Δευτέρα 30 Αυγούστου 2010

DOLORES IBRARRURI:

Discurso de Dolores Ibarruri pronunciado en el mitin del 20 de febrero de 1938, en el Teatro Olympia de Barcelona, organizado por el Comité Nacional del Frente Popular. Folleto A.H.M.B.


 Camaradas y amigos de Barcelona:
Jamás, ni en los días de relativa calma ni en los ásperos y sombríos de la guerra, me he sentido extranjera en Cataluña. Siempre he venido a vos otros con las mismas ilusiones, con los mismos afanes y con el mismo ca riño con que se llega a los viejos lares familiares; y siempre, también, encon tré en vosotros calor de hermanos, afecto y solidaridad de camaradas. No me eran extraños vuestros problemas; vuestras inquietudes eran mis propias inquietudes. Ciudadana de España, pero hija de Euzkadi, a la que quiero libre y feliz, sentía los anhelos del pueblo catalán, que reivindicaba con justicia sus derechos al reconocimiento pleno de su personalidad, como na cionalidad dentro del concierto progresivo de los pueblos de España.
Y allí, en todas partes donde había que defender los derechos de Cata luña, yo supe hacerlo, y no solamente de una manera personal, sino siguien do la política del Partido Comunista, que en todo momento ha defendido con firmeza los intereses, los derechos y las libertades de todos los pueblos.
hoy, que Barcelona comparte con el Madrid heroico el honor y el orgullo de la capitalidad de España, es para mí una gran satisfacción hablar ante vosotros, que es hablar a Cataluña, que es hablar a España.

No hace muchos días conmemorábamos todos el aniversario de la pri mera República española. Las lecciones magníficas que se desprenden de aquel hecho histórico han sido un poco olvidadas o no se han tenido en cuenta. Nosotros, que aprendemos en las experiencias de todos los hechos históricos, que apoyamos nuestras acciones en los ejemplos que nos dan cada día los hechos que se suceden, para evitar la repetición de errores, te nemos que averiguar las causas de por qué suceden ciertos acontecimientos, para no volver a incurrir en los errores que contribuyen a detener la marcha progresiva de los pueblos.
La primera República, que representaba los anhelos generosos de un (213) pueblo que quería marchar por las vías del progreso, fracasó por la des unión de los grupos republicanos; fracasó por el sentimentalismo de sus hombres dirigentes; fracasó fundamentalmente porque no supo apoyarse en el pueblo, porque no supo recoger los anhelos de la clase obrera, los anhe los de los trabajadores. (Aplausos.)
Después de una sucesión de años, en España vuelve a implantarse la República. Y vuelve a implantarse la República, si no de la misma forma semidemocrática de la primera, de una manera profundamente democrática; y la alegría de volver a tener en nuestras manos la República hizo olvidar un poco las causas que contribuyeron a la derrota de la primera República. Se olvidó, también, en los primeros meses o en las primeras etapas de la segunda República, que al enemigo no solamente hay que derrotarlo, sino que hay que aplastarlo. (Grandes aplausos.) Y en España se dejaron subsis tentes todas las raíces feudales que entorpecían el desarrollo democrático de la República. El duque de Medinaceli y toda la casta aristocrática con tinuaban explotando a los campesinos extremeños, andaluces y castellanos. Cambó y March, y todos los piratas del Mediterráneo, continuaban expío-lando y vejando a los trabajadores.
Y era natural que las debilidades, que la tolerancia que se tenía para con los enemigos de la democracia y del pueblo, envalentonasen a los que se creían fuertes porque la República era tolerante con ellos y que no se resignaban a perder ni el más mínimo de sus privilegios. Pero no solamente se tenían debilidades para con los enemigos de la República y de la demo cracia, sino que se volvía a incurrir en los mismos errores que contribuyeron al hundimiento de la primera República.
Se volvieron a dividir las fuerzas, que debieron mantenerse unidas para conservar la República, para defender la democracia. Y frente a las fuer zas democráticas que se separaron, frente a las diferencias de los distintos grupos que tenían la obligación de no dejarse arrastrar por las provocacio nes de los elementos de derechas, éstas formaban un grupo compacto de pudo darles el triunfo en las elecciones de 1933.
Pero había un pueblo. Un pueblo que había aprendido de las experien cias de otros países lo que significaba el fascismo, y que no quería él tam poco ser uncido al yugo infamante de la esclavitud fascista. Y fue en Astu rias, la Asturias heroica, donde se manifestó de una manera más eficaz, de (214) una manera más contundente, aquel espíritu de los trabajadores españoles, que estaban dispuestos a no dejarse arrebatar la República, que estaban dis puestos a defender las conquistas de la clase trabajadora.
El movimiento de Asturias fue aplastado; y fue aplastado también por la falta de unión, por la falta de ligazón con los demás pueblos de España. Fueron derrotados los revolucionarios asturianos porque, al gesto magnífico de Asturias y Cataluña, no respondieron los demás pueblos españoles.
Pero aquellas experiencias que los hombres dirigentes no sabían tener en cuenta, las supieron mantener los trabajadores. Y en los días que si guieron a la dura represión del movimiento revolucionario de octubre, cuan do todos callaban, cuando la represión pesaba como una losa de plomo so bre la conciencia de los españoles, el Partido Comunista levantó su voz protestataria.
El Partido Comunista planteó ante las masas populares y democráticas de España la necesidad de rehacer aquella unión que permitió la implan tación de la República; pero de rehacerla sobre una base más amplia, apo yándose en todas las masas populares de nuestro pueblo, en la pequeña bur guesía liberal y democrática, en las masas trabajadoras, en los obreros y en los campesinos, en todos aquellos, en fin, que sintiesen el odio al fascismo.
El Partido Comunista lanzó la consigna de Frente Popular.
Para nadie son un secreto los obstáculos que en los primeros momentos se oponían a la creación de este Frente por parte de los elementos de iz quierda, que no comprendían esta necesidad; y eran los elementos de dere cha, los más atentos al peligro inmenso que significaba para sus privilegios la formación de aquel bloque democrático, quienes insinuaban constante mente y de manera hábil, a los obreros y campesinos y a los elementos re publicanos, la necesidad de que no se constituyese el Frente Popular.
A pesar de todo, la consigna fue prendiendo en el alma del pueblo, y el triunfo esplendoroso de las elecciones del 16 de febrero decía cuan justa era aquella consigna que el Partido lanzaba en los momentos de peligro.
El triunfo del Frente Popular significó, no ya la salida de la cárcel de los hombres que, como el presidente Companys, habían sabido ir a presidio por defender la libertad de Cataluña... (prolongados aplausos), significó, no solamente la incorporación de los millares y millares de obreros revolucio narios que esperaban en las cárceles la acción liberadora de las masas, sino que significaba la reconquista de la República para la democracia. (Ovación.) El triunfo del Frente Popular significa que para España comenzaba una nueva era, en la que las masas trabajadoras españolas habían encontrado la forma justa para marchar por caminos de progreso y de libertad.
Esto lo comprendio tambien Ja reaction. Y, deseosa de impedir que España marchase por este camino, provoco el alzamiento del 18 de julio...

jCompafieros de Catalufia! Si las fuerzas democraticas de nuestro pais se hubiesen encontrado en las mismas condiciones que se encontraban el 19 de noviembre de 1933; es decir, si las fuerzas democraticas de Espafia se hubiesen encontrado divididas como estaban entonces, a estas horas no estariamos nosotros aqui, ni Catalufia mantendria su personalidad, y sobre Espafia y Catalufia ondearia el haz de flechas y la cruz esvastica, en la que se habrian crucificado todas las libertades democraticas de nuestro pueblo. {Formidable ovacion.)
Y si nosotros tenemos ya la experiencia de lo que significa la creation y el mantenimiento del Frente Popular; si nosotros hemos podido compro-var, a traves de dieciocho ο diecinueve meses de guerra, la fuerza y la capacidad de resistencia que dio al pueblo su unidad, seria suicida que el Frente Popular se llegase a resquebrajar.

Los compafieros que me han precedido en esta tribuna hablaban de la necesidad de fortalecer el Frente Popular. En esta linea tenemos que pro-ducirnos todos. Es necesario el fortalecimiento del Frente Popular, no so-lamente con palabras, sino con hechos, porque nosotros tenemos que ganar la guerra y el Frente Popular es la base de la victoria.
Es necesario el fortalecimiento del Frente Popular, porque solamente en la medida que lo fortalezcamos, lograremos el triunfo; hay que hacerlo estrechando aun mas nuestras filas e incorporando a el ese enorme sector de fuerzas espafiolas que se llama Confederation Nacional del Trabajo. (Aplausos.) Es posible que algunos hombres que no quieren aprender to-davia en la experiencia magnifica que nos da el hecho aleccionador de la unidad de todo el pueblo, piensen que para conseguir la ayuda de ciertos paises, que no se han mostrado muy amigos nuestros frente a los brutales ataques del fascismo international, a pesar de llamarse democratas (aplau sos), seria necesario que solamente fuerzas republicanas pudiesen regir los destinos de España.
Nosotros tenemos que recordar a estos hombres ο a quien creyese que esto era posible, que esto es sencillamente un principio de capitulation ante el enemigo. Que el proletariado, cuando lucha por defender la democracia, no lucha solamente por defender sus intereses y sus derechos, sino por de-(217) fender los intereses y los derechos de sus aliados. El proletariado es noble y es leal a sus compromisos, y aquellos que no quieran comprender esto, aquellos que se basan en la diferencia de intereses que pueda haber entre la pequeña burguesía y el proletariado, olvidando lo que hay de común en tre ellos y nosotros, que es la defensa de la democracia, que es la defensa de las libertades populares, quiero recordarles las palabras de Saint-Just, uno de los dirigentes de la Revolución francesa, ante las diferencias que había entre los jacobinos, que eran el alma de la gran Revolución: "Nues tro interés manda no dividirnos, cualesquiera que sean las diferencias de opinión. Nuestros tiranos no admiten esas diferencias entre nosotros. O ven ceremos todos o desapareceremos todos." Eso es lo mismo que nosotros decimos a aquellos hombres que todavía tienen tibiezas, que no han apren dido, en los errores cometidos en el pasado, a rectificar conductas y actitu des. En los pueblos en que el fascismo ha triunfado, para asesinar no ha distinguido ni a republicanos ni a obreros. La lección no puede ser olvidada.
Nosotros vamos con los hombres de la pequeña burguesía republicana hasta el fin; nosotros queremos demostrar a esas democracias, acobardadas ante los desplantes del fascismo, que España y Cataluña, unidas firmemen te, sintiendo profundamente la libertad, vamos a defender la República de mocrática española, vamos a salvar los principios democráticos de la Revo lución francesa que ellos no supieron defender. (Gran ovación.)
Camaradas de Cataluña: Es necesario que de la misma manera que en las trincheras se unen los hombres de todas las tendencias, de todas las ideologías, que juntos son barridos por la metralla del enemigo, nosotros pensemos también en estrechar más firmemente nuestras filas.
Y si hubiera un insensato que pretendiera levantar el edificio de sus am biciones o de sus egoísmos por encima de nuestros muertos, por encima de las lágrimas de nuestras mujeres, del dolor de nuestros huérfanos, del sacrificio de nuestro pueblo, los soldados que en el frente nos defienden con heroísmo, con el mismo heroísmo que lo han hecho hasta ahora, volverían porque ello sería justo— las armas contra aquellos que intentasen dividir las fuerzas de España, pensando que el que divide las fuerzas de España, el que sea capaz de dividir el Frente Popular, es un traidor, y contra él se levantaría la protesta unánime de todo el pueblo antifascista que quiere ganar la guerra. (Clamorosa ovación.)
Los quebrantos deben servir para ¡aventar el espíritu.
Camaradas de Cataluña: Decía el camarada Vidiella que hemos de tener todavía días muy duros. Es verdad. Hay que estar preparados para ello. La conquista de Teruel, demostración evidente de la capacidad, de la pre paración y de la organización magnífica de nuestro Ejército, demostró de lo que son capaces nuestros hombres; pero vosotros no podéis olvidar que, mientras a nosotros se nos niega toda clase de auxilios, mientras a nosotros los gobiernos de los países que se llaman democráticos nos cierran todas las fronteras en nombre de un pretendido Comité de "no intervención", los facciosos continúan recibiendo toda clase de material bélico. Centenares y centenares de aviones baten las posiciones que nuestros compañeros de fienden en Teruel. Es muy posible que recibamos algún golpe duro. Pero es necesario estar preparados, porque, cuando se está preparado para re cibir malas noticias, cuando el pueblo sabe lo difícil que es luchar contra un enemigo tan fuerte y poderoso, los quebrantos no le causan desmorali zación, sino que sirven para levantar más el espíritu, pensando en la nece sidad de redoblar sus esfuerzos. "Es necesario decía Vidiella— trabajar día y noche." Yo repito que es necesario poner todo lo que nosotros sea mos capaces de poner para impulsar la industria de guerra, para suplir con el esfuerzo de nuestros hombres la ayuda que de una manera miserable se nos niega.
Camaradas de Cataluña: Si a través de la unidad de nuestro pueblo he mos podido llegar hasta aquí, es necesario reforzar, consolidar el Frente Popular por encima de todo. Hoy no hay más que esta política: la política del Frente Popular como garantía de ganar la guerra. Ayer el Frente Po pular sirvió para dar la primera batalla al fascismo. Mañana el Frente Popular servirá para levantar sobre las ruinas de la vieja España los fun damentos de una España grande y libre, donde Cataluña, Euzkadi, Galicia y todos los pueblos vivan unidos, hermanados en el amor a la democracia y a la libertad.
Trabajadores, hombres demócratas de Cataluña: ¡En pie todos, a reforzar el Frente Popular como garantía de victoria! (Entusiastas aplausos y vivas al Partido Comunista.)

JOSE ANTONIO PRIMO DE RIVERA: IΔΡΥΤΙΚΟΣ ΛΟΓΟΣ ΤΗΣ ΙΣΠΑΝΙΚΗΣ ΦΑΛΑΓΓΑΣ

Καμιά καθυστέρησι για φιλοφρονήσεις. Απλώς ένα ευχαριστώ, όπως επιβάλλη η λακωνικότης του ύφους μας.
Όταν στα 1762 ένας ολέθριος άνθρωπος που άκουγε στο όνομα ΖάνΖάκ-Ρουσσώ δημοσίευε το κοινωνικό συμβόλαιο, η πολιτική αλήθεια έπαψε να είναι μια αιωνία οντότης. Άλλοτε, σε άλλες εποχές περισσότερο παρωχημένες, τα κράτη που ήσαν εκτελεσταί ιστορικών αποστολών έδιναν ζωή στο σύνθημα δικαιοσύνη και αλήθεια. Ο Ζάν-Ζάκ-Ρουσσώ ήλθε να μας πη,πως η δικαιοσύνη και η αλήθεια δεν ήσαν πλέον αιώνιες κατηγορίες της λογικής αλλά αποτελούσαν στιγμιαίες αποφάσεις της θελήσεως.
Ο Ζάν-Ζάκ-Ρουσσώ ξεκινούσε από την υπόθεσι πως το σύνολο όλων όσων ζουν μέσα σε μια χώρα διαθέτει μιά ανωτέρα ψυχή και μια διαφορετική τάξι από κάθε μεμονωμένο άτομο και πως αυτή η ανώτερη συλλογικότητα προικισμένη επιπλέον με μια αλάθητη θέλησι, είναι σε θέσι να καθορίζη σε κάθε στιγμή το σωστό και το άδικο, το καλό και το κακό.
Και επειδή αυτή η συλλογική θέλησι, αυτή η κυρίαρχη θέλησι εκφράζεται μόνο μέσα από την ψηφοφορία, βγαίνει το συμπέρασμα πως η ψηφοφορία αυτή, η κωμωδία των ψηφοδελτίων πού ρίχνονται μέσα σε μια κάλπη, διαθέτει την σοφία να μας πη - σε κάθε στιγμή- αν υπάρχει ή όχι Θεός, αν η αλήθεια είναι ή δεν είναι αλήθεια, αν η Πατρίδα πρέπει να εξακολουθή να ζη ή αν σε μια δεδομένη στιγμή, είναι προτιμότερη η αυτοκτονία της .
Το Φιλελεύθερο κράτος στηριζόμενο σ' αυτό το δόγμα αντί για αποφασιστικός εκφραστής του Πεπρωμένου της Πατρίδος εξελίχθηκε σ' έναν απλό θεατή του εκλογικού αγώνος.
Το μόνο που ενδιέφερε το φιλελεύθερο κράτος ήταν αν στο κοινοβούλιο υπήρχε ένας καθορισμένος αριθμός βουλευτών, αν οι εκλογές άρχιζαν στις 8 και τελείωναν στις 4, μήπως και παραβιασθούν οι κάλπες και αμέσως μετά, ήταν έτοιμο να δεχθή γαλήνια τα αποτελέσματα των εκλογών σαν να μην το ενδιέφερε το παραμικρό.
Αυτό σημαίνει πως οι Φιλελεύθεροι που κυβερνούσαν δεν πίστευαν ούτε και σ' αυτήν την ίδια την αποστολή τους, δεν πίστευαν πως εκτελούσαν ένα αξιοσέβαστο χρέος. Αντίθετα θεωρούσαν πώς καθένας πού θα σκεπτόταν διαφορετικά, πού θα είχε σκοπό να συνομωτήοη κατά του κράτους, είχε όλο το δικαίωμα να σχεδίαση και να πραγματοποίηση το εγχείρημά του με τον ίδιο τρόπο που οι φύλακες του κράτους, είχαν όλο το δικαίωμα να τον εμποδίσουν.
Έτσι εγεννήθη το Δημοκρατικό σύστημα που κατά πρώτο λόγο είναι το καταστρεπτικότερο των συστημάτων. Ένας άνδρας προικισμένος για την διαχείριση της ανωτάτης κρατικής λειτουργίας, μια οπό τις ευγενικότερες ίσως ανθρώπινες λειτουργίες οφείλει να αφιερώνει το 80, το 90 και ίσως το 95% των ενεργειών του για να υπερασπίζεται διοικητικές διεκδικήσεις, να κάνη προεκλογικές εκστρατείες, να χασμουριέται στα έδρανα του κοινοβουλίου, να κολακεύη τους εκλογείς, να ανέχεται την θρασύτητα τους -γιατί από τους εκλογείς εξαρτάται η άνοδος του στην εξουσία,- να υπομένη ταπεινώσεις και προσβολές απ' όλους εκείνους που πιστοί στην Θεϊκή λειτουργία της διακυβερνήσεως έπρεπε να τον υπακούσουν' και αν απ' όλα αυτά του περισσέψη λίγη ώρα τα χαράματα ή κατορθώση να κλέψη ένα δύο λεπτά οπό τον ταραγμένο ύπνο του, τότε, σ' αυτά τα ετερόκλητα κομμάτια του χρόνου, ο άνδρας που είναι προικισμένος με την ικανότητα της διακυβερνήσεως πρέπει να ασχοληθή σοβαρά με το κυβερνητικό έργο.
Στη συνέχεια άρχεται η απώλεια της πνευματικής ενότητος των λαών για τον λόγο ο τι το σύστημα λειτουργεί πάνω στην εξάντλησι των πλειοψηφιών και επειδή όποιος θα ήθελε να οικιοποιηθή το σύστημα θα έπρεπε πρώτα να εξασφάλιση την πλειοψηφία. Και μπορούσε να βρη τους ψήφους κλέβοντας τους οπό τα άλλα κόμματα• Γι αυτόν τον λόγο δεν έπρεπε να διστάση να τα διαβάλλη, να εκτόξευση κάθε είδους απειλές, να βιάση την αλήθεια, να μη χάση καμμία ευκαιρία για να διαβάλη ή να έπωφεληθή της ηθικής διαβρώσεως. Έτσι, μια που η αδελφότης είναι ένα από τα αξιώματα του φιλελεύθερου κράτους, δεν υπήρξε ποτέ καμία κατάστασις συλλογικής διαβιώσεως κατά την οποίαν οι άνθρωποι απειλώντες και έχθρευόμενοι οι μεν τους δε, να αισθάνθηκαν λιγότερο αδελφοί.
Τέλος το φιλελεύθερο κράτος μας χάρισε την οικονομική σκλαβιά αφού με τραγικό σαρκασμό έλεγε στους εργάτες: «είσθε ελεύθεροι να δουλεύετε όπου θέλετε κανείς δεν μπορεί να σας υποχρεώση να δεχθήτε την μια ή την άλλη λύσι. Παρ' όλα αυτά, και επειδή εμείς είμαστε οι πλούσιοι, σας προσφέρουμε τους όρους μας: εσείς ελεύθεροι πολίτες δέν είσθε υποχρεωμένοι να τους δεχθήτε άν δέν θέλετε• όμως εσείς φτωχοί πολίτες, ον δέν δεχθήτε τους όρους πού σάς θέτωμε, θά πεθάνετε οπό πείνα τυλιγμένοι μέσα στην υπέρτατη αξιοπρέπεια τοϋ Φιλελευθερισμού».
Μπορεί νά σημειωθή πως στις χώρες όπου υπήρχαν τα πιο δραστήρια κοινοβούλια και οι πλέον εξευγενισμένοι δημοκρατικοί θεσμοί, ήταν αρκετό να απομακρυνθής μόλις 100 μέτρα από τα πολυτελή προάστεια, για να βρης βρωμερές τρώγλες μέσα στις οποίες οι εργάτες και οι οικογένειες τους ζουν υπό συνθήκες ζωώδους συνωστισμού. Και θα συναντήσης καλλιεργητάς που από την αυγή μέχρι τήν δύσι πεθαίνουν στην δουλειά μέσα στην ζέστη, κερδίζοντας για όλο τον χρόνο, χάρις στο δίχως κανόνες παιχνίδι της φιλελεύθερης οικονομίας, μόνον όσα τους επιτρέπουν απλώς να επιζούν.
Για τον λόγο αυτό έπρεπε να εμφανισθή, και ήταν δίκαιο (εμείς δεν αρνούμεθα καμμία αλήθεια), ο σοσιαλισμός. Οι εργάτες έπρεπε να υπερασπισθούν άπ' εκείνο το σύστημα που έδινε μόνον υποσχέσεις δικαιωμάτων χωρίς να νοιάζεται ποτέ να προσφέρη μια δίκαιη ζωή.
Ομως ο σοσιαλισμός, που στάθηκε μιά νόμιμη αντίδρασι ενάντια στην σκλαβιά του Φιλελευθερισμού, άρχισε να υποβαθμίζεται διότι κατά πρώτο λόγο προσέφερε μιά υλιστική ερμηνεία της ζωής και της Ιστορίας, στήν συνέχεια εταυτίσθη με την έννοια του αντιποίνου και τέλος παρουσίασε την διακήρυξι του δόγματος του ταξικού αγώνος. Ο Σοσιαλισμός, πάνω απ' όλα, ο Σοσιαλισμός που δημιούργησαν -απαθείς μέσα στην ψυχρότητα τών γραφείων τους- εκείνοι οι Σοσιαλιστές απόστολοι εις τους οποίους οι εργάτες στήριξαν τήναπεκαλύφθη σ' όλο του τό μέγεθος άπό τόν Alfonso Garcia Valdecasas.
Αντιμετωπιζόμενος o Σοσιαλισμός με τον τρόπο αυτό δεν βλέπει την Ιστορία παρά σαν ένα παιχνίδι οικονομικών ανταλλαγών' το πνευματικό μέρος καταπιέζεται η Θρησκεία είναι το όπιο των λαών' ή Πατρίδα είναι ένας μύθος για να εκμεταλλεύεται τους απόκληρους. Όλα αυτά τα λέει ο Σοσιαλισμός. Δεν υπάρχει τίποτα εκτός άπό τήν παραγωγή και την οικονομική οργάνωσι. Έτσι οι εργάτες πρέπει να στίψουν καλά την καρδιά τους μέχρις ότου δέν απομείνει ούτε μιά σταγόνα πνευματικότητος.
Ο Σοσιαλισμός δέν φιλοδοξεί να αντικαταστήση την κοινωνική δικαιοσύνη που είχε καταστρέψει η κακή λειτουργία του Φιλελεύθερου Κράτους' αντίθετα φιλοδοξεί να ανταποδώση με το ίδιο νόμισμα τις αδικίες του φιλελεύθερου συστήματος.
Τέλος ο Σοσιαλισμός διακηρύσσει το τερατώδες δόγμα του ταξικού αγώνος, υιοθετεί τό δόγμα σύμφωνα με το οποίο ο ταξικός αγώνας είναι απαραίτητος γιατί δημιουργείται αναπόφευκτα μέσα οπό τήν ίδια την ζωή και δεν υπάρχει τίποτα που να μπορή να τον παραμερίση.
Έτσι ο Σοσιαλισμός που ξεκίνησε από μια σωστή κριτική του οικονομικού συστήματος, έφερε μαζί του, από άλλους δρόμους, τα ίδια φαινόμενα του οικονομικού συστήματος: την διάλυσι, το μίσος, τα αυτονομιστικά σχέδια, την λησμονιά κάθε αδελφικού δεσμού και συμπαραστάσεως μεταξύ των ανθρώπων.να το επισκιάσουν τα συμφέροντα των ομάδων ή τα ταξικά συμφέροντα πού φωλιάζουν κάτω από την επιφανειακή διαίρεσι της Δεξιάς και της Αριστεράς.
Η Πατρίδα είναι μιά ολοκληρωμένη ενότητα στην οποία συμμετέχουν ολα τά άτομα καί όλες οι τάξεις' η Πατρίς δεν μπορεί να πέση στα χέρια ούτε της ισχυρότερης τάξεως ούτε του καλύτερα οργανωμένου κόμματος.
Η Πατρίς είναι μια μεταφυσική σύνθεσις, μια σύνθεσις αδιαίρετη με τις δικές της υποχρεώσεις πού πρέπει να φέρη σε πέρας.
Εκείνο πού θέλομε είναι το σημερινό κίνημα, και το κράτος πού θα δημιουργήση, να είναι το ικανό, αυταρχικό μέσον, στην υπηρεσία μιας ανεξαρτήτου ένότητος, αυτής της άενάου και αμεταβλήτου ένότητος πού ονομάζεται Πατρίδα.
Μέ όσα έχομε αναφέρει, παρουσιάσαμε το κίνητρο των μελλοντικών μας πράξεων και της παρούσης διαγωγής μας. "Αν προτείναμε μόνο ένα πρόγραμμα αποτελούμενο οπό εφικτές λύσεις, θα είμασταν ένα από τα τόσα κόμματα' όμως τα προγράμματα αυτά έχουν το πλεονέκτημα νά μήν πραγματοποιούνται ποτέ.
Αντιθέτως όταν μπροστά στην Ιστορία καί τήν ζωή, υπάρχει ένα σταθερό συναίσθημα, το συναίσθημα αυτό μας δίδει λύσεις γιά πράγματα εφικτά μέ τον ίδιο τρόπο που η αληθινή αγάπη μας συμβουλεύει σε ποιες περιπτώσεις πρέπει νά μαλώσωμε, καί σε ποιες ν' αγκαλιαστούμε, παρ' όλο πού δέν υπάρχει ένα καθορισμένο πρόγραμμα διαπληκτισμών καί εναγκαλισμών.
Να λοιπόν αυτό πού απαιτεί το ολοκληρωτικό μας νόημα της Πατρίδος καί του κράτους που θα πρέπει να την έξυπηρετή όλοι οι λαοί της Ισπανίας, παρ' όλες τις διαφορές τους πρέπει νά αναγνωρίσουν στην ομόνοια μια κοινή αμετάβλητη ενότητα των στόχων.
Τα πολιτικά κόμματα μπορούν να εξαφανιστούν. Κανείς δέν έγεννήθη με την ιδιότητα τοϋ μέλους κάποιου κόμματος. Όλοι αντιθέτως γεννώνται σαν μέλη μιας οικογενείας. Όλοι είμαστε κάτοικοι του "ίδιου τόπου, όλοι μοχθούμε οτην άσκησι ενός επαγγέλματος. Τότε, αν αυτός (ο κοινός τόπος) αποτελεί την φυσική μας ενότητα, αν η οικογένεια είναι το κύτταρο της κοινωνικής συμβιώσεως και οι συντεχνίες είναι η πραγματικότητα μέσα στην όποια ζούμε, τότε γιατί θα πρέπει να εξαρτώμεθα άπ' εκείνο το μεσολαβητικό και ολέθριο μέσον όπως είναι τα πολιτικά κόμματα που με την δικαιολογία πως μας ενώνουν σε τεχνητές ομάδες, στην ουσία διαιρούν κι' εμάς και την αυθεντική πραγματικότητα;
Θέλουμε λιγώτερη φιλελεύθερη φλυαρία και περισσότερο σεβασμό για τις πραγματικές ελευθερίες τοϋ ανθρώπου. Γιατί η ελευθερία του ανθρώπου γίνεται σεβαστή μόνον όταν αντιμετωπισθή όπως εμείς την αντιμετωπίζουμε, σαν φορέας των αιωνίων αξιών' όταν αντιμετωπίζεται σαν το σωματικό κέλυφος μιας ψυχής που είναι σε θέσι να καταδικασθή ή να σωθή.
Μόνον όταν αντιμετωπίζεται μ' αυτόν τον τρόπο ο άνθρωπος, δύναται να λεχθή πως γίνεται σεβαστή η ελευθερία του, κι ακόμα περισσότερο, όταν η ελευθερία συμπληρώνεται (όπως εμείς θέλουμε) μέσα σ' ένα σύστημα, εξουσιών, ιεραρχίας και τάξεως.
Θέλομε όλοι να αισθάνονται μέλη μιας σοβαρής και συμπληρωμένης κοινότητος, όπου μερικοί να ασχολούνται με την χειρωνακτική εργασία, άλλοι με την πνευματική εργασία, άλλοι ακόμα με την διδασκαλία και την μόρφωσι. Ας είναι όμως γνωστό εκ των προτέρων πως στην κοινότητα που θα δημιουργήσωμε δεν θα υπάρχουν θέσεις ούτε για παράσιτα ούτε για τεμπέληδες γυρολόγους.
Θέλομε να πάψουν να διεκδικούνται παράλογα ατομικά δικαιώματα Αλλά ό κάθε άνθρωπος, το κάθε μέλος της κοινότητος, νά έχη τήν δυνατότητα νά κερδίση μέ τήν εργασία του μια αξιοπρεπή και ανθρώπινη ζωή.
Θέλομε το θρησκευτικό συναίσθημα, κλειδί τών καλυτέρων περιόδων της Ιστορίας μας, να γίνη σεβαστό και να προοτατευθή χωρίς φυσικά το Κράτος να αναμειχθή σε λειτουργίες που είναι έξω από τις αρμοδιότητες του, ούτε από την άλλη πλευρά να μεταβίβαση σε άλλους τις δικές του αρμοδιότητες.
Θέλομε να επανακτήση η Ισπανία το παγκόσμιο νόημα της κουλτούρας και της Ιστορίας της.
Τέλος θέλομε, αν όλα αυτά θα έπρεπε να επιτευχθούν ακόμη και δια της βίας, να μην σταματήσωμε μπροστά στην βία. Γιατί ποιος ισχυρίσθη - μιλώντας «γιά όλα εκτός οπό βία»- πώς ή υπέρτατη ιεραρχία των ηθικών αξιών βρίσκεται στην ευπροσηγορία; Ποιος έχει πει ότι όταν βρίζουν τα αισθήματα μας δέν πρέπει εμείς να αντιδράσωμε αλλά αντιθέτως να σκύψωμε το κεφάλι;
Ναι, η διαλεκτική σαν πρώτο μέσον επικοινωνίας είναι σωστή' όμως δέν είναι επιτρεπτή μια διαλεκτική διαφορετική άπ' εκείνη των γρόνθων και των πιστολιών όταν προσβάλλεται η δικαιοσύνη ή η Πατρίδα.
Αυτά είναι οι σκέψεις μας για το κράτος, για την δημιουργία του οποίου πρέπει νά φροντίζωμε από τώρα.
* * *
Τό κίνημα μας δεν θα ήταν εντελώς κατανοητό αν εθεωρείτο μόνο σαν ένας τρόπος σκέψεως' δεν είναι ένας τρόπος σκέψεως" είναι ένας τρόπος υπάρξεως. Δεν πρέπει να προτείνωμε μόνο τήν οϊκοδόμησι, τήν πολιτική αρχιτεκτονική, αλλά όφείλωμε νά υίοθετήσωμε σέ κάθε μιά άπό τις πράξεις μας μιά ανθρώπινη, βαθειά και συμπληρωμένη συμπεριφορά.
Αυτή ή στάσις είναι τό πνεύμα της υπηρεσίας καί της θυσίας, τό ασκητικό καί τό στρατιωτικό νόημα τής ζωής.
Συνεπώς ας μήν φανταστή κανείς πως θα μπορέσωμε ποτέ να φορέσωμε παρωπίδες, ας μήν πιστέψη κανείς ότι συγκεντρωνόμαστε εδώ για να προοτατεύσωμε προνόμια.
Θα ήθελα να μπορούσε να μεταφέρη το μικρόφωνο τήν φωνή μου μέχρι και τα πιό απομακρυσμένα σπίτια των εργατών για να μπορώ να τους πω. «Ναι, εμείς φορούμε γραβάτα, ναι μπορείτε να μας αποκαλέσετε αρχοντόπουλα όμως έχομε πίσω μας το πνεύμα του αγώνος, ερχόμαστε να αγωνιστούμε γιατί πρέπει σε πολλούς της τάξεως μας να επιβληθούν σκληρές και δίκαιες θυσίες, ερχόμαστε να αγωνιστούμε για να μπορέση το ολοκληρωτικό κράτος να συμπεριφερθή εξ' ίσου, τόσο απέναντι στους "ισχυρούς όσο κι απέναντι οτούς ταπεινούς. Συμπεριφερόμαστε έτσι, διότι ανέκαθεν έτσι είχαν συμπεριφερθεί οι Ευγενείς της Ισπανίας.
Μέ τόν τρόπο αυτό κατόρθωσαν να ανεβούν στην κλίμακα των πραγματικών κυρίων, γιατί τόσο σε χώρες μακρινές όσο και μέσα στην ίδια μας την Πατρίδα, ήξεραν να χλευάζουν τον θάνατο και να ορμούν στις πιο σκληρές δοκιμασίες, γιατί αυτούς τους Κυρίους, ο θάνατος δέν τους ενδιέφερε καθόλου.
* * *
Πιστεύω πως η σημαία έχει υψωθεί. Τώρα σπεύδομε να την υπερασπισθούμε χαρούμενα, ποιητικά. Υπάρχουν μερικοί που μπροστά στην ξεκινημένη επανάστασι πιστεύουν ότι γιο να μαζευτούν οι εθελοντές χρειάζονται να προσφερθούν οι πιο ανώδυνες λύσεις, πιστεύουν πως η προπαγάνδα πρέπει να αποκρύπτη όλα όσα μπορούν να προκαλέσουν συγκινήσεις ή να φανερώσουν μια στάσι ενεργητική και εξτρεμιστική. Τι αυταπάτη! Οι λαοί δέν σπρώχνονται μπροστά, παρά μόνον από τους ποιητές. ' Αλλοίμονο σ" εκείνον, πού μπροστά στην ποίησι πού καταστρέφει, δέν ξέρει να αντιπαράταξη τήν ποίησι πού υπόσχεται!
Υψώνομε αυτόν τον διάπυρο στεναγμό τής Ισπανίας σ' ένα ποιητικό κίνημα. Θά θυσιασθούμε, θα υποστούμε θυσίες και ο θρίαμβος θα είναι δικός μας' ένας θρίαμβος όμως, στον οποίο δεν πρόκειται να φθάσωμε με τις επόμενες εκλογές.
Σ' αυτές τις εκλογές, ψηφίστε αυτόν που σας φαίνεται λιγώτερο κακός, γιατί δεν θα γεννηθή μέσα από αυτές η καινούργια Ισπανία, ούτε είναι αυτές ο στόχος μας.
Μοιάζουν σαν την θολή ατμόσφαιρα μιας ταβέρνας στο τέλος μιας νύχτας οργίων. Δεν βρίσκεται εκεί η θέση μας.
Πιστεύω ότι είμαι κι εγώ υποψήφιος, αλλά είμαι δίχως πίστι και δίχως σεβασμό. Κι αυτό σας το λέω τώρα, άσχετα αν κάτι τέτοιο δεν μου αποφέρη ούτε μία ψήφο. Δεν με ενδιαφέρει καθόλου. Εμείς δεν τσακωνόμαστε με τους άλλους για τα ανούσια υπολείμματα ενός άθλιου συμποσίου.
Η θέσις μας είναι έξω, στον ελεύθερο αέρα μέσα στην καθαρή νύκτα με το όπλο στον ώμο, ψηλά στ' αστέρια. Οι άλλοι μπορούν να συνεχίσουν ανενόχλητοι τα συμπόσια τους. Εμείς έξω, σε μια αυστηρή επιφυλακή, παρουσιάζουμε μια διάπυρη και σίγουρη νέα χαραυγή γιο τις εύθυμες ιδιοσυγκρασίες μας.

(Η ομιλία  πραγματοποιήθηκε στις 29 Οκτωβρίου 1933 στο θέατρο Κομέντια της Μαδρίτης.)

ΔΗΜ.ΒΑΚΑΣ: ΜΕΓΑΛΗ ΕΛΛΑΣ. ΕΛ.ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ ΗΓΕΤΗΣ

«Εις τας 9 η ώρα η συγκίνησις αποκορυφούται. Ο Διοικητής του Συντάγματος Τσολακόπουλος-Ρέμπελος οργανώνει μια αναμνηστική μικρά τελετή εις πανηγυρισμόν της εμφανίσεως των πρώτων τμημάτων τακτικού ελληνικού στρατού εις τον Κεράτιον. Διέταξε , δηλαδή, και παρετάχθησαν ένοπλοι οι άνδρες του 34ου συντάγματος εις το κατάστρωμα του «Τίγρεως». Ακολούθως μέσα στην απόλυτη σιγή- πειθαρχίας και αφθάστου συγκινήσεως- έδωσε διαδοχικώς και με τρέμουσαν φωνήν τα παραγγέλματα:-Προσοχή…-Εφ΄όπλου λόγχη….-Παρουσιάσατε άρμ…Και ενώ οι  σαλπιγκταί ανέκρουαν το σάλπισμα της σημαίας , οι αξιωματικοί εχαιρετούσαν με τα ξίφη και οι στρατιώται παρουσίαζον όπλα εξεδίπλωσε επάνω εις την γέφυραν του πλοίου και εκυμάτισεν υπερήφανα στην πρωινή αύρα του Βοσπόρου η τιμημένη Γαλανόλευκη του Συντάγματος. Συνάδελφοι, που έζησαν την ιστορικήν εκείνην στιγμήν, μου αφηγούντο αργότερα , ότι δεν γνωρίζουν τι ακριβώς συνέβη εν συνεχεία. Τέτοια ήταν η εθνική ανάτασις και μεταρσίωσις που όλων και των πλέον ψυχρών τύπων τα βλέφαρα ήσαν δακρυσμένα και όλα τα ελληνικά μάτια έβλεπαν για μερικά λεπτά θολά… Όλοι μόνον ήκουσαν- δεν είδον!..- τον Διοικητή τους που  είχε  την θαυμασίαν αυτήν έμπνευσιν  ν’ αναφωνή: «Ζήτω το Έθνος», ιαχή που επανελήφθη διατόρως από μυριάδας στομάτων. Συγχρόνως όμως η εθνική εκδήλωσις που τελετουργικώς συνέβαινεν επάνω εις το «Τίγρις» μετεδίδετο και έξω από το πλοίον. Διότι  μόλις είδαν την επίσημη στρατιωτική σημαία του 34ου πεζικού συντάγματος επάνω  εις την γέφυραν  του πλοίου , το ηγκυροβολημένον λίγο πιο πέρα  ελληνικόν θωρηκτόν «Αβέρωφ» (πλοίαρχος Χατζηκυριάκος)  και το ελληνικόν αντιτορπιλλικόν  «Κεραυνός»  (πλωτάρχης Θεοχάρης)  υψώνουν  αμέσως επί του πρωραίου ιστού  την ελληνικήν σημαίαν. Ταυτοχρόνως , τα πληρώματά των παρεττάσσοντο  επί του καταστρώματος και εζητοκραύγαζαν Παραλλήλως  τα εις τον Βόσπορον ορμούντα συμμαχικά θωρηκτά και λοιπά πολεμικά  πλοία , τιμής ένεκεν, έσπευσαν να υψώσουν  εις τον πρωραίόν τους ιστόν την ελληνικήν σημαίαν  και όλων αι μουσικαί ανέκρουσαν τον Εθνικόν μας Ύμνον.

ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΠΑΓΚΑΛΟΣ:TA AΠOMNHMONEYMATA MOY.1897-1947.


                                                                   
                                                     ΠΡΟΛΕΓΟΜΕΝΑ
Ο πόλεμος, η μάλλον το αίσχος, του 1897 ήτο αποτέλεσμα της μωρίας και ανικανότητος των τότε κυβερνόντων την χώραν.Αφ' ότου ηλευθερώθη το Κράτος ουδεμία Κυβέρνησις έδειξεν ενδιαφέρον δια την ενίσχυσιν και οργάνωσιν των στρατιωτικών δυνάμεων. Κατ' εξαίρεσιν ο Χαρίλαος Τρικούπης, όταν ανέλαβε την αρχήν, επεδείξατο θερμόν ενδιαφέρον δια την ανασύνταξιν και οργάνωσιν των εθνικών δυνάμεων. Ανέλαβε την εξουσίαν από του 1882 με στρατιωτικόν σύμβουλον τον αείμνηστον Ζορμπάν, προέβη εις μετάκλησιν ξένης στρατιωτικής αποστολής, την ίδρυσιν εκπαιδευτικών σχολείων και σχο λής εφέδρων αξιωματικών και την προμήθειαν των τριών Θωρηκτών («"Ύδρα» και «Σπέτσαι» και «Ψαρά») δια των οποίων η Ελλάς, δια πρώτην φοράν, απέκτησε την κυριαρχίαν της θαλάσσης εις την Ανατολικήν Μεσόγειον.
Την προ του 1897 κατάστασιν του Στρατού εχαρακτήρισεν η γρανιτώδης ειλικρίνεια του Τρικούπη από του βήματος της βουλής, με την γνωστήν ιστορικήν φράσιν : «Δεν έχομεν στρατόν. Ο ελληνικός στρατός της σήμερον είναι αγέλη». Το ελληνικό φιλότιμο εξηγέρθη τότε εναντίον του και ο μέγας πολιτικός εδέχθη βαρυτάτας ύβρεις από τον εξεγερθέντα Τύπον και την κοινήν γνώμην. Αλλά πόσον είχε δίκαιον και κατά πόσον ήτο αληθής ο βαρύς χαρακτηρισμός του Τρικούπη απεδείχθη περιτράνως μετ' ολίγον, ότε άφρονες πολιτικοί και μαινόμενοι πατριώται παρέσυραν άοπλον την χώραν εις την αθλίαν περιπέτειαν του 1897.
Οι λαοπλάνοι δημοκόποι κυβερνήται, αντί να περιστείλουν τους ανεύθυνους ζητωπολέμους των τριόδων, εξήπτον τουναντίον δια πομπωδών δηλώσεων το πατριωτικόν παραλήρημα του όχλου, με τας πανστρατιάς των «τριακοσίων χιλιάδων" Ελλήνων, που θα παρέσυρον ως χάρτινον πύργον την Τουρκικήν αυτοκρατορίαν, ενώ εγνώριζον ότι εις τας αποθήκας επιστρατεύσεως δεν υπήρχον εφόδια ούτε δια πεντήκοντα χιλιάδας ανδρών ! !
Οι έφεδροι εκαλούντο κατά σταγόνας και εφ' όσον κατεσκευάζοντο επει γόντως από τους εντοπίους πόρους στολαί και άρβυλα.(8)
Μία μόνον ηκούσθη τιμία φωνή συνέσεως εν τη Πολιτική ηγεσία· Ο υπουργός των Στρατιωτικών συνταγματάρχη; Ν. Σμολένσκης (αδελφός τού ήρωος του Βελεστίνου), αφού ματαίως προσεπάθησε να συγκράτηση τους παραφρονούντας συνεργάτας του υπέβαλε την παραίτησίν του, αντικαταστα θείς παρά του Ν. Μεταξά. «Είναι αδύνατος η συνεννόησης με τον πρωθυπουργόν, δια τον οποίον χρειάζεται ζουρλομανδύας» απεφάνθη ο τότε πρε σβευτής της Αγγλίας. Δυστυχώς όσοι εζήσαμε την θλιβεράν εκείνην εποχήν δεν δυνάμεθα να αρνηθώμεν ότι το Κράτος παρουσίαζεν εικόνα φρενο κομείου.
Αφορμή του πολέμου υπήρξεν η αποστολή του υπό τον συνταγματάρχην Τιμ· Βάσον εκστρατευτικού σώματος εις την Κρήτην.
Ο συνταγματάρχης Βάσος, υπασπιστής του Βασιλέως, ήτο υιός του εκ Μαυροβουνίου καταγόμενου διαπρεπούς και ανδρείου στρατηγού της επανα στάσεως του 1821. Με ωραίον επιβλητικόν παράστημα και ευθύν και έντιμον χαρακτήρα, ήτο τύπος πραγματικού ευπατρίδου. Καίτοι μη υπηρετήσας αρκε τά εις το στράτευμα κατώρθωοε, χάρις εις την μόρφωσιν και ευφυΐαν του, να αναποκριθή καλώς εις το δύσκολον έργον του εν Κρήτη, ένθα η αποστολή του δεν ήτο μόνον στρατιωτική, αλλά και διπλωματική, ένεκα της παρεμβά σεως των ναυάρχων των Mεγάλων Δυνάμεων. Το εκστρατευτικόν σώμα του Βάσου απετελέσθη από δύο τάγματα πεζικού, σχηματισθέντα εξ ανδρών των δύο εν Αθήναις συνταγμάτων, εκ μιας λυομένης πυροβολαρχίας και ενός λόχου μηχανικού. "Η όλη δύναμις ήτο μι κροτέρα των δύο χιλιάδων ανδρών. Το σώμα απεβιβάσθη περί τας αρχάς Φεβρουαρίου εις Πλατανιάν και επροχώρησε προς τα Χανιά. Παρά τις Βουκολιές έλαβε χωράν η μόνη σοβαρά συμπλοκή προς Τουρκικόν τμήμα της Φρουράς Χανίων, υποστηριζόμενον και υπό αρκετών ενόπλων τουρκοκρητών. Κατά την μάχην αυτήν έπεσαν γενναίως και οι νεαροί ανθυπολοχαγοί Δανάλης, Τριγγέτας και Σαράτσογλου. Και οι τρεις, άριστοι αξιωματικοί, εφονεύθησαν αδίκως, ένεκα της αμάθειας και ανικανότητος των ανωτέρων στελεχών του πεζικού της εποχής εκείνης· Ελλείψει μέτρων ασφαλείας οι αναπτυχθέν τες λόχοι υπέστησαν αιφνιδιασμόν δια του πυρός ομάδος εμπειροπολέμων Τουρκοκρητών, ενεδρευόντων εις συστάδα ελαιοδένδρων. Τελικώς ο ενθουσια σμός των στρατιωτών μας και η ορμή των Κρητών επαναστατών έτρεψαν εις φυγήν τους Τούρκους, οι οποίοι υπεχώρησαν ατάκτως προς τα Χανιά με σημαντικάς απώλειας. Η πρώτη αυτή νίκη, καθ' ην ο στρατός έλαβε το βάπτισμα του πυρός, ανηγγέλθη εις την Κυβέρνησιν δια της ιστορικής φράσεως: «Τους εσαρώσαμεν", ήτις μετέτρεψεν εις αληθές παραλήρημα τον έξαλλον ενθουσιασμόν του όχλου και των κυβερνώντων εν Αθήναις. Η νίκη των Βουκολιών, ασήμαντος στρατιωτικώς, έσχε σοβαρωτάτας πολιτικάς συνεπείας, διότι υπήρξεν η θρυαλίς του μετ' ολίγον εκραγέντος ελληνοτουρκικού πολέμου του 1897...............

                                                               Ο ΠΟΛΕΜΟΣ 
Όπως είπομεν ανωτέρω, η κατάστασις του στρατού μας ήτο οικτρά, υφ' όλας τας απόψεις. Τα στελέχη του πεζικού, εκτός ολίγων υπολοχαγών και ανθυπολοχαγών των σχολών Ευελπίδων και υπαξιωματικών, ήσαν τελείως αμαθή και ανίκανα. Η μεγίστη πλειοψηφία των ανωτέρων αξιωματικών απετελείτο από τους γνωστούς αγαθούς τύπους της «κόκκινης κάλτσας», των οποίων η στρατιωτική μόρφωσις περιορίζετο εις την τακτικήν της καταδιώξεως ληστών, φυγόδικων και ζωοκλεπτών. Το πεζικόν η «Βασίλισσα της Μάχης» εθεωρείτο όπλον δευτερεύον εις το περίεργον αυτό κράτος. Τοιαύτη ήτο η αμάθεια των κυβερνώντων, ώστε εχρειάσθησαν εξεγέρσεις και κινήματα των δικαίως αγανακτούντων νέων αξιωματικών διά να δοθή το περίφημον 20 δραχμον των διδακτικών βιβλίων, το οποίον εξίσωσε τον μισθόν των αξιω ματικών του πεζικού με τους μισθούς των άλλων όπλων ! ! !Ομοία προς την του πεζικού και έτι χειρότερα ήτο η κατάστασις των στελεχών του ιππικού. Πλην ελαχίστων εξαιρέσεων διέπρεπον εν αυτώ οι κρασοπατέρες με τις κυρτές πάλες και τούς φθηνούς παλληκαρισμούς των καφω δείων. Τα Μουρουζάκια. Είναι ζήτημα αν υπήρχον 5—6 αξιωματικοί κατάλληλοι δια την εκτέλεσιν μιας απλής αναγνωρίσεως.Εις σχετικώς καλυτέραν κατάστασιν ήσαν οι αξιωματικοί των δύο τεχνικών καλουμένων όπλων, του Πυροβολικού και του Μηχανικού. Ήσαν πάντες απόφοιτοι της Σχολής Ευελπίδων, με καλήν θεωρητικήν μόρφωσιν, αλλά με πολύ ολίγην επαγγελματικήν αξίαν, δια την έλλειψιν πρακτικής εκπαιδεύσεως. Η εκτέλεσις ασκήσεων βολής (το κύριον έργον του πυροβολικού) ήτο τελείως παρημελημένη, δια λόγους οικονομίας των πυρομαχικών, και υπήρξαν πλείστοι αξιωματικοί, οι οποίοι δια πρώτην φοράν έρριψαν κανονιά εις το πεδίον της μάχης ! ! Το ολίγον Μηχανικόν εχρησιμοποιείτο μάλλον ως πεζικόν, διότι εστερείτο ειδικής εκπαιδεύσεως και των τεχνικών μέσων.Αυτός ήτο ο στρατός, διά του οποίου η ανεκδιήγητος εκείνη κυβέρνησις ενόμιζεν ότι θα νικήση την Τουρκικήν αυτοκρατορίαν.Επί κεφαλής του ενόπλου αυτού συρφετού εις το κύριον θέατρον επι χειρήσεων, εν Θεσσαλία, ετέθη ο Διάδοχος του Θρόνου Κωνσταντίνος, έχων ως αρχηγόν του Επιτελείου τον συνταγματάρχην του πυροβολικού Σαπουντζάκην, όστις εθεωρείτο εκ των μάλλον μορφωμένων ανωτέρων αξιωματικών της εποχής εκείνης. Εις το Γενικόν Στρατηγείον υπηρετούν επίσης ο λοχαγός του Μηχανικού Β. Δούσμανης και οι υπολοχαγοί Ιωάν. Μεταξάς και Ξενοφ.(10) Στρατηγός, μορφωμένοι θεωρητικώς αξιωματικοί, αλλ' ουδέποτε υπηρετήσαντες εις το στράτευμα. Στρατηγικαί μονάδες δεν προεβλέποντο υπό του οργανισμού του Στρατού, όστις απετελείτο από ανεξάρτητα συντάγματα των διαφόρων όπλων και τινα ανεξάρτητα επίσης τάγματα ευζώνων. Η Επιμελητεία ήτο άγνωστος, ούτως ώστε μετά τας πρώτας μετακινήσεις —υποχωρητικάς πάντοτε—οι στρατιώται δεν είχον ούτε άρτον και ο στρατός εσώθη εκ της πλήρους, ένεκα πείνης, διαλύσεως, χάρις εις τον ιδιώτην Αγαθοκλήν, ο οποίος ανέλαβε την τροφοδοσίαν των λιμοκτονούντων ανδρών μετά τα Φάρσαλα.Το Γενικόν Επιτελείον κατά το στάδιον της συγκεντρώσεως συνεκρότησε, δια της προχείρου συρραφής ανά δυο συνταγμάτων πεζικού, τέσσαρας τα ξιαρχίας και διά της ανά δύο ενώσεως τούτων δύο Μεραρχίας, αι οποίαι ετέθη σαν υπό τας διαταγάς του υποστρατήγου Μακρή η Ιη και του συνταγματάρχου του πεζικού Γεωργ. Μαυρομιχάλη η ΙΙα. Όπως απεδείχθη και εκ της κατόπιν δημοσιευθείσης «Εκθέσεως των επιχειρήσεων», ουδέν σχέδιον επιχειρήσεων προεβλέπετο, ούτε υπήρχεν ιδέα ελιγμού επιθετικού ή αμυντικού. Συμφώνως προς τας τακτικάς αντιλήψεις των τε εκτελεστών και της Ανωτάτης Διοικήσεως, ο στρατός είχεν αντικειμενικόν σκοπόν την υπεράσπισιν της οροθετικής γραμμής και, φυσικώς διασπαρείς εφ' ολοκλήρου της μεθορίου, εσχημάτισεν είδος ασθενεστάτης υγειονομικής ζώνης, προορισμένης να καταρ ρεύση εις την πρώτην κρούσιν που θα εδέχετο εις οιονδήποτε σημείον αυτής.Την αφορμήν της εκρήξεως έδωσαν οι περίφημοι "σταυραετοί" της Εθνικής Εταιρείας, οι οποίοι καθ' ομάδας εισέβαλον εις το τουρκικόν έδα φος, περί τα τέλη Μαρτίου και τας αρχάς Απριλίου. Εις συμπλοκήν αυτών μετά τουρκικών τμημάτων έλαβον μέρος ημέτερα φυλάκια παρά τον Νεζερόν και το πυρ μετεδόθη εφ' ολοκλήρου της γραμμής την 7ην Απριλίου 1897. Την 11ην Απριλίου οι Τούρκοι εγένοντο κύριοι του αυχένος της Μελούνας, δι' ου διέρχεται η αμαξιτή οδός από Λαρίσης προς Ελασσόνα, και επετέθησαν δι' ισχυρών δυνάμεων προς το Δελόρια. ένθα ευρίσκετο και ο διοικητής της ΙΙας Μεραρχίας Μαυρομιχάλης, με την εφεδρείαν της Μεραρχίας εκ 4 περίπου ταγμάτων. Ο Μαυρομιχάλης , πιεσθείς ισχυρώς, ηναγκάσθη να υποχώρηση, ειδοποιήσας τον διοικητην της Ιης Μεραρχίας Μακρήν με το ιστορικόν: « Ηττηθείς εις Δερελί, υποχωρώ προς Καζακλάρ ». Η λακωνική φράσις του ειλικρινούς και τιμίου Λάκωνος, που υπενθυμίζει την προ 25 αιώνων περίφημον αναφοράν του Σπαρτιάτου ναυάρχου: « Έρρη τα κάλα Μίνδαρος απεσούα», έδωσε λαβήν εις τους ευθηνούς παλληκαράδες των Αθηναϊκών καφενείων να περιλούσουν με τας πλέον χυδαίας ύβρεις και μομφάς τον γενναίον αυτόν γόνον της ενδόξου οικογενείας της Μάνης. Ο Γ. Μαυρομιχάλης, τον οποίον απεκάλουν χλευαστικώς Καζακλάρ, εθεωρήθη υπεύθυνος της ήττης και της φυγής της Λαρίσης από τους έξάλους πατριώτας των Αθηναϊκών Τριόδων.
Όταν αι ύβρεις αύται και αι λοιδωρίαι έφθασαν μέχρις αυτού ο  θρυ­λικός συνταγματάρχης είπε με πικρίαν εις τον υπηρετούντα παρ' αυτώ ανεψιόν του, αξιωματικών του ιππικού : «Κάποιος από μας πρέπει να μείνη εδώ επάνω». Και παρ' ολίγον να μείνουν και οι δυο, διότι ο μεν υπίλαρχος Γ. Μαυρομιχάλης έπιπτε μετ' ολίγον ενδόξως ριφθείς έφιππος εις δραστικώς βαλλομένην ζώνην, ενώ ο μέραρχος ετραυματίζετο σοβαρώς εις Δομοκόν.
Η αιωνία Ελληνική ψυχή απέδειξεν ότι ρίχνει τις αναλαμπές της και στις σκοτεινότερες ακόμη περιόδους της Ιστορίας μας.
Ο διοικητής της Ιης Μεραρχίας, άμα λαβών την πληροφορίαν της υποχωρήσεως της ΙΙας εκ Δερελί, φοβούμενος υπερκέρασιν εκ του δεξιού του, διέ­ταξε και ούτος την αμεσον υποχώρησιν προς τα προγεφυρώματα της Λαρί­σης, τα οποία ήσαν σειρά περιβολών, αι οποίαι είχον κατασκευασθή το 1886 κατά τας τότε μεθοριακάς συμπλοκάς, που κατέληξαν εις την αιχμαλωσίαν του ευζωνικού τάγματος εν Κούτρα. Έπεσαν τότε ηρωϊκώς ο διοικητής του τάγ­ματος Λώρης και οι αξιωματικοί Δημητρέσας, Γραβέρης κ.λ.π.
Κατα την υποχώρησιν του όγκου της Ιης Μεραρχίας, δια της οδού Τυρνάβου — Λαρίσης, τα υποχωρούντα τμήματα ήκουσαν τήν νύκτα τον ποδοβολητόν του ιππικού μας, το οποίον, ως μη ώφειλεν, υπεχώρει εν καλπασμώ από του Καζακλάρ, και επί τη διαδόσει ότι επρόκειτο περί τουρκικού ιππικού  ετράπησαν εις άτακτον φυγήν, η οποία μετεβλήθη εις πανικόν,παρασύρασα και τα πλείστα τμήματα της ΙΙας Μεραρχίας. Την κατάστασιν επεδείνωσε και η ανάμιξις του πληθυσμού, ο οποίος μετά των κτηνών και οχημάτων του έφευγε προς Νότον, εγκαταλείπων τα χωρία του.
Το Γενικόν Στρατηγείον, το οποίον, ως λέγεται, παρηκολούθει αμέριμνον τον επιτάφιον εν Λαρίση, ευρέθη ούτω προ τραγικής καταστάσεως και έδωσε το σύνθημα γενικής προς τα Φάρσαλα υποχωρήσεως του στρατού την  πρωΐαν της 12ης Απριλίου.
Η. ταξιαρχία Σμολένσκη, ευρισκομένη παρά το Ρεβένι, διαταχθείσα, υπεχώρησεν εν πλήρει τάξει και κατέλαβε τα προς το Βελεστίνον υψώματα, καλύπτουσα τον Βόλον.
Το παρά την Καλαμπάκαν απόσπασμα υπό τας διαταγάς του ταγματάρχου Τερτίπη, διετάχθη επίσης να υποχωρήση προς Φάρσαλα, καλύπτον το αριστερόν των αυτόθι συγκεντρουμένων δυνάμεων του στρατού.
Κατά την αποχώρησιν εκ Λαρίσης εγκατελείφθη πολύ υλικόν, εφόδια και πυρομαχικά. Απωλέσθησαν επίσης και 8 τοπομαχικά πυροβόλα των 10.5. Εάν δεν ελάμβανε χώραν ο πανικός και η υποχώρησις εγίνετο εν σχετική τά­ξει ηδύνατο να σωθή το πλείστον του υλικού και ασφαλώς τα 8 βαρέα πυ­ροβόλα, διότι οι Τούρκοι έφθασαν εις Λάρισαν δύο όλας ημέρας μετά την εκκένωσιν αυτής, όπως ρητώς αναφέρει και ο Γερμανός οργανωτής του Τουρ­κικού στρατού φον Ντερ Γκολτς εις το σχετικόν σύγγραμμα του.
Η ταξιαρχία Σμολένσκη, συντεταγμένη και πειθαρχούσα υπό τον θρυλικόν εκείνον ηγήτορα, αντί να υποχωρήση προς Βελεστίνον, ήτο δυνατόν να διαταχθή να καταλάβη τα προγεφυρώματα της Λαρίσης και να προασπίση ούτως, ως ισχυρά οπισθοφυλακή, την εκκένωσιν της πόλεως και την υποχώρησιν  του στρατού. Αλλά προς τούτο έπρεπε να παραμένη διαυγής ο περίφημος φακός του Κλάουζεβιτς εν τη καρδία της Ανωτάτης Διοικήσεως [1].
Η υποχώρησις του στρατού προς τα Φάρσαλα εγένετο με αφάνταστον αταξίαν · ευτυχώς, ως προείπομεν, ο εχθρός εκινήθη βραδέως και μετά δισταγμού, ούτως ώστε εδόθη καιρός να ανασυνταχθούν αι σχεδόν εν διαλύσει μο­νάδες του στρατού. Αδυνατεί να εννοήση κανείς τους λόγους, οι οποίοι απηγόρευσαν εις το Γενικόν Στρατηγείον την εκλογήν των Φαρσάλων ως αμυν­τικής γραμμής, μετά την υποχώρησιν της Λαρίσης.
Είς καλός ανθυπασπιστής, με ένα βλέμμα επί του χάρτου και του εδά­φους, θα έβλεπεν ότι η μόνη ενδεδειγμένη δια την άμυναν τοποθεσία ήτο η ιδεώδης ισχυρότατη τοποθεσία τοΰ Δομοκού. Από της ημέρας της υποχωρήσεως εις Φάρσαλα (12 Απριλίου) μέχρι της αυτόθι εμφανίσεως των Τούρ­κων (23 Απριλίου) παρήλθον δέκα ολόκληροι ημέραι. Η Τουρκική διοίκησις ευτυχώς δεν ήτο πολύ καλύτερα της ημετέρας. Αντί να επωφεληθούν της φυγής των ημετέρων και να καταδιώξουν συντόνως τα διαρρέοντα εν διαλύσει Ελληνικά στρατεύματα, επροχώρουν «γιαβάς - γιαβάς », όπως γράφει και ο Γκολτς στην ιστορία του, έκαμαν δυο ημέρας μέχρι Λαρίσης και εκείθεν δέκα όλας ημέρας μέχρις ού εμφανισθούν ενώπιον της προκεχωρημένης γραμμής μας, εις Τατάρ των Φαρσάλων. Αι δέκα αύται ημέραι. ήσαν αρκεταί δια να οργανωθή αμυντικώς η ισχυρά τοποθεσία του Δομοκού, οπότε, ως απεδείχθη μετ' ολίγας ημέρας κατά την ομώνυμον μάχην, θα ανεκόπτετο ασφαλώς δι' αρκετόν χρόνον η προέλασις του εχθρού θα εσώζετο τουλάχιστον η τιμή των όπλων και θα μας εύρισκεν εις τον Δομοκόν η ανακωχή, την οποίαν επέβαλεν η παρέμβασις των Μεγάλων Δυνάμεων.
Ατυχώς η Διοίκησις του Ελληνικού στρατού, μετά τας πρώτας  ατυχίας των συνόρων και τον πανικόν της Λαρίσης, φαίνεται απώλεσε πάσαν ελπίδα και παρηκολούθη μοιρολατρικώς την εξέλιξιν των γεγονότων. Ούτως ο στρα­τός παρέμεινεν εις Φάρσαλα αδρανών και λιμώττων, σωθείς εκ της πλήρους διαλύσεως μόνον τη παρεμβάσει του ιδιώτου Αγαθοκλή, ο οποίος εξησφάλισε δι' ιδίων μέσων τον άρτον των ανδρών.
Την πρωΐαν της 23ης Απριλίου η Τουρκική εμπροσθοφυλακή, βαδίζου­σα επί της οδού Λαρίσης — Φαρσάλων, ήλθεν εις επαφήν με τα εις Τατάρ ευζωνικά τάγματα του ταγματάρχου Γ. Νικολαΐδη. Ο ταγματάρχης Γ. Νικολαΐδης ήτο πατήρ του αντιστρατήγου του ιππικού Παν. Νικολαΐδη, όστις διεκρίθη ως ίλαρχος κατά τους Βαλκανικούς πολέμους(Καστοριά) και διοικητής του ιππικού κατά τον Μικρασιατικόν πόλεμον.
O πατήρ του Νικόλαος (καπετάν Κολιός), υπολοχαγός εφονεύθη εν ομηρική μονομαχία προς τον διαβόητον αρχιληστήν Καραχάλιον, φονευθέντος ταυτοχρόνως εις θέσιν Βιλιαρί, βορείως της Μάνδρας.
Ο Γεώργιος Νικολαϊδης  είχε μετριωτάτην μόρφωσιν ,αλλά δυνατήν  ψυχήν , όπως απέδειξε την ημέραν εκείνην.
Μεμονωμένος εις Τατάρ , διαθέτων 4 μόνον τάγματα,άνευ υποστηρίξεως πυροβολικού, εδέχθη το βάρος της επιθέσεως δύο τουρκικών μεραρχιών, εκράτησε τας θέσεις του μέχρι της μεσημβρίας και υπεχώρησε  κλιμακηδόν και εν σχετική  τάξει  προς τα Φάρσαλα. Η ισχυρά αντίστασις των ευζωνικών  Ταγμάτων εις Τατάρ , η οποία ηνάγκασε  τον τουρκικόν όγκον  εις πρόωρον ανάπτυξιν  και ανέπτυξε την ορμήν της επιθέσεως , έσωσε τον Ελληνικόν Στρατόν εξ ασφαλούς αιχμαλωσίας εις τα Φάρσαλα, όπως θα εκθέσωμεν  κατωτέρω.  

[1] Ο διάσημος συγγραφεύς και επιτελάρχης του Πρωσικού Στρατού εις το Βατερλώ Κλάουζεβιτς έλεγεν ότι «Κατά άγνωστον μοιραίον φυσικόν νόμον, οι μεγά­λοι πολεμικοί άνδρες εις τας κρισίμους στιγμάς διατηρούν διαυγή τον φακόν της καρδίας, όστις θολούται εις τους κοινούς ανθρώπους, οίτινες βλέπουν σκοτεινάς τάς εικόνας ».
                                       












Τρίτη 3 Αυγούστου 2010

ΕΛΛΑΔΑ

Ο ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΣΤΡΑΤΟΣ ΣΤΗ ΝΟΤΙΑ ΡΩΣΙΑ
ΤΟ ΕΠΟΣ ΤΗΣ ΜΙΚΡΑΣ ΑΣΙΑΣ (1919-1922) 
Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ ΤΗΣ 4ης ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ 1936.
Ο ΜΕΤΑΞΑΣ ΛΑΪΚΟΣ ΗΓΕΤΗΣ (Ραφαηλίδης  Βασίλης)