ΒΑΛΤΕΡ ΝΤΑΡΡΕ: ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΑΓΡΟΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ

(Αποσπάσματα της ομιλίας του Γερμανού Υπουργού Επισιτισμού και Γεωργίας του Ράιχ στην Επιτροπή της Οικονομικής πολιτικής του NSDSP στις 25 /1/39.)

Η βασική ιδέα του νέου οικονομικού συστήματος, όπως άλλωστε αυτή περιλαμβάνεται στην εθνικοσοσιαλιστική κοσμοθεωρία, είναι η ιδέα της τάξης, δηλαδή μιας ορισμένης δέσμευσης του ατόμου ή της υπαγωγής αυτού στα συμφέροντα της ολότητας ...

Εάν ήταν ήδη οργανωμένη η εσωτερική οικονομία υπό το πνεύμα του επισιτιστικό-οικονομικού αγορανομικού συστήματος μας, θα μπορούσαμε τότε να προχωρήσουμε και στην εξωτερική οικονομία με μία εντελώς άλλη αντίληψη ...

Αρχικά ωφεληθήκαμε ήδη αρκετά γιατί, με τη συνδρομή της οργανωμένης εσωτερικής αγοράς, πετύχαμε και την οργάνωση της μετοχέτευσης των εισαγωγών από το εξωτερικό .Διοχετεύσαμε κατά κάποιο τρόπο το ρεύμα των εντός της κοίτης και το καταστήσαμε πραγματικό αποδοτικό, ενώ μέχρι τότε οι χείμαρροι των αγαθών εισέρρεαν σα κύματα, χωρίς να τα συγκρατεί κάποιο εμπόδιο με αποτέλεσμα να επιφέρουν διαταραχές μεγαλύτερες, παρά την όποια τελική τους αξία.

Η οργάνωση της εσωτερικής αγοράς καθιστά επομένως σήμερα δυνατή και την οργάνωση των εισαγωγών, και η οργάνωση των εισαγωγών συνεπάγεται και την οργάνωση των εξαγωγών, ούτως ώστε αμφότερες δύνανται να εναρ­μονιστούν ορθολογικά μεταξύ τους και να συνενωθούν . . .

Μέσα σε αυτό το ευρύ πλαίσιο συντελείται η νέα διαμόρφωση του κεντρικού ευρωπαϊκού χώρου.. Με ενδιέφερε να εκθέσω, πόσο στενά συνδέεται ακριβώς η ένωση αυτή με τις νέες οικονομικές ιδέες που έχουν να κάνουν με τη δέσμευση , οργάνωση και ασφάλεια, οι οποίες βρίσκονται σε αντίθεση με τις μέχρι σήμερα κυριαρχούσες αρχές της νομαδικής ασυδοσίας και της αστάθειας.

Από το τρόπο που η τελική πραγμάτωση και τελειοποίηση των σκέψεων μας εξαρτάται από τη πραγματοποίηση του μεσευρωπαϊκού οικονομικού συγκροτήματος, κατά τον αυτόν τρόπον και το συγκρότημα τούτο συνδέεται αιτιολογικά με τις νέες ιδέες. Τούτο όμως σημαίνει επίσης, ότι στο μέλλον η πολιτική θα διέπει την εμπορική πολιτική , και ότι επομένως η εμπο­ρική πολιτική καθίσταται τελείως όργανο της πολιτικής,· ενώ προηγουμένως η εμπορική πολιτική, χαρακτηριζόμενη από την αρχή του μάλλον ευνοούμενου κράτους, βρισκόταν πάνω από το έθνος, πάνω από τη πολιτική , διάγουσα βίο ελεύθερο, στερημένο σχέσεων. Τώρα όμως όλα τα έθνη αναλαμβάνουν μόνα των, σα κυρίαρχα, τη διαμόρφωσή τους επί της εξωτερικής οικονομίας σχέσεων τους και τις κατατάσσουν στο πλαίσιο της γενικής πολιτικής των ή κάτω από αυτό.....

Εξ άλλου ο ευμετάβλητος και πλούσιος σε μηχανορραφίες χειρισμός ενός παρομοίου οικονομικού συγκροτήματος στη Κεντρική Ευρώπη κατά το παρελθόν, δείχνει σαφέστατα, πως η εμπορική πολιτική έχει καταστεί σήμερα το απόλυτο όργανο, και μάλιστα το σημαντικότατο, της εθνικής πολιτικής. 

Η πρώτη μετά την Συνθήκη των Βερσαλλιών δράση της Γερμανίας στη Κεντρική Ευρώπη πάνω στην εμπορική πολιτική καταπολεμήθηκε τότε, όπως είναι γνωστό, με σφοδρότητα μέσα από το σχηματισμό δυναμικό-πολιτικών συνασπισμών. Η γαλλική πολιτική της βίας μας εκμηδένισε τη τελωνειακή ένωση με την Αυστρία, η οποία επρόκειτο να αποτελέσει τον πυρήνα της εμπορικής πολιτικής της . Οι σχεδιαζόμενες συμβάσεις προτιμήσεως με την Ουγγαρία και τη Ρουμανία ματαιώθηκαν τότε λόγω των ενστάσεων μακρινών υπερπόντιων χωρών , οι οποίες βασίζονταν πάνω στην αρχή του μάλλον ευνομούμενου κράτους . Απέναντι σε αυτή τη φυσική συνένωση ενός μεγάλου χώρου έταξαν αντιμέτωπο ένα τεχνητό κατασκεύασμα: Η Γαλλία σκόρπισε το χρυσάφι της και η Αγγλία μεταχειριζόταν σαν δόλωμα τις μεγάλες αγορές της απέναντι στις οποίες κατέβαλε συνάλλαγμα τοις μετρητοίς. Μέσα στη ταραχώδη δίνη γεννήθηκαν τότε το σχέδιο του Ταρντιέ , έπειτα το σχέδιο της Στρέζας, το σχέδιο του Χότζα-ποιος θυμάται σήμερα όλες τις φάσεις και τις φράσεις της ταλαντευόμενης εκείνης εξέλιξης.

.Αυτές είναι, κατά κάποιο τρόπο οι μαγνητικές δυναμικές γραμμές μιας νέας οικονομικής τάξης στην Ευρώπη. Είναι πρόδηλο πόσο μεγάλος είναι ο ρόλος, που στη δεδομένη περίπτωση ταιριάζει στο χώρου της Κεντρικής Ευρώπης και ιδιαίτερα στη Μεγάλη Γερμανία, γιατί ακριβώς εδώ γεννιούνται νέες ιδέες τάξης, οι οποίες με τη σειρά τους επηρεάζουν άλλες περιοχές .....

Στις ανακοινώσεις που έκανα στη Βρέμη (12.4.34) και στο Αμβούργο [1] έδινα τη πρώτη θέση στη σκέψη, ότι μια οργανωμένη και κατευθυνόμενη εσωτερική αγορά θα πρέπει να καθιστά επίσης δυνατή κάθε οργανωμένη εισαγωγή. Ότι δηλαδή εμείς οι εθνικοσοσιαλιστές αγροτικοί πολιτικοί δεν είμαστε εχθροί του εξωτερικού εμπορίου, αλλά απεναντίας πιστεύουμε, ότι μάλλον, με τη δική μας νέα τάξη θα είναι πιθανώς δυνατόν συν τω χρόνω να προκύψει μία μεγαλύτερη ανάπτυξη των σχέσεων μας εις το πεδίον του εξωτερικού εμπορίου, παρά υπό το καθεστώς της πα­λιάς ελεύθερης οικονομίας του συναγωνισμού.

Αλλά στην ιδέα της μετοχετεύσεως των εισαγωγών προστέθηκε μία άλλη ιδέα. Δεν μας φάνηκε φυσικό να καταβάλλουμε για ένα γεωργικό προϊόν, που παρήχθη στο εξωτερικό, με βάση τα πληρωθέντα ημερομίσθια σε δούλους ή κουλήδες , την ίδια τιμή, όπως για το αντίστοιχο προϊόν, το οποίο παρήχθη σα παράδειγμα από Γιουγκοσλαβους ή Ούγγρους αγρότες, με βάση ένα πολύ ανώτερο επίπεδο πολιτισμού. Διότι το αχαλίνωτο ελεύθερο κυνήγι της φθηνότερης τιμής είχε επί πλέον και αυτή τη συνέπεια.. Συνειδητά αποφύγαμε αυτή τη τρέλα και έτσι, κατά την εκτέλεση των αγορών μας, καταλήξαμε σε μίαν ελαστικό­τητα ως προς την διαβάθμιση των τιμών, που ήταν ανάλογες με το επίπεδο πολιτισμού της συγκεκριμένης χώρας . . . Τέλος, με τις καλούμενες μικτές επιτροπές, οι οποίες απαρτίζονταν από ηγέτες αντιπροσώπους των αγροτών των εκάστοτε δια­πραγματευόμενων τις εμπορικές συνθήκες χώρες, δημιουργήσαμε ένα εντελώς νέο όργανο προσέγγισης ...

Αν τώρα τελειώνοντας θέλουμε να λάβουμε υπ' όψη μία παραπέρα ανάπτυξη των εμπορικών αυτών σχέσεων, οφείλουμε πάλι να προσέξουμε, ώστε η οικονομική συγκρότηση όλων αυτών των χωρών να βασίζεται επί της γε­ωργίας. Η Ανατολική και ή Νοτιοανατολική Ευρώπη είναι περιοχές αγροτικές και μπορούμε να βρισκόμαστε σε διαρκείς ανταλλακτικές σχέσεις μαζί τους, μόνον εάν κατανοήσουμε τη στάση, το φρόνημα και τις ανάγκες των κατοικούντων εκεί αγροτών και εάν κατορθώσουμε να βοηθήσουμε την ορθολογική ανάπτυξη του αγροτισμού αυτού, ιδιαίτερα δε εάν επιτύχουμε .την ειλικρινή συνεργασία τους με το γερμανικό αγροτισμό ...

Όλα αυτά είναι ακόμη μελλοντικές δυνατότητες . . . 

Αλλ' ακριβώς εκεί βρίσκεται το ισχυρό κίνητρο μιας μελλοντικής συνεργασίας της Μεγάλης  Γερμανίας με την Νοτιοανατολική Ευρώπη. Ο γερμανικός αγροτισμός θεωρεί πάντως σαν ένα εξαιρετικά ευχάριστο καθήκον το να μεταδώσει βαθμηδόν την μεγάλη και πολύπλευρη πείρα, την οποία συγκέντρωσε στο πέρασμα του χρόνου, και αναγεννημένο αγροτισμό των χωρών αυτών. Εάν επιτύχουμε μέσα από μια τέτοια ορθολογική συνεργασία να ανυψώσωμε σιγά- σιγά την απόδοση του αγροτισμού της Νοτιοανατολικής Ευρώπης μέχρι του δικού μας επιπέδου — μεγάλη·αποστολή διαρκείας δεκαετηρίδων! — τότε προκύπτουν και γι αυτές τις χώρες απροσδόκητες δυνατότητες. Οι κυβερνήσεις βλέπουν από εδώ και πέρα τις ανάγκες αυτές της εποχής. Θέλουν να καταστήσουν τις χώρες των περισσότερο ισορροπημένες και περισσότερο ανεξάρτητες από οικονομικής άποψης και συγχρόνως να ανυψώσουν σταδιακά το βιωτικό επίπεδο των λαών των. Ευνοούν επομένως κατηγορηματικά τις εδώ εκτεθείσες εντατικοποιήσεις και διαρ­ρυθμίσεις , για χάρη των δικών τους συμφερόντων. Εάν τα συμφέροντα αυτά ταυτίζονται με το δικό μας, τούτο αποτελεί ευοίωνο σημείο της φυσικής ομοιογένειας. Πάνω στο δρόμο αυτών των επιδιώξεων τόσο οι κυβερνήσεις των χωρών της Κεντρικής όσο και εκείνες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης αρχίζουν να λαμβάνουν μέτρα οργάνωσης και κατεύθυνσης, όμοια με εκείνα που λάβαμε εμείς.

Η νέα τάξη, όπως διαμορφώνεται σήμερα μπροστά μας, και της οποίας η Γερμανία αποτελεί την καρδιά και τον εγκέφαλο, μπορεί να βασίζεται μόνο πάνω στην έντιμη συνεργασίας των λαών, και σε καμία περίπτωση στην υποδούλωση και στην εκμετάλλευσης, οι οποίες αποτελούσαν την ουσία του παλαιού ιμπεριαλισμού και της κεφαλαιοκρατίας. Όλα επομένως τα μέτρα και οι συμφωνίες, στις οποίες προβαίνουμε, πρέπει να αποσκοπούν προς το καλώς εννοούμενο αμοιβαίο συμφέρον των λαών, εάν πρόκειται πράγματι να διαρκέσουν επί μακρόν. Άλλωστε οι σχέσεις μας, οι οποίες είναι θεμελιωμένες πάνω σε μία νέα τάξη, δεν περιορίζονται στο παραμικρό μόνο στο στενό με μας συνδεόμενο χώρο, αλλά θα εκτείνονται και πέρα τούτου σε όλα τα υπόλοιπα κράτη και συγκροτήματα κρατών, τα οποία από πολιτικής απόψεως διαπνέονται από καλή θέληση ...

Σήμερον ακριβώς πολλά ακόμα βρίσκονται στη φάση της δημιουργίας τους. Ένας νέος κόσμος γεννιέται και μέσα σ' αυτόν μία νέα Ευρώπη, μία νέα ευρωπαϊκή τάξη. Αυτής της τάξης σταθερός και αυτάρκης πυρήνας θα είναι ή Κεντρική Ευρώπη γύρω από τον οποίο θα μπορούν , καλά σχηματισμένα , να τάσσονται και οι υπόλοιπες σχέσεις και συμφέροντα, όπως το απαιτεί η σχέση της φιλίας ή της συνεργασίας. Και η Μεγάλη Γερμανία θα είναι ο εγκέφαλος και ή καρδία αυτού του νέου Οργανισμού, διότι από αυτή ξεπήδησε η φλογερή ιδέα, η ώθηση προς επίτευξη της νέας αυτής ευρωπαϊκής τάξη: Η αγροτική μας πολιτική θα χρησιμεύσει σ' αυτή και στο μέλλον σαν σκαπανέας και πρωτοπόρος!

[1] Έκθεση της Υπηρεσίας  Επισιτισμού  του Ράιχ 1935.

ΑΓΓΕΛΟΣ ΔΗΜΗΤΡΙΟΥ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΑΡΑΝΤΑΡΗΣ

“μὴ συσχηματίζεσθαι τῷ αἰῶνι τούτῳ,
ἀλλὰ μεταμορφοῦσθαι τῇ ἀνακαινώσει
τοῦ νοὸς ὑμῶν”
(ΠΡΟΣ ΡΩΜΑΙΟΥΣ 12,2)

Στις αρχές της δεκαετίας του 1930, εμφανίζεται στις φιλολογικές συντροφιές και τους πνευματικούς κύκλους της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης αργότερα, ένας νέος, η συνεισφορά του οποίου στα ελληνικά γράμματα υπήρξε ανακαινιστική και η σκέψη του συνετέλεσε στον προσδιορισμό της έννοιας της ελληνικότητας και στην οριοθέτηση του νέου ελληνισμού ως προς την αρχαιότητα, τον χριστιανισμό, τη νεοελληνική λαϊκή παράδοση και τη σχέση του με την Ευρώπη.

Ο ποιητής, φιλόσοφος και κριτικός της λογοτεχνίας Γιώργος Σαραντάρης, γεννήθηκε στις 20 Απριλίου του 1908 στην Κωνσταντινούπολη και μεγάλωσε στην Ιταλία όπου η οικογένειά του με καταγωγή από την Πελοπόννησο είχε εγκατασταθεί λόγω των εμπορικών της δραστηριοτήτων. Σπούδασε νομικά στα πανεπιστήμια της Μπολόνια και της Ματσεράτα, ενώ από πολύ νέος ασχολήθηκε με την ποίηση και τη φιλοσοφία. 

Από το 1931, οπότε και μεταβαίνει στην Αθήνα προκειμένου να εκπληρώσει τη στρατιωτική του θητεία, θα εγκατασταθεί μόνιμα στην Ελλάδα και θα αρχίσει την πάλη του, σε μια πνευματική περιπέτεια ανάλογη με του Σολωμού, για να καθυποτάξει την ελληνική γλώσσα, μια γλώσσα “κατ’ εξοχήν πλατωνική”, καθώς όπως έλεγε “η πατρίδα του ποιητή είναι η γλώσσα [...] οφείλει να επιστρέψει στην πατρίδα για ν’ αποδώσει στο έργο το ύφος που του αρμόζει, κείνη τη γραμμή που αποκαλύπτει «αλήθεια» τον πρόσκαιρο κόπο του ανθρώπου. Ήθος του ποιητή είναι η γλώσσα ˙ αυτή εμπεριέχει το έθνος (που για μας αντιπροσωπεύει ό,τι «η Πατρίδα κ’ η Πίστις» για το Σολωμό), και στο έθνος τόσο ο ποιητής όσο ο πολίτης πιστεύουνε”. Θα φτάσει μέχρι την άποψη ότι “μονάχα ελληνιστί η ποίηση μπορεί χωρίς φόβο να καταπιάνεται με ιδέες, να θίγει και να μη μολύνει ό,τι καθαρό έχει ο ανθρώπινος λόγος”. Συμμετέχει στην πνευματική ζωή του τόπου, τυπικά στα πλαίσια της λεγόμενης γενιάς του τριάντα, ουσιαστικά όμως ακολουθώντας μια ξεχωριστή προσωπική διαδρομή και αφήνοντας πλούσιο έργο. Πέρα από τις πέντε ποιητικές συλλογές, τα τρία φιλοσοφικά δοκίμια και αρκετές δημοσιεύσεις σε εφημερίδες και περιοδικά, μεγάλο μέρος του έργου του εκδόθηκε μετά το θάνατό του, ενώ μέχρι σήμερα μέρος του έργου του παραμένει ανέκδοτο και τα πρωτόλειά του είναι γραμμένα στα ιταλικά. 

Συνδέθηκε με τον ιδεοκρατικό φιλοσοφικό όμιλο του Τσάτσου και του Κανελλόπουλου, με την ομάδα του Συκουτρή και του Δημοσθένη Δανιηλίδη, με τα ελληνικά γράμματα του Ανδρέα Καραντώνη. Στο αρχείο του έχουν βρεθεί επιστολές και επιστολόχαρτα του Εθνικού Παμφοιτητικού Συλλόγου, χωρίς όμως άλλη ένδειξη ενδεχόμενης περαιτέρω σχέσης του με την εθνικιστική οργάνωση. Στενή σχέση είχε επίσης με τον Ν.Γ. Πεντζίκη, τη Μελισσάνθη και τη Ζωή Καρέλη. 

Είναι εκείνος που ανέδειξε και επηρέασε τον Ελύτη, “ο αιρετικός της ύλης αλλ’ ομόθρησκος των αετών”, όπως τον χαρακτήρισε ο τελευταίος σε ποίημα αφιερωμένο στη μνήμη του. Ο “ηλιοπότης” Ελύτης με τη λατρεία του ελληνικού φωτός, δεν πηγάζει απευθείας απ’ τον Περικλή Γιαννόπουλο, αλλά διαθλάται μέσα απ’ την επιρροή του Σαραντάρη. 

Ο Σαραντάρης με ευρεία ευρωπαϊκή παιδεία, ανανέωσε την ελληνική ποίηση, που έμενε μέχρι τότε προσκολλημένη στα “κλαψοπούλια του καρυωτακισμού”, όπως έλεγε ο Καραντώνης, και επηρεασμένος από τον Ουγκαρέττι και τον ιταλικό ερμητισμό, με μικρά ελευθερόστιχα ποιήματα, προσάρμοσε τον μοντερνισμό με την ποιητική παράδοση του δημοτικού τραγουδιού και του Σολωμού. Η ποίησή του εκφράζει τη φιλοσοφία της χαράς, τη δοξολογία του φωτός, την αισιοδοξία. 

Η φιλοσοφική σκέψη του είναι υποστασιακή και άμεσα κοινωνική. Επηρεασμένος από τον Πλάτωνα, τον χριστιανικό υπαρξισμό του Κίρκεγκορ, αλλά και τον Νίτσε, τον Τζιοβάνι Τζεντίλε και τον Ντοστογιέφσκι, διακηρύσσει την πίστη του στην αιωνιότητα της ύπαρξης του ανθρώπου και τη δυνατότητα να φτάσει στο απόλυτο. Πρόκειται για τη μετάβαση από το άτομο στον άνθρωπο, μέσω της μελέτης του θανάτου και της προσπέλασης του Θεού - Ανθρώπου. Άλλος άξονας της σκέψης του είναι ο αντιδυτικισμός: “Η φιλοσοφία της Ευρώπης είναι φτωχή και ανεπαρκής για την τωρινή νεότητα ακριβώς γιατί σα φιλοσοφία δε νίκησε το φόβο του θανάτου”, θα πει και θα τονίσει την ανεπάρκεια του δυτικού πολιτισμού. Κεντρική θέση που αφορά την αυτοσυνειδησία του νέου ελληνισμού είναι αυτή ακριβώς η άτεγκτη αντιδυτική στάση. Χωρίς να προβάλλει κάποιο ασκητικό ιδεώδες ή κάποιο πρότυπο αναχωρητισμού, με κατάφαση στη ζωή και στην πλησμονή του έρωτα, ο Σαραντάρης αντιτάχθηκε στον “ηδονισμό”, μια έννοια που περιέκλειε τον υλιστικό προσανατολισμό της ζωής, τον ατομισμό και τον κερματισμό - διάσπαση του ανθρωπίνου προσώπου, τη γνωσιοκρατία και τον εμπειρικό σχετικισμό. Οραματιζόταν μια υπερβατική συγκρότηση της κοινωνίας: “Η ομιλία μου στους διπλανούς μου, όταν πηγάζει από κείνο τον εαυτό μου που πιστεύει στη ζωή, είναι ειλικρινής, είναι γνήσιο προϊόν της αιωνιότητάς μου, δεν επηρεάζεται απ’ το χώρο και απ’ το χρόνο˙ και όταν μια τέτοια ομιλία γεννάει τη συνεννόηση των ατόμων, γεννάει δηλαδή την κοινωνία, τότε η κοινωνία δεν επηρεάζεται απ’ το χώρο και απ’ το χρόνο, μια παρόμοια κοινωνία μπορεί ήσυχα να σκεφτεί το θάνατο, μπορεί με παρρησία, που δεν αποκλείει την ταπεινότητα, ν’ ατενίσει το Θεό”. Εκτιμούσε ιδιαίτερα τον Περικλή Γιαννόπουλο που στάθηκε “ο πιο θερμός, ο πιο ενθουσιώδης κι ο πιο πειστικός υποστηρικτής της ανωτερότητας της ελληνικής φυλής” και ο οποίος “πιο γνήσια από κάθε άλλο νεοέλληνα στον αιώνα μας αντιμετώπιζε θεωρητικά το πρόβλημα του νεοελληνισμού. Προπάντων η αντιευρωπαϊκή του θέση, μ όλο το βάρος της ευθύνης που σηκώνει, θα σταματήσει την προσοχή και της δικής μας και των γενεών που θα έρθουν όταν από τη βάση ατενίζεται ο προορισμό τους έθνους”. Της ίδιας ποιότητας ήταν η γνώμη του και για τον Σπυρίδωνα Ζαμπέλιο.

(Διαβάστε περισσότερα)

ΙΩΑΝΝΗΣ ΖΑΜΠΕΛΙΟΣ (1787 -1856)

ΕΙΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΝ

Ενώ τας δούλας συντρίβοντες αλύσεις
και του ζυγοΰ το βάρος, ορμώμεν ήδη,
αρπάζοντες τα ξίφη,
ποδοβολούντες, εις άνισον αγώνα, 
Σέ παραστάτιν
και πρόμαχον καλούμεν, Δέσποινα κόρη, 
θεά Ελευθερία!
Κατάβα πάλιν 
εις τα αρχαία ταύτα 
σκηνώματα σου· 
όπου προκαθεσθείσα, 
πότε εις Θήβας
τυραννοκτόνον τον αδελφόν εκίνεις,
πότε εις Μαραθώνα, 
με άγριον βλέμμα τινάσσουσα το δόρυ 
εις δεινήν πάλην τον Πέρσην προσεκάλεις.
Ελθέ! Κι' αντάμοι τον όμιλον των άλλων 
Παρθένων  φέρε, εφ'  ών και προεδρεύεις:
την δαφνηφόρον Νίκην,
την λαμπράν Δόξαν,
και την ηχούσαν Φήμην.   *
Ράπισον, σπείρε
τας θείας σου εμπνεύσεις, το στερρόν θάρρος,
και την θερμήν ανδρείαν,
να αισθανθώσι των πάππων μας οι τάφοι
της κατάβασης αμάξης σου τον κρότον
τα κόκκαλά των
να σαλευθώσι, να τρίξωσι κι' εκείνα:
του ξίφους σου η λάμψις
ν' αστράψη, να θαμβώση, να καταπλήξη
τα χαύνα των τυράννων και δειλά πλήθη!..

ΓΕΡΜΑΝΙΚΕΣ ΠΟΛΙΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ 31 ΙΟΥΛΙΟΥ 1932

.

Ονομασία Κόμματος(Γερμανικά)	Ονομασία Κόμματος(Ελληνικά)	Αρχικά	Ιδεολογικός προσανατολισμός	Έδρες	%
Nationalsozialistische Deutsche Arbeiterpartei –	Εθνικοσοσιαλιστικό κόμμα των Γερμανών Εργατών	NSDAP		230	37,27%
Sozialdemokratische Partei Deutschlands	Σοσιαλδημοκρατικό Κόμμα Γερμανίας	SPD	Σοσιαλδημοκράτες	133	21,58%
Kommunistische Partei Deutschlands	Κομμουνιστικό Κόμμα Γερμανίας.	KPD		89	14,32%
Zentrum	Κέντρο	Z	Καθολικοί	75	12,44%
Deutschnationale Volkspartei	Γερμανικό ΕθνικόΛαϊκό Κόμμα	DNVP	Συντηρητικοί Δεξιοί.	37	5,91%
Bayerische Volkspartei	Βαυαρικό Λαϊκό Κόμμα	BVP	Βαυαροί αυτονομιστές	22	3,23%
Deutsche Volkspartei	Γερμανικό Λαϊκό Κόμμα	DVP	Συντηρητικοί φιλελεύθεροι	7	1,18%
Deutsche Staatspartei		DStP		4	1,00%
Christlich-Sozialer Volksdienst		CSVd	Συντηρητικοί	3	1,00%
Reichspartei des Deutschen Mittelstandes	Κόμμα της Γερμανικής μεσαίας τάξης			2	0,40%
Deutsche Bauernpartei	Γερμανικό  Κόμμα των Αγροτών	DBP		2	0,37%
Landbund				2	0,30%
Deutsches Landvolk				1	0.30%
Reichspartei für Volksrecht und Aufwertung (Volksrechtpartei)	Κόμμα της Δικαιοσύνης	WP		1	0,1%
Sonstige	Άλλα Κόμματα			0
Total				608

ΘΕΟΔΩΡΟΣ Ι ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ : ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙΟΝ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΟΥ Ή ΤΑ ΠΝΕΥΜΑΤΑ .1869

—Σήμερον, αν στηθοσκοπήση τις την πολιτικήν, θα εύρη ότι πολλά άρθρα του πολιτικού συμβολαίου (Συντάγματος) ή έμειναν  εις αχρηστίαν ή εστρεβλώθησαν επιτηδείως υπό των κρυπτομένων φρονίμων—του τε παρελθόντος και του παρόντος—όπισθεν της Διοι­κήσεως.

Και δύναται τις αλανθάστως να αποφανθή, ότι κυρίως αείποτε η Διοίκησις είνε του κακού η αιτία (1), και ότι εν αυτή υπάρχει μηχανισμός ιησουιτικός, καθιστών αείποτε τους αναβαίνοντας την εξουσίαν την τρίτην ημέραν ίσον και απαράλλακτον πρωτότυπον των κατελθόντων.  Άλλως δεν δύναται τις να το εξηγήση.

— Τάχα μεταξύ των τόσων ανελθόντων εις την εξουσίαν δεν υπήρξαν και ευδιάθετοι να π:ράξωσι το καλόν ; Διατί όλοι εναυάγησαν, ενώ εκτός της εξουσίας όλοι είνε άγ­γελοι ; Αναμφιβόλως κακός τις δαίμων υπάρχει εν τη διοικήσει, καθιστών τον ανερχόμενον υποχείριον. Ο δαίμων ούτος είνε το σ υ σ τ η μ α (2), η κακή διοικητική μέθοδος, ήτις από του 1833 εισήχθη εις τον τόπον αυτόν. Είνε σατανική μέθοδος, νεκρούσα δίκην Μεδούσης πάσαν καλήν διάθεσιν του ανερχομένου εις την εξουσίαν, μέθοδος ήτις κρατεί εις το σκότος και τον μαρασμόν αυτόν τον ατυχή  τόπον, δια να εκμυζάται, όπως και η δούλη Ελλάς, από τας εμπορευομένας τα έθνη δολίας πολιτικάς.

Που είσαι, εθνική πολιτική της αρματωλικής εποχής; Που είσθε γονείς μας ; Διατί εγεννήσατε νάννους ; Προτιμότερον να ήσθε στείροι. Μου μειδιάς συ, νεότης. . . Είθε! ο θεός' διότι ημείς δεν είμεθα τίποτε.

Δεν συμφέρει—και πρέπει να το εννοήσωμεν πλέον—εις ουδεμίαν ξένην Δύναμιν η ανάπτυξις της ελευθέρας και δούλης Ελλάδος, διότι οι έμποροι ούτοι χάνουν πλείστα όσα συμφέροντα, και δια τούτο εις παν βήμα μας θέτουν προσκόμματα, ευρίσκοντες ατυχώς υμάς αυτούς πρό­θυμα όργανα ένεκα των μικροφιλοτιμιών, μικρορραδιουργιών και διαιρέσεων μας. Είθε να συνετισθώμεν ενωρίτερον της καταστροφής ημών των ιδίων ατόμων, καθόσον ο τόπος δεν υφίσταται βλάβην.

— Πότε θα αναπνεύσωμεν ;

1. Ανάγνωθι το «Παρόν δια το μέλλον».

2. Ανάγνωθι την εν σελ. 20. και σελ 21  του Ιερέως  των Ελευσινίων σημειώσεων

ΙΟΥΛΙΟΣ ΒΕΡΝ : L' ARCHIPEL EN FEU

 3. Η Ανδρονίκη Στάρκου. [1]

KΑΤΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΪΣΤΟΡΙΚΟΥΣ χρόνους, όταν ακόμα οι τεράστιες υπόγειες δυνάμεις του Πλούτωνα και του Ποσειδώνα έδιναν σιγά- σιγά σχήμα στη φλούδα της γης, γεννήθηκε και η Ελλάδα. Ένας φοβερός κατακλυσμός τίναζε τη γωνιά αυτή της γης πάνω από τα νερά, ενώ συνάμα, κατάπινε το Αιγαίο, ένα ολόκληρο μέρος της ηπείρου, απ' όπου δε μένουν πια παρά οι κορφές των βουνών της. Οι κορφές αυτές είναι τα σημερινά νησιά. Η Ελλάδα βρίσκεται πραγματικά στην ηφαιστειώδη γραμμή, που απλώνεται από την Κύπρο στην Ιταλία. Φαίνεται πως οι Έλληνες πήραν από το άστατο έδαφος της χώρας τους τη φυσική και ψυχική ταραχή, που τους σπρώχνει στις μεγαλύτερες υπερβολές και στους πιο μεγάλους ηρωισμούς. Με τα φυσικά τους προτερήματα, το ακαταδάμαστο θάρρος, τη φιλοπατρία και την αγάπη της λευτεριάς κατόρθωσαν να λευτερώσουν τη χώρα τους από τη σκλαβιά, όπου τόσους αιώνες αναστέναζε.

Πελασγική κατά τους πανάρχαιους χρόνους, δηλαδή κατοικημένη από φυλές Ασιατικές. Ελληνική  από τον 16ο ως τον 14ο π.Χ. αιώνα με την εμφάνιση των Ελλήνων, που μια τους φυλή, οι Γράοι, θα έδινε σ' αυτή το όνομα της στη σχεδόν μυθολογική αυτή εποχή της Αργοναυτικής εκστρατείας, των Ηρακλείδων και του Τρωικού πολέμου. Πραγματικά Ελληνική από την εποχή του Λυκούργου, με τον Μιλτιάδη, τον Θεμιστοκλή, τον Αριστείδη, τον Λεωνίδα, το Σοφοκλή, τον Ηρόδοτο, τον Θουκυδίδη, το Σωκράτη, τον Πλάτωνα, τον Αριστοτέλη και τόσους άλλους. Έπειτα Μακεδονική, με τον Φίλιππο και τον Αλέξανδρο, η Ελλάδα, κατέληξε να γίνει Ρωμαϊκή επαρχία, με τ' όνομα Αχαία το 146 π.Χ. και για μια περίοδο ως 4 αιώνες.

Από την εποχή εκείνη γίνηκαν η μια ύστερ από την άλλη εισβολές στο έδαφος της από τους Βησιγότθους, τους Βανδάλους, τους Οστρογότθους, τους Βουλγάρους, τους Σλαύους, τους 'Αραβες, τους Νορμανδούς, τους Σικελούς. Την κατάκτησαν οι Σταυροφόροι στις αρχές του δέκατου τρίτου αιώνα, χωρίστηκε σε πολλά τιμάρια τον δέκατο πέμπτο αιώνα και στο τέλος, η χώρα αυτή, που τόσο πολύ δοκιμάστηκε και προ Χρίστου και μετά Χριστόν, έφτασε σε θανάσιμη αγωνία, όταν έπεσε στα χέρια των Τούρκων και υποτάχτηκε στη Μουσουλμανική κυριαρχία.

Επί 200 σχεδόν χρόνια, μπορεί να πει κανείς ότι η πολιτική ζωή της Ελλάδας είχε ολότελα χαθεί. Ο δεσποτισμός του Τούρκου δημόσιου υπάλληλου, που αντιπροσώπευε την εξουσία, ξεπερνούσε κάθε όριο. Οι Έλληνες δεν ήταν ούτε προσαρτημένοι, ούτε νικημένοι. Ήταν σκλάβοι κάτω από το ραβδί του πασά, δεξιά τους έχοντας τον ιμάμη ή ιερέα και αριστερά τον τζελλάχ ή δήμιο.

Όμως κάποια ζωή είχε διατηρηθεί μέσα στη χώρα αυτή, που σιγοπέθαινε. Γι* αυτό έμελλε κάτω από τον παροξυσμό του πόνου να ξαναζήσει.

Οι Μαυροβουνιώτες της Ηπείρου το 1776, οι Μανιάτες το 1769, οι Σουλιώτες της Αλβανίας εξεγέρθηκαν και εκήρυξαν την ανεξαρτησία τους. Αλλά το 1804 όλη αυτή η επαναστατική προσπάθεια καταπνίγηκε οριστικά από τον Αλή του Τεπελενίου, τον πασά των Ιωαννίνων.

Ήταν πια καιρός για επέμβαση, αν οι Ευρωπαϊκές δυνάμεις δεν ήθελαν να γίνει κάτω από τα μάτια τους η εκμηδένιση της Eλλάδας. Πραγματικά, περιορισμένη μόνο στις δικές της δυνάμεις η Ελλάδα δεν ήταν δυνατό παρά να πεθάνει προσπαθώντας να ανακτήσει την ανεξαρτησία της.

Το 1821 ο Αλής του Τελεπενίου εστασίασε κι αυτός κατά του Σουλτάνου Μαχμούτ κι εκάλεσε τους Έλληνες να τον βοηθήσουν. Σε αντάλλαγμα τους υποσχέθηκε την ελευθερία τους. Οι Έλληνες σύσσωμοι ξεσηκώθηκαν. Οι Φιλέλληνες έτρεξαν απ' όλα τα σημεία της Ευρώπης να τους βοηθήσουν. Στα ονόματα αυτά, που δοξάστηκαν για τα ηρωικότερα κατορθώματα, απ' όσα μπορεί να κάνει η αφοσίωση στο δίκιο των καταπιεζομένων, η Ελλάδα πρόστεσε και ονόματα από τις επιφανέστερες οικογένειες της.

Από την αρχή κιόλας, η εξέγερση μεταβλήθηκε σε φονικό πόλεμο, σε "οφθαλμόν αντί οφθαλμού και οδόντα αντί οδόντος», που προκάλεσε τις πιο φρικιαστικές αντεκδικήσεις.

Το 1821 επαναστάτησαν οι Σουλιώτες και η Μάνη. Στην Πάτρα ο επίσκοπος Γερμανός με το σταυρό στο χέρι, δίνει το πρώτο σύνθημα. Η Πελοπόννησος, η Μολδαβία, το Αιγαίο, μπαίνουν κάτω από τη σημαία της Ανεξαρτησίας. Οι Έλληνες νικητές στη θάλασσα, κατόρθωσαν να κυριέψουν την Τρίπολη. Στις πρώτες αυτές επιτυχίες, οι Τούρκοι απαντούν με σφαγή των Ελλήνων που βρίσκονταν στην Κωνσταντινούπολη.

Το 1822. ο Αλής, που πολιορκήθηκε μέσα στο φρούριο στα Γιάννενα, σκοτώνεται άναντρα σε μια συνομιλία, που πρότεινε ο Τούρκος στρατηγός Χουρσίτ. Σε λίγο ο Μαυροκορδάτος κι οι Φιλέλληνες χάνουν τη μάχη της Αρτας Όμως ξανακερδίζουν την υπεροχή τους στην πρώτη πολιορκία του Μεσολογγίου, που αναγκάζεται ο στρατός του Ομέρ-Βρυώνη να την λύσει με μεγάλες απώλειες.

Το 1823 οι ξένες δυνάμεις αρχίζουν να επεμβαίνουν αποτελεσματικότερα. Προτείνουν στο Σουλτάνο μεσολάβηση. 0 Σουλτάνος όμως δεν δέχεται. Για να υποστήριξει μάλιστα την άρνησή του αποβιβάζει 10.000 Ασιάτες στρατιώτες στην Εύβοια. Δίνει την αρχηγία του τουρκικού στρατού στον υποτελή του Μεχμέτ- Αλή. τον πασά της Αιγύπτου. Σ' αυτούς τους αγώνες αυτού του χρόνου σκοτώθηκε ο Μάρκος Μπότσαρης, ο πατριώτης, που ειπώθηκε γι αυτόν ότι έζησε σαν Αριστείδης και πέθανε σαν Λεωνίδας.

Το 1824, δηλαδή την εποχή που έγιναν τα μεγάλα ατυχήματα για την υπόθεση της Ελευθερίας, αποβιβάστηκε ο λόρδος Μπάιρον, στις 24 του Γενάρη, στο Μεσολόγγι. Την ημέρα του Πάσχα πέθαινε μπρος στη Ναύπακτο, χωρίς να δει το όνειρο του πραγματοποιημένο. Οι Ψαριανοί σφάζονταν από τους Τούρκους και τα Χανιά της Κρήτης παραδίνονταν στους στρατιώτες του Μεχμέτ Αλη. Μονάχα οι επιτυχίες στη θάλασσα κατόρθωσαν να παρηγορήσουν τους Έλληνες για τις τόσες συμφορές τους.

Το 1825 ο Ιμπραήμ πασάς, γιος του Μεχμέτ Αλή, έκανε απόβαση στην Πελοπόννησο με 11.000 άντρες. Αφού ερήμωσε τη Μεσσηνία και τη Μάνη, πορεύτηκε στο Μεσολόγγι όπου πήρε μέρος στη δεύτερη πολιορκία του Μεσολογγίου, που δεν μπορούσε να το κυριέψει ο Κιουτοχής. Κι όμως ο Σουλτάνος του είχε πει: «ή το Μεσολόγγι ή το κεφάλι σου!"

Το 1826, στις 5 του Γενάρη, ο Ιμπραήμ αφού επυρπόλησε τον Πύργο, έφτασε μπροστά στο Μεσολόγγι. Επί τρεις μέρες, έρριξε οχτώ χιλιάδες βόμβες και μύδρους στη πόλη χωρίς να μπορέσει να μπει μέσα. Τρεις εφόδους είχε κάνει μόλο που είχε μπροστά του δυο χιλιάδες πεντακόσιους πολεμιστές, εξαντλημένους ολότελα από την πείνα. Κι όμως θα το πετύχαινε, όταν προπάντων ο Μιαούλης κι ο στόλος του, που έφερνε προμήθειες στους πολιορκημένους, αποκρούστηκε.

Στις 23 Απριλίου, έπειτα από πολιορκία που στοίχισε τη ζωή σε χίλιους εννιακόσιους από τους υπερασπιστές του, το Μεσολόγγι έπεφτε στα χέρια του Ιμπραήμ, κι οι στρατιώτες του έσφαζαν άντρες, γυναίκες και παιδιά, σχεδόν όλους εκείνους που επιζήσανε από τις εννέα χιλιάδες κατοίκους της πόλης.

Τον ίδιο χρόνο οι Τούρκοι με την οδηγία του Κιουταχή, αφού κατάστρεψαν την Φωκίδα και την Βοιωτία, έφτασαν στη Θήβα, στις 10 Ιουλίου, έμπαιναν στην Αττική, περικύκλωσαν την Αθήνα στρατοπέδευσαν σ' αυτήν και πολιόρκησαν την Ακρόπολη, που την υπεράσπιζαν 1500 Έλληνες. Για να υπερασπίσει την Ακρόπολη, που ήταν το κλειδί της Ελλάδας, η νέα Κυβέρνηση έστειλε τον Καραϊσκάκη, έναν από τους πολεμιστές του Μεσολογγίου, και τον συνταγματάρχη Φαβιέρο με το ταχπκό στρατιωτικό σώμα του. Η μάχη που δόθηκε στο Χαϊδάρι, χάθηκε κι ο Κιουταχής μπόρεσε να συνεχίσει την πολιορκία της Ακρόπολης. Στο μεταξύ ο Καραϊσκάκης πολεμούσε στα στενά περάσματα του Παρνασου, νικούσε τους Τούρκους στην Αράχωβα στις 5 του Δεκέμβρη και πάνω στο πεδίο της μάχης έστησε τρόπαιο με τριακόσια κομμένα κεφάλια.

Σχεδόν ολόκληρη η Βόρεια Ελλάδα ξαναβρήκε την ελευθερία της.

Αλλά για να γίνουν αυτοί οι αγώνες, το Αιγαίο δυστυχώς είχε παραδοθεί στις φοβερότερες πειρατικές επιδρομές από όσες είχαν ερημώσει τις θάλασσες αυτές. Κι ανάμεσα σ' αυτούς τους πειρατές αναφερόταν σαν πιο αιμοβόρος, ίσως ο πιο τολμηρός, ο Σακρατίφ. Το όνομα του είχε γίνει ο φόβος κι ο τρόμος σ' όλους τους εμπορικούς λιμένες της Ανατολής.

Μ' όλα αυτά, εφτά μήνες πριν από την εποχή, που αρχίζει τούτη η ιστορία, οι Τούρκοι είχαν αναγκαστεί να καταφύγουν σε μερικά φρούρια της Βόρειας Ελλάδας. Κατά το Φεβρουάριο του 1827, οι Έλληνες είχαν ξανακερδίσει την ανεξαρτησία τους από τον Αμβρακικό κόλπο ως τα όρια της Αττικής. Η τούρκικη σημαία κυμάτιζε μόνο στο Μεσολόγγι, στη Βόνιτσα και στη Ναύπακτο.

Στις 31 Μαρτίου, με την επέμβαση του λόρδου Κόχραν, οι Έλληνες της Βόρειας Ελλάδας και οι Έλληνες της Πελοποννήσου έπαψαν τις αναμεταξύ τους έριδες. Ετοιμάζονταν να μαζέψουν τους αντιπρόσωπους του Έθνους σε μια και την ίδια συνέλευση στην Τροιζήνα, και να συγκεντρώσουν την εξουσία σε ένα μόνο χέρι, το χέρι ενός ξένου, ενός Ρώσου διπλωμάτη, Έλληνα την καταγωγή, το χέρι του Καποδίστρια, που καταγόταν από την Κέρκυρα. 

Αλλά η Αθήνα ήταν στα χέρια των Τούρκων. Η Ακρόπολη είχε συνθηκολογήσει στις 5 του Ιούνη. Η βόρεια Ελλάδα αναγκάστηκε να υποταχτεί εντελώς. Την 6η Ιουλίου η Γαλλία, η Αγγλία, η Ρωσία και η Αυστρία υπόγραψαν συνθήκη, με την οποία γινότανε δεκτή η επικυριαρχία της Πύλης, όμως αναγνωριζότανε η ύπαρξη Ελληνικού Έθνους. Έξω απ' αυτό, με μυστικό άρθρο, αναλάμβαναν οι δυνάμεις που υπόγραψαν τη συνθήκη, την υποχρέωση να συνενωθούν κατά του Σουλτάνου, αν αυτός αρνιόταν να δεχτεί μια ειρηνική λύση.

Τέτοια είναι τα γενικά γεγονότα του αιματηρού εκείνου πολέμου, που πρέπει να τα θυμάται ο αναγνώστης, γιατί έχουν σχέση μ* αυτά που ακολουθούν.

Ας δούμε τώρα ποια είναι τα ιδιαίτερα γεγονότα, που συνδέονται μαζί τους πιο άμεσα τα γνωστά μας πια πρόσωπα κι όσα θα γνωρίσουμε μέσα σ' αυτή τη δραματική ιστορία.

Πρώτα-πρώτα πρέπει ν' αναφέρουμε την Ανδρονίκη Στάρκου, τη χήρα του τίμιου πατριώτη Στάρκου. Στον αγώνα αυτόν για την απολύτρωση της πατρίδας, δεν πολεμήσανε μονάχα άντρες, μα και ηρωικές γυναίκες, που τα ονόματα τους θα μείνουν δοξασμένα στην ιστορία της εποχής εκείνης.

Από αυτές μια είναι η Μπουμπουλίνα η Σπετσιώτισσα. Άλλη, που πρέπει να μπει στην ίδια γραμμή με τη γενναία Σπετσώτισσα, είναι η Μαντώ Μαυρογένους.

Ηρωικά, όπως κι οι δυο τελευταίες, πολέμησε κι η χήρα Στάρκου. Με τ' όνομα της μονάχα, Ανδρονίκη, ρίχτηκε κι αυτή στον πόλεμο, γιατί διψούσε εκδίκηση και λευτεριά.

Στα 1821 πήγε με τους Μανιάτες που ξεσήκωσε ο Κολοκοτρώνης. Πήρε μέρος σε όλες τις μάχες, στην Καρύταινα, στο Βαλτέτσι, όπου κατατροπώθηκε ο στρατός του Μουσταφά μπέη. Στις 5 Οκτωβρίου η πρωτεύουσα της Πελοποννήσου αναγκάστηκε να παραδοθεί και παρά τη συμφωνία, που είχανε κάνει, κυλίστηκε στο αίμα και στη φωτιά τρεις ολόκληρες μέρες. Δέκα χιλιάδες Τούρκοι σκοτώθηκαν, μικροί και μεγάλοι, άντρες και γυναίκες.

Τον ερχόμενο χρόνο, στις 4 Μαρτίου, η Ανδρονίκη πολεμούσε με το Μιαούλη. Μετά πέντε ώρες τρομερό αγώνα οι Τούρκοι αναγκάστηκαν να φύγουν και να ζητήσουν καταφύγιο στη Ζάκυνθο. Τότε, πάνω σ' ένα εχθρικό καράβι, η Ανδρονίκη αναγνώρισε το γιο της, που οδηγούσε τους Τούρκους. Τη μέρα εκείνη, μη θέλοντας πια να ζήσει ύστερ' απ' αυτή τη μεγάλη ντροπή, η Ανδρονίκη ρίχτηκε με λύσσα στον αγώνα, γυρεύοντας το θάνατο. Μα ο θάνατος δεν την ήθελε ακόμα.

Κι όμως, ο Νικόλας Στάρκος βυθίστηκε ακόμα περισσότερο στον εγκληματικό του δρόμο. Ύστερα από λίγες μέρες ενώθηκε με τον Καρά Αλή, που έκαιγε τη Χίο. Πήρε μέρος στις τρομερές σφαγές. Εικοσιτρείς χιλιάδες Χριστιανοί χάθηκαν, χωρίς να λογαριάσουμε σαράντα εφτά χιλιάδες που πουλήθηκαν σκλάβοι στα παζάρια της Σμύρνης. Κι ένα από τα μπαρμπαρέζικα καράβια, που πήγαιναν να πουλήσουν τους δυστυχισμένους αυτούς στα παράλια της Αφρικής, είχε καπετάνιο το γιο της Ανδρονίκης, το Νικόλα Στάρκο.

Σε λίγο όμως νέα τρομερή εποχή αρχίζει για τους Έλληνες. Ο αιγυπτιακός στρατός ενώνεται με τον τουρκικό, οι εχθρικές δυνάμεις δεκαπλασιάζονται. . . Απαίσια εποχή, κυρίως για το Μοριά. Ο Ιμπραΐμ ξαπόλυσε τους άγριους Αραπάδες του, πιο απάνθρωπους κι από τους Τούρκους. Η Ανδρονίκη, ήτανε μαζί με τις τέσσερις χιλιάδες τους αγωνιστές, που κατόρθωσε να μαζέψει ο αρχιστράτηγος της Πελοποννήσου Κολοκοτρώνης. Μα ο Ιμπραΐμ έβγαλε 11.000 άντρες στη μεσσηνιακή ακτή και χύθηκε πρώτα στην Κορώνη και στην Πάτρα. Έπειτα κυρίεψε το Ναυαρίνο, που το φρούριο του θα του χρησίμευε για βάση στις επιχειρήσεις του και το λιμάνι του για καταφύγιο του στόλου του. Έκαψε ύστερα το Αργός, κυρίεψε την Τριπολιτσά και μπόρεσε έτσι ως το χειμώνα να εξακολουθήσει τις λεηλασίες του. Ιδιαίτερα η Μεσσηνία υπόφερε από τον τρομερό αυτό κατακτητή. Η Ανδρονίκη αναγκάστηκε πολλές φορές να καταφύγει ίσαμε τα βάθη της Μάνης, για να μπορέσει να γλυτώσει από τα χέρια των Αραπάδων. Κι όμως, δεν συλλογιζότανε καθόλου να ησυχάσει.

Και πώς θα μπορούσε μια γενναία ψυχή να ησυχάσει σε μια χώρα σκλαβωμένη; Την ξαναβρίσκουμε στις εκστρατείες του 1826. Έπειτα πηγαίνει με τους ταχτικούς του Φαβιέρου στη μάχη του Χαϊδαρίου, τον Ιούλιο του 1826. Εκεί πληγώθηκε βαριά.

Πολλούς μήνες η Ανδρονίκη πάλεψε με το Χάρο. 0 δυνατός οργανισμός της επί τέλους νίκησε. Ολόκληρο το 1826 όμως ήταν εξαντλημένη και δεν μπόρεσε να ξαναβρεί τις δυνάμεις της, για να πάρει πάλι τα όπλα.

Τότε αποφάσισε να πάει στη Μάνη. Ήθελε να δει το σπίτι της στο Οίτυλο. Μια παράδοξη σύμπτωση έφερε κει την ίδια μέρα και το γιο της. Και ξέρουμε πως η Ανδρονίκη τον καταράστηκε.

Τώρα, μην έχοντας πια τι να κάνει στην πατρίδα της, η Ανδρονίκη έφυγε πάλι για να πολεμήσει τους Τούρκους. Στο σημείο αυτό βρίσκονταν τα πράγματα στις 10 Μαρτίου 1827, τη στιγμή όπου η χήρα του Στάρκου ξανάπαιρνε τους δρόμους της Μάνης, για ν ανταμώσει τους Έλληνες της Πελοποννήσου, που βήμα με βήμα πολεμούσαν ν' απελευθερώσουν την πατρίδα τους από τους άγριους στρατιώτες του  Ιμπραΐμ.

Υποσημειώσεις:
[1]To βιβλίο με τίτλο με τίτλο L'Archipel en feu είναι ένα ιστορικό μυθιστόρημα του Jules Verne, που εκδόθηκε στα  1884. Η ιστορία του εκτυλίσσεται με φόντο τα νησιά του Αιγαίου στα χρόνια της Εθνεγερσίας. Οι όποιες ιστορικές ανακρίβειες  απορροφούνται από την ίδια μυθοπλαστική φύση του έργου και είναι άχαρη η οποιαδήποτε ανάδειξή τους.
Στη συγκεκριμένη ελληνική έκδοση, παρατηρούμε μια μετονομασία των τίτλων των κεφαλαίων (π.χ πρωτότυπος τίτλος του 3ου Κεφαλαίου είναι  το Grecs contre Turcs ) . Η μετάφραση από το  Δ.Π Κωστελένο κρίνεται απόλυτα ικανοποιητική.Το έργο κυκλοφορεί στην ελληνική γλώσσα και με άλλους παρεμφερείς τίτλους .
 

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ (1902-1986)

ΤΟΝ ΗΡΩΑ ΤΟΝ ΓΝΩΡΙΖΕΙΣ

Τον ήρωα τον γνωρίζεις απ' την πτώση
και τον δειλό απ' τ' ανέβασμα που δεν του αξίζει.
Του πρώτου τ' όνομα το ψιθυρίζει
στ' αφτιά του λαού ένας άγνωστος με πλούσια γνώση.

Τ' όνομα του άλλου το σαλπίζει
και με τα τύμπανα το διαφημίζει
στην αγορά ο εσμός των εργολάβων.

ΘΑ ΠΡΟΦΤΑΣΟΥΜΕ Ν' ΑΝΟΙΞΟΥΜΕ ΤΙΣ ΠΥΛΕΣ..

Δεν αγρυπνούν πια οι φυλακές... Τα τείχη
τα παρατήσανε σε χέρια γυναικών.
Τα προστατεύει, λένε, η τύχη —
και η αλλαγή τα προστατεύει των καιρών...

Ας έρθη ο Αττίλας πάλι — και χτυπάμε 

την ώρα εκείνη το συναγερμό... 

(Ναι! θα προφτάσουμε να πάμε 

ν' ανοίξουμε τις πύλες στον εχθρό!...)