΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΧΑΝΙΑ	20/11/1906 ΠΡΟΓΚΙΛΙΣΤΑ
ΑΝΔΡΙΑΝΑΚΗΣ  ΝΙΚ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΛΑΚΚΟΙ ΧΑΝΙΩΝ	9/8/1908 ΚΑΤΕΡΙΝΗ
ΑΝΔΡΟΥΛΑΚΑΚΗΣ ΣΤ	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΧΑΝΙΑ	28/7/1905 ΑΕΤΟΣ
ΑΝΤΩΝΙΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ	ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Γ ΤΑΞΗΣ		ΠΑΛΙΟΥΡΙΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΑΡΓΥΡΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΒΛΑΣΤΗ ΚΟΖΑΝΗΣ	14/6/1907 ΛΕΧΟΒΟ
ΑΡΑΜΠΑΤΖΙ ΣΤΟΓΙΟ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΑΝΩ ΚΟΠΑΝΌ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΑΡΓΥΡΑΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΒΛΑΣΤΗ ΚΟΖΑΝΗΣ	14/6/1907 ΛΕΧΟΒΟ
ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΙΜΩΝ	ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΟΣ
ΒΑΓΙΑΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΣΑΜΑΡΙΝΑ
ΒΑΔΟΛΑΣ (ΜΠΑΝΤΟΛΑΣ) ΜΑΡΓΑΡΙΤΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΑΡΚΟΧΩΡΙ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΒΑΔΟΛΑΣ (ΜΠΑΝΤΟΛΑΣ) ΣΠΥΡΙΔΩΝ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΑΡΚΟΧΩΡΙ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΒΑΡΔΗΣ  Ι	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ
ΒΑΡΔΗΣ  ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ	ΥΠΙΛΑΡΧΟΣ
ΒΑΡΔΟΥΛΑΚΗΣ  Π	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΣΦΑΚΙΑ	22/4/1905 ΜΟΥΡΙΚΙ
ΒΑΡΟΥΚΗΣ ΑΝΤ	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΧΑΝΙΑ	8/5/1906 ΜΟΡΙΧΟΒΟ
ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ  ΒΑΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΒΑΣΙΛΟΠΟΥΛΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΒΕΛΤΣΙΔΗΣ ΜΑΝΟΛΗΣ ΒΕΛΩΝΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ	ΙΑΤΡΟΣ ΔΑΣΚΑΛΟΣ		ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ
ΒΕΝΖΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΔΙΑΚΟΣ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΒΕΡΓΟΥ  ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΒΕΡΡΟΣ ΖΗΣΗΣ	ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Β ΤΑΞΗΣ		ΑΒΔΕΛΛΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΒΟΓΙΑΤΖΑΚΗΣ Γ.	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΚΑΣΤΕΛΙ	;/6/1906 ΠΕΤΡΟΒΟ
ΒΛΑΧΑΚΗΣ  ΑΝΤΩΝΗΣ Ι	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΝΑΚΗΣ ΛΙΤΣΑΣ	ΓΥΘΕΙΟ	7/5/1906 ΟΣΝΙΤΣΑΝΗ
ΒΛΑΧΟΓΙΑΝΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΛΟΧΑΓΟΣ	ΟΔΥΣΣΕΑΣ
ΒΟΛΑΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΒΡΑΚΑΣ ΖΗΣΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΠΕΡΙΒΟΛΙ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΒΡΑΝΑΣ ΛΑΜΠΡΙΝΟΣ	ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Β ΤΑΞΗΣ		ΚΑΛΙΚΡΑΤΗ ΧΑΝΙΩΝ	17/4/1905 ΜΠΕΛΚΑΜΕΝΗ
ΒΡΑΝΑΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΧΑΝΙΑ	29/5/06 ΣΤΡΕΜΠΕΝΟ
ΓΑΛΑΝΑΚΗΣ Ν	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΧΑΝΙΑ	29/5/06 ΣΤΡΕΜΠΕΝΟ
ΓΑΛΕΡΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΓΑΡΕΖΟΣ  ΓΙΑΝΝΗΣ	ΑΝΘΥΠΑΣΠΙΣΤΗΣ	ΛΕΦΑΣ
ΓΑΡΕΦΗΣ  ΚΩΝ/ΝΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΜΗΛΙΕΣ ΠΗΛΙΟΥ	23/8/06 ΜΟΡΙΧΟΒΟ
ΓΑΥΓΙΩΤΑΚΗΣ Μ	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΧΑΝΙΑ	4/5/06  ΜΠΕΣΦΙΝΑ
ΓΕΛΑΣΑΚΗΣ Κ	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΧΑΝΙΑ	27/2/1906 ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ
ΓΕΛΕΝΙΑΚΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΓΕΡΜΑΝΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ	ΟΠΛΙΤΗΣ (υπό τον Ι. Δεμέστιχα "Νικηφόρο")		ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΓΕΡΟΓΙΑΝΝΗΣ  ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ	ΕΦΕΔΡΟΣ ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ
ΓΕΩΡΓΙΟΥ  ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΓΕΩΡΓΙΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ
ΓΙΑΚΟΥΜΑΚΗΣ Μ	ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ		ΧΑΝΙΑ	19/5/1907 ΜΟΣΛΑΡ
ΓΙΑΝΝΑΚΑΚΗΣ Γ	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΧΑΝΙΑ	ΝΑΟΥΣΑ
ΓΙΑΝΝΑΚΗΣ ΑΣΤΕΡΙΟΣ			ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ
ΓΙΑΝΝΟΥΡΑΚΗΣ Α.
ΓΙΔΙΩΤΗΣ(ΚΟΥΓΚΑΣ) ΘΕΟΧΧΑΡΗΣ	ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ		ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΓΙΩΤΑΣ ΓΙΩΡΓΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΓΙΑΝΙΤΣΑ	1908 ΛΙΜΝΗ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ
ΓΚΙΟΥΛΕΚΑΣ ΗΛΙΑΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΑΗΔΟΝΙΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΓΚΙΟΥΛΕΚΑΣ ΙΩΑΝΝΗΣ	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΒΕΡΜΙΟ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΓΚΟΓΚΟΛΑΚΗΣ ΔΗΜΗΡΙΟΣ		ΜΗΤΡΟΥΣΗΣ	ΧΟΜΟΝΔΟΣ ΣΕΡΡΩΝ	14/7/1907 ΣΕΡΡΕΣ
ΓΚΟΓΚΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΓΚΟΝΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΓΚΟΥΤΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ	ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Β ΤΑΞΗΣ		ΜΕΣΟΛΟΥΡΙ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΓΡΥΛΛΟΣ ΜΑΝΟΥΣΟΣ	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΧΑΝΙΑ	15/7/1906 ΓΚΟΡΝΙΤΣΟΒΟ
ΓΥΠΑΡΗΣ ΠΑΥΛΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ  Δ	ΕΠΙΛΟΧΙΑΣ
ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΑΚΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΔΕΜΕΣΤΙΧΑΣ  Ι	ΑΝΘΥΠΟΠΛΟΙΑΡΧΟΣ	ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ
ΔΗΜΑΡΑΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ	ΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΤΡΟΜΑΡΑΣ(;)
ΔΙΚΟΝΙΜΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΔΟΥΚΑΣ  ΣΤΕΦΑΝΟΣ	ΛΟΧΑΓΟΣ	ΜΑΛΛΙΟΣ
ΔΟΥΜΠΙΩΤΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ	ΛΟΧΑΓΟΣ	ΑΜΥΝΤΑΣ
ΔΟΥΓΙΑΜΑΣ ΓΚΟΝΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΔΟΥΓΙΑΜΑΣ ΛΑΖΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΜΠΑΡΟΒΙΤΣΑ	1909
ΔΟΥΓΙΑΜΑΣ  ΜΗΤΡΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ			1912
ΔΟΥΓΙΑΜΑΣ ΤΡΑΙΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΔΟΥΚΑΣ  ΣΤΕΦ	ΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΜΑΛΙΟΣ
ΔΟΥΚΑΣ ΔΟΥΚΑΣ (ΓΑΪΤΑΤΖΗΣ)	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΔΟΥΜΠΙΩΤΗΣ  ΝΙΚΟΣ	ΛΟΧΑΓΟΣ	ΑΜΥΝΤΑΣ
ΖΑΓΚΑΒΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ	ΟΠΛΙΤΗΣ (υπό τις διαταγές του Βρόντα και του Λαύρα)		ΔΕΣΚΑΤΗ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΖΑΜΚΙΝΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ	ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ	ΚΥΝΗΓΟΣ	ΓΡΕΒΕΝΑ
ΖΑΡΚΑΔΑΣ ΘΕΟΧΑΡΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΖΕΛΙΝΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ			ΚΑΡΠΕΡΟ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΖΕΡΒΕΑΣ	ΛΟΧΙΑΣ
ΖΗΡΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ
ΖΗΣΗΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ	ΟΠΛΙΤΗΣ ( υπό  το Ν. Κουκουτέγο (καπεταν Τάσο)		ΑΡΚΟΧΩΡΙ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΖΟΥΚΗΣ ΧΡΗΣΤΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ
ΘΑΝΑΣΙ ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΑΝΩ ΚΟΠΑΝΌ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΘΕΙΑΦΗΣ ΣΤΑΘΗΣ	ΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΦΛΑΜΠΟΥΡΑΣ
ΙΩΑΝΝΟΥ ΓΙΑΝΝΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Β ΤΑΞΗΣ		ΣΠΕΡΧΙΑΔΑ ΦΘΙΩΤΙΔΑΣ	26/41906 ΒΕΡΟΙΑ
ΚΑΛΟΜΕΝΟΠΟΥΛΟΣ  ΝΙΚΟΣΤΡΑΤΟΣ	ΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ (;)	ΝΙΔΑΣ
ΚΑΛΟΓΕΡΑΚΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΖΥΜΒΡΑΓΟΥ XANIΩΝ	28/7/1905 ΑΕΤΟΣ
ΚΑΜΗΛΑΚΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ		ΚΙΣΣΑΜΟΣ ΧΑΝΙΩΝ	20/5/1907  ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ
ΚΑΝΟΥΤΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ(υπό τον Π.Γύπαρη)		ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΚΑΟΥΔΗΣ ΕΥΘΥΜΙΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΚΑΠΕΤΑΝΟΠΟΥΛΟΣ  ΦΙΛ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ	ΚΑΤΡΑΝΙΤΣΑ		ΝΕΡΕΤΙ
ΚΑΡΑΒΑΓΓΕΛΗΣ ΒΑΓΓΕΛΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ	ΒΑΓΓΕΛΗΣ (ΓΕΩΡΓΙΟΥ)	ΣΤΡΕΜΠΕΝΟ ΦΛΩΡΙΝΑΣ	12/5/1904  ΑΕΤΟΣ(ΑΕΤΟΖΙ)
ΚΑΡΑΒΙΤΗΣ Ι	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΚΑΡΑΓΙΑΝΝΗΣ ΝΑΚΟΣ			ΓΡΕΒΕΝΑ
ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ			ΜΠΟΓΔΑΝΤΣΑ	ΣΤΡΩΜΝΙΤΣΑ
ΚΑΡΑΜΑΤΣΟΣ ΚΟΣΜΑΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ
ΚΑΡΑΜΗΤΡΟΣ	ΛΟΧΙΑΣ
ΚΑΡΑΜΠΑΤΑΚΗΣ  ΜΗΤΣΙ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΑΝΩ ΚΟΠΑΝΌ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ  ΧΡΗΣΤΟΣ	ΕΠΙΛΟΧΙΑΣ	ΠΑΝΟΣ ΜΕΛΑΣ
ΚΑΡΑΣΕΒΔΑΣ Ι	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΚΑΡΑΤΑΣΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΚΑΡΟΠΟΥΛΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΑΗΔΟΝΙΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΚΑΤΕΧΑΚΗΣ  ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΡΟΥΒΑΣ
ΚΑΤΣΙΓΑΡΗΣ ΜΑΝΩΛΗΣ.	ΠΟΛΙΤΗΣ	ΚΑΡΑΜΑΝΩΛΗΣ	ΝΙΠΟΣ ΧΑΝΙΩΝ	20/4/1908  ΟΛΥΜΠΟΣ
KΕΧΑΓΙΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ	ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Γ ΤΑΞΗΣ		ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ
ΚΛΕΙΔΗΣ ΣΤΕΛΙΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΚΛΕΙΤΟΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ	ΑΝΘΥΠΙΛΑΡΧΟΣ	ΔΟΜΠΡΑΣ ή ΚΛΕΙΣΟΥΡΑΣ
ΚΟΗΣ ΑΡΙΣΤΟΒΟΥΛΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΒΑΛΤΣΟΣ
ΚΟΚΚΙΝΟΣ ΛΟΥΚΑΣ	ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ		ΡΟΔΙΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΚΟΝΔΥΛΗΣ  ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΕΠΙΛΟΧΙΑΣ
ΚΟΡΟΠΟΥΛΗΣ ΕΥΑΓ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΜΑΝΤΡΑ ΑΤΤΙΚΗΣ	11/9/1908 ΣΙΑΤΙΣΤΑ
ΚΟΣΜΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΚΟΥΡΠΕΤΗΣ(;)
ΚΟΥΒΕΛΗΣ	ΛΟΧΙΑΣ
ΚΟΥΚΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ	ΕΠΙΛΟΧΙΑΣ(;) ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΚΑΜΠΟΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ	8/5/1907  ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙ
ΚΟΥΚΟΥΛΙΔΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΥΠΟΠΛΟΙΑΡΧΟΣ	ΔΡΑΓΟΣ
ΚΟΥΚΟΥΛΟΥΡΗΣ ΘΩΜΑΣ	ΔΑΣΚΑΛΟΣ		ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΚΟΥΡΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ.	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ		ΒΑΦΕΣ ΧΑΝΙΩΝ	22/3/1907 ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ
ΚΡΙΑΡΑΣ ΠΑΥΛΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΛΑΔΑΡΧΗΣ		ΗΡΑΚΛΕΙΟ ΚΡΗΤΗΣ	3/6/1907 ΟΣΤΡΟΒΟ(;)
ΚΡΙΘΑΡΑΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΚΥΡΟΥ ΠΑΥΛΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΖΕΛΟΒΟ	19/11/1906 ΟΣΤΙΜΑ
ΚΩΣΤΑΝΤΑΡΑΚΗΣ Α	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ		ΠΟΜΠΙΑ ΗΡΑΚΛΕΙΟΥ	3/5/1905 ΑΓ ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ
ΚΩΤΑΣ ΚΩΣΤΑΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΡΟΥΛΙΑ ΦΛΩΡΙΝΑΣ	27/9/1905 ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ
ΛΑΜΠΡΙΝΟΣ  ΒΡΑΝΑΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Β ΤΑΞΗΣ		ΚΑΛΙΚΡΑΤΗΣ ΧΑΝΙΩΝ	17/4/1905 ΜΠΕΛΚΑΜΕΝΗ ΔΡΟΣΟΠΗΓΗΣ
ΛΙΑΠΗΣ 'Η ΜΗΝΑΔΑΚΗΣ Γ.	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Β ΤΑΞΗΣ		ΡΕΘΥΜΝΟ	8/7/1906 ΛΕΧΟΒΟ
ΛΙΚΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ	ΛΟΧΙΑΣ ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ		ΦΟΥΡΝΑ ΑΙΤ/ΝΙΑΣ	12/1906 ΛΙΜΝΗ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ
ΛΙΧΑΔΙΩΤΗΣ ΣΤΑΘΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Β ΤΑΞΗΣ		ΞΕΡΟΧΩΡΙ ΕΥΒΟΙΑΣ	7/12/1905 ΤΥΡΝΑΒΟ
ΛΟΥΡΟΣ ΣΤΡ	ΕΠΙΛΟΧΙΑΣ
ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ ΜΑΡΙΝΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΚΡΟΜΠΑΣ	ΜΕΣΣΗΝΙΑ	7/11/05 ΠΕΤΑΛΙΝΟ
ΜΑΖΑΡΑΚΗΣ  ΚΩΝ/ΝΟΣ	ΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΑΚΡΙΤΑΣ
ΜΑΚΟΥΛΗΣ ΑΝΤΡΕΑΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ	ΣΤΕΝΗΜΑΧΟΣ		14/7/1907 ΔΟΒΙΤΣΑ
ΜΑΚΡΗΣ ΑΘΑΝ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΜΑΚΡΗΣ-ΔΙΚΩΝΥΜΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΜΑΚΡΟΠΟΥΛΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΚΛΑΠΑΣ
ΜΑΝΟΣ  ΠΕΤΡΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΒΕΡΓΑΣ ή ΒΕΡΓΟΣ
ΜΑΝΤΑΚΑΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΜΑΝΤΟΥΒΑΛΟΣ	ΛΟΧΙΑΣ
ΜΑΤΟΠΟΥΛΟΣ ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ			ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΜΕΛΑΣ ΠΑΥΛΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΜΙΚΗΣ ΖΕΣΑΣ	ΑΘΗΝΑ	13/10/1904  ΣΤΑΤΙΣΤΑ
ΜΕΦΑΣ Κ	ΠΟΛΙΤΗΣ			4/2/1907 ΓΚΟΡΝΙΤΣΟΒΟ
ΜΕΦΑΣ ΜΙΧΑΗΛ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ		ΝΙΠΟΣ ΧΑΝΙΩΝ	22/3/06 ΓΡΟΥΝΙΤΣΑ
ΜΗΤΡΟΥΣΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΜΙΓΚΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΜΙΝΙΔΗΣ ΧΡ	ΕΠΙΛΟΧΙΑΣ
ΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ	ΟΠΛΙΤΗΣ (υπό τον Λουκά Κόκκινο)		ΚΥΠΑΡΙΣΣΙ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΜΟΣΧΟΒΙΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ	ΥΠΟΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΣ
ΜΟΥΣΤΑΚΑΣ (ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΓΡΕΒΕΝΑ
ΜΠΑΝΤΗΣ Ι	ΕΠΙΛΟΧΙΑΣ
ΜΠΕΝΗΣ  ΕΥΑΓΓ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΜΠΕΝΟΥΚΑΣ	ΛΟΧΙΑΣ
ΜΠΟΛΑΝΗΣ Γ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΜΠΟΥΖΙΝΟΣ ΤΡΟΥΨΗΣ	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΑΓΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΜΠΟΥΖΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜ	ΕΠΙΛΟΧΙΑΣ
ΜΠΟΥΚΟΥΒΑΛΑΣ ΚΩΝ/ΝΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΠΕΤΡΙΛΟΣ
ΜΠΟΥΣΙΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΓΡΕΒΕΝΑ
ΜΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ  ΧΡ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΚΑΨΑΛΗΣ
ΜΩΡΑΪΤΗΣ ΜΙΧΑΗΛ	ΛΟΧΑΓΟΣ	ΚΟΔΡΟΣ	ΑΘΗΝΑ	17/5/1905 ΛΙΒΑΔΙΑ  ΓΟΥΜΕΝΙΣΣΑΣ
ΝΑΚΙΤΣΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ		ΚΑΣΤΟΡΙΑ	4/8/1906 ΑΜΠΕΛΟΚΗΠΟΙ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ
ΝΑΣΙΟΠΟΥΛΟΣ ΙΩΑΝΝΗΣ	ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Γ ΤΑΞΗΣ		ΡΟΔΙΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΝΙΚΛΑΜΗΣ	ΛΟΧΙΑΣ
ΝΙΚΟΒΑΡΔΑΚΗΣ ΕΜ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΝΙΚΟΛΟΥΔΗΣ ΕΥΑΓΓΕΛΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΛΑΚΟΙ ΧΑΝΙΩΝ	18/7/1906 ΓΚΟΡΝΤΙΤΣΟΒΟ
ΝΤΑΗΣ ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΣ	ΑΝΘΥΠΑΣΠΙΣΤΗΣ	ΤΣΙΑΡΑΣ
ΝΤΑΛΙΠΗΣ ΔΗΜΗΤΡΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΓΚΑΜΠΡΕΣΙ	19/11/1906 ΖΕΛΟΒΟ
ΝΤΑΟΥΤΗΣ ΣΤΕΡΓΙΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΝΤΑΦΩΤΗΣ ΓΙΑΝΝΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΝΤΟΓΡΗΣ ΠΑΥΛΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΝΤΟΥΦΕΚΑΣ			ΜΕΣΟΛΑΚΟΣ ΓΡΕΒΕΝΩΒ
ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ-ΠΑΠΑΠΑΥΛΟΥ ΙΩΑΝΝΗΣ	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ
ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ	ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Γ ΤΑΞΗΣ		ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ
ΠΑΝΑΓΙΩΤΟΥ ΝΙΚΟΛΑΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ		ΑΓΡΙΝΙΟ	ΣΕΡΡΕΣ
ΠΑΝΟΥΣΟΠΟΥΛΟΣ ΒΑΣΙΛΗΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΤΡΟΜΑΡΑΣ ή ΛΑΧΤΑΡΑΣ
ΠΑΝΤΕΛΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ Β	ΕΠΙΛΟΧΙΑΣ
ΠΑΠΑΒΙΕΡΟΣ ΔΗΜ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΜΗΤΣΟΣ ΓΚΟΥΡΑΣ
ΠΑΠΑΓΑΚΗΣ ΧΑΡΑΛΑΜΠΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΑΓΡΑΦΙΩΤΗΣ
ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ ΑΝΤΡΕΑΣ	ΕΠΙΛΟΧΙΑΣ	ΒΕΛΙΤΣΑΣ
ΠΑΠΑΔΑΚΗΣ ΝΙΚ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΠΑΠΑΔΑΣ ΖΑΧΑΡΙΑΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΦΟΥΦΑΣ	ΑΓΙΟΣ ΠΕΤΡΟΣ ΑΡΚΑΔΙΑ	8/5/1907 ΠΑΛΑΙΟΧΩΡΙ
ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΩΡΓΟΣ	ΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΝΙΚΗΦΟΡΟΣ Β	ΒΡΑΧΑ ΑΙΤΩΛ/ΝΙΑΣ	20/6/1907 ΚΟΝΙΚΟΒΟ
ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΕΠΙΛΟΧΙΑΣ ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ		ΓΑΡΔΙΚΗ ΛΑΡΙΣΑΣ	30/4.1905 ΟΝΤΡΙΑ
ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΛΑΖΑΡΟΣ	ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Γ ΤΑΞΗΣ		ΡΟΔΙΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΠΑΠΑΙΩΑΝΝΟΥ ΠΑΝΤΕΛΗΣ			ΜΑΚΡΥΕΒΟ	1907 ΜΠΕΛΕΣ
ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ ΒΑΣΙΛΗΣ	ΛΟΧΙΑΣ
ΠΑΠΑΛΟΥΚΑΣ ΛΟΥΚΑΣ	ΑΝΘΥΠΙΛΑΡΧΟΣ	ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗΣ
ΠΑΠΑΜΑΛΕΚΟΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ	ΘΡΥΛΟΣ		1912
ΠΑΠΑΠΑΣΧΑΛΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΠΑΠΑΣ  ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ	ΑΝΘΥΠΙΛΑΡΧΟΣ	ΒΡΟΝΤΑΣ
ΠΑΠΑΣΤΕΡΓΙΟΥ  ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΣ	ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Γ ΤΑΞΗΣ		ΠΟΛΥΓΥΡΟΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ
ΠΑΠΑΤΖΑΝΕΤΕΑΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ	ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ	ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ
ΠΑΠΑΧΡΗΣΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΔΑΣΚΑΛΟΣ		ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ
ΠΑΡΛΙΑΡΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ
ΠΕΡΔΙΚΑΣ ΠΑΥΛΟΣ			ΣΙΑΤΙΣΤΑ ΚΟΖΑΝΗΣ	13/10/1908 ΣΙΑΤΙΣΤΑ
ΠΕΡΗΦΑΝΟΣ (ΤΖΟΛΑΣ) ΓΕΩΡΓΙΟΣ			ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ ΛΕΩΝΙΔΑΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΓΥΘΕΙΟ	7/5/1906 Οσνίτσανη
ΠΗΧΕΩΝΑΣ ΦΙΛΟΛΑΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΦΙΛΩΤΑΣ
ΠΛΑΤΑΝΙΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΛΑΧΤΑΡΑΣ
ΠΟΥΛΑΚΑΣ ΓΙΑΝΝΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΠΟΥΛΟΣ ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΠΛΑΤΑΝΟΣ
ΠΟΥΡΝΑΡΑΣ	ΛΟΧΙΑΣ
ΠΡΑΝΤΟΥΝΑΣ ΧΡΗΣΤΟΣ	ΑΝΘΥΠΙΛΑΡΧΟΣ	ΚΑΨΑΛΗΣ	ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ	28/4/1906 ΛΙΜΝΗ ΓΙΑΝΝΙΤΣΩΝ
ΡΑΚΟΒΙΤΗΣ ΠΑΥΛΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΡΑΚΟΒΟ	4/10/1908 ΡΑΚΟΒΟ
ΡΗΓΑΣ ΣΤΑΥΡΟΣ	ΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΚΑΒΟΝΤΟΡΟΣ
ΡΟΚΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΚΟΛΙΑΣ ή ΚΟΛΙΟΣ
ΡΟΥΜΕΛΙΩΤΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΕΠΙΛΟΧΙΑΣ ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ		ΒΑΣΙΛΕΙΑΔΑ ΚΑΣΤΟΡΙΑΣ	1912
ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΣΑΜΑΝΤΑΣ Π	ΕΠΙΛΟΧΙΑΣ
ΣΑΜΑΡΑΣ  ΓΙΩΡΓΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΣΑΜΑΡΑΣ ΣΟΥΛΗΣ	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΠΕΡΙΒΟΛΙ ΓΡΕΒΕΝΩΝ
ΣΑΡΡΟΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ	ΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΚΑΛΛΑΣ
ΣΕΪΜΕΝΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ.	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Β ΤΑΞΗΣ		ΑΝΩΠΟΛΗ ΧΑΝΙΩΝ	23/7/1903 ΚΛΕΙΣΟΥΡΑ
ΣΚΑΛΙΔΗΣ ΓΙΩΡΓΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΚΙΣΣΑΜΟΣ ΧΑΝΙΩΝ	20/3/1906 ΙΒΕΝΙΚ(;)
ΣΚΑΡΜΗΤΣΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ	ΛΟΧΙΑΣ ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ		ΑΝΩΠΟΛΗ ΧΑΝΙΩΝ	3/6/1907 ΟΣΤΡΟΒΟ
ΣΚΟΥΝΤΡΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΣΟΥΛΤΟΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ	ΟΠΛΙΤΗΣ		ΣΥΚΙΑ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ
ΣΠΥΡΟΜΗΛΙΟΣ ΣΠΥΡΟΣ	ΥΠΟΜΟΙΡΑΡΧΟΣ	ΜΠΟΥΑΣ
ΣΤΕΦΟΣ Κ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΣΤΗΜΩΝΑΡΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΤΣΙΑΡΑΣ
ΣΤΟΓΙΑΝΝΟΥ ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΑΡΧΑΓΓΕΛΟΣ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΣΤΡΙΜΠΕΑΣ Ν	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΤΕΛΟΣ ΑΓΑΠΗΝΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΑΓΡΑΣ	ΑΘΗΝΑ	7/6/1907 ΒΛΑΔΟΒΟ
ΤΖΟΥΤΖΟΥΛΑΚΗΣ ΒΑΣΙΛΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ		ΛΑΚΚΟΙ ΧΑΝΙΩΝ	4/1/1907 ΜΟΡΙΧΟΒΟ
ΤΙΤΕΛΗΣ ΕΜΜΑΝΟΥΗΛ	ΘΠΛΙΤΗΣ (υπό τον Π. Σερίδη ή Σπανού)		ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΑ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΤΟΛΙΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ			ΑΓΙΑ ΜΑΡΙΝΑ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΤΟΜΠΡΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΦΑΡΜΑΚΟΠΟΙΟΣ	ΡΟΥΠΑΚΙΑΣ
ΤΟΥΡΛΕΝΤΕΣ ΘΕΟΔΩΡΟΣ	ΛΟΧΙΑΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΤΡΙΠΟΛΗ	14/7/1907 ΣΕΡΡΕΣ
ΤΟΥΡΝΟΒΙΤΗΣ ΚΩΣΤΑΝΤΙΝΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Β ΤΑΞΗΣ
ΤΡΑΪΟΣ ΧΡΙΣΤΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΑΝΩ ΚΟΠΑΝΌ ΗΜΑΘΙΑΣ
ΤΡΙΑΝΤΑΦΥΛΛΟΥ ΜΙΧΑΗΛ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΤΑΞΙΑΡΧΗΣ ΧΑΛΚΙΔΙΚΗΣ
ΤΣΑΚΤΟΥΡΗΣ	ΛΟΧΙΑΣ
ΤΣΙΜΠΙΔΑΡΟΣ  Α	ΕΠΙΛΟΧΙΑΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΜΑΝΗ	16/7/1907 ΛΟΣΝΙΤΣΑ
ΤΣΙ(Μ)ΠΟΥΡΑΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ	ΛΟΧΙΑΣ	ΤΡΑΪΚΟΣ
ΤΣΙΝΑΚΗΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ		ΧΑΝΙΑ	;/8/1907 ΜΠΕΣΙΤΣΑ
ΤΣΙΤΟΥΡΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΤΣΙΤΣΙΟΣ ή ΒΛΑΧΟΣ ΓΙΑΝΝΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Β ΤΑΞΗΣ		ΕΔΕΣΣΑ	ΕΔΕΣΣΑ
ΤΣΟΛΑΚΗΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΓΕΡΜΑΣ	ΓΡΕΒΕΝΑ;
ΤΣΟΛΑΚΟΠΟΥΛΟΣ ΧΡ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ(;)	ΡΕΜΠΕΛΟΣ
ΤΣΟΝΤΟΣ  ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΒΑΡΔΑΣ
ΤΣΟΝΤΟΣ  ΜΙΧΑΗΛ	ΠΟΛΙΤΗΣ
ΤΣΟΤΑΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΓΕΡΜΑΣ	ΓΕΡΜΑ ΛΑΚΩΝΙΑΣ	16/7/1907 ΚΑΛΟΓΕΡΙΚΟ
ΤΣΟΥΚΑΝΤΑΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΓΡΕΒΕΝΑ
ΦΑΛΗΡΕΑΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΖΑΚΑΣ
ΦΙΩΤΑΚΗΣ ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΓΑΛΑΤΑΣ ΧΑΝΙΩΝ	23/6/1907 ΜΟΡΙΧΟΒΟ
ΦΙΩΤΑΚΗΣ  ΣΤΕΦΑΝΟΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ  ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ		ΧΑΝΙΑ	23/6/1907 ΜΟΡΙΧΟΒΟ(;}
ΦΙΩΤΑΚΗΣ ΣΤΕΛ	ΟΜΑΔΑΡΧΗΣ
ΦΑΡΜΑΚΗΣ (ΚΟΥΝΤΟΥΡΑΣ) ΗΛΙΑΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ	ΦΑΡΜΑΚΗΣ	ΚΟΖΑΝΗ	23/9/1908 ΒΛΑΣΤΗ ΚΟΖΑΝΗΣ
ΦΟΥΡΝΙΔΑΚΗΣ ΜΙΧ	ΕΠΙΛΟΧΙΑΣ
ΦΡΑΓΚΑΚΟΣ ΓΕΩΡΓΙΟΣ	ΕΠΙΛΟΧΙΑΣ	ΜΑΛΕΑΣ
ΦΡΑΓΚΟΠΟΥΛΟΣ  ΣΠΥΡΟΣ	ΑΝΘΥΠΟΛΟΧΑΓΟΣ	ΖΑΚΥΝΘΟΣ	ΖΟΓΡΑΣ	17/5/1905 ΛΙΒΑΔΙΑ  ΓΟΥΜΕΝΙΣΣΑΣ
ΧΑΤΖΗΓΙΑΝΝΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ		ΑΒΔΕΛΛΑ ΓΡΕΒΕΝΩΝ	1908 ΒΕΡΤΙΣΚΟ ΕΛΑΣΣΩΝΑΣ
ΧΑΤΖΗΠΑΝΤΑΖΗΣ  ΘΑΝΑΣΗΣ	ΠΟΛΙΤΗΣ ΟΠΛΑΡΧΗΓΟΣ Α ΤΑΞΗΣ		ΣΚΟΤΟΥΣΑ	2/9/1906 ΣΕΡΡΕΣ
ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ ΔΗΜ	ΕΠΙΛΟΧΙΑΣ
ΧΙΟΝΑΚΟΣ	ΛΟΧΙΑΣ
ΧΡΗΣΤΟΥ ΠΕΤΡΟΣ	ΔΑΣΚΑΛΟΣ		ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ	24/6/1908 ΜΟΝΑΣΤΗΡΙ

Τσολακόπουλος Χρήστος (1868-1923) 
Ο θρυλικός Καπετάν Ρέμπελος του Μακεδονικού Αγώνα γεννήθηκε στο Ναύπλιο. Απεφοίτησε από την σχολή Υπαξιωματικών με τον βαθμό του Ανθυπολοχαγού (πζ) στα 1899. Πολέμησε επικεφαλής ανταρτικού σώματος στον Μακεδονικό αγώνα και τραυματίστηκε . Έλαβε μέρος στον ελληνοτουρκικό πόλεμο και τραυματίστηκε πάλι μπροστά στα Ιωάννινα. Πολέμησε στον Μεγάλο Πόλεμο και σε ηλικία 51 χρόνων διοίκησε το 34ο Σύνταγμα Πεζικού στην ατυχή ελληνική εκστρατεία στη Νότια Ρωσία. Για τις πολύτιμες υπηρεσίες στην Πατρίδα η Κυβέρνηση τον αποστράτευσε στα 1920 με τον βαθμό που έφερε μέχρι τότε. Εκείνο του Συνταγματάρχη .Ο Τσολακόπουλος προήχθη μετά θάνατον στον βαθμό του Υποστράτηγου.






Φιωτάκης Παναγιώτης (        - 12/4/1907)
Καταγόταν από το Γαλατά Χανίων. Έλαβε μέρος σαν εθελοντής στον Μακεδονικό Αγώνα. Αναδείχθηκε Οπλαρχηγός Α Τάξης . Στις 12 Απριλίου 1907 ο ίδιος και η ομάδα του κυκλώθηκαν  στη καμπή του Εριγώνα κοντά στη μονή Παραλόβου και αντιστάθηκαν μέχρις εσχάτων. Αυτοκτόνησε με το περίστροφό του για να μη πέσει ζωντανός στα χέρια των εχθρών. 










Χρήστου Πέτρος (1887-21/6/1908)

Γεννήθηκε το 1887 στη Βελούσινα Μοναστηρίου . Φοίτησε στην Αστική Σχολή Μοναστηρίου και εργάστηκε ως δάσκαλος στην περιοχή του Περιστερίου, το χειμώνα του 1904 - 1905. Την άνοιξη του 1905 εντάσσεται στο σώμα του Ιωάννη Καραβίτη και το Μάϊο του 1905 αναλαμβάνει την περιοχή Φλώρινας και Καστοριάς μαζί με το Γεώργιο Πρώιμο, ύστερα από εντολή του καπετάν Βάρδα. Μετά εντάσσεται στο σώμα του Γεώργιου Δικώνυμου Μακρή ως το φθινόπωρο του 1906, οπότε αναγνωρίστηκε οπλαρχηγός. Με την ομάδα του στάθηκε δίπλα στο Βάρδα, ο οποίος από το Νοέμβριο του 1906 συνέχισε να θεωρείται η κυρίαρχη παρουσία στις γεωγραφικές περιφέρειες Φλώρινας - Μοναστηρίου - Περιστερίου - Κορεστίων. Τον Απρίλιο του 1907 ο Ρακοβίτης Βάρδας μαζί με μία ομάδα ικανότατων οπλαρχηγών (Καραβίτης, Τσόντος, κ.α.), ανάμεσα τους και ο Πέτρος Χρήστου αιφνιδίασε δύο φορές τους εξαρχικούς στα χωριά Μαρεσάνη και Κάλενικ (Καλινίκη). Πολλοί νέοι έσπευσαν να καταταχθούν στις ομάδες των οπλαρχηγών. Το Μάϊο του 1908, ύστερα από συμπλοκή με τουρκικό απόσπασμα στα νοτιοδυτικά του Μοναστηρίου ξεφεύγει στο χωριό Μπούκουβα, όπου όμως προδίδεται και συλλαμβάνεται. Απαγχονίστηκε στις 21-6-1908 από τους Τούρκους στο Μοναστήρι, ως αντίποινα για τη δολοφονία του Ζεϊνέλ Μπέη μουντίρη (υποέπαρχος) Νυμφαίου. (Εργασία του 2ου Δημοτικού Σχολείου της Φλώρινας με θέμα τα αγάλματα της Πόλης, 5/6/1996 

https://florina-history.blogspot.com/2011/06/blog-post.html)