ΠΩΣ ΠΑΡΕΣΚΕΥΑΣΘΗ Η 4η ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

Εν ώ, κατά την ιστορικήν συνεδρίασιν της βουλής διεξήγετο μακρά συζήτησις επί των προγραμματικών δηλώσεων της υπό «ανοχήν» κυβερνήσεως του Ιω. Μεταξά, φιλελεύθερος βουλευτής, επικρίνων την νεοπαγή κυβέρνησιν δια την μη επαναφοράν εις το στράτευμα μαχίμων και εμπειροπολέμων αξιωματικών , και απευθυνόμενος προς τον πρωθυπουργόν , ηρώτα:
-Ποίος θα είναι ο υπεύθυνος απέναντι του έθνους, εάν , ό μη γένοιτο , προκύψουν συμφοραί εξ αιτίας ελλείψεως πολλών καταλλήλων στελεχών του στρατεύματος; 

Tην στιγμήν εκείνην όλων τα βλέμματα προσηλούντο προς τον πρωθυπουργικόν θώκον. 

Και τότε μέσω βαθυτάτης σιωπής ο Ιω. Μεταξάς εγερθείς και εν νευρικότητι κτυπήσας την δεξιάν του χείρα επί του στήθους του, εβροντοφώνησε προς την εθνικήν αντιπροσωπείαν. 

-Εγώ! 

Από της στιγμής εκείνης οι αντιπρόσωποι του λαού ήρχισαν διαισθανόμενοι τας δικτατορικάς τάσεις του αρχηγού της 4ης Αυγούστου.
Διάφοροι εκδηλώσεις μελών τινων της κυβερνήσεως εσημειούντο εφ όσον ο καιρός παρήρχετο , προς προπαρασκευήν του εδάφους δια την εγκαθίδρυσιν δικτατορίας , η δε ατμόσφαιρα ήρχισε πληρουμένη ανησυχαστικών φημών ότι ο κυβερνητικός παραγοντισμός εκινείτο μυστηριωδώς.

Υπό την πίεσιν του πολιτικού κόσμου ο αρχηγός των φιλελευθέρων κ. Θεμ. Σοφούλης ανήρχετο την πρωίαν της 22 Απριλίου 1936 εις τα ανάκτορα και ενημέρωνε τον Βασιλέα επί των τεκταινομένων εις τα κυβερνητικά παρασκήνια.

-Ο πολιτικός κόσμος- έλεγε- και η κοινή γνώμη , Μεγαλειότατε, ανησυχούν ζωηρώς από τας διαδόσεις ότι νέα επιβουλή κατά των λαϊκών ελευθεριών προετοιμάζεται. Και ο Βασιλεύς με προφανή έκπληξιν δια τους λόγους του κ. Σοφούλη απήντα:

-Είναι κ.Πρόεδρε, ματαιαι και αδικαιολόγητοι αι ανησυχίαι σας εξ αφορμής των διαδόσεων , εφ όσον δια των μέχρι τούδε έργων μου εξεδήλωσα αμετάτρεπτον την απόφασίν μου να διαφυλάξω τον όρκον που έδωσα εις την εθνικήν αντιπροσωπείαν. 

-Σας τονίζω , προσέθεσε με αποφασιστικόν τόνον ο Βασιλεύς, ότι εναντίον της θελήσεώς μου αυτής κανείς κίνδυνος δεν είναι δυνατόν να προκύψη εναντίον των ελευθέρων κοινοβουλευτικών θεσμών.

Οι κατηγορηματικοί βασιλικοί λόγοι έπειθον τον αρχηγόν των φιλελευθέρων ότι αι διασπειρόμρνσι σχετικαί διαδόσεις δεν είχον σοβαράν την υπόστασιν.

Ο Βασιλεύς κλείων την μετά του κ.Σοφούλη συζήτησιν , έλεγε προς τον αρχηγόν των φιλελευθέρων :

-Mα σας κάμνω , κύριε πρόεδρε, την εντύπωσιν ότι είμαι φτιαγμένος από στόφφαν δικτατόρων;

Και ο κ. Σοφούλης μειδιών είπε:

-Σεις, σας ομολογώ Μεγαλειότατε, δεν μου κάνετε την εντύπωσιν αυτήν, αλλ’ ο Μεταξάς- δεν σας το αποκρύπτω- μου την κάμνει.

Και ο Βασιλεύς συνώδευε τον απερχόμενον εκ των ανακτόρων ηγέτην των φιλελευθέρων με πολλήν εγκαρδιότητα.

Τα διαμεφθέντα μεταξύ του Βασιλέως και του κ. Σοφούλη γνωσθέντα αμέσως εις τους πολιτικούς κύκλους επροκάλεσαν τον κατευνασμόν των ανησυχιών όσον αφορά τον κίνδυνον της ιαταραχής του ομαλού πολιτικού βίου της χώρας.

Αι κατόπιν επαλολουθήσασαι αποφάσεις του Βασιλέως , διαπνεόμεναι από την επιθυμίαν του ν΄αποκατασταθή η εύρυομος λειτουργία του συνταγματικού πολιτεύματος, εδραίωναν την πεποίθησιν εις τον πολιτικόν κόσμον και την κοινήν γνώμην, γενικώτερον , ότι ο ανώτατος άρχων ήτο αποφασισμένος να μη επιτρέψη οιανδήποτε και οποθενδήποτε τυχόν εκδηλουμένην πραξικοπηματικήν ενέργειαν κατά του νομίμου πολιτεύματος. Εις επίρρωσιν της εδραίας αυτής πεποιθήσεως του πολιτικού κόσμου επί των ειλικρινών βασιλικών διαθέσεων , ήρχετο η συνομιλία την οποίαν ο πρωθυπουργός Ιω. Μεταξάς είχε με αντιπροσωπείαν του εμπορικού κόσμου: Δεν πρέπει , ετόνιζεν ο Μεταξάς προς τους εμπόρους, να λησμονήτε ότι η Ελλάς έζησε και ηυτύχησεν υπό το κοινοβουλευτικόν πολίτευμα και το σημερινόν συμφέρον της είναι να διοικήται υπό κοινοβουλευτικών κυβερνήσεων. Επειδή, προσέθετεν, πολλαί σχετικαί διαδόσες κυκλοφορούν εις βάρος μου τας ημέρας αυτάς , σας λέγω ότι δεν ημπορώ να θέσω χείρα επί των ελευθεριών του ελληνικού λαού. Ο Μεταξάς αποχαιρετών δια θερμών χειραψιών τους εμπόρους έλεγε μειδιών προς αυτούς: 

-Βεβαιωθήτε φίλοι μου ότι είμαι ο σθεναρώτερος πρόμαχος των λαϊκών ελευθεριών. Αυτά διεκηρύσσοντο από μέρους του αρχηγού της κυβερνήσεως την πρωίαν της 14ης Ιουλίου 1936, είκοσι δηλαδή ημέρας προτού ανατείλη ο ήλιος της δικτατορίας!

Εν τω μεταξύ ογκόλιθος ερρίπτετο εις τα κυβερνητικά τέλματα. Ο αρχηγός της επαναστάσεως του 1922 απέστειλλεν εκ Παρισίων προς δημοσίευσιν εις την εν Θεσσαλονίκη εκδιδομένην εβδομαδιαίαν εφημερίδα «Ελληνικός Βόρράς» βαρυσήμαντον ενυπόγραφον άρθρον εις το οποίον εκηρύσσετο υπέρ της εγκαθιδρύσεως δικτατορικού καθεστώτος προς ανόρθωσιν της Ελλάδος και τελευτών έκαμεν έκκλησιν προς τον πρωθυπουργόν Ιω. Μεταξάν να μη διστάση ν΄αναλάβη τας ευθύνας της κηρύξεως της δικτατορίας.

Ως ήτο επόμενον , το απροσδόκητον αυτό άρθρον του αρχηγού της επαναστάσεως, επέδρασν επί των κεκηρυγμένων υπέρ της δικτατορίας κυβερνητικών παραγόντων , αυτός δε ούτος ο Μεταξάς καλέσας παρ’ αυτώ τον Ιωάννην Διάκον , τον εξουσιοδότησεν όπως έλθη αμέσως εις επαφήν με ωρισμένους παράγοντας του κόμματος των φιλελευθέρων και ιδιαιτέρως με τον δευτερότοκον υιόν του αποθανόντος αρχηγού των φιλελευθέρων Σοφοκλήν, οι οποίοι ως είχε γνωσθή, ευαρέστως παρηκολούθουν την εκδηλουμένην κίνησιν υπέρ της δικτατορίας.

Πράγματι ο Ιωάννης Διάκος ανέπτυσσεν έκτακτον δραστηριότητα δια την εφαρμογήν των σχεδίων των κατά του πολιτεύματος πράγμα όπερ επροκάλεσε τον θαυμασμόν και αυτού του αρχηγού της κυβερνήσεως, ο οποίος εις περιωρισμένον κύκλον φίλων του την ημέραν της κηρύξεως της δικτατορίας έλεγε χαριεντιζόμενος:

-Tα συγχαρητήριά σας δεν ανήκουν εξολοκλήρου σε μένα. Αυτός ο «σατανικός" Διάκος μας τα εμαγείρευσε τόσον καλά, ώστε να έχωμεν την 4ην Αυγούστου.

Ο Διάκος συνηντάτο αλληλοδιαδόχως με τον Σοφοκλήν, τον πρώην υπουργόν κ. Γεώργιον Μαρήν, τον έμπιστον του αρχηγού των φιλελευθέρων ιατρόν κ.Σκουλάν και με τον μετέπειτα γενικόν διοικητήν Κρήτης κ.Πότην Σφακιανάκην.

Όλοι οι ανωτέρω παράγοντες του κόμματος των φιλελευθέρων , εις τας μετά του Διάκου μακράς συνομιλίας των ενεθάρρυνον την ιδέαν της δικτατορίας Μεταξά.

Ο κ.Γεώργιος Μαρής υπερθεματίζων δια να εκδικηθή τους φιλελευθέρους δια την διαγραφήν του εκ των στελεχών του κόμματος , συνεπεία των γνωστών εναντίον του καταγγελιών , παρώτρυνε τον Σοφοκλήν να μετάσχη και αυτοπροσώπως της κυβερνήσεως. Ο ιατρός κ. Σκουλάς σφίγγων το χέρι του Διάκου παρεκάλει να διαβιβασθούν αι θερμότεραι ευχαί του προς τον Μεταξά, ο δε κ.Σφακιανάκης εδέχετο, με εντολή του Σοφοκλή , την προσφερομένην παρά του Διάκου θέσιν του γενικού διοικητού Κρήτης.

Κατάπληκτος ο Διάκος εκ της γενομένης υποδοχής από μέρους των στενωτέρων φίλων του αποθανόντος αρχηγού των φιλελευθέρων της ιδέας της δικτατορίας , έσπευσε προς τον Μεταξάν, τον οποίον ενημέρωσε επί των ικανοποιητικών συνομιλιών του μετ’ αυτών δια την προώθησιν της εφαρμογής των σχεδίων των.

Η αναφορά του Διάκου επί των κινήσεών του και των συνομιλιών του μετά των ως άνω φιλελευθέρων απετέλεσε την αποφασιστικωτέραν προσγείωσιν του Ιω,Μεταξά εις την κατάλυσιν του πολιτεύματος δια της εγκαθιδρύσεως της δικτατορίας.

Ο Μεταξάς ολόχαρος εκ των απροσδοκήτων εκδηλώσεων του υιού του αρχηγού των φιλελευθέρων , εξουσιοδότησεν τον Διάκον ίνα σπεύση εις αυτόν και του προσφέρη τη αντιπροεδρίαν της κυβερνήσεως…..

Η δελεαστική πρότασις του Διάκου , ενεργούντος κατ’ εντολήν του Μεταξά, ήνοιγε τους κρουνούς των αισθημάτων του Σοφοκλή εις το δικτατορικόν κατασκεύασμα και η επακολουθήσασα χειραψία Σοφοκλή –Διάκου επεσφράγιζε την απόφασιν της κηρύξεως της δικτατορίας ως και την συνεπεία ταύτης ανάληψιν εκ μέρους του υιού του αρχηγού των φιλελευθέρων του αξιώματος του αντιπροέδρου της δικτατορικής κυβερνήσεως. Ολίγον αργότερον επραγματοποιείτο και συνάντησις του Σοφοκλή μετά του Μεταξά.

(Εφημερίδα ΠΡΩΙΝΟΣ ΤΥΠΟΣ 21/5/41)

ΗΑΒΕ HANS : ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΜΕ ΤΟ ΛΕΟΝ ΝΤΕΓΚΡΕΛ ΣΤΙΣ ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ (1936)

ΕΝΤΟΣ ΕΞΗ ΜΗΝΩΝ ΘΑ ΚΡΑΤΩ ΕΙΣ ΧΕΙΡΑΣ ΜΟΥ ΤΗΝ ΕΞΟΥΣΙΑΝ

ΒΡΥΞΕΛΛΑΙ, Σεπτέμβριος. Αρκεί να μείνη κανείς μερικάς στιγμάς μόνο εις τας Βρυξέλλας δια να μην αγνοή τον Λεόν Ντεγκρέλ .Το όνομά του έχει απασχολήσει ήδη τον διεθνή τύπον κι' εδώ εις το Βέλγιον η εφημερίς "Η αληθινή χώρα " δημοσιεύει τρις της ημέρας το νεανικό αυτό κεφάλι , κεφάλι μάλλον εφήβου ή ανδρός , και κατά τας τελευταίας βελγικάς εκλογάς εψήφισαν τριακόσιαι χιλιάδες πολιτών.

Επήγα να τον συναντήσω εις το υπό κατασκευήν κτήριον του κόμματος . Με δέχεται ανεβασμένος σε μίαν ανεμόσκαλα. Είναι απησχολημένος με την οικοδομήν. Βάζει ένα καρφί στον τοίχο:

-Δεν έχω γραφείο είμαι υποχρεωμένος να σας δεχθώ εδώ μου λέγει... 

Το κόμμα του Λεόν Ντεγκρέλ ονομάζεται ως γνωστόν , "Ρεξ" αλλά οι οπαδοί αποκαλούν Ρεξ τον ίδιο τον αρχηγόν. Το νέον κτίριον κτίζεται , επεκτεινομένου του παλαιού μακρού σπιτιού , όπου εστεγάζετο το κόμμα εις το στενό δρομάκι του Σαρτρέ. Πίσω ευρίσκεται η μικρή αγορά , όπου πωλούν ψάρια , λουλούδια , κάλτσες και γραβάτες ευθηνές. Πηγαινοέρχονται πρόσωπα απησχολημένα ανθρώπων , που οι περισσότεροι φέρουν παράσημα του μεγάλου πολέμου. Διαταγαί διαβιβάζονται εις τόνον στρατιωτικόν, νέοι εμφανίζιονται και εξαφανίζονται κατά διαλείμματα.... Όλα αυτά μου δίδουν την εντύπωσιν εικόνων που τας έχω ιδή.... Μου φέρουν ακουσίως την σκέψιν μερικά χρόνια πίσω, στην εποχήν που το "Φαιό σπίτι" εκτίζετο εις το Μόναχον. Η μόνη διαφορά είναι ότι το βραχιόνιον των ανθρώπων , αντί του χιτλερικού στρατού , φέρει την λέξιν "Ρεξ", γραφομένην με κόκκινα γράμματα εις σχήμα δράκοντος.

Επί των ημιτελών τοίχων του κτιρίου υπάρχουν τοιχοκολλημέναι διάφοροι προκηρύξεις με εικόνες του ανθρώπου αυτού , που ευρίσκεται εμπρός μου ανεβασμένος σε μίαν ανεμόσκαλα.Τον παρουσιάζουν πότε μ' ένα κερί στο χέρι , πότε με μια λυχνία και άλλοτε μ' ένα λαμπρό ποτήρι.

Ο Λεόν Ντεγκρέλ είναι ένας νέος συμπαθέστατος . Μόλις 30 ετών , με γαλανά μάτια γεμάτα ειλικρίνειαν. Η μύτη του είναι ελαφρώς γαμψή και τα χείλη αυτά τον κάμνουν να φαίνεται ακόμη περισσότερον έφηβος , συγχρόνως δε του δίδουν ένα ύφος προκλητικόν.

-Δεν έχω ακόμη γραφείον , μου επαναλαμβάνει ο Ντεργκρέλ. Πρέπει να κτίσωμε γρήγορα και γι' αυτό βοηθώ τους συντρόφους μου.

Κατεβαίνει από την σκάλα και ενώ μου δίνει την συνέντευξιν δεν παύει να ασχολήται με την οικοδομή.

Η συνομιλία μας γίνεται σ' ένα αδιάκοπο πήγαινε και έλα, ανάμεσα από τους κτίστας, τους ελαιοχρωματιστάς και τους ξυλουργούς.

Οι οπαδοί του κόμματος "Ρεξ¨, μου τονίζει ο κ. Ντεγκρέλ , πιστεύομεν ότι αποτελεί βασικόν σφάλμα ν' αντιτάσση κανείς εις τον μπολσεβικισμόν ένα καπιταλισμόν βαρέως ασθενή, Είμεθα εχθροί και του πρώτου και του δευτέρου . Επιθυμούμεν μίαν κοινωνικήν αναμόρφωσιν . Αντί όμως της καταπτώσεως του γενικού επιπέδου της ζωής , επιθυμούμεν την ανύψωσίν του. Αντί να κάμωμεν όλους τους ανθρώπους προλεταρίους ,επιθυμούμεν ν΄ ανυψώσωμεν τους προλεταρίους . Το κόμμα μας είναι κόμμα προοδευτικόν . Δεν αγνοεί ότι εις μία εποχή τοιούτων κολοσσιαίων τεχνικών προόδων δεν ημπορεί η κοινωνική ζωή να πλαισιούται εις τα παλαιά όριά της. Πηγαίνομεν εμπρός , ακολουθούντες την πρόοδον , λαμβάνουμεν όμως υπ' όψιν μας τον άνθρωπον οπως στη  πραγματικότητα  είναι. 
-Κηρύσσετε λοιπόν κατά βάθος μίαν επανάστασιν των μικροαστικών τάξεων.
-Δεν το αμφισβητώ. Η μεσαία τάξις έχει θυσιασθή εις όλον τον κόσμον . Κηρύττω όντως την επανάστασιν των μικροαστικών τάξεων , αλλά υπό την στενωτέραν έννοιαν της λέξεως , διότι είμαι εχθρός πάσης βίας . Δεν είμαι οπαδός της τακτικής της αιφνιδιαστικής επιθέσεως , αλλά της κατακτήσεως δια της πειθούς.

Εις ερώτησιν αν είναι φασιστής , ο κ. Ντεγκρέλ μου απαντά: 
-Τί σημαίνει φασιστής ; Δίδουν το όνομα αυτό εις τον Μουσσολίνι και τον Χίτλερ , αλλά εγώ δεν ευρίσκω καμμίαν ομοιότητα μεταξύ των δύο αυτών ανδρών. Εάν τώρα με το επίθετον του φασιστού χαρακτηρίζεται πάντα άνθρωπον επιθυμούντα να επθιβάλη την τάξιν και την γαλήνην εις τον τόπον του, τότε είμαι και εγώ φασιστής.

Πιστεύω εν τούτοις ότι η επιθυμία επιβολής της εσωτερικής τάξεως και της αμύνης κατά του μπολσεβικισμού δεν δύναται να ακολουθήται εις πάσαν χώραν με τα αυτά μέσα . Με τους Ιταλούς και τους Αυστριακούςς συμμερίζομαι την αντίληψιν περί της ανάγκης της δημιουργίας ενός Κράτους επί βάσεων συναιτεριστικών . Αλλ' ημείς εις το Βέλγιον αποδίδομεν ιδιαιτέραν όλως σημασίαν και εις έναν άλλον παράγοντα , την οικογένειαν. Φρονούμεν δηλονότι ότι ο πατήρ της οικογενείας πρέπει να ψηφίζη και δια τα ανήλικα παιδιά του και συνεπώς όσο μεγαλυτέρα είναι η οικογένεια , τόσον μεγαλυτέρα οφείλει να είναι και η συμμετοχή της εις τον δημόσιον βίον . Θέλομεν να δώσωμεν ευρύτερα δικαιώματα εις τας πολυμελείς οικογενείας.

Η οικογένεια αποτελεί το πρώτον κεφάλαιον του καταστατικού μας χάρτου .Το δεύτερον ο συνεταιρισμός.

-Ποίοι νομίζετε, κ.Ντεγκρέλ , ότι είναι οι μεγαλύτεροι άνθρωποι της Ευρώπης;

-O Μουσσολινι, ο Χίτλερ και εγώ. Θα με εκλάβετε πιθανόν ώς μεγαλομανή. Πιστεύσατέ με όμως ότι μόνη η ζωντανή και πειστική δύναμις ενός ανθρώπου δύναται να δημιουργήση έν κίνημα , που θα παρασύρη όλα τα εμπόδια ,  ένα κίνημα που θα επιβληθή με κεραυνοβόλον ταχύτητα, ένα κίνημα ώς το ιδικόν μας.

Επί της αρχής  του κινήματος  των Ρέξ ο κ. Ντεγκρέλ εδήλωσε τα εξής:

-Το κίνημά μας υπήρξε κατ΄αρχάς κίνημα καθολικόν, Γενικώς πιστεύεται ότι η ονομασία του κόμματός μας οφείλετα εις τα μοναρχικά αισθήματά μας. Είμεθα βεβαίως ψυχή τε και σώματι οπαδοί της μοναρχικής ιδέας και όταν έλθωμεν εις την εξουσίαν θα ενισχύσωμεν τον μοναρχικόν θεσμόν. Αλλ' ωνομάσαμεν το κόμμα μας Ρεξ εκτου "Χριστός Βασιλεύς " (Christus Rex) . Επί του σημείου αυτού οφείλω να σας τονίσω , ότι από τους Εθνικοσοσιαλιστάς της Γερμανίας μας χωρίζει η θεωρία περί "φυλετικής προελεύσεως" Υμείς δεχόμεθα εις τους κόλπους μας όλους όσους έρχονται προς ημάς ανεξαρτήτως τάξεως, θρησκείας και γλώσσης.

Εις ερώτησιν ποίον υπήρξε το μυστικόν της μέχρι τούδε επιτυχίας του απήντησε.

-Το μυστικόν αυτό το αγνοώ, αλλ' ερωτήσατε καλλίτερα τους μεγάλους ηγέτας λαών ποίον υπήρξε το μυστικόν της επιτυχίας των . Απ' αυτούς , όπως και απ' εμέ , αναβλύζει μία δύναμις που υποτάσσει τα πλήθη. Ευθύς ως ο Μουσσολίνι ή ο Χίτλερ αρχίζουν να ομιλούν , ένας σπινθήρ σκορπίζεται απ' αυτούς που ανάβει φλόγα εις την καρδίαν των ακροατών των.

Συνεχίζων ο κ. Ντεγκρελ ωμίλησε περί της αρχής του σταδίου του , περί των φιλολογικών και νομικών σπουδών του, περί των λογοτεχνικών αγώνων του.

Ειργαζόμην και τότε είπεν , όπως και τώρα , και ήδη την εποχήν εκείνην είχα προσελαύσει την προσοχήν των συντρόφων μου. Γράφω τουλάχιστον άπαξ της ημέρας το κύριον άρθρον της εφημερίδος μας η "Αληθινή χώρα". είμαι δε ικανός ν' ανέβω δεκαπέντε φοράς την ημέραν εις το βήμα και να ομιλήσω. Ίσως η εργατικότης μου να είναι το μυστικόν μου.

-Και τα μελλοντικά σχέδιά σας ; Σήμερα τα αριστερά κόμματα κυβερνούν ακόμα το Βέλγιον. Πιστεύετε ότι θα τα νικήσετε;

-Σας δίδω το χέρι μου , μου απαντά ο Ντεγκρέλ , για να σας διαβεβαιώσω  ότι εντός έξι μηνών  θα κρατώ εις χείρας μου την εξουσίαν.Και ο Ντεγκρέλ παίρνει  και πάλιν το σφυρί  στο χέρι και συνεχίζει  να βάζει καρφιά  εις τον τοίχον. Την ώραν  που βγαίνω  από την οικοδομήν  ακούω τον θυρωρόν να λέγη εις κάποιον:

-Eίναι αδύνατον να σας δεχθή  τώρα . Ο Ρεξ εργάζεται. 

Οι οπαδοί του τον αποκαλούν Ρεξ δηλαδή βασιλέα , τον νέον αυτόν , που θεωρείται σήμερα δικαίως  ως ένας από τους μεγαλύτερους πολιτικούς άνδρας της Ευρώπης. 

(Αναδημοσίευση από την ελληνική εφημερίδα "Η Βραδυνή")

Η ΔΙΑΘΗΚΗ ΤΟΥ ΧΟΣΕ ΑΝΤΟΝΙΟ ΠΡΙΜΟ ΝΤΕ ΡΙΒΕΡΑ

Αυτή είναι η τελευταία επιθυμία και διαθήκη του υποφαινόμενου José Antonio Primo de Rivera y Sáenz de Heredia, ετών τριάντα τριών , άγαμου , δικηγόρου , με τόπο γέννησης και κατοικίας τη Μαδρίτη , γιού του Miguel και της Casilda (ας αναπαύονται εν ειρήνη), που συνέταξε και παρέδωσε στην επαρχιακή Φυλακή του Alicante, στις 18 Νοεμβρίου 1936.
Καταδικασμένος χθες σε θάνατο, παρακαλώ το Θεό , αν δεν με προφυλάξει από αυτό το τέλος, να μου επιτρέψει να διατηρήσω μέχρι τέλους, την αξιοπρέπεια και την εγκαρτέρηση με την οποία ήδη αναμένω το θάνατο , και προκειμένου να κρίνει τη ψυχή μου , να μη την κρίνει με βάση την αξία μου , αλλά σύμφωνα με την απέραντη ευσπλαχνία του .
Αναρωτιέμαι αυτή τη στιγμή , μήπως υποκύψω ακόμη στα προστάγματα της ματαιότητας των εγκοσμίων , μπαίνοντας στο πειρασμό να απολογηθώ  για μερικές από τις πράξεις μου.  Αλλά όπως, αφ' ετέρου , παρέσυρα στη πίστη μου και στον αγώνα μου πολλούς από τους συντρόφους, σε βαθμό πολύ ανώτερο από την ατομική μου αξία (την οποία γνωρίζω τόσο καλά , ώστε η φράση μου αυτή να υπαγορεύεται μόνο από τη ταπεινότερη ειλικρίνεια ) και όπως εξώθησα μάλιστα αμέτρητους από αυτούς σε μεγάλες ευθύνες και κινδύνους , θα θεωρούσα σαν έλλειψη εκτίμησης ευγνωμοσύνης , το να απομακρυνθώ από αυτούς , χωρίς να τους δώσω καμία εξήγηση.

Δεν είναι ανάγκη να επαναλάβω τώρα , όσα είπα και έγραψα τόσες φορές για τους σκοπούς και τις φιλοδοξίες , που είχαμε για τη Φάλαγγα εμείς οι ιδρυτές της .Εκπλήσσομαι μόνο γιατί μετά από μόνο τρία χρόνια η πλειοψηφία των συμπατριωτών μας εξακολουθεί να μας κρίνει χωρίς καν να μπει στο κόπο να μας κατανοήσει.. Αν η Φάλαγγα στερεωθεί και μονιμοποιηθεί , ελπίζω ότι όλοι θα λυπηθούν , για το τόσο αίμα που χύθηκε και ας με δεχθούν οι σύντροφοι , που προηγήθηκαν πριν από εμένα στη θυσία , σαν τον τελευταίο ανάμεσά τους.

Εξήγησα χθες για τελευταία φορά στο δικαστήριο που με έκρινε τι είναι η Φάλαγγα. Όπως τόσες άλλες φορές , ανέφερα τα κύρια σημεία του προγράμματός μας. Για μια ακόμη φορά  παρατήρησα ότι πολλά πρόσωπα, που αρχικά ήσαν εχθρικά, λάμβαναν πρώτα την ΄'εκφραση της έκπληξης και έπειτα της συμπάθειας. Μου φαινόταν να διαβάζω στα βλέμματά τους τη φράση: "Εάν γνωρίζαμε, ότι περί τίνος πρόκειται , δεν θα βρισκόμασταν εδώ". Και πραγματικά αυτοί δεν θα με δίκαζαν , εγώ δεν θα δικαζόμουν και άλλοι Ισπανοί δεν θα σκότωναν ο ένας τον άλλο στα πεδία των μαχών. Ήταν, όμως , πλέον πολύ αργά , για να διορθωθεί έστω και το παραμικρό και έτσι περιορίστηκα να εξυμνήσω τη τιμιότητα και το θάρρος των αγαπητών μου φίλων και να κερδίσω για λογαριασμό τους τη πλήρη σεβασμού προσοχή των εχθρών τους.

Δεν ζήτησα να διασφαλίσω με μια θεατρική γενναιότητα μεταθανάτια φήμη ήρωα. Δεν αποπειράθηκα να εμφανιστώ σαν "υπεύθυνος για όλα " και δε χρησιμοποίησα το ρομαντικό λεξιλόγιο .Υπερασπίστηκα τον εαυτό μου με τα καλύτερα επιχειρήματα του δικηγορικού μου επαγγέλματος , το οποίον τόσο αγάπησα, Νόμισα , πως θα ήταν τερατώδες , αλλά και ανειλικρινές , το να μην υπερασπισθώ μια ζωή, η οποία θα μπορούσε ακόμη να αποβεί χρήσιμη για το σύνολο και την οποία ο Θεός δεν μου έδωσε για να τη προσφέρω σαν ολοκαύτωμα ή μάλλον σαν πυροτέχνημα στην ματαιοδοξία.

Είθε να ευδοκήσει ο θεός όπως το αίμα μου , να είναι το τελευταίο Ισπανικό αίμα , που χύνεται στον εμφύλιο σπαραγμό . Είθε να βρει ο Ισπανικός λαός , τόσο πλούσιος σε βαθιές αρετές , την πατρίδα, το ψωμί και τη δικαιοσύνη.Δεν πιστεύω , ότι μου μένει τίποτα άλλο να πω για το δημόσιο βίο μου.

Σε ότι έχει να κάνει με το θάνατό μου , τον αναμένω χωρίς καυχησιολογίας- γιατί ποτέ δεν είναι ευχάριστο να πεθαίνει κανείς στην ηλικία μου- αλλά και χωρίς διαμαρτυρίες. Δέξου το θάνατο αυτό , Θεέ Μεγαλοδύναμε, σε ότι περιέχει σα θυσία , για να αντισταθμίσει έστω και μερικά, όλα όσα υπήρξαν   εγωισμός και ματαιοδοξία στη ζωή μου"...........

David Lloyd George: ΟΙ ΕΝΤΥΠΩΣΕΙΣ ΜΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΤΟΥ ΧΙΤΛΕΡ 2

επιστροφή

Τα γεγονότα αυτά  οι Γερμανοί σήμερα, δεν τα κρατούν κρυφά. Ο εξοπλισμός  συντελείται πλέον φανερά. Και νοιώθουν οι ίδιοι πως είναι ασφαλείς. Παρ΄ όλα αυτά η Γερμανία θα χρειασθεί τουλάχιστον μια δεκαετία για να συγκροτήσει ένα ισχυρό στρατό σε θέση να αντιμετωπίσει τους στρατούς της Ρωσίας ή της Γαλλίας σε οποιοδήποτε έδαφος εκτός από το δικό της. Εδώ μπορεί να πολεμήσει αποτελεσματικά , γιατί μπορεί να επιλέξει τα πεδία των μαχών  τα οποία έχει παρασκευάσει με μεγάλη επιμέλεια και οχυρώσει  και έχει εκπαιδεύσει αρκετούς ανθρώπους για να υπερασπίσει τα χαρακώματα  της.

Όμως ο στρατός των κληρωτών είναι πολύ νέος -υπάρχει απόσταση χρόνων  μέχρις ότου καλυφθούν τα κενά των εφεδρειών  ιδιαίτερα σε αξιωματικούς. Από επιθετικής άποψης θα χρειαστούν  10 χρόνια για να φτάσει ο γερμανικός στρατός  στα επίπεδα του 1914.

Επιπλέον οποιαδήποτε απόπειρα να επαναληφθούν τα πειράματα  του Πουανκαρέ στο Ρουρ, θα αντιμετωπιστεί σήμερα με φανατική αντίσταση από μυριάδες γενναίους ανθρώπους , οι οποίοι θεωρούν τον υπέρ Πατρίδας θάνατο όχι θυσία αλλά δόξα.

Αυτό είναι το νέο φρόνημα της Γερμανικής νεολαίας. Έχουν μια πίστη σχεδόν θρησκευτική  στο κίνημα και στον Αρχηγό του.Το γεγονός τούτο  μου έκανε τη μεγαλύτερη εντύπωση από όλα όσα είδα κατά τη διάρκεια της σύντομης επίσκεψής μου στη νέα Γερμανία.

Υπήρχε μια ατμόσφαιρα αναζωογόνησης , η οποία είχε εξαιρετική επίδραση  στην ενοποίηση του Έθνους.

Καθολικοί και διαμαρτυρόμενοι, Πρώσοι  και Βαυαροί , εργοδότες και εργάτες , πλούσιοι και ισχυροί , συνεπήχθησαν σε ένα λαό . Δεν χωρίζουν πλέον το έθνος θρησκευτικές και επαρχιακές διακρίσεις. Υπάρχει  για την ενότητα πάθος  που δημιουργήθηκε από τη σκληρή ανάγκη.

Οι διαιρέσεις που επακολούθησαν τη κατάρρευση του 1918 κατέστησαν τη Γερμανία ανίκανη  να αντιμετωπίσει τα προβλήματά της , εσωτερικά και εξωτερικά. Για το λόγο αυτό τα ανταγωνιστικά πάθη  όχι μόνο αποτρέπονται  αλλά και προσωρινά απαγορεύονται.

Παντού συνάντησα άγρια και αδιάλλακτη εχθρότητα  ενάντια στο ρωσικό μπολσεβικισμό και παράλληλα ένα ειλικρινή θαυμασμό για το βρετανικό λαό με μια βαθιά επιθυμία για μια καλύτερη  και φιλικότερη συνεννόηση  μαζί του. Οι Γερμανοί αποφάσισαν οριστικά  να μη έρθουν άλλη φορά σε ρήξη με τους Άγγλους .Ούτε τρέφουν αισθήματα εκδικήσεως απέναντι στους Γάλλους.Παραιτήθηκαν από κάθε επιθυμία ανάκτησης της Αλσατίας και Λωρραίνης. Αλλά υπάρχει πραγματικό μίσος και φόβος για το ρωσικό μπολσεβικισμό που δυστυχώς αυξάνει έντονα. Αποτελεί την  καθοδηγητική δύναμη της διεθνούς και στρατιωτικής πολιτικής των .Τόσο οι ιδιαίτερες όσο και οι δημόσιες συζητήσεις τους περιστρέφονται γύρω από αυτόν .Όπου και να πάτε  δεν θ αργήσετε να ακούσετε τη λέξη "μπολσεβικισμός". Τα μάτια τους είναι στραμμένα στην Ανατολή σαν να περιμένουν τον ερχομό της ημέρας της οργής. Ενάντια σ΄αυτή ετοιμάζονται με γερμανική τελειότητα. Ο φόβος αυτός δεν είναι επίπλαστος. Είναι πεπεισμένοι  ότι πρόκειται για δικαιολογημένο φόβο.

Αλλά θα κάμαμε καλά αν δεν δίναμε   εξαιρετική σημασία στις τελευταίες εκρήξεις κατά της Ρωσίας .Γεγονός είναι  ότι η Γερμανική κυβέρνηση , στις σχέσεις της με τη Ρωσία , βρίσκεται σε εκείνο το στάδιο που μόλις αφήσαμε πίσω μας εμείς οι Άγγλοι . Ενθυμούμαστε όλοι τη περίοδο  κατά την οποία η Μόσχα με τον επίσημο τύπο  και το ραδιόφωνο της , έκανε  σφοδρές προσωπικές επιθέσεις  κατά των Άγγλων υπουργών -Τσάμπερλεν, Μακντόναλντ  και Τσόρτσιλ - και κατάγγειλε  το πολεμικό και οικονομικό μας σύστημα  σαν οργανωμένη δουλεία.

Αντιμετωπίσαμε αυτή τη συκοφαντική εκστρατεία  στιγματίζοντας τους αρχηγούς της  σαν δολοφόνους, το οικονομικό τους σύστημα σαν ληστεία , τη στάση τους απέναντι στη κοινωνία  και τη θρησκεία σαν ανηθικότητα και αθεϊσμό.

Αυτή ήταν η συνηθισμένη μορφή των διπλωματικών σχέσεων μεταξύ της κομμουνιστικής Ρωσίας  και του υπόλοιπου κόσμου, Δεν πρέπει να ξεχνάμε , ότι ακόμη και όταν είχαμε εδώ Ρώσο πρεσβευτή  , είχαμε στείλει την αστυνομία να κάνει έρευνα σε ένα από τα επίσημα κτίρια της ρωσικής πρεσβείας.

Κανένας, από τη μία και την άλλη πλευρά φαντάστηκε ποτέ ότι κάτι τέτοιο αποτελούσε προοίμιο  ή πρόκληση πολέμου.

Η εκτόξευση ύβρεων  μεταξύ Γερμανίας και Ρωσίας  είναι απλά η συνήθης διπλωματική γλώσσα  στην οποία είχαν συνηθίσει όλα τα Έθνη κατά τη διάρκεια των 29  τελευταίων χρόνων με τη Κομμουνιστική Ρωσία.

Για χάρη της πνευματικής μας ειρήνης είναι σημαντικό να αντιληφθούμε, ότι επανάληψη αυτής της αψιμαχίας των λόγων, δεν προάγει καθόλου σε πόλεμο. 

Τι εννοεί , λοιπόν ο Χίτλερ  όταν αντιπαρέθετε τις πλούσιες αλλά μη καλλιεργήσιμες  εκτάσεις γης της Ουκρανίας  και Σιβηρίας και τα ανεξάντλητα μεταλλεύματα των Ουραλίων , με την πενία του γερμανικού εδάφους ; Ήταν απλά μια εθνικοσοσιαλιστική απάντηση  στη κατηγορία των Σοβιέτ περί αθλιότητας των αγροτών και εργατών της Γερμανίας κάτω από το εθνικοσοσιαλιστικό καθεστώς.

Ο Χίτλερ απάντησε κατηγορώντας τα Σοβιέτ  ότι χειρίζονται με λάθος τρόπο  τις τεράστιες  πλουτοπαραγωγικές  πηγές της χώρας τους, σε σύγκριση με τα εθνικοσοσιαλιστικά επιτεύγματα  πάνω στη  γη,της οποίας  ο φυσικός  πλούτος ήταν σχετικά πτωχός.

Δεν διαθέτω αρκετό χώρο  στον οποίο θα μπορούσα να καταχωρήσω  κατάλογο των σχεδίων  τα οποία εκτελούνται για την ανάπτυξη των πλουτοπαραγωγικών  πηγών της  Γερμανίας  και τη καλυτέρευση των όρων  ζωής του λαού της. Είναι αναρίθμητα και υλοποιούνται με επιτυχία.

Θα επιθυμούσα τέλος να πω , ότι είμαι πεπεισμένος όσο ποτέ,  ότι η ελεύθερη χώρα στην οποία επέστρεψα  είναι ικανή να επιτελέσει  μεγαλύτερα πράγματα προς τη κατεύθυνση αυτή, αρκεί  οι κυβερνήτες της να αναθαρρήσουν και να αφοσιωθούν με ζήλο στο έργο. 

David Lloyd George: ΟΙ ΕΝΤΥΠΩΣΕΙΣ ΜΟΥ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ ΤΟΥ ΧΙΤΛΕΡ

Αμφιλεγόμενο πολιτικό  άρθρο που ο Βρετανός πρώην Πρωθυπουργός (1916-1922) δημοσίευσε στην εφημερίδα Daily Express Daily , στις 17 Σεπτεμβρίου 1936 αμέσως μετά την επιστροφή του από την Γερμανία .

Μόλις επέστρεψα από μίαν επίσκεψη μου στη Γερμανία. Σε ένα τόσο σύντομο διάστημα το μόνο που μπορεί κανείς είναι να διαμορφώσει εντυπώσεις , οι οποίες είχαν ήδη συσσωρευθεί στο μυαλό του από τη μακρινή παρατήρηση μέσα από το Τύπο και από τις επίμονες ερωτήσεις προς εκείνους οι οποίοι είχαν δει τα πράγματα από πιο κοντά. Είδα τον περίφημο Γερμανό ηγέτη, καθώς και μερικά πράγματα από τη μεγάλη μεταβολή , την οποία πραγματοποίησε. Όποια γνώμη και αν έχει κανείς σχετικά με τις μεθόδους του- και ασφαλώς οι μέθοδοί του δεν είναι μέθοδοι μιας συνταγματικής χώρας που ζει σε κοινοβουλευτικό καθεστώς - αναμφίβολα επέτυχε μια θαυμαστή μεταβολή στο πνεύμα του γερμανικού λαού , στη στάση των Γερμανών μεταξύ τους και στη κοινωνική και οικονομική ζωή . Δίκαια ο Χίτλερ διακήρυξε στη Νυρεμβέργη, ότι το κίνημά του δημιούργησε μέσα σε μόλις 4 χρόνια μια καινούρια Γερμανία. Δεν είναι πλέον η Γερμανία της πρώτης δεκαετίας μετά τον πόλεμο- μια χώρα που είχε χάσει το ηθικό της και έσκυβε το κεφάλι με αίσθηση ανησυχίας και αδυναμίας. Η Γερμανία είναι σήμερα γεμάτη ελπίδα και εμπιστοσύνη , με ανανεωμένη την απόφαση να ζήσει χωρίς να δέχεται καμία επιρροή έξω από τα σύνορά της. Για πρώτη φορά μετά τον πόλεμο έχει εδραιωθεί στη Γερμανία το αίσθημα της ασφαλείας. Οι άνθρωποι είναι περισσότερο πρόσχαροι .΄Ένα πνεύμα μεγαλύτερης ευθυμίας είναι αισθητό στη χώρα ολόκληρη .Ο ξένος βλέπει σήμερα μια ευτυχέστερη Γερμανία .Την είδα παντού και οι Άγγλοι που συνάντησα κατά τη διάρκεια του ταξιδιού μου, και οι οποίοι γνωρίζουν καλά τη Γερμανία , μου έλεγαν ότι τους έκανε μεγάλη εντύπωση η μεταβολή. Το θαύμα τούτο το πραγματοποίησε ένας άνθρωπος. Είναι ο γεννημένος αρχηγός. Μια μαγνητική δυναμική προσωπικότητα , με ένα σκοπό απλό, μια θέληση αποφασιστική και καρδιά ατρόμητη Δεν είναι κατ΄όνομα μόνον αλλά πραγματικά ο εθνικός ηγέτης. Έδωσε στους Γερμανούς την ασφάλεια ενάντια στους ισχυρούς εχθρούς που τον περιτριγύριζαν. Τους εξασφάλισε επίσης από τη διαρκή απειλή της πείνας, που είναι μια από τις συγκλονιστικές αναμνήσεις των τελευταίων χρόνων του πολέμου και των πρώτων ετών της ειρήνης. Περισσότεροι από 700.000 πέθαναν από την πείνα Τα αποτελέσματα τους τα βλέπει κανείς ακόμη και σήμερα στη σωματική εμφάνιση εκείνων που γεννήθηκαν μέσα σ' εκείνο το θλιβερό κόσμο. Το γεγονός , ότι ο Χίτλερ έσωσε τη χώρα του από το φόβο μιας επανάληψης εκείνης της περιόδου της απογνώσεως , της φτώχειας και της ταπεινώσεως , του προσέδωσε ακαταμάχητο κύρος στα πλαίσια της σημερινής Γερμανίας. 

Δεν υπάρχει καμία αμφιβολία για το πόσο είναι δημοφιλής ιδιαίτερα μεταξύ της Γερμανικής νεολαίας. Οι μεγάλοι του έχουν εμπιστοσύνη. Οι νέοι τον λατρεύουν . Δεν πρόκειται για θαυμασμό απέναντι σε ένα δημοφιλή αρχηγό. Είναι η λατρεία ενός εθνικού ήρωα , ο οποίος έσωσε τη χώρα του από την εξαθλίωση και τη κατάπτωση. 

Είναι αλήθεια , ότι η οποιαδήποτε δημόσια επίκριση της κυβέρνησης , υπό οποιαδήποτε μορφή , απαγορεύεται. Αυτό δεν σημαίνει ότι απουσιάζει η κριτική. Άκουσα να επικρίνονται ελεύθερα οι λόγοι επιφανών εθνικοσοσιαλιστών ρητόρων. Δεν άκουσα όμως ούτε μια λέξη κριτικής ή αποδοκιμασίας κατά του Χίτλερ. Είναι απρόσβλητος από κάθε επίκριση , σαν να πρόκειται για Βασιλιά σε μια συνταγματική χώρα. Είναι κάτι περισσότερο. Είναι ο Γεώργιος Ουάσιγκτων της Γερμανίας, ο άνθρωπος που κέρδισε για τη χώρα του την ανεξαρτησία της από όλους όσους την καταπίεζαν. Οι ισχυρισμοί μου αυτοί ενδέχεται να φανούν υπερβολικοί σε εκείνους που δεν είδαν ούτε αντελήφθησαν πόσο βασιλεύει ο Χίτλερ στη καρδιά και στο πνεύμα των Γερμανών. Και όμως αυτή είναι η γυμνή αλήθεια, ο μέγας αυτός λαός , θα εργασθεί καλύτερα , θα υποβληθεί σε μεγαλύτερες θυσίες και αν παραστεί ανάγκη , θα πολεμήσει με μεγαλύτερη αποφασιστικότητα , επειδή του το ζητεί ο Χίτλερ. Όποιος δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί αυτό το βασικό γεγονός , δεν είναι σε θέση να κρίνει τις σημερινές δυνατότητες της Γερμανίας. 

Από την άλλη πλευρά τώρα , εκείνοι που φαντάζονται , ότι η Γερμανία επανήλθε στη παλαιά ιμπεριαλιστική ιδιοσυγκρασία της, δεν μπορούν να συλλάβουν το χαρακτήρα της μεταβολής .Η ιδέα μιας Γερμανίας που απειλεί την Ευρώπη , με το ενδεχόμενο , ότι ο ακαταμάχητος στρατός της μπορεί να διαβεί τα σύνορα, δεν αποτελεί μέρος της νέας πραγματικότητας. Ότι είπε ο Χίτλερ στη Νυρεμβέργη , είναι αλήθεια. Οι Γερμανοί θ' αντισταθούν μέχρι θανάτου σε κάθε εισβολέα, αλλά δεν έχουν πλέον τη διάθεση να εισβάλουν οι ίδιοι σε ξένα εδάφη. Οι ηγέτες της σημερινής Γερμανίας γνωρίζουν πολύ καλά ότι η Ευρώπη είναι μια πραγματικότητα , την οποία δεν μπορούν να αγνοούν και η οποία δεν μπορεί να καταπατηθεί από ένα και μόνο έθνος, όσο ισχυρά και αν είναι εξοπλισμένο το έθνος αυτό. Το μάθημα αυτό το διδάχτηκαν στο τελευταίο πόλεμο. Ο Χίτλερ πολέμησε σαν στρατιώτης και γνωρίζει τη φρίκη του πολέμου.Γνωρίζει επίσης ότι ο επιτιθέμενος θα συγκέντρωνε σήμερα μεγαλύτερα μίση, από ότι το 1914. 

Η εγκαθίδρυση μιας γερμανικής ηγεμονίας πάνω στην Ευρώπη που αποτελεί το σκοπό και το όνειρο του παλαιού προπολεμικού μιλιταρισμού, δεν υπάρχει στον ορίζοντα του εθνικοσοσιαλισμού. Σε ότι έχει να κάνει με τους γερμανικούς εξοπλισμούς , δεν υπάρχει αμφιβολία ότι υπάρχουν. Αφού όλοι οι νικητές του μεγάλου πολέμου , πλην της Μ.Βρετανίας, παραβλεψαν τις υποχρεώσεις της συνθήκης την οποία οι ίδιοι έκαμαν , ο Φύρερ διέγραψε το υπόλοιπο που δέσμευε τη χώρα του. Ακολούθησε το παράδειγμα των Εθνών που ευθύνονται για τη Συνθήκη των Βερσαλιών. 

Η πολιτική του Χίτλερ δεν αποκρύπτει ότι ένας από τους σκοπούς της είναι η συγκρότηση ενός στρατεύματος που θα είναι αρκετά ισχυρό, ώστε ν' αντισταθεί σε κάθε εισβολέα , σε οποιοδήποτε σημείο και αν εκδηλωνόταν η επίθεση . Πιστεύω ότι το απρόσβλητο αυτό της χώρας απέναντι της ξενικής επίθεσης , ο Χίτλερ το έχει ήδη πετύχει. Καμία χώρα η συνασπισμός χωρών , μπορεί σήμερα να διανοηθεί να καταβάλει τη σημερινή Γερμανία. Τρία χρόνια πυρετώδους προετοιμασίας ενίσχυσαν την άμυνα της Γερμανίας σε τέτοιο σημείο ώστε να τη καθιστά αδιείσδυτη στις επιθέσεις , εκτός αν, οι επιτιθέμενοι προέβαιναν εις μία θυσία ανθρωπίνων ζωών , που θα ήταν ασυγκρίτως μεγαλύτερη από τις απώλειες του πολέμου. Αλλά όπως μπορούν να βεβαιώσουν όσοι γνωρίζουν από πόλεμο, υπάρχει μεγάλη διαφορά μεταξύ του αμυντικού και του επιθετικού πολέμου.Στον αμυντικό τα όπλα δεν χρειάζεται να είναι τόσο ισχυρά και οι στρατιώτες που τα χειρίζονται δεν χρειάζεται να είναι τόσο πολυάριθμοι ή τόσο εκπαιδευμένοι όσο στον επιθετικό . Λίγοι εκλεκτοί πολυβολητές κατάλληλα καλυπτόμενοι και προστατευόμενοι, μπορούν να ανακόψουν τη προέλαση μιας μεραρχίας ακόμα και αν υποστηρίζεται από ισχυρό πυροβολικό. 

Η Γερμανία κατασκεύασε ισχυρές αμυντικές θέσεις και δεν αμφιβάλω ότι έχει επαρκή αριθμό εκπαιδευμένων ή μάλλον ημιεκπαιδευμένων , ανδρών με αρκετά πυροβόλα και πυροβολικόν για να κρατήσει τις θέσεις αυτές σε περίπτωση επίθεσης. Έχει επίσης δραστήριο και ισχυρό αεροπορικό στόλο.

Συνέχεια και τέλος

Ο ΔΟΚΤΩΡ ΓΚΑΙΜΠΕΛΣ ΟΜΙΛΕΙ ΔΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΟΥΣ ΤΟΥ ΣΗΜΕΡΙΝΟΥ ΕΥΡΩΠΑΙΚΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΙΑ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΥΣΑ ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΙΣ ΤΗΣ "ΒΡΑΔΥΝΗΣ".- ΠΩΣ Ο κ. ΜΕΤΑΞΑΣ ΕΣΩΣΕ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ.

Ο διευθυντής της "Βραδυνής" είχε την τιμήν να κρατηθή χθες εις μακράν ιδιαιτέραν συνομιλίαν από τον δόκτορα Γκαίμπελς, εις ένα μικρό σαλονάκι του ξενοδοχείου της "Μεγάλης Βρεττανίας." 

Η πρώτη εντύπωσις του συνομιλούντος με τον Γερμανόν Υπουργόν της Προπαγάνδας είναι ότι πρόκειται περί εξαιρετικώς λεπτού και καθ' όλ κυρίου του κόσμου. Μετά τας πρώτας φράσεις του δόκτορος αισθάνεται κανείς αμέσως την γοητείαν μιάς δυνατής και εκτάκτου ευφυίας προσωπικότητος που υποβάλλει τας γνώμας της μ' ένα τρόπον ρέοντα , τον οποίον διανθίζουν που και που αι εκρήξεις μιάς αδαμάστου ιδιοσυγκρασίας .

Η μακρά συνομιλία, με την οποίαν διακόπτουν κάθε τόσον αι εκρήξεις του ενθουσιασμού του κ. Γκαίμπελς δια παν το Ελληνικόν , άγει κατ' ανάγκην εις την εν Ελλάδι σημερινήν κατάστασιν, εις το θέμα του κομμουνισμού γενικώτερον , ειδικώτερον δε εις τα εν Ισπανία πράγματα. 

Ο κ Μεταξάς , ανεκοίνωσεν ο κ. Γκαίμπελς, δια τον οποίον τρέφω ένα ειλικρινή θαυμασμόν, παρέσχεν εις την Ελλάδα μίαν τεραστίαν υπηρεσίαν , την οποίαν όσοι δεν αντελήφθησαν ακόμη θα την αντιληφθούν αργότερα. Ο κ. Μεταξας έκαμεν αυτό που έπρεπε. Διότι το καθήκον ενός πολιτικού ηγέτου είναι να προβλέπη κάθε κίνδυνον και να παρεμβαίνει εις την κατάλληλον στιγμήν , να μη περιμένη δε τας παραμονάς της εκρήξεως ενός κινδύνου . Έσωσε την Ελλάδα από τον κομμουνισμόν και παρέσχε και εις την υπόλοιπον Ευρώπην μίαν υπηρεσίαν. Αν η Ισπανία είχε προ διετίας ένα Μεταξά, δεν θα είχε φθάσει εις την σημερινήν καταστροφήν , δεν θα είχαν εξολοθρευθή αι αναντικατάστατοι αξίαι της, τα θαύματα της τέχνης θα υπήρχον ακόμη.

Με ρίγος σκέπτομαι ότι θα ήτο δυνατόν εις ομοίαν περίπτωσιν να καταστραφή, εις την Ελλάδα, ο Παρθενών και τόσοι άλλοι ελληνικοί θησαυροί. Διότι το είδομεν παντού , ότι οι κομμουνισταί καταστρεφουν ό,τι αντιπροσωπεύει τον παλαιόν πολιτισμόν , διότι δι αυτούς δεν έχει καμμίαν αξίαν καμμίαν αξίαν καμμία παράδοσις. Εις το ερώτημά μας εάν επίστευε πράγματι εις τον κομμουνιστικόν κίνδυνον εν Ελλάδι, περί του οποίου, ως γνωστόν, ωμίλησεν ήδη εις τον μεγάλον του λόγον που εξεφώνησεν εις την Νυρεμβέργην, ο κ. Γκαίμπελς απήντησεν ώς εξής:
-Είχα περί τούτου τας πληροφορίας μου. Σήμερα δε, αφού ωμίλησα σχετικώς με διαφόρους παράγοντας εδώ, είμαι ακόμη περισσότερον πεπεισμένος ότι αι πληροφορίαι μου ήσαν ακριβείς. Όλα τα σημεία ήσαν έκδηλα , κατά την γνωστήν συνταγήν των κομμουνιστών: Πολεμική του Τύπου , απόρριψις όλων των ευεργετικών μέτρων του Κράτους υπέρ της εργατικής τάξεως, υποβολή αξιώσεων δια τας οποίας υπήρχεν εκ των προτέρων η βεβαιότης ότι δεν ήτο δυνατόν να γίνουν δεκταί, συνεχείς απεργίαι και προπαρασκευή μιάς γενικής απεργίας με όλα τα σχετικά της επακόλουθα. Ότι οι κομμουνισταί ήσαν ολίγοι εις την Ελλάδα και είχαν μόλις 15 βουλευτάς εις την Βουλήν, δεν έχει καμμίαν σημασίαν , δεδομένου ότι ένας αποφασισμένος κομμουνιστής αξίζει δέκα αναποφάσιστους αστούς. Η βιαιότης και η αποφασιστικότης υπερισχύουν πάντοτε , και όχι ο αριθμός. Αυτά τα γνωρίζομεν ημείς εις την Γερμανίαν από καιρού.
-Πώς βλέπετε την εν Ισπανία κατάστασιν; 
-Εις το τέλος θα νικήσουν οι Λευκοί.Πόσον όμως ααίμα θα χυθή ακόμη , πόση δυστυχία θα επέλθη , πόσαι αξίαι θα καταστραφούν εισέτι , χάρις εις τα Σοβιέτ! Διότι πρέπει να γνωρίζετε , ότι η Ρωσσία κάμνει ιμπεριαλιστικήν πολιτικήν πλέον έντονον τώρα παρά ποτέ, παρασκευάζουσα την επανάστασιν όλης της υφηλίου.    Μ ε τ α ξ ύ   τ ο υ   Κ ρ ε μ λ ί ν ο υ   α φ'  ε ν ό ς   τ ο  ο π ο ί ο ν   τ ό σ α ς   κ α τ α σ τ ρ ο φ ά ς   έ ρ γ ω ν   π ο λ ι τ ι σ μ ο ύ   ε δ η μ ι ο ύ ρ γ η σ ε   γ ύ ρ ω  τ ο υ   κ α ι   τ η ς    Α κ ρ ο π ό λ ε ω ς  α φ' ε τ έ ρ ο υ   α ν ο ί γ ε τ α ι  έ ν α  τ ε ρ ά σ τ ι ο ν χ ά ο ς π ο υ  δ ε ν  η μ π ο ρ ε ί ν α  γ ε φ υ ρ ω θ ή   π ο τ έ. 
Ότι γίνεται εις το εσωτερικόν της Ρωσσίας δεν πρέπει να μας ενδιαφέρει. Αλλά η Ρωσσία δεν πρέπη να σκευθή ν' αποπειραθή να μας δηλητηριάση ή να μας επιτεθή, διότι θα χτυπήση επάνω εις ένα ακλονητον τείχος .Δεν θα της επιτρέψωμεν να διαταράξη την παγκόσμιον ειρήνην , η οποία διασφαλίζεται δια του γεγονότος ότι ημείς έχομεν τόσον προχωρήσει, ώστε να μη φοβούμεθα πλέον μίαν επίθεσιν κατά της χώρας μας. Πράγματι δε, η μέχρι τούδε αδυναμία της Γερμανίας απετέλει ένα κίνδυνο ν δια την ειρήνην.Διότι καθένας εσκέπτετο ότι ίσως κάποτε θα ήτο εις θέσιν να εκμεταλλευθή την αδυναμίαν μας εκείνην. Ο κόσμος κατενόησεν επί τέλους ότι μόνον η ιδική μας ισχύς θέτει φραγμόν εις τον εκ του κομμουνισμού κίνδυνον. Διότι σήμερον δεν πρόκειται πλέον δια τα καθ' έκαστον κράτη αλλά δια δύο κατά βάσιν διαφέροντας αλλήλων και αντιτιθεμένους τον ένα προς τον άλλον κόσμους, απότους οποίους ο πρώτος σημαίνει πολιτισμόν , ο δε δεύτερος αφανισμόν κάθε πολιτισμού. Ο κ. Μεταξάς επροστάτευσε την Ελλάδα από τον κίνδυνον να παρασυρθή εις το στρατόπεδον του δευτέρου αυτού κόσμου.
-Και οι εντυπώσεις σας δια την Ελλάδα και τους Έλληνας;
-Είμαι κατενθουσιασμένος . Εγνώριζα βεβαίως εκ των μελετών μου ότι θα έβλεπα εις την χώραν σας. Αλλά ποτέ δεν ημπορούσα να φαντασθώ ότι τα πράγματα αυτά θα μου έκαμναν τόσον τεραστίαν εντύπωσιν, η οποία μερικάς φοράς με συνεκλόνισε μέχρι βάθους. Όσον δια τον ελληνικόν λαόν , είναι τόσον απλός, τόσον ανοιχτόκαρδος, τόσον φιλόξενος, ώστε δεν ημπορεί κανείς παρά να τον αγαπήση. Είμαι εις θέσιν, ως υπουργός της προπαγάνδας , να διακρίνω τον ειλικρινή και τον "παρασκευασμένον" ενθουσιασμόν. Δύναμαι δε να διαβεβαιώσω , ότι παντού , μέχρι και του τελευταίου ελληνικού χωριού, ήτο απολύτως ειλικρινής η ενθουσιώδης υποδοχή που μου έγινε και η οποία δεν απετείνετο μόνον προς την Γερμανίαν γενικώς, αλλά κατά ένα μέγα μέρος και προς το σημερινόν καθεστώς. Γνωρίζει άρα γε και ο τελευταίος Έλλην χωρικός πόσον ημείς οι Γερμανοί είμεθα από νεαράς ηλικίας εμποτισμένοι από τον ελληνικόν πολιτισμόν και γεμάτοι θαυμασμόν προς την ελληνικήν αρχαιότητα; Γνωρίζει άρα γε πόσον κάθε Γερμανός λατρεύει την ωραίαν αυτήν Ελλάδα; 
(Εφημερίδα ΒΡΑΔΥΝΗ .Δευτέρα, 28 Σεπτεμβρίου 1936

Γ.Χ.Π : Η ΚΥΡΙΑ ΜΑΓΔΑ ΓΚΑΙΜΠΕΛΣ

Ιδιαιτέραν εντύπωσιν  έκαμεν  εις τους Έλληνας  και εκείνους οι οποίοι συνώδευσαν  χθες και προχθές  τον Γερμανόν υπουργόν και εκείνους   , οι οποίοι  συνέβη να τον πλησιάσουν  κατά την διήμερον ενταύθα  παραμονήν του , η προσωπικότης της συζύγου  του κυρίας Γκαίμπελς. Όπως έχουν γράψει  πολλοί κατά καιρούς  είναι ελάχισται  αι κομψαί και χαριτωμέναι  Γερμανίδες , αλλά τας ολίγας αυτάς  η φύσις τας έχει προικίσει με τα χαρίσματα αυτά τόσον αφειδώς ώστε να προκαλή ιδιαιτέραν εντύπωσιν  η χάρις και η κομψότης των. Τούτο ακριβώς συμβαίνει  και με την σύζυγον  του ξένου μας Γερμανού υπουργού.

Η κυρία Μάγδα Γκαίμπελς  ημπορεί  να συναγωνισθή  επιτυχώς και την πιο ραφιναρισμένη  Παριζιάναν, λαμβανομένου υπ' όψει και του γεγονότος , ότι ομιλεί τα γαλλικά θαυμάσια , με χάριν άφθαστον .Υψηλή, ολόξανθη, ντυμένη με κομψότητα, με τρόπους χαριτωμένους , απλούς και απροσποιήτους, μαγεύει εκ πρώτης όψεως και γοητεύει όταν ομιλεί.

Αλλά η κυρία Γκαίμπελς δεν είναι μόνον μία ωραία και κομψή γυναίκα , ένας τύπος δηλαδή  καλοβαλμένης κούκλας. Είναι η υπεραξία σύζυγος του ανθρώπου  ο οποίος τόσον επεβλήθη με την ευφυίαν , την ευστροφίαν, την δραστηριότητα, και τον πλούτον  των πρωτοτύπων  εμπνεύσεώς του. Είναι μια από τας πλέον μρφωμένας  γυναίκας που ημπορεί να συναντήση κανείς, προικισμένη επί πλέον με σπανίαν ευφυίαν, με μίαν εκπλήσουσαν ευστροφίαν  και ευρύτητα διανοήσεως .Τόσον είναι προικισμένη  με τα προσόντα αυτά , ώστε είναι  μία από τις τρεις ή τέσσαρας γυναίκας της Γερμανίας, τας οποίας ο καγκελλάριος Χίτλερ  περιβάλλει  με εξαιρετικήν εκτίμησιν  και εμπιστοσύνην , συγχρόνως δε με θαυμασμόν   δια την δράσιν  της υπέρ των εθνικοσοσιαλιστικών ιδεωδών. Διότι και η κυρία Μάγδα Γκαίμπελς  έχει μεγάλην και σπουδαίαν δράσιν  υπέρ της επικρατήσεως του εθνικοσοσιαλισμού και της ευοδώσεως της προσπαθείας του.Υπήρξε από της πρώτης ημέρας  του γάμου της η αχώριστος σύντροφος και η πολυτιμοτέρα βοηθός του δόκτορος Γκαίμπελς εις όλην την δράσιν του .Η μόρφωσίς της  είναι απέραντη και βαθεία. .... Προεκάλεσε κατάπληξιν  εις  τους συνοδεύσαντας τον κ.Γκαίμπελς  κατά την χθεσινήν  ανοδό του εις την Ακρόπολιν  το ενδιαφέρον της κυρίας του  δια τας αρχαιότητας , η προσεκτική με εμπειρίαν ειδικού  εξέτασις όλων των μνημείων , ακόμη "και της πιο μικρής πετρίτσας  που είχε κάποιαν αξίαν", κατά την φράσιν ενός από τους παρακολουθήσαντας. 
Όπως ο σύζυγός της , η κυρία Γκαίμπελς είναι κατενθουσιασμένη  με την ελληνικήν φύσιν  και τας καλλονάς της Αττικής, επίσης δε  και με τα προιόντα της ελληνικής λαικής χειροτεχνίας, από τα οποία επρομηθεύθησαν αρκετά κατά την χθεσινήν έξοδόν των ανά την πόλιν 

( ΑΚΡΌΠΟΛΙΣ Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου σελ 2) 

ΤΟ ΙΕΡΟΝ ΠΥΡ ΕΙΣ ΤΟ ΠΑΝΑΘΗΝΑΪΚΟΝ ΣΤΑΔΙΟΝ

Η ΕΟΡΤΗ ΕΙΣ ΤΟ ΣΤΑΔΙΟΝ.
 Με αρχαιοπρεπή μεγαλοπρέπειαν  και επιβλητικότητα έγινεν η εορτή  και εις το Παναθηναϊκόν Στάδιον, όπου μετεφέρθη το ιερόν πυρ από της Ακροπόλεως.

Το Στάδιον είχεν, ως γνωστόν από της ενάρξεως των αγώνων, σημαιοστολισθή μεγαλοπρεπώς με όλας τας σημαίας  των κρατών που μετέχουν  εις τους Ολυμπιακούς αγώνας , προ ημερών  δε εστήθη  εις το μέσον σχεδόν του στίβου  και προ της κερκίδoς των επισήμων ο βωμός εις τον οποίον θα μετεφέρετο  το Ολυμπιακόν πυρ.

Δια να παρακολουθήση  όσον το δυνατόν περισσότερος κόσμος την τελετήν, τα εισητήρια του Σταδίου  ωρίσθησαν εις δρ 5 μόνον  και επωλούντο κατά το σύνηθες εις τον έξωθι του Σταδίου χώρον.

Το πλήθος ήρχισε να προσέρχεται από της 5ης απογευματινής δια να καταλάβη θέσεις , δυνάμεις δε της Αστυνομίας Πόλεων ετήρουν την τάξιν εις τα προπύλαια του Σταδίου και εις τα διαζώματα.

Δια τους ξένους είχεν οργανωθή  ειδική υπηρεσία εκ μέρους της τουριστικής αστυνομίας , η οποία και καθοδηγεί  πάντα προσερχόεμνον δίδουσα  τας ζητουμένας πληροφορίας.

Περί ώραν 5.30 ολόκληρος σχεδόν η δυτική πλευρά του Σταδίου είχε πληρωθή  και ήρχισεν  ολίγον κατ' ολίγον  να καταλαμβάνεται  και η έναντι. Οι αθληταί είχον  προσέλθει από εωρίς  και ευρίσκοντο  εις τα αποδυτήρια ,ενώ τα ξένα  κινηματογραφικά συνεργεία  και το Γερμανικόν με την Λένι Ρίφενσταλ επί κεφαλής κατέλαβον θέσιν επί των προπυλαίων του Σταδίου προς καλυτέραν κινηματογράφησιν της εορτής.

Την ιδίαν ώραν κατέφθασαν και τμήματα του Προτύπου Τάγματος Ευζώνων καθώς και των Στρατιωτικών ΣΑχολών , τα οποία ακτέλαβον  τας πρωρισμένας δι' αυτά θέσεις. Ολίγον αργότερον κατέφθασαν ο δήμαρχος  Αθηναίων  κ. Κοτζιάς και μετ' αυτόν ο πρωθυπουργός κ.,Μεταξάς συνοδευόμενος  από τους λοιπούς επισήμους.

Ο Βασιλεύς φέρων στολήν ναυάρχου  κατέφθασεν  εις το Στάδιον  την 6,30΄ενώ η μουσική  ανέκρουε  το βασιλικόν εμβατληριον  και κατλέλαβε  την δι αυτόν  πριωρισμένην θέσιν  εις την 19ην κερκιδα, μεθ ό ληρχισεν  αμέσως η εορτή , συμφώνως προς το επίσημον πρόγραμμα.

Ο ΟΛΥΜΠΙΑΚΟΣ ΥΜΝΟΣ

Μόλις έφθασεν ο Βασιλεύς  η μουσική ανέκρουσε  τον εθνικόν ύμνον, γενομένης επάρσεως  της ελληνικής σημαίας  εις ένα εκ των παρα τον Βωμόν  του Σταδίου ευρισκομένων  ιστών. Τον εθνικόν ύμνον  έψαλε συγχρόνως η χορωδία των Αθηνών  υπό την διεύθυνσιν του κ. Φ. Οικονομίδου.

Μετά ταύτα ο σαλπιγκτής εσάλπισεν ησυχίαν και εν μέσω νεκρικής σιγής, η οποία εβασίλευεν εις ολόκληρον  το Στάδιον , η δεσποινίς Ελένη Παπαδάκη του Εθνικού θεάτρου απήγγειλε τον Ολυμπιακόν ύμνον (στίχους Κωστή Παλαμά), έχοντα , ως γνωστόν, ως εξής:

Αρχαίον πνεύμα αθάνατον , αγνέ πατέρα

του ωραίου, του μεγάλου και τ' αληθινού,

κατέβα, φανερώσου κι' άστραψε εδώ πέρα

στη δόξα της δικής σου γης και τ' ουρανού .

Στο δρόμο και στο πάλεμα και στο  λιθάρι, 

στων ευγενών  αγώνων λάμψε την ορμή

και με το αμάραντο στεφάνωσε κλωνάρι

και σιδερένιο πλάσε και άξιο το κορμί.

Κάμποι, βουνά και θαλασσα φέγγουνε μαζί σου

σαν ένας λευκοπόρφυρος μέγας ναός  

και τρέχει στον ναόν εδώ προσκυνητής σου, 

αρχαίον πνεύμα αθάνατον, κάθε λαός.

Ακολούθως απήγγειλε την Καλλιπάτειραν του Μαβίλλη, μετά το πέρας  δε της απαγγελίας θύελλα χειροκροτημάτων εξέσπασε  από όλας τας γωνίας  του Σταδίου. 

ΤΟ ΙΕΡΟΝ ΦΩΣ ΕΙΣ ΤΟ ΣΤΑΔΙΟΝ 
Εν τω μεταξύ οι φέροντες το ιερόν φως από της Ακροπόλεως λαμπαδηδρόμοι είχον εκτελέσει την διαδρομήν των και ο τελευταίος εξ αυτών παλαίμαχος Έλλην πρωταθλητής Αλέξης Κράνης όστις είχε παραλάβει το πυρ από τον Θεοδωρακόπουλον, διελθών με την ιεράν δάδαν κάτωθεν της Πύλης Αδριανού , επλησίαζεν εις το Στάδιον. 
Η στιγμή εκείνη ήτο εκτάκτως συγκινητική. Δια του μεγαφώνου του τοποθετηθέντος επί των προπυλαίων επεστήθη η προσοχή του κοινού τρείς φοράς, ότι το ιερόν φως της Ολυμπίας πλησιάζει πλέον ειςτο στάδιο, και όλων τα βλέμματα εκαρφώθησαν εις το μέρος οπόθεν θα εισήρχετο ο δρομεύς.

Όταν ο Κράνης ενεφανίσθη εις τα προπύλαια κρατών την δάδα του ολυμπιακού φωτός και εισήλθε γοργός και ζωηρός εις το Στάδιον, είναι αδύνατον να περιγραφή τι συνέβη.

Ολόκληρον το πλήθος που κατείχε και τας δύο πτέρυγας του Σταδίου εσηκώθη όρθιον δια μιας και με τα βλέμματα εστραμμένα προς τον Έλληνα πρωταθλητήν, ο οποίος εκρατούσε υψηλά την δάδα, εχειροκρότει και εζητοκραύγαζε επί ολόκληρα λεπτά συνεχώς. Ο Κράνης φθάνει τρέχων προ της κερκίδος των επισήμων, ίσταται μίαν στιγμήν , υψώνει την δάδα υψηλά, χαιρετά προς τον Βασιλέα και αμέσως κάμνει μεταβολήν, πλησιάζει τον βωμόν , δίνει την δάδα εις τον εκεί πλησίον ιστάμενον Δήμαρχον Αθηναίων και ο τελευταίος μεταδίδει το πυρ εις τον βωμόν. Αι φλόγες αναπηδούν από τον βωμόν αμέσως.

Το ιερόν πυρ της Ολυμπίας καίει πλέον εις τον βωμόν του Σταδίου ,ενώ ο Κράνης παραλαβών τον εσβεσμένον πυρσόν του αποχωρεί εις τα αποδυτήρια. 
Αμέσως κατόπιν αρχίζει η εκτέλεσις του Δ ΄μέρους της εορτής του Σταδίου , το και μεγαλοπρεπέστατον όλων το οποίον ανεφέρετο εις την συμβολικήν αναπαράστασιν των εποχών της Ελληνικής Ιστορίας. 
Η αναπαράστασις έγινε δια της εξόδου εκ των αποδυτηρίων και διαδρομής εις το Στάδιον των δεσποινίδων του Λυκείου των Ελληνίδων αι οποίαι έφερον αμφιέσεις της εποχής ην εσυμβόλιζεν εκάστη .
Το θέαμα ήταν από τα ωραιότερα και τα μεγαλοπρεπέστερα, εις την μεγαλοπρέπειαν δε της όλης πομπής συνέβαλλε και η μουσική υπόκρουσις δια της οποίας συνωδεύετο η έξοδος και το ρυθμικόν βάδισμα των Ελληνίδων.
Εκάστην εποχήν ανεπαρίστανεν ομάς δεσποινίδων,επι κεφαλής της οποίας ευρίσκετο εις έφηβος αθλητής . Προηγούντο αι αναπαριστώσαι την Μινωικήν εποχήν κόραι με στολήν των Θεαινών των Όφεων, και ηκολούθουν αι ενδεδυμέναι μυκηναϊκάς στολάς, στολάς της αρχαικής κλασσικής περιόδου, των μακεδονικών χρόνων, των Βυζαντινών και των νεωτέρων ελληνικών χρόνων μακεδονικές, Αμαλίας, νησιωτικές και τελευταίες μανιάτικες και κρητικές. Εις τους παρισταμένους ξένους έκαμεν ιδιαιτέραν εντύπωσιν η πομπή των ελληνικών εποχών. 
Μετά το τέλος της πομπής εγένετο η διαδρομή της ολυμπιακής φλογός δια μέσου των ελληνικών εποχών συμβολικών , ακολούθως δε υψώθη η Ολυμπιακή σημαία και ο αθλητής Μοιρόπουλος δοθέντος συνθήματος ήναψε την δάδα του από τον βωμόν και εξήλθεν επευφημούμενος του Σταδίου. 
Ο Μοιρόπουλος μετέδωσε την φλόγα εις τον έξωθι του Σταδίου αναμένοντα αθλητήν Βαμβακάν , ο οποίος δια των οδών Ηρώδου Αττικού και Κηφισιάς έφθασε προ του μνημείου του Αγνώστου Στρατιώτου, όπου παρέδωκε την φλόγαν εις τον αθλητήν Κορρέν όστις και ήναψε την κανδύλαν του Αγνώστου Στρατιώτου ενώ το πυροβολείον του Λυκαβηττού έρριπτε δύο κανονιοβολισμούς. 
Κατά την στιγμήν αυτήν και ο κόσμος εξερχόμενος του Σταδίου κατηυθύνετο προς την οδόν Ηρώδου του Αττικού και δια της λεωφόρου Αμαλίας προς το μνημείο του Αγνώστου Στρατιώτου , του Βασιλέως και των επισήμων αποχωρησάντων ευθύς ως εξήλθεν ο Μητρόπουλος με το ιερόν φως από το Στάδιον. 

Εφημερίδα ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ Τετάρτη 22 Ιουλίου 1936

Η ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΔΙΚΤΑΤΟΡΙΑ ΤΗς 4ης ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ

ΤΟ ΠΡΩΤΟ ΔΙΑΓΓΕΛΜΑ ΤΗΣ ΚΥΒΕΡΝΗΣΗΣ ΜΕΤΑΞΑ ΠΡΟΣ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΛΑΟ
ΤΟ ΖΕΥΓΟΣ ΓΚΑΙΜΠΕΛΣ ΕΠΙΣΚΕΠΤΕΤΑΙ ΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ 
ΑΝΕΙΡΗΝΕΥΤΟΣ ΠΟΛΕΜΟΣ  ΣΥΜΦΕΡΟΝΤΩΝ ΚΑΙ ΦΑΤΡΙΩΝ ΥΠΟΝΟΜΕΥΟΥΝ ΤΟ ΚΑΘΕΣΤΩΣ ΤΗΣ 4Ης ΑΥΓΟΥΣΤΟΥ
ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ ΓΟΝΑΤΑΣ: ΔΙΚΤΑΚΤΟΡΙΑ ΜΕΤΑΞΑ
ΔΗΜΟΣΘΕΝΗΣ ΚΟΥΚΟΥΝΑΣ: ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΔΑΜΑΣΚΗΝΟΣ
Κ. ΖΑΒΙΤΣΙΑΝΟΣ: O ΛΙΜΠΕΡΑΛΙΣΜΟΣ ΚΑΙ ΤΟ ΣΥΝΤΕΧΝΙΑΚΟ ΚΡΑΤΟΣ (Συνέντευξη στην εφημερίδα ΒΡΑΔΥΝΗ 14/8/36)

Η ΑΦΗ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΗΣ ΦΛΟΓΟΣ ΕΙΣ ΤΟΝ ΒΩΜΟΝ ΤΟΥ ΠΑΡΘΕΝΩΝΟΣ.

Ρίγη συγκινήσεως διέδραμον το συγκεντρωμένον εις την πλατείαν της Ακροπόλεως πλήθος μόλις ενεφανίσθη εις την καμπήν του δρόμου ο Αθηναίος δρομεύς και ζωηραί επευφημίαι τον συνώδευσαν μέχρι της εισόδου του εις την Ακρόπολιν. 

Η επ' αυτής γενομένη τελετή της αφής του βωμού του Παρθενώνος δια της κομισθείσης Ολυμπιακής φλογός υπήρξε πλήρης γραφικότητος, αναμίκτου με θείον μυστικισμόν . Τον δρομέα ανέμενον εις την εσωτερικήν είσοδον της Ακροπόλεως φέροντες κράνη και αρχαϊκάς στολάς οι ηθοποιοί του Εθνικού Θεάτρου κ.κ Αυλωνίτης, Κατράκης και Κοτσόπουλος ιστάμενοι οι μεν δύο τελευταίοι έξωθι της κλειστής θύρας, ο δε κ. Αυλωνίτης , όπισθεν αυτής.

Ολίγον κατωτέρω ήσαν παρατεταγμένοι εις διπλούν στίχον πενήντα τρεις εύζωνοι του προτύπου τάγματος, φέροντες τας σημαίας των μετεχόντων εις τους Ολυμπιακούς αγώνας πενηνταδύο Κρατών , με επικεφαλής την Ελληνικήν και την Ολυμπιακήν τοιαύτην . Ο πυροφόρος διελθών δια των σημαιών , αι οποίαι έκλιναν τιμητικώς υπέρ την κεφαλήν του έφθασεν εις την είσοδον και εστάθη προ αυτής. Ο πρώτος εκ των "φρουρών" της κλειστής εισόδου , ιστάμενος όπισθεν αυτής ανοίγων, κάμει δύο βήματα και ιστάμενος πάλιν ευθυτενώς ερωτά με ζωηράν φωνήν τον πυροφόρον:

-Τις ει;

-Έρχομαι εκ της Ολυμπίας φέρων το φως εκ του ναού του Διός...απαντά με παλλομένην από την συγκίνησιν φωνήν ο πυροφόρος.

Ο "φρουρός" τον αφήνει τότε ελευθέραν την δίοδον και ο δρομεύς, ανερχόμενος ταχέως τας μαρμαρίνας κλίμακας φθάνει προ των Προπυλαίων αυτής. Εκεί , εις την τελευταίαν βαθμίδα, ίσταται ο 'ιερεύς" κ. Ροζάν , ο οποίος φέρει ποδήρη χιτώνα. 

Η βιβλική εμφάνισις του γενειοφόρου "ιερέως" είναι εξαιρετικώς υποβλητική. Ο δρομεύς , αντικρύζων αυτόν , γονυπετεί με σεβασμόν , και δέχεται τας ευλογίας του. Εγειρόμενος κατόπιν , ανέρχεται τας ενδιαμέσους βαθμίδας και παραδίδει τον πυρσόν εις τον ιερέα, ο οποίος στρέφει και με βήματα αργά διαβαίνει τα Προπύλαια και εισέρχεται εις το εσωτερικόν. Τριάντα κανηφόροι παρθένοι- δεσποινίδες του Λυκείου Ελληνίδων -ιστάμεναι εις διπλούν στίχον τον ραίνουν με ροδοπέταλα καθ' ην στιγμήν διέρχεται δια του μέσου αυτών , και κατόπιν συγκλίνουσαι όπισθεν αυτού , τον ακολουθούν με βήμα ρυθμικόν μέχρι της εισόδου του Παρθενώνος , εις τον οποίον ο ιερεύς εισέρχεται μόνος και κρατών την δάδαν ανα χείρας , κλείνει δεξιά και φθάνει προ του βωμού , ο οποίος ευρίσκεται εις την δυτικήν πλευράν του Παρθενώνος. 

Παρά τον βωμόν ίστανται τέσσαρες ιέρειαι , αι οποίαι , μόλις προσεγγίζει ο ιερεύς, κλείνουν ευλαβώς τας κεφαλάς . Ο ιερεύς εγείρων τους οφθαλμούς προς τον ουρανόν απαγγέλελει ήρεμα τον Ολυμπιακόν ύμνον και κατόπιν , δια της δαδός την οποίαν κρατεί ανάπτει τον βωμόν.

Την ιδίαν στιγμήν διδομένου του συνθήματος δια φωτοβολίδος ριφθείσης από την Ακρόπολιν, ρίπτονται από το πυροβολείον του Λυκαβηττού χαιρετιστήριοι βολαί.

Κατόπιν ο ιερεύς προχωρών με το ίδιον μεγαλοπρεπές βήμα εξέρχεται του Παρθενώνος και φθάνει έξωθι των προπυλαίων, όπου αναμένει δια να παραλάβη από τας χείρας του τον πυρσόν , νέος δρομεύς -ο Θεοδωρακόπουλος- ο οποίος μόλις βλέπει εξερχόμενον τον ιερέα , γονυπετεί με ευλάβειαν. Ο ιερεύς, προσβλέπων τον δρομέα, λέγει προς αυτόν τα εξής:

Λαμπαδηδρόμε,
Άγγειλον εις την ανθρωπότητα ότι το Ολυμπιακόν Πνεύμα δεν απέθανεν. Η Ολυμπιακή φλοξ, άσβεστος θα εξακολουθήση να φωτίζη τους λαούς , εφ' όσον θα συναντώναι εις αγώνας ειρηνικούς , ευγενείς και ωραίους. Από τα βάθη των αιώνων. Εκ του Ναού της Παλλάδος Αθηνάς και του Ιερού της Ακροπόλεως Βράχου, ευλογώ τους αθλητάς του κόσμου, οι οποίοι θα μετάσχουν της ΧΙ Ολυμπιάδος του Βερολίνου , φωτισμένης από το πυρ της Ολυμπίας".

Ο δρομεύς εγείρεται , και απερχόμενος τας ενδιαμέσους βαθμίδας παραλαμβάνει από τας χείρας του ιερέως τον πυρσόν , κατέρχεται δρομέως τας κλίμακας, φθάνει εις τον κυκλοτερή δρομίσκον, τρέχει και τέλος εξέρχεται εις την πλατείαν της Ακροπόλεως......

Εφημερίδα ΑΚΡΟΠΟΛΙΣ Τετάρτη 22 Ιουλίου 1936.

ΦΕΡΝΤΙΝΑΝΤ ΤΟΝΟΫ- ΟΙ ΚΟΚΚΙΝΕΣ ΚΑΡΜΕΝ

Εις τις πρώτες γραμμές του μετώπου της κυβερνητικής παρατάξεως πολεμούν κορίτσια και νέες γυναίκες που φορούν επιδεικτικώς τα κόκκινα εμβλήματα του "Λαϊκού Μετώπου. Όπως έκαναν και οι Γαλλίδες πολίτιδες της επαναστάσεως του 1789.

Εις ολόκληρον την ισπανικήν χερσόνησον αι εργαζόμεναι γυναίκες συμμετέχουν  ενεργώς εις τον αγώνα  και αν δεν φθάνουν αριθμητικώς τους άρρενας συμπολεμιστάς των, τους συναγωνίζονται όμως με τον ιδικόν των τρόπον εμψυχώνουσαι και παρακινούσαι.

Μέσα σ' αυτές τις "Κόκκινες Κάρμεν "ημπορεί κανείς να βρη τα περισσότερον βίαια και περισσότερον αδιάλλακτα πνεύματα της Ισπανίας.

Εμπνεύστρια είναι η νεαρά δεκαεπταέτης Αϊντά Λαφουέντε, που ετυφεκίσθη με τη γροθιά της σηκωμένη υψηλά, έξω από την εκκλησίαν του Αγίου Πέτρου στο Οβίδεο.

Αυτό συνέβη τον Οκτώβριον του 1934. Η κόκκινη παρθένος ήτο αρχηγός των νεαρών κομμουνιστών του Οβίδεο επί δέκα ημέρας κατά την φοβεράν εκείνην εξέγερσιν. 

Σήμερον ευρίσκεται στο Μουσείον της Επαναστάσεως της Μόσχας το φόρεμα της ηρωίδος αυτής, τρυπημένον από πολλές σφαίρες. Το έστειλαν εκεί οι γονείς της.

Τώρα αι οπαδοί της φέρουν το όνομα των "γυναικών αμέσου δράσεως" δια να ξεχωρίζουν από τας γυναίκας , αι οποίαι απλώς δημηγορούν ή οργανώνουν και ιδιαιτέρως δια να μη συγχέωνται με τις δημοκράτισσες που τώρα φαίνονται πολύ ήπιαι και πολύ συντηρητικαί συγκρινόμεναι με αυτάς. 

Αλλά καλλίτερον θα έπρεπε να λέγονται "γυναίκες εμπρησμού ". 

Γιατί όταν πρόκειται να εμπρησθή μια εκκλησία ή ένα μοναστήρι, γυναίκες θα είνε πάντοτε μεταξύ αυτών που θα μεταφέρουν τους τενεκέδες του πετρελαίου δια να τους χύσουν επάνω στα ιερά λείψανα.

Το μίσος που δείχνουν εναντίον των καλογήρων πρέπει να το ιδή κανείς για να το πιστεύση. Πώς εν τούτοις συνέβη να παρουσιασθούν εις την Ισπανίαν οι απόγονοι των αιμοδιψών "πολίτιδων", που ενεφανίσθησαν πρώτην φοράν εις την Γαλλικήν Επανάστασιν και έπειτα εις την Κομμούναν του 1871; Διότι δεν ημπορεί κανείς να πη ότι γυναίκες του τύπου αυτού παρουσιάσθησαν κατά την ρωσσικήν επανάστασιν του 1917. 

Πολλά ηκούσθησαν τότε για κάποιο σύνταγμα Αμαζόνων αλλ' αυτό είνε μια διαφορετική υπόθεσις. Εδώ παρατάσσονται κορίτια το ένα δίπλα στο άλλο για να αντιμετωπίσουν τα αδέλφια των και τους αγαπημένους των. Όταν έπεσεν η ισπανική μοναρχία τπ 1931, η ζωή της Ισπανίδος που έως τότε εζούσεν απομονωμένη, ήλλαξε ριζικώς.

*

Η Ισπανίδα , είπαν πολλές φορές ,είνε ένα πλάσμα προωρισμένον να λατρεύεται και πρέπει ή να ασχολείται με τα οικιακά. ή να μπαίνη σε ένα θρησκευτικό τάγμα. 

Αυτό πραγματικά ίσχυε δια το μεγαλείτερο μέρος των γυναικών της Ισπανίας, των οποίων 65 τοις εκατόν ήσαν τότε αγράμματες .Φυσικά ήτο πολύ διαφορετικής νοοτροπίας, το συνεχές αυξάνον τμήμα των Ισπανίδων, αι οποίαι ειργάζοντο εις τα εργοστάσια. 

Εκεί η νοοτροπία των γυναικών όπως και αι σχέσεις των με τους άνδρας ανεπτύσσοντο όπως ακριβώς συνέβαινε και εις τας άλλας Δυτικάς χώρας. Και από εκεί προήλθον οι σημερινές "Κόκκινες Κάρμεν".

*

Αι Ισπανίδες από 18 μέχρι 20 ετών εμεγάλωσαν κάτω από μίαν ατμόσφαιραν διαρκούς επαναστάσεως, η οποία επέδρασεν εις την διαμόρφωσιν της νοοτροπίας των. Ήπιαν πολύ από το ναρκωτικόν που τους προσέφερεν η Δημοκρατία, πέταξαν την θρησκείαν,όπως και κάθε χαλινόν και γενικώς κάθε τι που ανήκει εις το παρελθόν. 

Η ιδέα να μοιάσουν με τις μητέρες τους τις αηδιάζει. 

*

Κάποτεσε ένα κέντρον της Μαλάγας ηρώτησαν ένα κορίτσι που διεσκέδαζεν εκεί περασμένα μεσάνυχτα , τι θα της έλεγεν ο πατέρας της όταν θα εγύριζε στο σπίτι της τόσο αργά. Εκείνη εγέλασε και απήντησε: 

-Ο πατέρας μου; Εάν μου ειπή κάτι, του απαντώ σηκώνοντας τη γροθιά μου, όπως κάμνει εκείνος όταν θέλη την ελευθερία του. Το μόνο που έχει να κάνη είναι να μη μιλά. 

Το ότι το κορίτσι αυτό θα παροτρύνη τους φίλους της να πολεμήσουν ή ακόμη το ότι θα πολεμά ναι αυτή δεν φαίνεται φυσικά καθόλου παράδοξο.

(Η ανταπόκριση του Τονόϋ δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Νταίλυ Μαίηλ και αναδημοσιεύτηκε στην εφημερίδα ΝΕΑ ΑΛΗΘΕΙΑ  στο φύλο της 31 Ιουλίου 1936)

OΙ ΦΟΥΣΤΑΝΕΛΛΟΦΟΡΟΙ ΤΗΣ ΓΥΜΝΑΣΤΙΚΗΣ ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ- ΖΗΤΩ ΤΟ...ΕΛΛΗΝΟΣ

ΒΕΡΟΛΙΝΟΝ 7 Αυγούστου (Αεροπορικώς).- Όσο πλησιάζουν στο τέρμα οι ιστορικοί αγώνες της ΧΙ Ολυμπιάδος του Βερολίνου, τόσο αυξάνουν και οι ένθερμες εκδηλώσεις του Γερμανικού λαού και των ξένων φιλάθλων και αθλητών που παρεπιδημούν εδώ , προς την Ελλάδα.

Οι επί κεφαλής της αποστολής μας τηρούν με πραγματικήν ακρίβειαν το πρόγραμμα που τους έχει καθορισθή εκ των προτέρων σύμφωνα με το οποίο δεν μένει ούτε μια ώρα αχρησιμοποίητη. Οι αρμόδιοι έχουν κανονίσει τα πάντα , με τέτοιο τρόπο ώστε οι επισκέπται και να ωφεληθούν και να αποκομίσουν αγαθές εντυπώσεις όταν θα επιστρέψουν στον τόπο τους.

Προχθές οι τελειόφοιτοι της Γυμναστικής Ακαδημίας δέχτηκαν στην κατασκήνωσί τους τον υπουργό Παιδείας,το διευθυντή της Φυσικής Αγωγής και τον Ράιχσπορτσφύρερ φον Τσάμμερ Ώστεν, μαζύ με αρκετούς εκπροσώπους του Γερμανικού Ράιχ και διαφόρους ηγέτας των Σουηδών αθλητών. Ο φον Τσάμμερ, συνεχάρη τους Έλληνας και γενικώς εξεφράσθη με θαυμασμόν δια την χώραν μας , την οποίαν ως εδήλωσε, δεν θα παραλείψη να ξαναεπισκεφθή , ευθύς ως αι διάφοροι κρατικαί ασχολίαι του το επιτρέψουν. Εντύπωσιν προυξένισε το γεγονός ότι οι Σουηδοί ηγέται, φίλαθλοι και αθληταί συνεμερίσθησαν με εκδηλώσεις πολύ ένθερμες τας κολακευτικάς για την Ελλάδα μας εκφράσεις του υπουργού της Παιδείας καθώς και του ηγέτου και οργανωτού των νεολαιών της Γερμανίας φον Τσάμμερ Ώστεν. Όλος ο κόσμος εδώ, έμαθε να ζητοκραυγάζη Ελληνικά και πάρα πολλοί Γερμανοί και ξένοι κατορθώνουν να τραγουδούν τις πρώτες στροφές του εθνικού μας ύμνου. Η παρέλασις των φουστανελλοφόρων τελειοφοίτων της Γυμναστικής Ακαδημίας Αθηνών, δια μέσου των οδών του Βερολίνου, όταν επήγαιναν να καταθέσουν τον στέφανον εις το μνημείον του αγνώστου στρατιώτου εχαιρετίσθη με φρενίτιδα εκδηλώσεων, η δε παρακολουθούσα έφιππος αστυνομία μετά πολλού κόπου κατόρθωσε να συγκρατή το πλήθος που άλλο δεν ζητούσε παρά να πλησιάση τους Έλληνας, να τους χαϊδέψη και να τους δη από κοντά. Η παρέλασις αυτή συνεκέντρωσε άπειρα πλήθη που παστωμένα στα πεζοδρόμια, χειροκροτούσαν , εμαίνοντο, ζητοκραύγαζαν αλλόφρονα! Ζήτω το Έλλενος! Χαλασμός κόσμου.Είνε να μη ενθουσιασθή κανείς όταν βλέπη ένα τέτοιο φιλέλληνα λαό; Έτσι και οι δικοί μας στην επιστροφή τους, όταν πήγαιναν λυγερόκορμοι και καμαρωτοί, ξέσπασαν σ΄ένα αρμονικό Ελληνικό τραγούδι , που συντονισμένο με το αρρενωπό παρουσιαστικό και το στρατιωτικό βήμα τους έκανε τον πειθαρχημένο και φιλόμουσο γερμανικό λαό , να τους παρακολουθή με μία κατανυκτική σιγή. Με μιά προσήλωσι που το σταμάτημα της κάθε στροφής του εμβατηρίου , ερχόταν να τους ξυπνήση μονομιάς, να τους ηλεκτρίση, για να ξεσπάσουν σ' αυθόρμητα χειροκροτήματα και παρατεταμένες ζητοκραυγές. Ύστερα απ τη παρέλασι αυτή οι Έλληνες κατηυθύνθησαν στο Στάδιο, για την εορτή της νεότητος , όπου εχόρεψαν Ελληνικούς χορούς. Οι Σουηδοί όρθιοι πετούν τα αθλητικά τους σκουφιά στον αέρα κι ο καγκελάριος με το χέρι υψωμένο τους χαιρετά από μακρυά . Τους Σουηδούς μιμούνται και οι αθληταί και απεσταλμένοι των άλλων χωρών και έτσι επικρατεί ένα πανδαιμόνιον φιλελληνικών εκδηλώσεων .Το στάδιον δονείται από τα χειροκροτήματα, κι ο Σπύρος Λούης δεν κατορθώνει να συγκρατήσεη τα δάκρυα. Η εορτή της νεότητος επισφραγίσθηκε με την δεξίωσι της "βραδυνής συντροφιάς" όπου οι ξένοι βρήκαν την ευκαιρία ύστερα από το χορό και τα μελωδικά τραγούδια των Ελλήνων να τους ζητούν επιμόνως αυτόγραφα για παντοτεινή ανάμνησι των φίλων των. Όλος ο γερμανικός τύπος σχολιάζει με τα ενθουσιοδέστερα άρθρα την αποστολήν μας και οι κινηματογράφοι απ' άκρου εις άκρον της χώρας παρουσιάζουν χωριά και τοπία της Ελλάδος καθώς και πανόραμα των κυριοτέρων της πόλεων και των ιστορικών της χώρας μνημείων. Τώρα μάλιστα με την ανάδειξιν και τρίτου Ολυμπιονίκου Έλληνος (ως γνωστόν ο Μάντικας, Σύλλας και Αντ/χης Παπαδήμας ανεκηρύχθησαν Ολυμπιονίκαι ) γενικό θέμα συζητήσεως και .... αναζητήσεως για αυτόγραφα, είνε οι διακεκριμένοι αυτοί αθληταί. Τα ανωτέρω παρουσιάζουν μια ώχρή εικόνα , που απέχει πολύ από τη πραγματική.Την ακρίβεια , θα την δήτε στις ταινίες όταν σας έλθουν αυτού θα την ζήσετε , μα δεν θα κατορθώσετε να την περιγράψετε.

(Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Αθλητισμός της 10 Αυγούστου 1936)