Η ΔΙΑΘΗΚΗ ΤΟΥ ΧΟΣΕ ΑΝΤΟΝΙΟ ΠΡΙΜΟ ΝΤΕ ΡΙΒΕΡΑ

Αυτή είναι η τελευταία επιθυμία και διαθήκη του υποφαινόμενου José Antonio Primo de Rivera y Sáenz de Heredia, ετών τριάντα τριών , άγαμου , δικηγόρου , με τόπο γέννησης και κατοικίας τη Μαδρίτη , γιού του Miguel και της Casilda (ας αναπαύονται εν ειρήνη), που συνέταξε και παρέδωσε στην επαρχιακή Φυλακή του Alicante, στις 18 Νοεμβρίου 1936.
Καταδικασμένος χθες σε θάνατο, παρακαλώ το Θεό , αν δεν με προφυλάξει από αυτό το τέλος, να μου επιτρέψει να διατηρήσω μέχρι τέλους, την αξιοπρέπεια και την εγκαρτέρηση με την οποία ήδη αναμένω το θάνατο , και προκειμένου να κρίνει τη ψυχή μου , να μη την κρίνει με βάση την αξία μου , αλλά σύμφωνα με την απέραντη ευσπλαχνία του .
Αναρωτιέμαι αυτή τη στιγμή , μήπως υποκύψω ακόμη στα προστάγματα της ματαιότητας των εγκοσμίων , μπαίνοντας στο πειρασμό να απολογηθώ  για μερικές από τις πράξεις μου.  Αλλά όπως, αφ' ετέρου , παρέσυρα στη πίστη μου και στον αγώνα μου πολλούς από τους συντρόφους, σε βαθμό πολύ ανώτερο από την ατομική μου αξία (την οποία γνωρίζω τόσο καλά , ώστε η φράση μου αυτή να υπαγορεύεται μόνο από τη ταπεινότερη ειλικρίνεια ) και όπως εξώθησα μάλιστα αμέτρητους από αυτούς σε μεγάλες ευθύνες και κινδύνους , θα θεωρούσα σαν έλλειψη εκτίμησης ευγνωμοσύνης , το να απομακρυνθώ από αυτούς , χωρίς να τους δώσω καμία εξήγηση.

Δεν είναι ανάγκη να επαναλάβω τώρα , όσα είπα και έγραψα τόσες φορές για τους σκοπούς και τις φιλοδοξίες , που είχαμε για τη Φάλαγγα εμείς οι ιδρυτές της .Εκπλήσσομαι μόνο γιατί μετά από μόνο τρία χρόνια η πλειοψηφία των συμπατριωτών μας εξακολουθεί να μας κρίνει χωρίς καν να μπει στο κόπο να μας κατανοήσει.. Αν η Φάλαγγα στερεωθεί και μονιμοποιηθεί , ελπίζω ότι όλοι θα λυπηθούν , για το τόσο αίμα που χύθηκε και ας με δεχθούν οι σύντροφοι , που προηγήθηκαν πριν από εμένα στη θυσία , σαν τον τελευταίο ανάμεσά τους.

Εξήγησα χθες για τελευταία φορά στο δικαστήριο που με έκρινε τι είναι η Φάλαγγα. Όπως τόσες άλλες φορές , ανέφερα τα κύρια σημεία του προγράμματός μας. Για μια ακόμη φορά  παρατήρησα ότι πολλά πρόσωπα, που αρχικά ήσαν εχθρικά, λάμβαναν πρώτα την ΄'εκφραση της έκπληξης και έπειτα της συμπάθειας. Μου φαινόταν να διαβάζω στα βλέμματά τους τη φράση: "Εάν γνωρίζαμε, ότι περί τίνος πρόκειται , δεν θα βρισκόμασταν εδώ". Και πραγματικά αυτοί δεν θα με δίκαζαν , εγώ δεν θα δικαζόμουν και άλλοι Ισπανοί δεν θα σκότωναν ο ένας τον άλλο στα πεδία των μαχών. Ήταν, όμως , πλέον πολύ αργά , για να διορθωθεί έστω και το παραμικρό και έτσι περιορίστηκα να εξυμνήσω τη τιμιότητα και το θάρρος των αγαπητών μου φίλων και να κερδίσω για λογαριασμό τους τη πλήρη σεβασμού προσοχή των εχθρών τους.

Δεν ζήτησα να διασφαλίσω με μια θεατρική γενναιότητα μεταθανάτια φήμη ήρωα. Δεν αποπειράθηκα να εμφανιστώ σαν "υπεύθυνος για όλα " και δε χρησιμοποίησα το ρομαντικό λεξιλόγιο .Υπερασπίστηκα τον εαυτό μου με τα καλύτερα επιχειρήματα του δικηγορικού μου επαγγέλματος , το οποίον τόσο αγάπησα, Νόμισα , πως θα ήταν τερατώδες , αλλά και ανειλικρινές , το να μην υπερασπισθώ μια ζωή, η οποία θα μπορούσε ακόμη να αποβεί χρήσιμη για το σύνολο και την οποία ο Θεός δεν μου έδωσε για να τη προσφέρω σαν ολοκαύτωμα ή μάλλον σαν πυροτέχνημα στην ματαιοδοξία.

Είθε να ευδοκήσει ο θεός όπως το αίμα μου , να είναι το τελευταίο Ισπανικό αίμα , που χύνεται στον εμφύλιο σπαραγμό . Είθε να βρει ο Ισπανικός λαός , τόσο πλούσιος σε βαθιές αρετές , την πατρίδα, το ψωμί και τη δικαιοσύνη.Δεν πιστεύω , ότι μου μένει τίποτα άλλο να πω για το δημόσιο βίο μου.

Σε ότι έχει να κάνει με το θάνατό μου , τον αναμένω χωρίς καυχησιολογίας- γιατί ποτέ δεν είναι ευχάριστο να πεθαίνει κανείς στην ηλικία μου- αλλά και χωρίς διαμαρτυρίες. Δέξου το θάνατο αυτό , Θεέ Μεγαλοδύναμε, σε ότι περιέχει σα θυσία , για να αντισταθμίσει έστω και μερικά, όλα όσα υπήρξαν   εγωισμός και ματαιοδοξία στη ζωή μου"...........

ΒΑΛΕΝΤΙΝΟΣ ΓΚΟΝΤΖΑΛΕΘ :Η ΚΛΟΠΗ ΤΟΥ ΙΣΠΑΝΙΚΟΥ ΧΡΥΣΟΥ

ΔΗΜ. Σ. ΣΟΥΤΖΟΥ
ΙΣΠΑΝΙΚΕΣ ΦΛΟΓΕΣ
Σελ.100
ΑΘΗΝΑ 1967

«Τις παραμονές του εμφυλίου πολέμου, διηγείται ο Καμπεσίνο[1], δούλευα και τότε σ' ένα γιαπί. Και ξέρεις ποιόν είχα εργοδηγό; Τον Ιμπαρούρι, ναι, τον σύζυγο της Ντολορές, της περιφήμου Πασιονάριας!»

Και σ' αυτό το όνομα ξεσπάει για μια στιγμή γιομάτος βιαιότητα κι' αγανάκτησι.

—«Αχ αυτή! Τι βρωμοθήλυκο! Το ξέρεις ότι την ξαναβρήκα στη Ρωσία το 1940! Είχε φροντίζει να φέρη τον εραστή της απ' την κατεχομένη Γαλλία με ένα χιτλερικό αεροπλάνο! Εξ αιτίας τέτοιων Ανθρώπων χάσαμε. Που τους ενδιέφερε περισσότερο να καλοπεράσουν, να πλουτίσουν και να τρώγωνται για την εξουσία παρά να βάλουν τα δυνατά τους για να συντρίψουν τον Φράνκο. Η μόνη επιχείρησις που είχαν επιτυχία ήταν η κλεψιά του Ισπανικού χρυσού. Ήμουνα εκεί. Αχ, τι αφελής που στάθηκα κείνη την εποχή! Ήταν τον Οκτώβριο του 1936. Ο δόκτωρ Νεγκρίν, τότε υπουργός των Οικονομικών της Κυβερνήσεως Καμπαλλέρο, είχε θελήσει να μεταφέρη το χρυσάφι της Τραπέζης της Ισπανίας σε μέρος ασφαλές. Ήταν φυσικά ένα μυστικό του Κράτους. Αλλά ο Ρόζεμπεργκ, ο σοβιετικός πρέσβυς (στη Μαδρίτη), oι πράκτορες της Νικαβεντέ στην Ισπανία και ο Χοσέ Ντιάζ, ο γενικός γραμματεύς του κομμουνιστικού κόμματος Ισπανίας, ήσαν επίσης εν γνώσει. Ο ίδιος ο Ντιάζ με κάλεσε και μου είπε:

—Εσυ θ' αναλάβης τη διεύθυνσι της επιχειρήσεως. Πρέπει νάχης τελειώσει μέσα σε δυο ώρες.

—Μήπως θα πρέπει να χρηοιμοποιήσω βία; τον ρώτησα.

—Όχι. Η επιχείρησις έχει πολύ καλά προπαρασκευαστή. Δεν θα χρειαστή.

Ο μόνος που θα μπορούσε να έχη αντιρρήσεις γι' αυτή τη «μεταφορά» ήταν ο διευθυντής της Τραπέζης. 'Ενας τίμιος δημοκράτης. Ο Νεγκρίν τον κάλεοε οε μια σύσκεψί που κράτησε τέσσαρες ώρες. Εν τω μεταξύ oι φύλακες αντικατασταθήκανε από δικούς μας ανθρώπους που φορώντας στολές φυλάκων, έβγαλαν το χρυσάφι από τα υπόγεια. Υπήρχαν 7.800 κιβώτια που φορτώθηκαν σε τριανταπέντε καμιόνια. Αφήοαμε τη Μαδρίτη στις 10 και 42'. Στην έξοδο της πόλεως η φάλαγγα των αυτοκινήτων σταμάτηοε. Διώξαμε τους πρώτους σωφεραίους. Τοποθετήσαμε κόκκινες σημαίες πάνω στα καμιόνια για να δείξουμε ότι τα οχήματα είναι φορτωμένα με εκρηκτικές ύλες. Έτσι, οι καινούργιοι οδηγοί που έφτασαν σχημάτισαν την εντύπωσι ότι μεταφέρουν δυναμίτες και η κίνησι συνεχίστηκε χωρίς απρόοπτα πάνω στο δρόμο της Καρθαγένης. Στη Γαλέτα τα κιβώτια τοποθετήθηκαν μέσα σέ μπαράγκες που χρησίμευσαν για εναποθήκευσι αποθεμάτων εκκρητικών υλών. Στις 25 Οκτωβρίου κομμουνιστές πυροβολητές τις φόρτωσαν σε ένα βαπόρι και πήραν την κατεύθυνσι της Οδησσού. Ήταν μια τεραστία κλεψιά εις βάρος του Ισπανικού λαού. Εκείνη την εποχή ούτε που το σκέφτηκα. Τώρα όμως, η ανάμνησι της συνενοχής μου με κάνει να συχαίνωμαι τον εαυτό μου».

Μένει για λίγο σιωπηλός με το πηγούνι ανάμεσα στα δυο του χέρια και συνεχίζει:

—«Δεν ήταν εξ άλλου η μόνη κλεψιά που έγινε εις βάρος του Ισπανικού Λαού.'Οταν ξανακατέλαβα τη Λερίντα μ' ένα τολμηρό εγχείρημα, ανεκάλυψα μέσα σε μια υπόνομο μια μεγάλη ποσότητα από χρυσάφι και τον καλύτερο ραδιοπομπό που καθώς φαίνεται υπήρχε σ' όλη την Καταλωνία. Χάρισα τον πομπό στο Λουίς Κομπανύς τον πρόεδρο της Καταλωνίας. Το χρυσό τον μετέφερε ο κομμουνιστής Ούγγρια με δυο καμιόνια, και με την εντολή να τον παραδώση στό Χοσέ Ντιάθ και στην Πασιονάρια. Αργότερα ο Χοσέ Ντιάθ μου είπε ότι μεταφέρθηκε στη Γαλλία και παραδόθηκε στο Μωρίς Τορέζ (τον αρχηγό του Κ.Κ. Γαλλίας). Κατά τις τελευταίες μάχες στην Καταλωνία, στο Καστίγιο ντε Φιγκουέρος, έξη καμιόνια με χρυσάφι σε ράβδους και με πολύτιμους λίθους φορτώθηκαν απ' τον ταγματάρχη Μανόλο, το δεξί χέρι του στρατηγού Λίστερ — ακόμα ένα ωραίο μούτρο επαναστάτη αυτός εκεί! — που στη Μόσχα αφού εβίασε πέντε Ισπανίδες πρόσφυγες, τις κατήγγειλε σαν φασίστριες για να μην μπορέσουν να πιάσουν τα παράπονα τους. Τα τέσσαρα απ' τα έξη καμιόνια της "Φιγκουέρας, πέρασαν επίσης στη Γαλλία, θα πρέπει να εξασφαλίσουν στο Βιγιασαντέθ άνετα γεράματα. Α, τι βρωμιά! Τι βρωμιά! . . .».

[1] Από τη συνέντευξη που παραχώρησε στον Φρανσουά Μπρινιώ για το περιοδικό "Ιστορία για όλους" στα 1961. Ο Βαλεντίνος Γκοντζάλεθ με το προσωνύμιο Καμπεσίνο (χωριάτης) ήταν ο  "Κόκκινος " Στρατηγός της "Δημοκρατικής Ισπανίας"  που μετά το τέλος του Εμφυλίου πολέμου κατέφυγε στη ΄Γαλλία .

ΦΕΡΝΤΙΝΑΝΤ ΤΟΝΟΫ- ΟΙ ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΚΑΡΜΕΝ

Εις τις πρώτες γραμμές του μετώπου της κυβερνητικής παρατάξεως πολεμούν κορίτσια και νέες γυναίκες που φορούν επιδεικτικώς τα κόκκινα εμβλήματα του "Λαϊκού Μετώπου. Όπως έκαναν και οι Γαλλίδες πολίτιδες της επαναστάσεως του 1789.

Εις ολόκληρον την ισπανικήν χερσόνησον αι εργαζόμεναι γυναίκες συμμετέχουν  ενεργώς εις τον αγώνα  και αν δεν φθάνουν αριθμητικώς τους άρρενας συμπολεμιστάς των, τους συναγωνίζονται όμως με τον ιδικόν των τρόπον εμψυχώνουσαι και παρακινούσαι.

Μέσα σ' αυτές τις "Κόκκινες Κάρμεν "ημπορεί κανείς να βρη τα περισσότερον βίαια και περισσότερον αδιάλλακτα πνεύματα της Ισπανίας.

Εμπνεύστρια είναι η νεαρά δεκαεπταέτης Αϊντά Λαφουέντε, που ετυφεκίσθη με τη γροθιά της σηκωμένη υψηλά, έξω από την εκκλησίαν του Αγίου Πέτρου στο Οβίδεο.

Αυτό συνέβη τον Οκτώβριον του 1934. Η κόκκινη παρθένος ήτο αρχηγός των νεαρών κομμουνιστών του Οβίδεο επί δέκα ημέρας κατά την φοβεράν εκείνην εξέγερσιν. 

Σήμερον ευρίσκεται στο Μουσείον της Επαναστάσεως της Μόσχας το φόρεμα της ηρωίδος αυτής, τρυπημένον από πολλές σφαίρες. Το έστειλαν εκεί οι γονείς της.

Τώρα αι οπαδοί της φέρουν το όνομα των "γυναικών αμέσου δράσεως" δια να ξεχωρίζουν από τας γυναίκας , αι οποίαι απλώς δημηγορούν ή οργανώνουν και ιδιαιτέρως δια να μη συγχέωνται με τις δημοκράτισσες που τώρα φαίνονται πολύ ήπιαι και πολύ συντηρητικαί συγκρινόμεναι με αυτάς. 

Αλλά καλλίτερον θα έπρεπε να λέγονται "γυναίκες εμπρησμού ". 

Γιατί όταν πρόκειται να εμπρησθή μια εκκλησία ή ένα μοναστήρι, γυναίκες θα είνε πάντοτε μεταξύ αυτών που θα μεταφέρουν τους τενεκέδες του πετρελαίου δια να τους χύσουν επάνω στα ιερά λείψανα.

Το μίσος που δείχνουν εναντίον των καλογήρων πρέπει να το ιδή κανείς για να το πιστεύση. Πώς εν τούτοις συνέβη να παρουσιασθούν εις την Ισπανίαν οι απόγονοι των αιμοδιψών "πολίτιδων", που ενεφανίσθησαν πρώτην φοράν εις την Γαλλικήν Επανάστασιν και έπειτα εις την Κομμούναν του 1871; Διότι δεν ημπορεί κανείς να πη ότι γυναίκες του τύπου αυτού παρουσιάσθησαν κατά την ρωσσικήν επανάστασιν του 1917. 

Πολλά ηκούσθησαν τότε για κάποιο σύνταγμα Αμαζόνων αλλ' αυτό είνε μια διαφορετική υπόθεσις. Εδώ παρατάσσονται κορίτια το ένα δίπλα στο άλλο για να αντιμετωπίσουν τα αδέλφια των και τους αγαπημένους των. Όταν έπεσεν η ισπανική μοναρχία τπ 1931, η ζωή της Ισπανίδος που έως τότε εζούσεν απομονωμένη, ήλλαξε ριζικώς.

*

Η Ισπανίδα , είπαν πολλές φορές ,είνε ένα πλάσμα προωρισμένον να λατρεύεται και πρέπει ή να ασχολείται με τα οικιακά. ή να μπαίνη σε ένα θρησκευτικό τάγμα. 

Αυτό πραγματικά ίσχυε δια το μεγαλείτερο μέρος των γυναικών της Ισπανίας, των οποίων 65 τοις εκατόν ήσαν τότε αγράμματες .Φυσικά ήτο πολύ διαφορετικής νοοτροπίας, το συνεχές αυξάνον τμήμα των Ισπανίδων, αι οποίαι ειργάζοντο εις τα εργοστάσια. 

Εκεί η νοοτροπία των γυναικών όπως και αι σχέσεις των με τους άνδρας ανεπτύσσοντο όπως ακριβώς συνέβαινε και εις τας άλλας Δυτικάς χώρας. Και από εκεί προήλθον οι σημερινές "Κόκκινες Κάρμεν".

*

Αι Ισπανίδες από 18 μέχρι 20 ετών εμεγάλωσαν κάτω από μίαν ατμόσφαιραν διαρκούς επαναστάσεως, η οποία επέδρασεν εις την διαμόρφωσιν της νοοτροπίας των. Ήπιαν πολύ από το ναρκωτικόν που τους προσέφερεν η Δημοκρατία, πέταξαν την θρησκείαν,όπως και κάθε χαλινόν και γενικώς κάθε τι που ανήκει εις το παρελθόν. 

Η ιδέα να μοιάσουν με τις μητέρες τους τις αηδιάζει. 

*

Κάποτεσε ένα κέντρον της Μαλάγας ηρώτησαν ένα κορίτσι που διεσκέδαζεν εκεί περασμένα μεσάνυχτα , τι θα της έλεγεν ο πατέρας της όταν θα εγύριζε στο σπίτι της τόσο αργά. Εκείνη εγέλασε και απήντησε: 

-Ο πατέρας μου; Εάν μου ειπή κάτι, του απαντώ σηκώνοντας τη γροθιά μου, όπως κάμνει εκείνος όταν θέλη την ελευθερία του. Το μόνο που έχει να κάνη είναι να μη μιλά. 

Το ότι το κορίτσι αυτό θα παροτρύνη τους φίλους της να πολεμήσουν ή ακόμη το ότι θα πολεμά ναι αυτή δεν φαίνεται φυσικά καθόλου παράδοξο.

(Η ανταπόκριση του Τονόϋ δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Νταίλυ Μαίηλ και αναδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΝΕΑ ΑΛΗΘΕΙΑ  στο φύλο της 31 Ιουλίου 1936)

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΠΟΥ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕ Ο ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΦΡΑΝΚΟ ΣΤΟΝ ΑΠΕΣΤΑΛΜΕΝΟ ΤΗΣ "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ" ΣΠΥΡΟ ΜΕΛΑ.( ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ )

Μπροστά στο μικρό γραφείο ενός κοινού αστού, πούναι τοποθετημένο στη γωνία -για να οικονομήται χώρος - σ ΄ ένα μέτριο δωμάτιο , με τη στοιχειωδέστατη διακόσμησι ,στέκει ο Καουδίλλιο, μ΄απλή στολή  εκστρατείας.

Μέτριο ανάστημα ' ωμορφάνθρωπος σκούρα μάτια, βλέμμα καθαρό, άμεσο, τίμιο, διάφωτο από ένα σταθερό χαμόγελο καλωσύνης' κανένας αέρας βιασμένου μεγαλείου' καμμιά πόζα' καμμιά ευχέρεια υποκριτική  και κανένα φτιασίδι:

Ένα μέτωπο χωρίς ρυτίδες συνοφρυώσεων , ένας νέος, άνθρωπος απλός, όλος εμπιστοσύνη , μ' ένα στόμα με χείλη κάπως σαρκώδη, γεμάτα επιείκεια. Μαντεύει κανείς αμέσως , ότι η ενεργητικότης του δεν εκφράζει μια ιδιοσυγκρασία βίαιη κι' επιθετική' ότι είναι αποτέλεσμα  μιας αρμονίας ανάμεσα στην ξάστερη διάνοιά του  και μια θέλησι γεμάτη γαλήνη και στοχασμό, που τη στηρίζει, κάθε στιγμή, βαθύ αίσθημα καθήκοντος.

-Επιτρέψατέ μου , εξοχώτατε , του λέγω, τη στιγμή που μου δίνει μ' εξαιρετική εγκαρδιότητα το χέρι, να σας εκφράσω το θαυμασμό μου για όσα  μέχρι της στιγμής  έχετε κατορθώση - ένα θαυμασμό που δεν είναι μόνο προσωπικός, αλλά και θαυμασμός  ολοκλήρου έθνους  και, τολμώ να πω της ανθρωπότητος  όλης . Γιατί με την ακατάβλητη  πίστι σας , την επιμονή σας και την αδάμαστη θέλησί σας δεν εσώσατε την Ισπανίαν  μόνο από το χείλος της αβύσσου, αλλά και τον ανθρώπινο πολιτισμό  σε μια καμπή από τις πιο επικίνδυνες  της ιστορίας του .Το όνομά σας , δεμένο αδιάρρηκτα  μ' αυτή την ιστορία, θα σκεπάση ασφαλώς το όνομα του Θιδ  καμπιαδόρ, του μεγάλου ήρωος της Καστίλλης!

-Γνωρίζω μου είπε, σαν να βιαζότανε να διώξη από τ' αυτιά του  τα κολακευτικά μου λόγια, τι έχετε κάμη για την Ισπανία' γνωρίζω  όσα έχετε γράψη για τον τόπο μας' γνωρίζω προ πάντων τα αισθήματά σας  προς τη Νέα Ισπανία.....

-Γι' αυτήν ακριβώς θα επιθυμούσα, εξοχώτατε , να μου μιλούσατε.

-Υπό ποίαν έποψιν;

-Για τη σημερινή κατάστασι, για το μέλλον της, για τη θέσι της στον κόσμο και στο μεγάλο, το φλογερό ζήτημα που απασχολεί, αυτό το καιρό , την κοινή γνώμη - το ζήτημα του πολέμου και της ειρήνης.

-Για τη σημερινή Ισπανία....είπε, συγκεντρώνοντας το στοχασμό του. Τι να σας πω γι' αυτήν ; Τί άλλο παρά ότι πιστεύω ακράδαντα στα πεπρωμενα της; Είμαι απόλυτα βέβαιος , ότι η χώρα  θα κάμη τεράστια βήματα  προς τα εμπρός, κάτω από τη νέα κατάστασι της ωργανωμένης Δημοκρατίας.

- Ωργανωμένης Δημοκρατίας; ερώτησα.

- Μάλιστα! Το σύστημά μας , είπε ο Καουδίλλιο, είναι μια Δημοκρατία  ωργανωμένη από πάσης απόψεως: Κοινωμικής , πολιτικής, οικονομικής, διοικητικής  -μία Δημοκρατία πειθαρχημένη , την οποίαν αντιτάσσομεν  εις την αναρχουμένην  δημοκρατίαν , την οποίαν  κατελύσαμεν.

-Κάθε πολιτισμένος άνθρωπος , είπα χαίρει όταν ακούη αυτήν την δήλωσιν . Και δε σας κρύβω , ότι  με μεγάλη ευχαρίστησι  διάβασα στη "Νόρμα Προγκραμμάτικα  Ντελ Νουέβο Εστάδο" ,στις προγραμματικές αρχές του Νέου Κράτους , ότι "η ανθρωπίνη   αξιοπρέπεια, η ακεραιότητα του ανθρώπου και η ελευθερία του είναι αξίες  αιώνιες και παραμένουν άθικτες.
-Ασφαλώς , αποκρίθη ο Αρχηγός του Νέου Ισπανικού Κράτους, η δημοκρα­τική αυτή Αρχή αποτελεί τη βάσι μας. Και ακριβώς γι' αυτό όλοι οι Ισπανοί μετέχουν, κατά τας προγραμματικάς μας Αρχάς, στην κρατική οργάνωσι δια μέσου τριών μεγάλων λειτουργιών: Της οικογενειακής, της δημοτικής και της συνδικαλιστικής. 'Αλλά πρέπει να εννοούμεθα! Το Ατομο τότε είναι Αληθινά ελεύθερο, όταν αποτελή μέρος ενός Έθνους ισχυρού και ελεύθερου. ΓΙ' ΑΥΤΟ ΔΕΝ ΘΑ ΕΠΙΤΡΑΠΗ ΣΕ ΚΑ­ΝΕΝΑ ΣΤΟ ΕΞΗΣ ΝΑ ΜΕΤΑΧΕΙΡΙΣΤΗ ΤΗΝ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ ΤΟΥ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΔΥΝΑΜΕΩΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΟΣ. Βεβαιωθήτε, ότι το νέον Κράτος δεν αποτελεΙ την έκφρασιν επιστροφής εις ιδέας και αξίας του παρελθόντος! Είναι όργανον , εντελώς νέον εστραμμένον απολύτως προς την οδόν της προόδου. Γνωρίζετε την Ισπανίαν ' την είδατε στο παρελθόν ' την είδατε και τώρα... Θα επεθύμουν να την εβλέπατε και ύστερα από ολίγα χρόνια.
-Είδα εξοχώτατε, ότι αναλαμβάνετε το έργο των επανοικοδομήσεων κι' επανορθώσεων' ότι αρχίζετε την επισκευήν των παλαιών δρόμων και την κατασκευήν νέων μεγάλων δικτύων....
-Αυτά όλα είναι μία μικρά αρχή , μου είπε. Ολη μας η προσοχή θα στραφή αμέσως στην ανάπτυξι του εθνικού μας πλούτου. Το υπέδαφος μας είναι πλούσιο σε μεταλλεύματα . Θα εκμεταλλευθούμε αυτό τον πλούτο  σύμφωνα με τις πιο σύγχρονες  επιστημονικές μεθόδους. Θα εργασθούμε  εντονώτατα  επίσης για την ανάπτυξι της γεωργίας. Θα διευθετήσουμε  το αγροτικό πρόβλημα' θα οργανώσουμε  την αγροτική πίστι' και θα εκτελέσουμε  μεγάλα αρδευτικά έργα.Θ' αναπτύξουμε το εμπόριό μας .Και με την ευκαιρία αυτή  πρέπει να σας πω , ότι χαίρω που ακούω, ότι ο πρεσβευτής σας εργάζεται  για τον καθαρισμό των στοιχείων που θα εχρειάζοντο  για την σύναψι  εμπορικής συμβάσεως  με την Ελλάδα . Η εφαρμογή του προγράμματος αυτού θα συντελέση  στην εξύψωσι  του επιπέδου της ζωής  της ζωής και την αποτελεσματική καλυτέρευσι της θέσεως  του εργαζομένου ανθρώπου. 
Έχουμε αρχίση από τώρα να βελτιώνουμε  σημαντικά τη ζωή του , αρχίζοντας  από την κατοικία του. Ο πόλεμος μόλις έπαυσε ' εμείς όμως  έχουμε προλάβη να κτίσουμε οκτακόσια σπίτια  για τους εργάτες,με διαμερίσματα κομψότατα, ωραιότατα επιπλωμέαν, για τα  οποία πληρώνουν μόλις 25 πετσέτες (διακόσιες πενήντα δραχμές) το μήνα! Και εξακολουθούμε να κτίζουμε  και δεν θα σταματήσουμε  παρά μόνον όταν όλοι αποκατασταθούν.
-Και η εξωτερική θέσι της Ισπανίας , εξοχώτατε; Τον ρώτησα σ΄αυτό το σημείο.
-Δεν υπάρχει αμφιβολία , μου λέει  μετά κάποιο στοχασμό, ότι η ιστορική πληρότης της Ισπανίας είναι  η Αυτοκρατορία , με την διαφοράν , ότι εις τον όρον αυτόν "Αυτοκρατορία " δεν πρέπει να δοθή  πολιτική αλλά πνευματική σημασία:Επιθυμία ηθικής ακτινοβολίας .Επί του πολιτικού πεδίου  είμεθα ειρηνόφιλοι-αλλά ειρηνόφιλοι χωρίς θυσίαν της αξιοπρεπείας μας. Δεν θέλομεν  και δεν πιστεύομεν εις την δυνατότητα του πολέμου. Εγυρίσατε στην Ισπανία και είδατε τα ερείπια . Η τύχη που περιμένει την Ευρώπη  σ' ένα γενικό πόλεμο είναι απαισία. Ο πόλεμος σήμερα δεν διεξάγεται κατά μέτωπον μόνο' γίνεται κατά βάθος' και μια ζώνη δεν απαλάσσεται  από τον αιματηρόν τυφώνα του ολέθρου. Η καταστροφή θα είναι τέτοια , ώστε κανένα έθνος  δεν θα ημπορή  να  την πληρώση' ΚΑΙ ΓΙ' ΑΥΤΟ ΑΚΡΙΒΩΣ  ΚΑΝΕΝΑ ΕΘΝΟΣ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΔΥΝΑΤΟΝ  Ν' ΑΝΑΛΑΒΗ ΚΑΙ ΤΗΝ ΕΥΘΥΝΗΝ ΤΗΣ.
Η καταστροφή θα είναι τόσης εκτάσεως, ώστε και όλα μαζύ τα έθνη δεν θα είναι ικανά να την πληρώσουν.Διότι δεν θα καταστραφούν μόνον αξίαι που εδημιούργησε η παρούσα γενεά, αλλά πολλές γενεές πριν απ' αυτήν. Πάρετε παράδειγμα την Εμπορικήν ναυτιλίαν- σας την αναφέρω  γιατί είσθε Έλλην- που θα καταστραφή ασφαλώς.Το κεφάλαιον που αντιπροσωπεύει είναι εργασία πολλών γενεών. Ποίος θα το αντικαταστήση;ο ίδιο θα συμβή σ' όλους  τους κλάδους της ανθρωπίνης ενεργείας.
Ακολούθησε μικρά σιωπή γεμάτη από στοχασμούς. Εθεώρησα ότι η συνομιλία είχε λήξει.
(Επιστροφή)

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΠΟΥ ΠΑΡΑΧΩΡΗΣΕ Ο ΣΤΡΑΤΗΓΟΣ ΦΡΑΝΚΟ ΣΤΟΝ ΑΠΕΣΤΑΛΜΕΝΟ ΤΗΣ "ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ" ΣΠΥΡΟ ΜΕΛΑ .(ΜΕΡΟΣ .ΠΡΩΤΟ)

Αφού είδα τα ερείπια, τα κτιριακά, τα σωματικά και τα ψυχικά- ατελείωτα ερείπια- έπρεπε να ιδώ τέλος το λυτρωτή και τον οικοδόμο: Aυτόν που διασχίζει τον εφιαλτικόν όραμα της συντριμμένης Ισπανίας σαν αστραπή γεμάτη από τις λαμπρότερες ελπίδες .Γιατί πρέπει να το πω αμέσως: Μεσ' από τα φριχτά ρημάδια, που σώριασε ο αιώνιος Δον Κιχώτος στα δραματικά εδάφη της Ιβηρικής χερσονήσου, ανατέλλει με ξανανειωμένα χρώματα και φώτα , η ιδέα μιας Ισπανικής Αυτοκρατορίας.
Και ποιόν άλλον θάπρεπε να ιδή κανείς , με ποίον άλλον θα μπορούσε να μιλήση, αν μη με τον ήρωα θεμελιωτή της;
Ο στρατηγός Φρανκο δεν είναι απλώς μια φυσιογνωμία πρώτης σειράς ανάμεσα στους αρχηγούς κρατών της σημερινής Ευρώπης' δεν είναι απλώς η πρώτη μορφή μέσα στη χρυσή βίβλο των "φορχαδόρες ντε ιμπέριο "- των δυνάμεων της Αυτοκρατορίας: Είναι μια θρησκεία, μια πίστις .
Μια κραυγή αναδίδεται μεσ' από τις ρημαγμένες πολιτείες, για να συμβολίση τη μετάβασι από την απόγνωσι του παρόντος στην ακλόνητη πεποίθησι για ένα υπέροχο μέλλον:
-Φράνκο!
Θα την ακούσετε από την μιαν άκρη της Ισπανίας έως την άλλη. Από χείλη νηπίων και από χείλη γερόντων. τα παιδάκια του "αουξίλιο σοθιάλ"-της τεραστίας αυτής οργανώσεως- δεν κάθονται στα τραπέζια που στρώνει γι αυτά η κοινωνική πρόνοια πριν προσευχηθούν στ' όνομά του και δεν σηκώνονται πριν τον ζητοκραυγάσουν' οι στρατιώτες όταν ακούνε το παράγγελμα "τους ζυγούς λύσατε" , απαντούν όλοι μαζί "Φράνκο, Φράνκο" και τότε μόνο χωρίζονται' οι διανοούμενοι, όταν μιλούν για τον Καουδίλιο ,για τον αρχηγό , για τον ταγό της καινούριας Ισπανίας , δανείζονται τις εκφράσεις τους από το λεξιλόγιο των μεγάλων θρησκευτικών κατανύξεων ' οι κυρίες της περήφανης και αδιάλλακτης ισπανικής αριστοκρατίας τον αναφέρουν πάντα με το βλέμμα γυρισμένο στα ουράνια' και οι γυναικούλες, οι πεντάφτωχες μανούλες των οικογενειών που ζούνε μέσα στις "κουέβας" , στις τρωγλοδυτικές κατοικίες , τις σκαμμένες στη γη, τον έχουν στα εικονίσματα μαζύ με τους πιο αγαπημένους των αγίους.
Η λατρεία στο Φράνκο απλώνεται ως αυτήν την Αφρική, στους πληθυσμούς των μαύρων , που το ηθικό γόητρό του κ' η ακτινοβολία του δεν είναι διόλου κατώτερη από ενός μεγάλου χαλίφη.
Υπέροχος μαγνητιστής μαζών, ανήκει στους εξαιρετικούς τύπους των δημιουργών ιστορίας.
Τους άλλους αρχηγούς , τις άλλες φυσιογνωμίες που αποτελούν γύρω του , το μεγάλο επιτελείο της καινούργιας Ισπανίας τους έφτιαξε το εθνικό κίνημα. Αυτός πήδησε στη σκηνή δημιουργημένος και πάνοπλος.
Όταν τράβηξε το σπαθί για να υπερασπίση την ιερήν υπόθεση της Ισπανίας είχε φθάσει στο ζενίθ του σταδίου του , στην κορυφή της ιεραρχίας: Ήταν ο καλλίτερος στρατηγός το καμάρι του στρατού , ο άνθρωπος που συγκέντρωνε την εμπιστοσύνη, την εκτίμησι και το θαυμασμό των κατωτέρων και των συναδέλφων του. Η φήμη του είχε ξεπεράσει τα σύνορα της Ισπανίας πολύ πριν από τον εμφύλιο πόλεμο.
Αρκετά χρόνια πριν ο στρατάρχης Λυωταί που τον είχε γνωρίσει από κοντά στις αποικίες, είχε γράψη γι' αυτόν βαρυσήμαντα λόγια: Ο Φράνκο κι' ο Γκρατσιάνι είναι οι δύο διασημότεροι στρατιώτες της εποχής μας!"
Δεν είχε κάμει ποτέ πολιτική' δυο φορές είχε αρνηθή να κατέβη στην εκλογική παλαίστρα. Από αντίληψη χρέους κι' από έναν αδιάλλακτο στρατιωτικό ασκητισμό αρνήθηκε ακόμα και να ζήση απλώς στην τροφήν και το θόρυβο της ευρωπαϊκής Ισπανίας. Αμούστακος ανθυπολοχαγός , μόλις βγήκε από τη στρατιωτική σχολή , γύρεψε να τον στείλουν αμέσως στη στρατιά της Αφρικής. Εκεί κέρδισε όλα του τα γαλόνια, ως αυτά του υποστρατήγου διοικητού ταξιαρχίας, που του ασφάλισε η περίφημη απόβασι της Αλουθέμας, με την προστασία των ισπανικών και γαλλικών θωρηκτών και οι επιχειρήσεις που ακολούθησαν Δεν είχε προβιβασθή ποτέ "κατ' αρχαιότητα». Όλους τους βα­θμούς τους πήρε στα πεδία των μαχών. Κινδύνευσε άπειρες φο­ρές. Στη μεγάλη επίθεσι εναντίον του φρουρίου της Αγχέρας έπεσε βαρειά πληγωμένος στην κοιλιά, για να γλυτώση ως εκ θαύματος. Έτσι εξηγούνται οι μαζεππικές και απίθανες προα­γωγές του: τριανταδύο ετών υποστράτηγος-σαραντατεσσάρων ετών αρχιστράτηγος. Έτρεχεν όπου κίνδυνος' πρωτοπορία στην επίθεσι, οπισθοφυλακή στην υποχώρησι.

Όταν ο συνταγματάρχης Μιλλάν Αστραί , ο σημερινός στρατηγός, που ο Γάλλος αντιναύαρχος Ζουμπέρ ονομάζει "στρατιώτη από τους πιο ηρωικούς της Ισπανίας" και τον συγκρίνει με τον αρχιστράτηγο Ραντζάου , "που ο Άρης δεν είχεν αφήση στο κορμί του τίποτε ακέραιο εκτός απ' τη καρδιά του" -όταν ο συνταγματάρχης αυτός , λέω, εδημιούργησε το "τέρθιο" τη λεγεώνα των ξένων στην Ισπανία - γιατί η λεγεών των ξένων δεν είναι δημιούργημα του εμφυλίου πολέμου αλλά του Αφρικανικού , τον είχε ζητήσει για υπασπιστή του.Ήτανε τότε λοχαγός.
Μέσα σε λίγους μήνες έγινε το είδωλο της λεγεώνος,όπως έγινεν , αμέσως έπειτα , το ίνδαλμα των Μαροκινών στρατευμάτων , όπως αργότερα η λατρεία του ισπανικού λαού. Από παντού έφταναν σ' αυτόν τα δείγματα του θαυμασμού : Την ημέρα πούγινε υποστράτηγος , η Ακαδημία του Πεζικού , στο ιστορικό Αλκάθαρ του Τολέδο, που απαθανάτισεν η άφταστη ηρωική άμυνα του Μοσκάρδο, συνήλθε για να του απευθύνη, επάνω σε περγαμηνή μια υπέροχη ομαδική έκφραση θαυμασμού.
Αλλ' αν η ανδρεία συγκινή βαθύτατα την ψυχήν των μαζών, ο Φράνκο δεν μίλησε μόνο μ' αυτή' ούτε είναι μόνο αυτής το σύμβολο.
Είναι νους' είναι επιστήμη -γύρισε ήρωας από την Αφρική , για να καθήση ακροατής στα στρατιωτικά μαθήματα των Βερσαλλιών - και είναι ακόμα οργανωτικό δαιμόνιο από τα σπάνια: Είναι ο ιδρυτής, οργανωτής και πρώτος διοικητής της γενικής στρατιωτικής ακαδημίας της Σαραγόσσας .Την είχεν οργανώση με τέτοιον τρόπο, που ο Μαζινό, από τους πιό αρμοδίους να κρίνη, δεν έκρυψε τον θαυμασμό του , όταν την είδε από κοντά και παρακολούθησε τη λειτουργία της. Αυτό δεν εμπόδισε τον Αθάνια , όταν πήρε το υπουργείο των Στρατιωτικών της Δημοκρατίας , να την κλείση με μια μονοκονδυλιά, να πετάξη τον Φράνκο στο πεζοδρόμιο , να τον στείλη στην ταξιαρχία της Κορούμνιας μετά ένα χρόνο, για να τον εκσφενδονίση αργότερα στις Μπαλεάρες και στις Καναρίους.....
Δεν πρόκειται να γράψω εδώ , αυτή τη στιγμή, τις περιπέτειες , εσωτερικές κ' εξωτερικές , πούφεραν το Φρανκο στην ανάγκη να τραβήξη το σπαθί για τη σωτηρία της Ισπανίας.
Αυτό θα το κάμω σε άλλη σελίδα. Εδώ θέλω να τονίσω μόνο την άποψι της επιστημονικής του ανατροφής. Ο νους του είναι ανοιχτός προς όλους τους ορίζοντες. Βλέπει τα πάντα' παρακολουθεί όλα' ξαίρει το κάθε τι. Το απέδειξε και σ΄αυτή ακόμα τη μικρή λεπτομέρεια της δικής μου παρουσιάσεως.
Όταν έφτασα στο Μπούργκος , με την πρόθεσι να τον ιδώ, πολλοί- και από τους πλησιεστέρους - ήσαν σχεδόν βέβαιοι , ότι θ' αρνηθή: "Αποφεύγει τη δημοσιότητα, δεν δέχεται δημοσιογράφους , δεν του αρέση να μιλή".
Όχι μόνον απήντησεν αμέσως μόλις έγινεν η αίτησι, ότι θα με εδέχετο την επομένη, αλλά και μούδειξε από τα πρώτα λόγια , ότι ξαίρει πολύ καλά ποιός είμαι .

Είχα ξεκινήσει , δεν το κρύβω, μ΄αρκετή συγκίνησι για το ερημητήριό του :Γιατί ζει σχεδόν έξω από τη πόλι, σε μια βίλλα που βλέπει στο ποτάμι και στα θεόρατα αιωνόβια δέντρα που τινάζουν τις γυμνές τους κορφές προς τα σύννεφα. Ουτ' ένα φυλλαράκι δεν τα στολίζει, γιατί εδώ, στο οροπέδιο της παλιάς Καστίλλιας , είναι ακόμα χειμώνας και χειμώνας βαρύς' χιονίζει στα γερά και το στρώνει στο ψηλό μου καπέλλο και στους ώμους της ζακέττας μου , όταν φτάνω στο κήπο της βίλλας, που ευγενική κυρία τούχει παραχωρήση ως που να ετοιμαστούν τα πράγματα για τη θριαμβευτική του είσοδο στη Μαδρίτη.
Η ημέρα σχεδόν ζοφερή, πλαισιώνει θαυμάσια την ασκητική αυστηρότητα του καστιλλιάνικου τοπίου, που κυριαρχείται από το παλιό κάστρο.
Βαθειά γαλήνη βασιλεύει σ' αυτή τη βίλλα πούχει το ύφος φεουδαρχικού πύργου.
Καμμιά κίνησι , κανένας συνωστισμός στους αντιθαλάμους, κανένα "πήγαινε-έλα" ανθρώπων που γυρεύουν κάτι. Ατμόσφαιρα συγκινητικής απλότητος, συγκεντρώσεως, σπουδής. Είναι σαν περιβάλλον σοφού, πούχει κλειστή για να συγγράψη φιλοσοφική πραγματεία, παρά κυβερνήτη ενός κράτους που βγαίνει από την πιο συγκλονιστική κρίσι.
Η ακρίβεια που βασιλεύει σ΄όλα είναι αξιοπαρατήρητη.Στις δώδεκα το μεσημέρι , επρόκειτο να με δεχθή' ακριβώς στις δώδεκα άνοιξε η πόρτα και βρέθηκα μπροστά του.
Έτυχε να γίνω δεκτός στη ζωή μου από πολλούς αρχηγούς κρατών. Και είναι δύσκολο να ξεχάσω τη βαθειά εντύπωσι από την ισχυρότατη προσωπικότητα του Μουσσολίνι , όταν μούκανε τη΄μεγάλη τιμή να με δεχθή, στα 1928, στο Παλάτσο Γκίτζι.
Εδώ πρόκειται για κάτι διαφορετικό. 

(Συνέχεια και τέλος της συνέντευξης )

ΧΟΣΕ ΑΝΤΟΝΙΟ ΠΡΙΜΟ ΝΤΕ ΡΙΒΕΡΑ:ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΙΣΠΑΝΟΥΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥΣ

Ι.Πριν από την εισβολή των βαρβάρων.

Ισπανοί στρατιώτες και αξιωματικοί της ξηράς, του Ναυτικού και της Αεροπορίας.
Πιθανότατα να υπάρχη μεταξύ σας αυτός που υποστηρίζει πως οι στρατιωτικοί δεν πρέπει να ενδιαφέρονται για την Πολιτική. Κάτι τέτοιο θα είχε βάσι μόνον όταν η πολιτική αποτελούσε αποκλειστικό προνόμιο των κομμάτων.
Σ' αυτήν την περίπτωσι το στρατιωτικό σπαθί δεν θα μπορούσε ποτέ να αναμιχθή στις διαμάχες τους που σε τελευταία ανάλυσι μόνον μέτριες μπορούν να χαρακτηρισθούν.
Όμως σήμερα δεν βρισκόμαστε μπροστά σ' έναν εσωτερικό αγώνα. Κινδυνεύει η ίδια η ύπαρξις της  Ισπανίας τόσο ως ενότητα όσο και ως οντότητα. Δίχως υπερβολή ο κίνδυνος που αντιμετωπίζομε σήμερα, μόνο με τον κίνδυνο μιας ξένης εισβολής μπορεί να παρομοιασθή. Δεν πρόκειται για ρητορικό σχήμα: η ξένη προέλευσις του επαναστατικού κινήματος που πολιορκεί την  Ισπανία, φανερώνεται ξεκάθαρα από τις διαταγές, τις κραυγές, τις προθέσεις, τις ιδέες.
Οι διαταγές έρχονται από μακριά, από την Μόσχα(1). Παρατηρήσατε την τελειότητα συνδυασμού τους στις άλλες χώρες. Παρατηρήσατε το γεγονός πως στη Γαλλία έπειτα από Ρωσικές διαταγές εσχηματίσθη ένα Λαϊκό μέτωπο πανομοιότυπο με το Ισπανικό. Σημειώσατε πως εδώ παρετηρήθη μια ανακωχή μέχρι την ακριβή ημερομηνία των γαλλικών εκλογών και όταν πλέον δεν ήσαν εις θέσι να επηρεάσουν τους Γάλλους ψηφοφόρους οι εμπρησμοί και οι δολοφονίες ξανάρχισαν.
Τις κραυγές, τις έχετε ακούσει στους δρόμους. Δεν αρκούνται μόνον στο «ζήτω η Ρωσία» ή στο «Ρωσία ναι ' Ισπανία όχι», αλλά φωνάζουν εκείνο το τρομερό και απαίσιο: «θάνατος στην  Ισπανία» (Μέχρι τώρα κανείς δεν ετιμωρήθη επειδή φώναζε: «Θάνατος στην Ισπανία».  Αντιθέτως υπάρχουν εκατοντάδες που εφυλακίσθησαν επειδή φώναζαν: «Ζήτω η Ισπανία» ή « Υπεράνω όλων η  Ισπανία»)
Αν αυτή η πικρή αλήθεια δεν ήταν γνωστή σε όλους σας, θα είχαμε ενδοιασμούς να την αναφέρωμεν από φόβο μην μας περάσετε για ψεύτες.

Οι προθέσεις της επαναστάσεως είναι ξεκάθαρες. Ο Σοσιαλιστικός σύνδεσμος της Μαδρίτης, στο επίσημο πρόγραμμα που συνέταξε, προπαγανδίζει στις επαρχίες και στις αποικίες ένα άνευ προηγουμένου δικαίωμα αυτοδιαθέσεως, που τις παρακινεί να εκδηλωθούν υπέρ της ανεξαρτησίας.

Η  ουσία του επαναστατικού κινήματος είναι απόλυτα αντιισπανική. Στρέφεται εναντίον της πατρίδος. (Το σοσιαλιστικό όργανο Claridad , ειρωνευόταν τον  Ινταλέθιο Πριέτο επειδή είχε εκφωνήσει ένα πατριωτικό λόγο.)

Με την προτροπή των νεαρών εργατριών στην συλλογική πορνεία κατά την διάρκεια εκείνων των υπαιθρίων γιορτών όπου εφαρμόζεται κάθε τύπος ακολασίας, η γυναικεία αξιοπρέπεια ταπεινώνεται, η οικογένεια, που στην Ρωσία έχει αντικατασταθή από τις ελεύθερες σχέσεις, τα κοινά συσσίτια, την ευκολία του διαζυγίου και της εκτρώσεως- υπονομεύεται και οι γυναίκες πείθονται να απαρνηθούν την τιμή εκείνη που ανέκαθεν είχε κατευθύνει την  Ισπανική συμπεριφορά ακόμη και στις κατώτερες τάξεις, (μήπως δεν ακούσατε στις μέρες μας πολλές  Ισπανίδες να κραυγάζουν: «Παιδιά ναι' συζύγους όχι»;)

Σήμερα η βρισιά κυριαρχεί στην  Ισπανία. Ο κόσμος σκοτώνεται άνανδρα με την μέθοδο των 100 εναντίον ενός.  Η αλήθεια αλλοιώνεται ακόμη και στα κέντρα των εξουσιών. Μέσα από αισχρούς λιβέλους αναπτύσσονται συνωμοσίες, τα στόματα των συκοφαντημένων κλείνονται για να μην αμυνθούν, η συνωμοσίας και η συκοφαντία θριαμβεύουν(2) Αυτή άραγε είναι η καινούργια  Ισπανία; Αυτός είναι ο Ισπανικός λαός;

ΤΙ πρέπει να υποθέσωμε; Πως ζούμε μέσα σ' έναν εφιάλτη ή πως ο παλιός  Ισπανικός λαός (γαλήνιος, ατρόμητος, γενναιόδωρος) έχει αντικατασταθή με μια φρενετική, εκφυλισμένη και δηλητηριασμένη από τις προκηρύξεις της κομμουνιστικής προπαγάνδας άμορφη μάζα;

Παρόμοιες ώρες ο λαός μας είχε γνωρίσει μόνον στις χειρότερες στιγμές του 19ου αιώνος, αλλά και εκείνες ακόμη δεν διέθεταν την σημερινή έντασι.
Οι εμπρηστές των εκκλησιών (που την ώρα αυτή βρίσκονται επί το έργον) δικαιολογούν τα εγκλήματα τους με την ιστοριούλα πως οι καλόγριες μοιράζουν στα παιδιά των εργατών δηλητηριασμένες καραμέλες. Σε ποια σελίδα τρόμου σε ποια Ισπανία, ζωγραφισμένη δίχως συνοχή με αίμα και μαύρη καπνιά, πρέπει να ανατρέξωμε για να βρούμε παρόμοια;

 II Ο Στρατός προστάτης των αιωνίων αξιών. Ασφαλώς αν ετίθετο θέμα κυριαρχίας του ενός ή τοϋ άλλου κόμματος, ο Στρατός θα έκανε το χρέος του παραμένοντας μέσα στα στρατόπεδα.Όμως σήμερα βρισκόμαστε στις παραμονές μιας ημερομηνίας που η  Ισπανία -σκεφθήτε το καλά  Ισπανοί στρατιωτικοί- μπορεί να πάψη να υπάρχη.Με λόγια απλά: αν εξ αιτίας της αφοσιώσεώς σας στον κανονισμό παραμείνετε ουδέτεροι στον αγώνα που σε αυτές τις ώρες αρχίζει, μπορεί ξαφνικά να βρεθήτε μέσα σε μια νύχτα μπροστά στο τετελεσμένο γεγονός μιας Ισπανίας- που εσείς υπηρετείτε- διαλυμένης. Αυτό είναι το όριο της ουδετερότητας σας ' η διατήρησις των αιωνίων αξιών, των βασικών εκείνων αξιών, που θα μπορέσουν να επιβιώσουν από τις κομματικές συγκρούσεις.Όταν κινδυνεύουν οι αιώνιες αυτές αξίες δεν έχετε άλλο δικαίωμα να παρεμένετε ουδέτεροι(3) Πλησιάζει η ώρα που τα όπλα σας πρέπει  να επέμβουν για να σώσουν τις πρωταρχικές αξίες, δίχως τις οποίες η πειθαρχία καταντά μια άχρηστη υποκρισία.Πάντα έτσι γίνεται. την τελευταία λέξι την έχουν τα όπλα. Ο Σπένγκλερ είχε πει πως την τελευταία στιγμή πάντα βρέθηκε μια ομάδα στρατιωτικών για να σώσουν τον πολιτισμό.
Στην πρόσφατη ιστορία τουύ ρωσικού στρατού, η πικρότερη σελίδα εγράφη την μέρα που οι αξιωματικοί φορώντας μια κόκκινη ταινία επαρουσιάσθησαν στις επαναστατικές εξουσίες.  Λίγο αργότερα κάθε αξιωματικός  είδε να παρεμβάλεται ανάμεσα σ' αυτόν και στους άνδρες ένας κομμουνιστής πολιτικός κομισσάριος και έπειτα από λίγο καιρό πολλοί αξιωματικοί ετυφεκίσθησαν.
Εξ αιτίας της συνθηκολογήσεως των στρατιωτικών της Μόσχας η Ρωσία έπαψε να ανήκη στον Ευρωπαϊκό πολιτισμό.
 

III. Μια μεγάλη εθνική προσπάθεια.Θα είχατε κάθε δικαίωμα να παριστάνετε τους κουφούς αν σας ζητούσαν να εγκαθιδρύσετε με τις δυνάμεις σας μια καινούργια αντιδραστική πολιτική. Ελπίζομε να μην υπάρχουν άλλοι παράφρονες που φιλοδοξούν να εκμεταλλευθούν την καινούργια (και τελευταία) ιστορική ευκαιρία για να ευνοήσουν βρώμικα συμφέροντα. Και αν υπήρχαν, πάνω στα κεφάλια τους θα έπεφτε τόσο η δική σας όσο και η δική μας οργή.
Δεν είναι πλέον δυνατό να γίνεται έκκλησι στην υπέρτατη τιμή του Στρατού, ούτε να επισημάνωμε την τραγική ώρα που απαιτεί τον παραμερισμό του Κανονισμού αν τελικά όλα θα καταλήξουν στην ενίσχυσι των ήδη πολλών εξουσιών της οικονομικής οργανώσεως.
Η σημαία του Εθνικισμού δεν ανεμίζει για να στηρίξη το εμπόριο της πείνας.
Εκατομμύρια Ισπανών συγκεντρώνονται πίσω της και είναι δύσκολο να κλείσετε τα μάτια σ' αυτή την πραγματικότητα.
Γι' αυτό θα χρειασθή επειγόντως να αρχίσωμε το έργο για την μεγάλη εθνική ανοικοδόμησι.
Όλοι πρέπει να πάρουν μέρος στην απόλαυσι των αγαθών που η Ισπανία παράγει ή μπορεί να παράγη. Αυτό θα απαιτήση θυσίες από την καθημερινή Ισπανική ζωή. Αλλά εσείς-σφυρηλατημένοι στην θρησκεία του χρέους και της θυσίας-και εμείς-που ηθελημένα έχομε επιβάλλει στην ζωή μας μια ασκητική και στρατιωτική συμπεριφορά-θα δείξωμε σε όλους τον τρόπο να δεχώμεθα τις θυσίες με χαρά. Με την χαρά αυτού που γνωρίζει ότι με την θυσία μερικών υλιστικών απολαύσεων μπορεί να σώση τις αιώνιες αξίες που ωδήγησαν την Ισπανία να εκτελέση την αποστολή της και να επιβληθή στον μισό κόσμο.

IV. Η ώρα έχει σημάνει.
Εύχομαι αυτές οι λέξεις μου να μπορούν να εκφράσουν όλη την βαρύτητα της ώρας αυτής! Ίσως να μην υπάρχη χώρα,-με εξαίρεσι την Ρωσία-που να έχη αντιμετωπίσει χειρότερη την σύγχρονη εποχή.
Στα άλλα έθνη τα χέρια των προδοτών δεν έχουν αναλάβει ακόμη τα ηνία του κράτους. Στην Ισπανία όμως είναι γεγονός. Οι σημερινοί υπεύθυνοι του Λαϊκού Μετώπου, υπάκουοι σ' ένα σχέδιο που έχει έλθει απ' έξω, εξαλείφουν συστηματικά μέσα από την Ισπανική ζωή όλα όσα θα μπορούσαν να αντισταθούν στην εισβολή των Βαρβάρων.
Εσείς -Ισπανοί στρατιώτες του Στρατού, του Ναυτικού, της Αεροπορίας, της Πολιτοφυλακής, των Σωμάτων Ασφαλείας και των Ασάλτος-γνωρίζετε πολύ καλά πως δεν θα σκύψετε το κεφάλι στην τελική πράξι της προδοσίας.
Εμείς, που φυλακισθήκαμε και βασανισθήκαμε κατά χιλιάδες δίχως δίκη, που είδαμε την κατάχρησι της πολιτικής εξουσίας να μπαίνη μέσα στα σπίτια μας, να ψάχνη τα χαρτιά μας, να γεμίζη αγωνία τις οικογένειες μας, το γνωρίζουμε πολύ καλά.
Δεν καταδιωκόμεθα γι' αυτά που συμβαίνουν στον καθημερινό μας αγώνα: μας καταδιώκουν-όπως άλλωστε συμβαίνει και σε σας-γιατί είναι γνωστό πως είμαστε αποφασισμένοι να αναχαιτίσωμε τις κόκκινες ορδές που θέλουν να καταστρέψουν την Ισπανία.
Την ώρα που οι φαυλόβιοι κορτάκηδες των Σοσιαλιστικών οργανώσεων με τα κόκκινα πουκάμισα προσπαθούν να μιμηθούν τις στρατιωτικές παρελάσεις, τα δικά μας γαλάζια πουκάμισα στολισμένα με τα βέλη και τον ζυγό, κατάσχονται από τους χαφιέδες του Καζάρες και τους Ποντίους Πιλάτους
του. Μας καταδιώκουν, γιατί είμαστε-όπως εσείς-εχθροί του σχεδίου εκείνου που κατά διαταγήν της Μόσχας σκοπεύει να χωρίση την Ισπανία σε πολλές ανεξάρτητες Σοβιετικές Δημοκρατίες.
Αυτή η κοινή τύχη που μας ενώνει στην κακοτυχία πρέπει να μας ενώνη και στο μεγάλο εγχείρημα.
Δίχως τις δικές σας δυνάμεις Ισπανοί στρατιώτες-θα είναι τρομερά δύσκολο να θριαμβεύσωμε σ' αυτόν τον αγώνα.
Αν η δική σας δύναμις είναι αβέβαιη, τότε δίχως αμφιβολία θα νικήση ο εχθρός.
Αναλογισθείτε καλά την τρομερή σας ευθύνη: από σας εξαρτάται αν η Ισπανία θα εξακολουθήση να ζη.
Σκεφθήτε αν πρέπει να άπομακρυνθήτε από τους πουλημένους ή δειλούς αρχηγούς σας.
Ο εχθρός προσεκτικά, εκμεταλλευόμενος την αναποφασιστικότητα σας κάθε μέρα κάνει και μερικά βήματα. Προσέξτε μήπως την αποφασιστική στιγμή βρεθήτε ήδη ανίσχυροι στα δόλια δίκτυα που πλέκονται γύρω σας.
Γκρεμίστε από τώρα τα συμπλέγματα.
Σχηματίστε από τώρα μια ισχυροτάτη ένωσι, δίχως να περιμένετε τους αναποφάσιστους. Ορκισθείτε στην στρατιωτική σας τιμή ότι δεν θ' αφήσετε δίχως απάντησι το σημάδι του πολέμου που πλησιάζει.
Όταν τα παιδιά σας θα κληρονομήσουν την στολή που τώρα φορείτε, θα κληρονομήσουν μαζί της: ή την ντροπή να πρέπη να πουν «Όταν ο πατέρας μου φορούσε αυτή τη στολή η Ισπανία έπαψε να υπάρχη» ή την υπερηφάνεια να θυμούνται: «Η Ισπανία δεν κατεστράφη διότι ο πατέρας μου και οι συνάδελφοι του την έσωσαν την αποφασιστική στιγμή».
Αν ενεργήσετε με τον τρόπο αυτό, όπως λέγει ο αρχαίος όρκος «Ο Θεός ας σας επιβράβευση" και αν όχι ο Θεός ας σας κρίνη».

Ζήτω η Ισπανία

4 Μαΐου 1936

Χοσέ Αντόνιο Πρίμο ντε Ριβέρα

Υποσημειώσεις:

(1) Όπως είναι γνωστό, η ίδρυσις του Λαϊκού Μετώπου στην Ιβηρική χερσόνησο, αποφασίζεται από την Κόμιντερν τον Ιούλιο του 1935 κατά την διάρκεια του 7ου Παγκοσμίου συνεδρίου της Σοβιετικής Διεθνούς. (Μεταφραστής)

(2) Από το βήμα της Βουλής, ο Δεξιός Βουλευτής Κάλβο Σοτέλο, είχε καταγγείλει ότι από τις 16 Φεβρουαρίου 1936 έως τις 2 Απριλίου, δηλαδή σε διάστημα πολύ μικρότερο των δύο μηνών, είχαν σημειωθεί:
199 περιπτώσεις λεηλασιών. Από αυτές 36 αφορούσαν εκκλησίες και 58 δημόσια κτίρια.
178 περιπτώσεις εμπρησμών. Από αυτές 108 αφορούσαν εκκλησίες. 85 επιθέσεις με 74 νεκρούς και 345 τραυματίες.(Μεταφραστής)

(3) Με τις «οδηγίες» της  27ης Φεβρουαρίου 1936, η Κομιντέρν απαιτούσε την εκπλήρωσι των ακολούθων στόχων. «Καθαίρεσις του προέδρου της Δημοκρατίας. Σχηματισμός κυβερνήσεως στην οποία να κυριαρχούν οι κομμουνισταί. Απαλλοτρίωσι των περιουσίων της αστικής τάξεως. Οργάνωσι Εθνοφυλακής. Επιβολή τρομοκρατίας. Καταστροφή των εκκλησιών και των μοναστηριών. Δημιουργία ενός κόκκινου στρατού, καλλιέργεια πολεμικής ψυχώσεως εναντίον της Πορτογαλίας, ώστε να διευκολυνθή η εγκαθίδρυσις σοβιετικού καθεστώτος σε όλη την χερσόνησο. (Μεταφραστής)

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΙΣ ΠΟΥ Ο ΧΟΣΕ ANTONIO ΕΔΩΣΕ ΣΤΟΝ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟ ΔΗΜΟΣΙΟΓΡΑΦΟ JAY ALLEN ΣΤΙΣ ΦΥΛΑΚΕΣ TOY ΑΛΙΚΑΝΤΕ

Ήμουν στο Αλικάντε[1]. Όλοι εκεί έλεγαν πως ο πολιτικός κυβερνήτης Φρανθίσκο Βαλντές δεν διέθετε την παραμικρή εξουσία, πως τα αφεντικά ήσαν οι αναρχικοί και πως ο Βαλντές δεν είχε το θάρρος να ξεμυτίση από το γραφείο του φοβούμενος μήπως τον δολοφονήσουν.
Στην πραγματικότητα αντιμετώπισα πολλές δυσκολίες για να πάρω την άδεια που θα μου επέτρεπε μια συνέντευξι με τον Χοσέ Αντόνιο. Ο Βαλντές μου είπε πως μπορώ να τον δώ. Όμως ο σύντροφος Χοσέ Πριέτο, ένας πολίτης που φορούσε μια γαλάζια φόρμα και είχε ένα πιστόλι περασμένο στη ζώνη του, μου είπε:

«-Όχι.»

Είναι ο πρόεδρος μιας φημισμένης επιτροπής που ήταν υπεύθυνη για την Δημοσία Τάξι. Τόνισε στον κυβερνήτη ότι ήταν ένα πολύ λεπτό πρόβλημα.

«-Όμως η Μαδρίτη συμφωνεί...» απάντησε ο κυβερνήτης.
Η επιτροπή συγκεντρώθηκε και μου επροτάθη να την παρακολουθήσω. Στην συγκέντρωσι είχαν έλθει όλοι ' ευρίσκοντο επίσης δύο αντιπρόσωποι των Κομμάτων του Λαϊκού Μετώπου. Με την σειρά μου πήρα και εγώ τον λόγο κάνοντας χρήσι των «σπασμένων» Ισπανικών μου.

«-Τι δυσάρεστο - σχολίασα - να είναι κάποιος υποχρεωμένος να συναντήση αυτούς τους ανθρώπους που είναι ποτισμένοι από κοινωνική έπανάστασι και από επαναστατική δικαιοσύνη και που έχουν την συνείδησι βαριά και την ζωή σε κίνδυνο.»
Η επιτροπή αποφάσισε. Ο σύντροφος Πέντρο μου είπε:

«- Ο Πρίμο ντέ Ριβέρα βρίσκεται στην διάθεσι της κυβερνήσεως της Μαδρίτης συνεπώς είναι τελείως φυσικό να τελή υπό παρακολούθησι και περιορι­σμό. Όμως αν μπορέσετε να πάρετε την άδεια από κάποιο στην Μαδρίτη τότε φυσικά μπορείτε να πάρετε την συνέντευξι. Ζητούμε συγνώμη όμως πρέπει να καταλάβετε πως για ένα τόσο λεπτό ζήτημα πρέπει να χρησιμοποιηθή η μεγαλύτερη φρόνησι. »
Στην Φυλακή .

Στις 9 το πρωί - αφού πρώτα πήρα την άδεια - η επιτροπή που αποτελείται από τους συντρόφους Πριέτο, Καρμέλο, Αλμπερόζα, Μάρτιν Μπαουτίστα και από τον επίτροπο Χοσέ Καζές που πριν λίγο καιρό ήταν δημοσιογράφος, έρχεται να με πάρη για να με συνοδεύση στις φυλακές μ' ένα αυτοκίνητο.
Oι άλλοι φιλοξενούμενοι του ξενοδοχείου παρακολουθούν την σκηνή και στα πρόσωπα τους ζωγραφίζεται ένα αίσθημα ανακουφίσεως μια που ο κλήρος είχε πέσει σε μένα και όχι σ' έναν από αυτούς.
Oι πόρτες της φυλακής ανοίγουν. Ο διευθυντής χαιρετά. Έπειτα περνούμε μπροστά από μια σειρά από πόρτες κελλιών.
«-Οι φυλακισμένοι γυμνάζονται στην αυλή» λέγει ένας φρουρός. Η παλιά κλειδαριά λειτουργεί. Βγαίνουμε στο φως του ηλίου Δύο μελαχροινοί νέοι, με όμορφο παρουσιαστικό που φορούν λευκά κοντά παντελονάκια, πάνινα παπούτσια, έχοντας τα πουκάμισα ξεκούμπωτα, μας κοιτούν μ' ενδιαφέρον.
Αυτή είναι η πρώτη επίσκεψις σε διάστημα μερικών μηνών.
Ο Χοσέ Αντόνιο, ο πιό ευκίνητος από τους δύο μου απλώνει ευγενικότατα το χέρι του. Του είναι δύσκολο να κρύψη την απογοήτευσί του βλέποντας πως μόνον εγώ είχα έλθει να τον επισκεφθώ. Οι τέσσερις σύντροφοι της επιτροπής σταματούν σε απόστασι μερικών βημάτων.
«Δεν έχομε γευματίσει μαζί στό Savoy τής Μαδρίτης δύο χρόνια πρίν;» με ρωτά.
Οι σύντροφοι έχουν στήσει αυτί.
«Ας αρχίσωμε την συνέντευξι...» λέγω με τόνο επαγγελματικό.
Μου απαντά μ' ένα γοητευτικό χαμόγελο κοιτάζοντας τους συντρό­φους που αύριο θα μπορούσαν να γίνουν οι δολοφόνοι του!
«-Μέ μεγάλη χαρά, όμως δεν ξέρω τίποτα. Είμαι εδώ μέσα από τον Μάρτιο». Οι σύντροφοι κοιτάζονται. Μου είχαν πει πως στα κελιά των αδελφών είχαν βρεθή δυό πιστόλια με 100 βλήματα καθώς και γεωγρα­φικοί χάρτες των Βαλεαρίδων νήσων αμέσως μετά από την Ανταρσία. [2]
Οι σύντροφοι κοιτάζονται μεταξύ τους.
Ο Πρίμο ντε Ριβέρα είναι δικηγόρος, ένας από τους καλύτερους δικηγόρους παρ' όλα αυτά δεν είχε άλλο συνήγορο πέρα από τον εαυτό του.  Εγώ δεν πρέπει να επιβαρύνω την θέσι του.
Με παρατηρούσε επίμονα- ήθελε νέα απ' "έξω" το επιθυμούσε όσο τίποτε άλλο στον κόσμο. Τι μπορούσα όμως να του πω;
Με πρόλαβε:
«-Τι συμβαίνει;  Εδώ δεν μαθαίνω τίποτα».

            
«-Είμαι σίγουρος ότι οι φίλοι αυτοί δεν μ' έφεραν εδώ για να σας δώσω πληροφορίες...» απάντησα. «Αντιθέτως· θα σας κάνω εγώ μιά υποθετική ερώτησι και αν μπορείτε μου απαντάτε».
«-Καλώς»
«-Τι θα σκεπτόσασταν αν σας έλεγα πως πιστεύω στον εκτροχιασμό του κινήματος του στρατηγού Φράνκο χωρίς να σχολιάσω την πορεία που ακολούθησε μέχρι τώρα και ότι απ' εδώ και μπρος η γηραιά Ισπανία αγωνίζεται μόνο για την απόκτησι των χαμένων της προνομίων;» 
«-Εδώ που βρίσκομαι δεν μπορώ να ξέρω· όμως δεν πιστεύω πως μπορεί να είναι αλήθεια κάτι τέτοιο. Και αν πράγματι έχετε δίκιο τότε πρόκειται για ένα τεράστιο λάθος».
«-Και αν σας έλεγα πως οι νέοι σας πολεμούν στην υπηρεσία των γαιοκτημόνων;»
«Θα απαντούσα πως είναι ψέμμα». Έπειτα με κύτταξε με ύφος ερευνητικό και πρόσθεσε:
«Θυμάστε την στάσι μου και τους λόγους μου στην Βουλή; Όπως γνωρίζετε είχα πη πως αν οι Δεξιές μετά τον Οκτώβριο του 1934 επέμεναν στην αρνητική πολιτική της καταπιέσεως, ο Azana θα ξαναγύ­ριζε στην εξουσία πολύ σύντομα[4]. Τώρα θα συμβή ακριβώς το ίδιο. Αν αυτό που κάνουν εκφράζει απλά μια επιστροφή πίσω στον χρόνο κάνουν ένα μεγάλο λάθος. Δεν θα κατορθώσουν ποτέ με την στάσι τους αυτή να κάνουν υποχείριο τους την Ισπανία. Εγώ υπεράσπιζα κάτι διαφορετικό, κάτι θετικό. Έχετε διαβάσει το πρόγραμμα του δικού μας Εθνικοσυνδικαλισμού, του σχεδίου της Αγροτικής μεταρρυθμίσεως και όλα τα επίσημα στοιχεία. Προσωπικά στάθηκα ειλικρινής. Θα μπορούσα να παριστάνω τον κομμουνιστή και να είμαι πολύ δημοφιλής...»[5]
«-Όμως τώρα οι νέοι σας...»

                     
Με διέκοψε.
«-Πιστεύω και θέλω να μην αληθεύουν όσα μου λέτε. Αλλά θυμηθείτε: τα παιδιά αυτά από τότε που με συνέλαβαν δεν έχουν πλέον κάποιο αρχηγό' πολύς κόσμος υποχρεώνεται να αντιδράση με την βία στην προκλητική πολιτική του Casares Quiroga»
Οι σύντροφοι αφοσιωμένοι στην συζήτησι κοιτάζονται.
«-Παρ' όλα αυτά πιστεύω και θυμάμαι - είπα πως στην Μαδρίτη εσείς ο ίδιος είχατε επιβάλλει μιά πολιτική των πιστολέρος».
«-Κανείς δεν μπόρεσε να το αποδείξη» απαντά με δυναμισμό. «Οί νέοι μου μπορούσαν να σκοτώνουν αλλά αν το έκαναν, το έκαναν αφού πρώτα δέχθηκαν επίθεσι.  Εκείνο που ξέρω είναι πως αν αυτό το κίνημα που νικά αποδείξει ότι είναι ένα κίνημα αντιδραστικό, τότε θα αποσυρθώ από την Φάλαγγα και οπωσδήποτε θα ξαναγυρίσω έπειτα από λίγους μήνες σ' αυτήν ή σε κάποια άλλη φυλακή».
Η συζήτησις τελειώνει. Ρωτώ τους συντρόφους που με ξανασυνοδεύουν έξω:
«-Τι θα τον κάνετε;»
«-Θα γίνη δίκη» λένε ανταλλάσοντας βλέμματα γεμάτα υπονοούμενα. Στην δίκη δεν θα δικαστή μόνον ο άνθρωπος αλλά και ολόκληρη η  Ισπανική Φάλαγγα. Δεν κατορθώνω να βρω ούτε και να φανταστώ έστω και ένα ελαφρυντικό που θα μπορή να σώση αυτόν τον νέο.  Η θέσις του είναι πραγματικά δύσκολη. Το λιγώτερο που μπορώ να κάνω είναι να μην την επιβαρύνω περισσότερο.

Υποσημειώσεις:
[1] O Jay Allen (Seattle, 7 Ιουλίου  1900 – 1972) ήταν ένας αμερικανός δημοσιογράφος που σαν πολεμικός ανταποκριτής, κάλυψε για λογαριασμό της εφημερίδας Chicago Tribune, σημαντικά γεγονότα του Ισπανικού εμφυλίου πολέμου
[2]
[3] 
[4]
[5]
[6].

ΙΣΠΑΝΙΑ: ΓΙΟΡΤΗ ΤΩΝ ΕΝΟΠΛΩΝ ΔΥΝΑΜΕΩΝ

Το  Σάββατο 2 Ιουνίου γιορτάστηκε στην Ισπανία η ημέρα των Ενόπλων Δυνάμεων ( el Día de las Fuerzas Armadas) .Το video αρχείου αναφέρεται πάνω στην εκπαίδευση και τη δράση του ένστολου προσωπικού της φίλης χώρας.

ΧΟΣΕ ΑΝΤΟΝΙΟ ΠΡΙΜΟ ΝΤΕ ΡΙΒΕΡΑ: ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΡΟΣ ΤΟΥΣ ΙΣΠΑΝΟΥΣ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΟΥΣ (1936)

Ι. Πριν από την εισβολή των βαρβάρων

Ισπανοί στρατιώτες και αξιωματικοί

της ξηράς, του Ναυτικού και της Αεροπορίας.

Πιθανότατα να υπάρχη μεταξύ σας αυτός που υποστηρίζει πως οι στρατιωτικοί δεν πρέπει να ενδιαφέρονται για την Πολιτική. Κάτι τέτοιο θα είχε βάσι μόνον στη περίπτωση που η πολιτική αποτελούσε αποκλειστικό προνόμιο των κομμάτων.

Σ' αυτήν την περίπτωσι το στρατιωτικό σπαθί δεν θα μπορούσε ποτέ να αναμιχθή στις διαμάχες τους που σε τελευταία ανάλυσι μόνον μέτριες μπορούν να χαρακτηρισθούν.

Όμως σήμερα δεν βρισκόμαστε μπροστά σ' έναν εσωτερικό αγώνα. Κινδυνεύει η ίδια η ύπαρξις της Ισπανίας τόσο ως ενότητα όσο και ως οντότητα. Δίχως υπερβολή ο κίνδυνος που αντιμετωπίζομε σήμερα, μόνο με τον κίνδυνο μιας ξένης εισβολής μπορεί να παρομοιασθή. Δεν πρόκειται για ρητορικό σχήμα: η ξένη προέλευσις του επαναστατικού κινήματος που πολιορκεί την Ισπανία, φανερώνεται ξεκάθαρα από τις διαταγές, τις κραυγές, τις προθέσεις, τις ιδέες. 

Οι διαταγές έρχονται από μακριά, από την Μόσχα[1]. Παρατηρήσατε την τελειότητα συνδυασμού τους στις άλλες χώρες. Παρατηρήσατε το γεγονός πως στη Γαλλία έπειτα από Ρωσικές διαταγές εσχηματίσθη ένα Λαϊκό μέτωπο πανομοιότυπο με το Ισπανικό. Σημειώσατε πως εδώ παρετηρήθη μια ανακωχή μέχρι την ακριβή ημερομηνία των γαλλικών εκλογών και όταν πλέον δεν ήσαν εις θέσι να επηρεάσουν τους Γάλλους ψηφοφόρους οι εμπρησμοί και οι δολοφονίες ξανάρχισαν.

Τις κραυγές, τις έχετε ακούσει στους δρόμους. Δεν αρκούνται μόνον στο «ζήτω η Ρωσία» ή στο «Ρωσία ναι' Ισπανία όχι», αλλά φωνάζουν εκείνο το τρομερό και απαίσιο: «Θάνατος στην Ισπανία» (Μέχρι τώρα κανείς δεν ετιμωρήθη επειδή φώναζε: «θάνατος στην Ισπανία». Αντιθέ­τως υπάρχουν εκατοντάδες που εφυλακίσθησαν επειδή φώναζαν: «Ζήτω η Ισπανία» ή «Υπεράνω όλων η Ισπανία».) 

Αν αυτή η πικρή αλήθεια δεν ήταν γνωστή σε όλους σας, θα είχαμε ενδοιασμούς να την αναφέρωμε από φόβο μην μας περάσετε για ψεύτες. 

Οι προθέσεις της επαναστάσεως είναι ξεκάθαρες. Ο Σοσιαλιστικός σύνδεσμος της Μαδρίτης, στο επίσημο πρόγραμμα που συνέταξε, προπαγανδίζει στις επαρχίες και στις αποικίες ένα άνευ προηγουμένου δικαίωμα αυτοδιαθέσεως, που τις παρακινεί να εκδηλωθούν υπέρ της ανεξαρτησίας. 

Η ουσία του επαναστατικού κινήματος είναι απόλυτα αντιισπανική. Στρέφεται εναντίον της πατρίδος. (Το σοσιαλιστικό όργανο CLARIDAD, ειρωνευόταν τον Ινταλέθιο Πριέτο επειδή είχε εκφωνήσει ενα πατριω­τικό λόγο.) 

Με την προτροπή των νεαρών εργατριών στην συλλογική πορνεία κατά την διάρκεια εκείνων των υπαιθρίων γιορτών όπου εφαρμόζεται κάθε τύπος ακολασίας, η γυναικεία αξιοπρέπεια ταπεινώνεται, η οικογένεια, που στην Ρωσία έχει αντικατασταθή από τις ελεύθερες σχέσεις, τα κοινά συσσίτια, την ευκολία του διαζυγίου και της εκτρώσεως-υπονομεύεται και οι γυναίκες πείθονται να απαρνηθούν την τιμή εκείνη που ανέκαθεν είχε κατευθύνει την Ισπανική συμπεριφορά ακόμη και στις κατώτερες τάξεις, (μήπως δεν ακούσατε στις μέρες μας πολλές Ισπανίδες να κραυγάζουν: «Παιδιά ναι' συζύγους όχι»;) 

Σήμερα η βρισιά κυριαρχεί στην Ισπανία. Ο κόσμος σκοτώνεται άνανδρα με την μέθοδο των 100 εναντίον ενός. Η αλήθεια αλλοιώ­νεται ακόμη και στα κέντρα των εξουσιών. Μέσα από αισχρούς λιβέλους αναπτύσσονται συνωμοσίες, τα στόματα των συκοφαντημένων κλείνονται για να μην αμυνθούν, η συνωμοσία και η συκοφαντία θριαμβεύουν[2] Αυτή άραγε είναι η καινούργια Ισπανία; Αυτός είναι ο Ισπανικός λαός; 

Τί πρέπει να υποθέσωμε; Πως ζούμε μέσα σ' έναν εφιάλτη ή πως ο παλιός Ισπανικός λαός (γαλήνιος, ατρόμητος, γενναιόδωρος) έχει αντικατασταθή με μια φρενιτική, εκφυλισμένη και δηλητηριασμένη από τις προκηρύξεις της κομμουνιστικής προπαγάνδας άμορφη μάζα; 

Παρόμοιες ώρες ο λαός μας είχε γνωρίσει μόνον στις χειρότερες στιγμές τού 19ου αιώνος, αλλά και εκείνες ακόμη δεν διέθεταν την σημερινή έντασι. 

Οι εμπρηστές των εκκλησιών (που την ώρα αυτή βρίσκονται επί το έργον) δικαιολογούν τα εγκλήματα τους με την ιστοριούλα πως οι καλόγριες μοιράζουν στα παιδιά των εργατών δηλητηριασμένες καραμέλες. Σε ποιά σελίδα τρόμου σε ποιά Ισπανία, ζωγραφισμένη δίχως συνοχή με αίμα και μαύρη καπνιά, πρέπει να ανατρέξωμε για να βρούμε παρόμοια; 

II Ό Στρατός προστάτης των αιωνίων άξιων.

Ασφαλώς αν ετίθετο θέμα κυριαρχίας του ενός ή του άλλου κόμματος, ο Στρατός θα έκανε το χρέος του παραμένοντας μέσα στα στρατόπεδα.

Όμως σήμερα βρισκόμαστε στις παραμονές μιας ημερομηνίας που η Ισπανία-σκεφθήτε το καλά Ισπανοί στρατιωτικοί- μπορεί να πάψη να υπάρχη.

Με λόγια απλά: αν εξ αίτιας της αφοσιώσεως σας στον κανονισμό παραμείνετε ουδέτεροι στον αγώνα πού σε αυτές τις ώρες αρχίζει, μπορεί ξαφνικά να βρεθήτε μέσα σε μια νύχτα μπροστά στο τετελεσμέ­νο γεγονός μιας Ισπανίας-πού εσείς υπηρετείτε- διαλυμένης. Αυτό είναι το όριο της ουδετερότητας σας' ή διατήρησις των αιωνίων άξιων, των βασικών εκείνων αξιών, που θα μπορέσουν να επιβιώσουν από τις κομματικές συγκρούσεις.

Όταν κινδυνεύουν οι αιώνιες αυτές αξίες δεν έχετε άλλο δικαίωμα να παραμένετε ουδέτεροι[3]. Πλησιάζει η ώρα που τα όπλα σας πρέπει να επέμβουν για να σώσουν τις πρωταρχικές αξίες, δίχως τις οποίες η πειθαρχία καταντά μια άχρηστη υποκρισία.

Πάντα έτσι γίνεται ' την τελευταία λέξι την έχουν τα όπλα. Ο Σπένγκλερ είχε πει πως την τελευταία στιγμή πάντα βρέθηκε μια ομάδα στρατιωτικών για να σώσει τον πολιτισμό.

Στην πρόσφατη ιστορία του ρωσικού στρατού, η πικρότερη σελίδα εγράφη την μέρα που οι αξιωματικοί φορώντας μια κόκκινη ταινία επαρουσιάσθησαν μπροστά στις επαναστατικές εξουσίες. Λίγο αργότερα κάθε αξιωματικός είδε να παρεμβάλλεται ανάμεσα σ' αυτόν και στους άνδρες του ένας κομμουνιστής πολιτικός κομισάριος και έπειτα από λίγο καιρό πολλοί αξιωματικοί ετυφεκίσθησαν.

Εξ' αιτίας της συνθηκολογήσεως των στρατιωτικών της Μόσχας ή Ρωσία έπαψε να άνήκη στόν Ευρωπαϊκό πολιτισμό.

Θέλετε πραγματικά να πάθη το ίδιο και η Ισπανία;

III. Μια μεγάλη εθνική προσπάθεια.

Θα είχατε κάθε δικαίωμα να παριστάνετε τους κουφούς αν σας ζητούσαν να εγκαθιδρύσετε με τις δυνάμεις σας μια καινούργια αντιδρασ­τική πολιτική. Ελπίζουμε να μην υπάρχουν άλλοι παράφρονες που φιλοδοξούν να εκμεταλλευθούν την καινούργια (και τελευταία) ιστορική ευκαιρία για να ευνοήσουν βρώμικα συμφέροντα. Ακόμα και αν υπήρχαν, θα έπεφτε πάνω στα κεφάλια τους τόσο η δική σας όσο και η δική μας οργή. 

Δεν είναι πλέον δυνατό να γίνεται έκκλησι στην υπέρτατη τιμή του Στρατού, ούτε να επισημαίνεται η τραγική ώρα που απαιτεί τον παραμερισμό του Κανονισμού άν τελικά όλα αυτά καταλήξουν στην ενίσχυσι της ήδη παραφορτωμένης με πολλές εξουσίες , οικονομικής οργανώσεως. 

Η σημαία του Εθνικισμού δεν ανεμίζει για να στηρίξη το εμπόριο της πείνας. 

Εκατομμύρια Ισπανών συγκεντρώνονται πίσω της και είναι δύσκολο να κλείσετε τα μάτια σ' αυτή την πραγματικότητα. 

Γι' αυτό θα χρειασθή επειγόντως να αρχίσωμε το έργο για την μεγάλη εθνική ανοικοδόμησι. 

Όλοι πρέπει να πάρουν μέρος στην απόλαυσι των αγαθών που η Ισπανία παράγει ή μπορεί να παράγη. Αυτό θα απαιτήση θυσίες από την καθημερινή Ισπανική ζωή. Αλλά εσείς-σφυρηλατημένοι στην θρησκεία του χρέους και της θυσίας- και εμείς- που ηθελημένα έχομε επιβάλλει στην ζωή μας μια ασκητική και στρατιωτική συμπεριφορά- θα δείξωμε σε όλους τον τρόπο να δεχώμεθα τις θυσίες με χαρά. Με την χαρά αυτού που γνωρίζει ότι με την θυσία μερικών υλιστικών απολαύσεων μπορεί να σώση τις αιώνιες αξίες που ωδήγησαν την Ισπανία να εκτελέση την αποστολή της και να επιβληθή στον μισό κόσμο.

IV Η ώρα έχει σημάνει

Εύχομαι αυτές οι λέξεις μου να μπορούν να εκφράσουν όλη την βαρύτητα της ώρας αυτής! Ίσως να μην υπάρχη χώρα,-με εξαίρεσι την Ρωσία-που να έχη αντιμετωπίσει χειρότερη κατάσταση στην σύγχρονη εποχή. Στα άλλα έθνη τα χέρια των προδοτών δεν έχουν αναλάβει ακόμη τα ηνία του κράτους. Στην Ισπανία όμως είναι γεγονός. Οι σημερινοί υπεύθυνοι του Λαϊκού Μετώπου, υπάκουοι σ' ένα σχέδιο που έχει έλθει άπ' έξω, εξαλείφουν συστηματικά μέσα από την Ισπανική ζωή όλα όσα θα μπορούσαν να αντισταθούν στην εισβολή των Βαρβάρων.

 Εσείς -Ισπανοί στρατιώτες του Στρατού, του Ναυτικού, της Αερο­πορίας, της Πολιτοφυλακής, των Σωμάτων Ασφαλείας καί των Ασάλτος--γνωρίζετε πολύ καλά πως δεν θα σκύψετε το κεφάλι στην τελική πράξι της προδοσίας.

Εμείς, που φυλακισθήκαμε και βασανισθήκαμε κατα χιλιάδες δίχως δίκη, που είδαμε την κατάχρησι της πολιτικής εξουσίας να μπαίνη μέσα στα σπίτια μας, να ψάχνη τα χαρτιά μας, να γεμίζη αγωνία τις οικογένειες μας, το γνωρίζουμε πολύ καλά.

Δεν καταδιωκόμεθα γι' αυτά που συμβαίνουν στον καθημερινό μας αγώνα: μας καταδιώκουν-όπως άλλωστε συμβαίνει και σε σας-γιατί είναι γνωστό πως είμαστε αποφασισμένοι να αναχαιτίσωμε τις κόκκινες ορδές που θέλουν να καταστρέψουν την Ισπανία.

Τήν ώρα που οι φαυλόβιοι κορτάκηδες των Σοσιαλιστικών οργανώοεων με τα κόκκινα πουκάμισα προσπαθούν να μιμηθούν τις στρατιωτι­κές παρελάσεις, τα δικά μας γαλάζια πουκάμισα στολισμένα με τα βέλη και τον ζυγό, κατάσχονται από τους χαφιέδες του Καζάρες (CASARES) και τους Ποντίους Πιλάτους του. Μας καταδιώκουν, γιατί είμαστε-όπως εσείς-εχθροί του σχεδίου εκείνου που κατά διαταγήν της Μόσχας σκοπεύει να χωρίση την Ισπανία σε πολλές ανεξάρτητες Σοβιετικές Δημοκρατίες.

Αυτή η κοινή τύχη που μας ενώνει στην κακοτυχία πρέπει να μας ενώνη και στο μεγάλο εγχείρημα.

Δίχως τις δικές σας δυνάμεις  Ισπανοί στρατιώτες-θα είναι τρομερά δύσκολο να θριαμβεύσωμε σ' αυτόν τον αγώνα.

Αν η δική σας δύναμις είναι αβέβαιη, τότε δίχως αμφιβολία θα νικήση ο εχθρός.

Αναλογισθείτε καλά την τρομερή σας ευθύνη: από σας εξαρτάται αν η Ισπανία θα εξακολουθήση να ζη.

Σκεφθήτε αν πρέπει να απομακρυνθήτε από τους πουλημένους ή δειλούς αρχηγούς σας.

Ο εχθρός προσεκτικά, εκμεταλλευόμενος την αναποφασιστικότητα σας κάθε μέρα κάνει και μερικά βήματα. Προσέξτε μήπως την αποφα­σιστική στιγμή βρεθήτε ήδη ανίσχυροι στα δόλια δίκτυα που πλέκονται γύρω σας.

Γκρεμίστε   από   τώρα   τα συμπλέγματα.

Σχηματίστε από τώρα μιά ισχυρότατη ένωσι δίχως να περιμένετε τους αναποφάσιστους. Ορκισθείτε στην στρατιωτική σας τιμή ότι δεν θ' αφήσετε δίχως απάντησι το σημάδι του πολέμου που πλησιάζει.

Όταν τα παιδιά σας θα κληρονομήσουν την στολή που τώρα φορείτε, θα κληρονομήσουν μαζί της: ή την ντροπή να πρέπη νά πουν «Όταν ο πατέρας μου φορούσε αυτή τη στολή η  Ισπανία έπαψε να υπάρχη» ή την υπερηφάνεια να θυμούνται: «Η Ισπανία δεν κατεστράφη διότι ο πατέρας μου και οι συνάδελφοι του την έσωσαν την αποφασιστική στιγμή».

Αν ενεργήσετε με τον τρόπο αυτό, όπως λέγει ο αρχαίος όρκος «Ο Θεός ας σας επιβράβευση' και άν όχι ο Θεός ας σας κρίνη».

Ζήτω η   Ισπανία

4 Μαίου 1936

Χοσέ Άντόνιο Πρίμο ντε Ριβέρα

[1] Όπως είναι γνωστό, η Ίδρυσις του Λαϊκού Μετώπου στην Ιβηρική χερσόνησο, αποφασίζεται από την Κόμιντερν τον Ιούλιο του 1935 κατά την διάρκεια του 7ου Παγκοσμίου συνεδρίου της Σοβιετικής Διεθνούς. (Μεταφραστής)

[2] Από το βήμα της Βουλής, ο Δεξιός Βουλευτής Κάλβο Σοτέλο, είχε καταγγείλει ότι από τις 16 Φεβρουαρίου 1936 έως τις 2 Απριλίου, δηλαδή σε διάστημα πολύ μικρότερο των δύο μηνών, είχαν σημειωθή: 199 περιπτώσεις λεηλασιών. (ανάμεσα σ' αυτές 36 αφορούσαν εκκλησίες και 58 δημόσια κτίρια) και  178 περιπτώσεις εμπρησμών (από τις οποίες οι 108 αφορούσαν εκκλησίες). Καταγράφησαν  85 επιθέσεις μέ 74 νεκρούς καί 345 τραυματίες.