Από των πρώτων πρωινών ωρών εκατοντάδες χιλιάδες κόσμου Γερμανών και ξένων εχύθησαν εις τους δρόμους και ιδίως εις την "θριαμβευτικήν λεωφόρον" προσπελάσεως προς το Στάδιον, την οποίαν κατέκλυσαν.
Εν τω μεταξύ όλαι αι αθλητικαί ομάδες των διαφόρων εθνών, ευρισκόμεναι ήδη εν απαρτία, εξεκίνησαν από το ολυμπιακόν χωρίον και συνοδευόμεναι από τας διπλωματικάς και προξενικάς των αρχάς, κατηυθύνθησαν εις τους ναούς των διαφόρων θρησκευμάτων των, δια να παραστούν εις τας ψαλλομένας επισήμους δοξολογίας.
ΕΙΣ ΤΗΝ ΡΩΣΣΙΚΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΝ
Η ελληνική ολυμπιακή ομάς με τον Διάδοχον πρίγκηπα Παύλον, ως πρόεδρον της ελληνικής ολυμπιακής επιτροπής ,τον Έλληνα πρεσβευτήν κ Ραγκαβήν και άλλους επισήμους, μετέβη εις την ρωσσικήν ορθόδοξον εκκλησίαν , όπου τμήματα Χιτλεριστών και αστυνομία ετήρουν την τάξιν. Η συγκεντρωθείσα ελληνική παροικία και άλλος πολύς κόσμος επευφήμησαν ενθουσιωδώς τον πρίγκηπα Παύλον , τους αθλητάς μας και τον παλαιόν ολυμπιονίκην Λούην.
Μετά τας δοξολογίας , όλαι αι ολυμπιακαί αντιπροσωπείαι μετέβησαν η μία μετά την άλλην εις το Έχρενμολ παρά την πύλην του Βραδεμβούργου , όπου είνε το κενοτάφιον των πεσόντων κατά τον πόλεμον. Εκατοντάδες στεφάνων κατετέθησαν εκεί υπό τους ήχους των στρατιωτικών μουσικών.
Δύο χιλιάδες αυτοκινήτων εξεκίνησαν δια να προϋπαντήσουν τους τελευταίους δρομείς της λαμπαδηδρομίας, οι οποίοι φέρουν το ολυμπιακόν πυρ προς το Βερολίνον .Μόλις το πυρ έφθασεν εις το Λουστγκάρτεν ηνάφθη εν επισημοτάτη τελετή το πυρ του εκεί στηθέντος βωμού. Εφρούρουν δε εκεί τιμητικώς μέχρι της 4ης απογευματινής εκλεκταί μονάδες της Χιτλερικής νεολαίας δια να παραδώσουν έπειτα εις τους τελευταίους δρομείς που θα το μεταφέρουν εις το Στάδιον. Εκατόν περίπου χιλιάδες νέοι και νέαι της Χιτλερικής νεολαίας και των ταγμάτων εργασίας παρετάχθησαν εκατέρωθεν της θριαμβευτικής λεωφόρου, η οποία είχε εκκαθαρισθή εν τω μεταξύ από όλον τον κόσμον , δια να περάσουν οι επίσημοι. Πράγματι, προ της μεσημβρίας ήδη οι κάτοχοι εισιτηρίων δια το Στάδιον ήρχισαν καταλαμβάνοντες τας θέσεις των. Ευτυχώς , η ελαφρά συννεφιά, η οποία επεκράτει κατέστησεν ολιγώτερον δυσάρεστον την μακράν αναμονήν.
Η εξαιρετικώς τιμητική θέσις την οποίαν κατέχει εις τον ωκεανόν των σημαιών, τον κατακλύζοντα σήμερον το Βερολίνον, η ελληνική σημαία, προκαλεί βαθείαν συγκίνησιν εις τους ευρισκομένους ενταύθα Έλληνας. Πρώτη επίσης θα εισέλθη σήμερον η ελληνική σημαία με την ολυμπιακήν μας ομάδα εις το Στάδιον και θα ανυψωθή υπό τους ήχους του ελληνικού εθνικού ύμνου εις τον τιμητικόν ιστόν.
Η εξαιρετικώς τιμητική θέσις την οποίαν κατέχει εις τον ωκεανόν των σημαιών, τον κατακλύζοντα σήμερον το Βερολίνον, η ελληνική σημαία, προκαλεί βαθείαν συγκίνησιν εις τους ευρισκομένους ενταύθα Έλληνας. Πρώτη επίσης θα εισέλθη σήμερον η ελληνική σημαία με την ολυμπιακήν μας ομάδα εις το Στάδιον και θα ανυψωθή υπό τους ήχους του ελληνικού εθνικού ύμνου εις τον τιμητικόν ιστόν.
Η ΑΦΙΞΙΣ ΤΗΣ ΟΛΥΜΠΙΑΚΗΣ ΦΛΟΓΟΣ
Είναι αδύνατον να περιγραφή η σκηνή της αφίξεως της ολυμπιακής φλογός εις την λεωφόρον των Φιλυρών. Όλα τα πλήθη άτινα ήσαν συγκεντρωμένα εις την ευρυτάτην λεωφόρον εξέσπασαν εις εκκωφαντικάς ζητοκραυγάς και επευφημίας. 
Ο λαμπαδηδρόμος έφθασε προ του Μουσείου όπου είχε στηθή βωμός. Το ολυμπιακόν πυρ μετεδόθη εις τον βωμόν , διετηρήθη εκεί φρουρούμενον υπό της Χιτλερικής νεολαίας.
Μετά την τελετήν και περί ώραν 13ην τα μέλη της Διεθνούς ολυμπιακής επιτροπής καθώς και της οργανωτικής επιτροπής 4των αγώνων επιβάντα αυτοκινήτων μετέβησαν δια της λεωφόρου των Φιλυρών εις το παρά το Βιλελμστράσσε μέγαρον της καγκελλαρίας όπου εγένοντο δεκτά υπό του καγκελλαρίου Χίτλερ. Ο κ.Μπαγιέ Λατούρ εξέφρασε την ευγνωμοσύνην της επιτροπής δια την υποδοχήν δια την γενναιόφρονα συνεργασίαν και το ενδιαφέρον το οποίον επέδειξεν ο καγκελλάριος προς προετοιμασίαν των αγώνων.
-Είμαι πεποισμένος είπεν , ότι οι ολυμπιακοί αγώνες θα συντελέσουν εις το να φέρουν την συνεννόησιν και την αρμονίαν μεταξύ των λαών. Είμαι βέβαιος ότι η έξοχος οργάνωσις των αγώνων θα αποτελέση άφθιτον συμβολήν της Γερμανίας εις το έργον του πολιτισμού¨.
.Ο ΥΠΕΡΟΧΟΣ ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΚΑΓΚΕΛΛΑΡΙΟΥ.
-Είμαι πεποισμένος είπεν , ότι οι ολυμπιακοί αγώνες θα συντελέσουν εις το να φέρουν την συνεννόησιν και την αρμονίαν μεταξύ των λαών. Είμαι βέβαιος ότι η έξοχος οργάνωσις των αγώνων θα αποτελέση άφθιτον συμβολήν της Γερμανίας εις το έργον του πολιτισμού¨.
.Ο ΥΠΕΡΟΧΟΣ ΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΚΑΓΚΕΛΛΑΡΙΟΥ.
Ο καγκελλάριος υποδεχθείς τα μέλη της Ολυμπιακής Επιτροπής εξ ονόματος του γερμανικού λαού είπεν:
Η Γερμανία ανέλαβεν ευχαρίστως και χαρμοσύνως την αποστολήν του να προετοιμάση τους παρόντας αγώνας υπό μορφήν προσεγγίζουσαν κατά το δυνατόν την μεγάλην ιδέαν και τας ευγενείς παραδόσεις των κλασικών ελληνικών Ολυμπιάδων. Ελπίζω ότι συνετέλεσα ούτω εις το να ενισχύσω το ιδεώδες από το οποίον πρέπει να εμπνέονται οι ευγενείς αυτοί αγώνες, Ιδεώδες αναγεννήσεως της συνεννοήσεως μεταξύ των λαών. Αι θεμελιώδεις αρχαί των ολυμπιάδων αι επανεμφανιζόμεναι σήμερον προ των ομμάτων του κόσμου έχουν ιεράν την προέλευσιν. Α νεφάνησαν το πρώτον εις το σεπτόν ιερόν όπου επί χίλια και πλέον έτη επανηγυρίσθησαν ως εκδήλωσις θρησκευτικού συναισθήματος και έμπρακτης επίσης εκδήλωσις της δυνάμεως του ελληνικού λαού. Το σεπτόν ιερόν φως της Ολυμπίας επανείδε το φως χάρις εις την εργασίαν Γερμανών σοφών από του 1875 μέχρι του 1881 επί τη βάσει συμβάσεως συναφθείσης τότε μετά της ελληνικής κυβερνήσεως . Ούτω ο κόσμος όλος ηδυνήθη να λάβη μίαν σαφεστέραν ιδέαν του ιερού χώρου εντός του οποίου ετελείτο η εθνική λατρεία των Ελλήνων. Ήδη απεφάσισα δια να καθιερωθή μόνιμος η ανάμνησις της ενδεκάτης ολυμπιάδος του βερολίνου να επαναλειφθούν αι διακοπείσαι προ τόσων ετών εργασίαι των ανασκαφών εις τον ιερόν Χώρον της Ολυμπίας δια να έλθουν εις φως και όσα καλύπτει ακόμη το χώμα.
Η Γερμανία ανέλαβεν ευχαρίστως και χαρμοσύνως την αποστολήν του να προετοιμάση τους παρόντας αγώνας υπό μορφήν προσεγγίζουσαν κατά το δυνατόν την μεγάλην ιδέαν και τας ευγενείς παραδόσεις των κλασικών ελληνικών Ολυμπιάδων. Ελπίζω ότι συνετέλεσα ούτω εις το να ενισχύσω το ιδεώδες από το οποίον πρέπει να εμπνέονται οι ευγενείς αυτοί αγώνες, Ιδεώδες αναγεννήσεως της συνεννοήσεως μεταξύ των λαών. Αι θεμελιώδεις αρχαί των ολυμπιάδων αι επανεμφανιζόμεναι σήμερον προ των ομμάτων του κόσμου έχουν ιεράν την προέλευσιν. Α νεφάνησαν το πρώτον εις το σεπτόν ιερόν όπου επί χίλια και πλέον έτη επανηγυρίσθησαν ως εκδήλωσις θρησκευτικού συναισθήματος και έμπρακτης επίσης εκδήλωσις της δυνάμεως του ελληνικού λαού. Το σεπτόν ιερόν φως της Ολυμπίας επανείδε το φως χάρις εις την εργασίαν Γερμανών σοφών από του 1875 μέχρι του 1881 επί τη βάσει συμβάσεως συναφθείσης τότε μετά της ελληνικής κυβερνήσεως . Ούτω ο κόσμος όλος ηδυνήθη να λάβη μίαν σαφεστέραν ιδέαν του ιερού χώρου εντός του οποίου ετελείτο η εθνική λατρεία των Ελλήνων. Ήδη απεφάσισα δια να καθιερωθή μόνιμος η ανάμνησις της ενδεκάτης ολυμπιάδος του βερολίνου να επαναλειφθούν αι διακοπείσαι προ τόσων ετών εργασίαι των ανασκαφών εις τον ιερόν Χώρον της Ολυμπίας δια να έλθουν εις φως και όσα καλύπτει ακόμη το χώμα.
Ευχαριστώ την Βασιλικήν κυβέρνησιν της Ελλάδος δια την προθυμίαν μεθ' ης μου παρέσχε την συγκατάθεσίν της εις την επιτέλεσιν του έργου τούτου.
Όταν αι ανασκαφαί συμπληρωθούν θα έχη αποδοθή εις την σύγχρονον ανθρωπότητα πλήρες το ιερόν Κέντρον της αρχαίας λατρείας.
Ελπίζω ότι τούτο θα συντελέση εις το να διατηρηθή εις το διηνεκές η ανάμνησις των εορτών της ολυμπιάδος του 1936. Αυτή είναι η ειλικρινής ευχή όλων μας. Κατ' αυτόν τον τρόπον το ιερόν μέρος του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού θα επιστραφή εις την σημερινήν ανθρωπότητα,".
ΕΝΘΟΥΣΙΩΔΗΣ ΠΡΟΣΦΩΝΗΣΙΣ ΤΟΥ ΓΚΑΙΜΠΕΛΣΌταν αι ανασκαφαί συμπληρωθούν θα έχη αποδοθή εις την σύγχρονον ανθρωπότητα πλήρες το ιερόν Κέντρον της αρχαίας λατρείας.
Ελπίζω ότι τούτο θα συντελέση εις το να διατηρηθή εις το διηνεκές η ανάμνησις των εορτών της ολυμπιάδος του 1936. Αυτή είναι η ειλικρινής ευχή όλων μας. Κατ' αυτόν τον τρόπον το ιερόν μέρος του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού θα επιστραφή εις την σημερινήν ανθρωπότητα,".
ΒΕΡΟΛΙΝΟΝ, 1 Αυγούστου, (Αθ. Πρ.)- Από τας πρώτας μεσημβρινάς ώρας όλη η από του Λουστγκάρντεν μέχρι και πέραν του Σταδίου περιοχή, αντήχει από τον εθνικόν γερμανικόν ύμνον , από ζητοκραυγάς υπέρ του καγκελαρίου Χίτλερ, από εμβατήρια και άσματα.
Τριάκοντα χιλιάδες μέλη της γερμανικής και της διεθνούς αθλητικής νεολαίας, κατέλαβον τον περί το Μουσείον χώρον. Μετά την προσφώνησιν του αρχηγού της γερμανικής νεολαίας Βάλδουρ φον Σίραχ, εσήμανεν ο ολυμπιακός κώδων, μεθ' ό ο υπουργός της Προπαγάνδας κ. Γκαίμπελς, έλαβε τον λόγον , ειπών τα εξής εν μέσω αφαντάστου ενθουσιασμού:
"Eπάνω εις τον ολυμπιακόν κώδωνα είναι γραμμένη η φράσις: "Προσκαλώ την νεολαίαν"|. Η νεολαία του Βερολίνου, η γερμανική νεολαία , ας μη κλείση τα ώτα εις την πρόσκλησιν αυτήν. Επιμεληθήτε το σώμα και την ψυχήν. Χαιρετίζω όλους τους αθλητάς και τας αθλητρίας που συμμετέχουν εις την Ολυμπιάδα".
Εις προηγούμενο τηλεγράφημα απεπειράθημεν να δώσωμεν μίαν ιδέαν του ενθουσιασμού του πλήθους , καθ' ην στιγμήν ολίγον μετά την μεσημβρίαν η Ολυμπιακή φλό΄πξ διέσχισε την λεωφόρο των Φιλυρών. Αφάνταστος ήτο ο ενθουσιασμός του πλήθους , καθ' ην στιγμήν ο λαμπαδούχος διήρχετο κάτωθεν της κατοικίας του Φύρερ. Ο Καγκελλάριος καταφανώς συγκεκινημένος εξήλθε και εχαιρέτησε το ιερό πυρ , εδέησε δε να εξέλθη εις τον εξώστην πολλάς φοράς ακόμη υπό τας επευφημίας του πλήθους. Μετεδόθη κατόπιν το άσβεστον πυρ της Ολυμπίας εις τον βωμόν του Λουστγκάρντεν, ως ήδη αναφέραμεν.
ΑΠΟΘΕΩΣΙΣ ΤΟΥ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ.
Η ώρα ήτο μία μεταμεσημβρίαν όταν ο ολυμπιακός ραδιοφωνικός πομπός του Βερολίνου ανήγγειλεν εις τον κόσμον : "To Aπολλώνειον φως της Ολυμπίας διήλθθεν από τόσα κράτη , χωρίς να σβύση, Είθε να παραμένη πάντοτε άσβεστον και να υπενθυμίζη το αθάνατον δίδαγμα των Ελλήνων, οίτινες "ου περί χρημάτων τον αγώνα εποιούντο αλλά περί αρετής.".Γερμανοί, Γερμανίδες και ξένοι χαιρετίζουμε την Ολυμπιακήν φλόγα με υψωμένη την χείρα και υψωμένας τας καρδίας, ενωμένοι εις μίαν σκέψιν , η οποία εκφράζεται με μίαν λέξιν:"Ειρήνη". Και κατέληξεν ο εκφωνητής με την λειτουργικήν φράσιν: "Άνω τας καρδίας".
Ο ΛΟΥΗΣ ΠΑΡΑΔΙΔΕΙ ΤΟΝ ΚΟΤΙΝΟΝ ΕΙΣ ΤΟΝ ΧΙΤΛΕΡ.
ΒΕΡΟΛΙΝΟΝ 1 Αυγούστου (Τρανζόσεαν) Πλέον των εκατόν χιλιάδων κόσμου, εξ όλων των χωρών είχε καταλάβει θέσεις εν τω σταδίω πολύ προ της ορισθείσης δια την έναρξιν των αγώνων ώρας. Οι θεαταί παρέμειναν με τα αλεξιβρόχια ανοικτά περιδεείς κάπως, μήπως η βροχή επιτεινομένη , διέλυε το μοναδικόν θέαμα το οποίον έμελλε να παρουσιάση το στάδιον κατα την επίσημον στιγμήν της ενάρξεως της ΧΙ Ολυμπιάδος .Το θέαμα των ανοικτών ομπρελλών ωμοίαζε προς αληθή στέγην , ήτις εκάλυπτε το στάδιον. Ο επιβλητικώτερος επισκέπτης του σταδίου, αφιχθείς ολίγα λεπτά προ της ώρας εις το υπέρ το στάδιον κενόν, ήτο το πηδαλιουχούμενον "Χίνδεμπουργκ" με εξήκοντα τρεις επιβάτας , παρακολουθούντας από του ύψους το υπέροχον θέαμα του σταδίου. Η γραφικωτέρα αμέσως μετά ταύτα σκηνή ήτο η εμφάνισις του μαραθωνοδρόμου του 1896 Σπύρου Λούη φέροντος την εθνικήν ελληνικήν ενδυμασίαν με τα ωραιότατα χρώματα. Ο Σπύρος Λούης ολυμπιονίκης του 1896 και πρώτος δρομεύς του Μαραθωνίου , εξήκοντα τριών ετών ήδη έφερεν εκ της χώρας του κλάδον ελαίας της Ολυμπίας, προοριζόμενον δια τον καγκελλάριον Χίτλερ.
Ο καιρός εξηκολούθει εισέτι βροχερός προς μεγάλην θλίψιν των παρισταμένων , όταν ο καγκελλάριος Χίτλερ έφθασεν εις την θύραν της δυτικής εισόδου του Σταδίου κατερχόμενος την εκ τριάκοντα βαθμίδων κλίμακα την απολήγουσαν εις τον στίβον, εν συνοδεία των κ. Έσς και διαφόρων άλλων εξεχουσών προσωπικοτήτων εν οις ο κήρυξ της ιδέας της αναβιώσεως των αρχαίων ολυμπιακών αγώνων βαρώνος Κουμπερταίν , ο κ. Μπαγιέ Λατούρ, ο πρόεδρος της γερμανικής ολυμπιακής επιτροπής κ. Λιγουώλ φέροντες άπαντες ένδυμα περιπάτου και τας διακριτικάς αλύσσεις των ολυμπιακών βαθμών των. Ολόκληρον το Στάδιον ανίσταται εις χαιρετισμόν καθ΄ ην στιγμήν η ορχήστρα ανακρούει τον εθνικόν γερμανικόν ύμνον. Ο καγκελλάριος Χίτλερ προχωρεί προς την εξέδραν, ανέρχεται τας βαθμίδας της κλίμακος και λαμβάνει θέσιν εις αυτήν. Ευθύς ως ο καγκελλάριος κατέλαβε την θέσιν του η βροχή παραχρήμα έπαυσε και ο καιρός εξηκολούθησεν ευνοϊκός μέχρι πέρατος της τελετής.
Η ΠΑΡΕΛΑΣΙΣ
Ο ολυμπιακός κώδων ο ανηρτημένος εις τον μέγαν τετράγωνον πύργον όστις έχει ύψος εβδομήκοντα μέτρων, ήρξατο βραδέως κρουόμενος εκπέμπων το άγγελμα "καλώ την νεολαίαν του κόσμου". Κανονιοβολισμοί ερρίφθησαν και πεντήκοντα μία σημαίαι αντιπροσωπεύουσαι τα μετασχόντα των αγώνων έθνη, υψώθησαν εις τους επί τούτω κοντούς. Αι ομάδες των αθλητών ήρχησαν είτα παρελαύνουσαι προ της εξέδρας των επισήμων προπορευομένης της ελληνικής ομάδος με τον σημαιοφόρον αυτής επι κεφαλής. Τελευταία προσήλθεν η γερμανική ομάς σχηματίζουσα κατά την παρέλασίν της την αλφαβητικήν τάξιν των ονομάτων των διαφόρων χωρών γερμανιστί. Δευτέρα μετά την ελληνικήν ήρχετο η αιγυπτιακή ομάς ως αρχομένη από ΑΕ κατά την γερμανικήν γραφήν.Αι διάφοροι ομάδες εχαιρέτων κατά διάφορον τρόπον. Οι Αιγύπτιοι απηύθυναν προς τον καγκελλάριον ολύμπιον χαιρετισμόν. Οι Αργεντινοί παρήλαυνον προ αυτού με το βλέμμα προσηλωμένον προς αυτόν. Οι Αυστραλοί υποστέλλοντες την σημαίαν μέχρι του εδάφους, οι Βούλγαροι δια μικράς στάσεως. Οι Νοτιοαφρικανοί απεκαλύπτοντο και τέλος εκάστη ομάς εχαιρέτα κατά τον ιδιάζοντα αυτή τρόπον.
